Duyên Anh

Duyên Anh (1935 – 1997) là nhà văn, nhà báo, nhà thơ hoạt động ở Miền Nam Việt Nam trước năm 1975 và ở hải ngoại sau năm 1981.

Tiểu sử
Duyên Anh tên thật là Vũ Mộng Long, những bút hiệu khác là Thương Sinh, Mõ Báo, Thập Nguyên, Vạn Tóc Mai, Lệnh Hồ Xung, Thái Anh, Nã Cẩu, Bếp Nhỏ, Bếp Phụ và Độc Ngữ. Ông sinh ngày 16 tháng 8 năm 1935 tại làng Tường An, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Ông học tiểu học và trung học ở Thái Bình và Hà Nội.

Năm 1954, ông di cư vào Nam và từng làm đủ nghề: bán thuốc sơn đông mãi võ, theo đoàn cải lương lưu diễn, quảng cáo cho gánh xiếc rong, giữ xe đạp hội chợ, dạy kèm, dạy đàn ghi ta, dạy sáo.

Năm 1960, được sự nâng đỡ tận tình của nhà văn Nguyễn Mạnh Côn, Duyên Anh bắt đầu sự nghiệp văn chương và nổi tiếng ngay với tác phẩm đầu tay Hoa Thiên Lý. Tiếp theo đó là một loạt Thằng Côn, Thằng Vũ, Con Thúy.... viết về những kỷ niệm ấu thơ tại miền quê Bắc Việt, giọng văn tha thiết, nhẹ nhàng và tình cảm.

Sau đó ông trở thành một ký giả, chủ bút, chủ báo, giám đốc nhà xuất bản. Duyên Anh đã cộng tác với hầu hết những tờ báo lớn ở miền Nam trước năm 1975 như: Xây dựng, Sống, Chính Luận, Công Luận, Con Ong, Tuổi Ngọc...

Có một dạo, Duyên Anh thường viết về giới giang hồ, bụi đời trong xã hội trước năm 1975. Trong tác phẩm của Duyên Anh ca ngợi lối sống phóng khoáng, bất cần đời của giới trẻ bị bế tắc trong cuộc sống. Tuy nhiên vẫn thấm đậm một tính cách nghĩa khí và các nhân vật của Duyên Anh đều sẵn sàng chết vì tình nghĩa và chữ tín của mình. Ngoài ra, ông cũng viết nhiều truyện ngắn và truyện dài cho thiếu nhi.

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, cùng với Doãn Quốc Sĩ, Dương Nghiễm Mậu, Nhã Ca, Phan Nhật Nam, Thanh Tâm Tuyền, Duyên Anh bị liệt danh là một trong 10 nghệ sĩ nêu danh là "Những Tên Biệt Kích của Chủ nghĩa Thực Dân Mới Trên Mặt Trận Văn Hóa - Tư Tưởng" và tác phẩm bị cấm lưu hành.

Ngày 8 tháng 4 năm 1976, Duyên Anh bị bắt đi tù cải tạo trong Chiến dịch bắt văn nghệ sĩ miền Nam (tháng 4 năm 1976). Sau khi ra khỏi trại cải tạo vào tháng 11 năm 1981 ông vượt biên đến Malaysia. Tháng 10 năm 1983 Duyên Anh sang định cư tại Pháp. Một số tác phẩm ông viết ở Hải ngoại được dịch ra tiếng nước ngoài và dựng thành phim, như Đồi FanTa, Một Người Nga ở Sài Gòn. Thời gian này, ông cũng có viết thơ và soạn nhạc.Các chi tiết về thời gian dựa trên hồi ký "Nhà Tù" do Duyên Anh viết năm 1984

Năm 1985, ông bắt đầu cộng tác với tờ Ngày Nay và trở thành một trong những cây bút trụ cột của báo này. Ông cải sang Công giáo năm 1990, lấy tên thánh là Giu-se.

Ngày 6 tháng 2 năm 1997, Duyên Anh mất vì bệnh xơ gan tại Paris, Pháp.

Đánh giá
Gần như có hai con người đối lập trong ông. Một Duyên Anh nhà văn có lối viết nhẹ nhàng, trong sáng, mơ mộng, đầy ấp tình người. Và một Duyên Anh nhà báo ngổ ngáo, tai tiếng, lắm kẻ thù với những bài viết sống sượng và cay độc. Ông được đánh giá là một nhà văn, nhà báo có chỗ đứng cao trong văn học nghệ thuật Việt Nam, sức sáng tạo dồi dào: 34 năm cầm bút với 101 tác phẩm.

Các tác phẩm chính
 Đêm thánh vô cùng
 Hoa thiên lý
 Điệu ru nước mắt
 Luật hè phố
 Thằng Vũ
 Dấu chân sỏi đá
 Dzũng ĐaKao
 Vết thù hằn trên lưng con ngựa hoang
 Bồn Lừa
 Ảo vọng tuổi trẻ
 Gấu rừng
 Cỏ non
 Ngày xưa còn bé
 Nặng nợ giang hồ
 Mùa thu
 Con suối ở Miền Đông
Danh ná truyện tuổi nhỏ
Giặc cờ đỏ truyện tuổi nhỏ
Nhóc tì phản động truyện tuổi nhỏ
Hồn say phấn lạ tiểu thuyết trường thiên  Cầu Mơ
 Ánh lửa đêm tù
 Ánh mắt trông theo
 Thằng Côn
 Trường cũ
 Tuổi 13
 Nhà tôi
 Mơ thành người Quang Trung
 Đàn bà
 Chương Còm
 Mặt Trời nhỏ
 Lứa tuổi thích ô mai
 Giặc ôkê
 Đồi Fanta truyện
 La colline de Fanta dịch bản tiếng Pháp nxb Belfond Paris
 Một người Nga ở Sài Gòn truyện (1986) Nam Á, Paris
 Un Russe à Saïgon dịch bản tiếng Pháp nxb Belfond Paris
Un prisonnier Américan au Viêtnam truyện nxb Belfond Paris
Hôn em kỷ niệm nhạc (1986) Nam Á, Paris
Ru tình ngất ngây nhạc Thơ tù thơ (1984) Nam Á, Paris
Em, Sài Gòn và Paris thơ
Một người mang tên Trần Văn Bá truyện (1985) Nam Á, Paris
Sỏi đá ngậm ngùi truyện (1985) Nam Á, Paris
Bầy sư tử lãng mạn truyện (1985) Nam Á, Paris
Quán trọ trước cổng thiên đường truyện (1987) Nam Á, Paris
Thơ của đàn bà truyện
Nhánh cỏ mộng mơ truyện
Động lòng chữ nghĩa đoản văn
Nhà tù hồi ký (1987) Xuân Thu Hoa Kỳ
Trại tập trung hồi ký (1987) Xuân Thu Hoa Kỳ
Sài Gòn ngày dài nhất hồi ký, Xuân Thu Hoa Kỳ
Nhìn lại những bến bờ hồi ký, Xuân Thu Hoa Kỳ 

Chú thích và tham khảo

Liên kết
Vài dòng tiểu sử
Nhà Văn Duyên Anh từ trần tại Pháp ở tuổi 63 
Duyên Anh, anh là ai? 

Thể loại:Nhà văn Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Thể loại:Nhà báo Việt Nam thời kỳ 1945-1975
Thể loại:Nhà văn gốc Việt
Thể loại:Người Thái Bình
Thể loại:Người cải sang Công giáo
Thể loại:Tín hữu Công giáo Việt Nam