Giáo phận Kon Tum

Giáo phận Kon Tum (tiếng Latin: Dioecesis Kontumensis) là một giáo phận Công giáo Rôma ở Việt Nam, là giáo phận lâu đời nhất vùng Tây Nguyên. Địa giới gồm phần phía tây của hai tỉnh Gia Lai và Quảng Ngãi có diện tích 25.225 km², là địa bàn sinh sống chủ yếu của các sắc tộc bản địa: Gia Rai, Ba Na, Xơ Đăng, Giẻ Triêng.

Tính đến cuối năm 2017, giáo phận có 342.281 giáo dân (chiếm 18,6% dân số) trong tổng số dân trên địa bàn là 1.833.200 người. Linh mục đoàn gồm 72 linh mục dòng và 88 linh mục triều quản lý 101 giáo xứ chia làm 10 giáo hạt.

Đương kim giám mục là Aloisiô Nguyễn Hùng Vị quản lý giáo phận từ năm 2015.

Lịch sử
Đầu năm 1842, Giám mục Tông tòa Đàng Trong Stêphanô Théodore Cuénot Thể đã cử 2 linh mục J.C. Miche Mịch, Duclos Lộ cùng thầy giảng Micae Cuông tới vùng Tây Nguyên để khai cuộc truyền giáo. Tuy nhiên, chuyến đi đầu tiên này không thành công, vì vậy liên tiếp trong những năm 1842-1846, Giám mục Cuénot Thể liên tiếp sai linh mục, thầy giảng và giáo dân tìm đường lên Tây Nguyên qua ngả Quảng Nam, Quảng Ngãi, nhưng việc đều không thành.

Năm 1848, Tự Đức lên ngôi và ban hành chỉ dụ cấm đoán Công giáo. Một nhà truyền giáo trẻ người Việt là Nguyễn Do đã tìm cách mở đường lên vùng Bắc Tây Nguyên lánh nạn. Ông tìm thấy một thung lũng khá rộng, đất đai phì nhiêu nằm trên sông Dak Bla có thể định cư sinh sống, thời bấy giờ vẫn còn rất hoang sơ với cư dân thưa thớt và hầu như không có bóng dáng người Kinh. Hai năm sau đó, 2 linh mục Pháp và 7 thầy giảng người Việt, cùng nhiều tín đồ, phần đông là người tỉnh Bình Định và Quảng Ngãi, đã lánh nạn lên đây sinh sống, định cư, lập thành làng Gò Mít, nay là khu Tân Hương, trung tâm thành phố Kontum. Hai trong 4 trung tâm truyền giáo đầu tiên của vùng Tây Nguyên được đặt ở vùng Kontum ngày nay: Kon Kơ Xâm (do linh mục Combes phụ trách, truyền giáo bộ tộc Bahnar-Jơlơng) và Kon Trang (do linh mục Dourisboure phụ trách, truyền giáo bộ tộc Sêđăng).

Năm 1898, thực dân Pháp lập tòa đại lý hành chính ở nơi đây và trực thuộc Tòa Khâm sứ Quy Nhơn, giao cho linh mục thừa sai P. Viallenton Truyền cai quản. Năm 1907, tòa đại lý đổi thành tòa công sứ, lúc đó tỉnh Kontum bao gồm cả hai tỉnh Pleiku và Darlac. Darlac tách ra khỏi Kontum vào năm 1923, rồi Pleiku cũng tách ra vào năm 1929. Ngày 14 tháng 1 năm 1932, Giáo hoàng Piô XI quyết định thành lập Địa phận Kon Tum gồm ba tỉnh Kontum, Pleiku, Darlac và một phần lãnh thổ Attâpư thuộc Lào, phong Linh mục M. Jannin Phước làm Giám mục hiệu tòa Gadara và bổ nhiệm ông làm Đại diện Tông tòa Địa phận Kontum.

Ngày 22 tháng 6 năm 1967, Giáo hoàng Phaolô VI ra Sắc chỉ Qui Dei Benignitate, tách tỉnh Darlac thuộc Giáo phận Kontum, các tỉnh Quảng Đức và Phước Long thuộc Giáo phận Đà Lạt, hợp lại để thành lập Giáo phận Ban Mê Thuột. Từ đó, Giáo phận Kon Tum ổn định địa giới cho đến ngày nay.

Địa giới giáo phận: phía bắc giáp giáo phận Đà Nẵng, phía nam giáp giáo phận Ban Mê Thuột, phía đông giáp giáo phận Qui Nhơn, phía tây bắc giáp Hạt Đại diện Tông tòa Pakse (Lào), phía tây nam giáp Hạt Phủ doãn Tông tòa Kampong Cham (Campuchia).

Danh sách các giáo hạt và giáo xứ

Miền Kontum có 3 giáo hạt. Miền Pleiku có 7 giáo hạt.

 Giáo hạt Kon Tum (các xã phía nam tỉnh Quảng Ngãi) Stt  Giáo xứ  Địa chỉ 1  Chính Tòa  13 Nguyễn Huệ, P. Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi 2 Đắk Kia  Buôn Đắk Kia, xã Ia Chim, tỉnh Quảng Ngãi 3 Đắk Tân  Xã Kon Braih, tỉnh Quảng Ngãi 4 Klâu Rơngol  Thôn Klâu Rơngol, xã Ia Chim, tỉnh Quảng Ngãi 5 Kon Jơdreh  Xã Đăk Rơ Wa, tỉnh Quảng Ngãi 6 Kon Rơbang  Xã Ngọk Bay, tỉnh Quảng Ngãi 7 Kon Xơmluh  QL24, xã Kon Braih, tỉnh Quảng Ngãi 8 Măng La  Xã Ngọk Bay, tỉnh Quảng Ngãi 9 Phương Hòa  Đường Nguyễn Văn Linh, P. Đắk Bla, tỉnh Quảng Ngãi 10 Phương Nghĩa  03 Lý Tự Trọng, P. Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi 11 Phương Quý  Xã Ngọk Bay, tỉnh Quảng Ngãi 12 Plei Jơdrâp  Xã Ia Chim, tỉnh Quảng Ngãi 13 Plei Rơhai  Đường Đặng Tiến Đông, P. Đắk Bla, tỉnh Quảng Ngãi 14 Tân Điền  Thôn 5, xã Ia Chim, tỉnh Quảng Ngãi 15 Tân Hương  540 Nguyễn Huệ, P. Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi 16 Tân Phát  Xã Đắk Rơ Wa, tỉnh Quảng Ngãi 17 Tân Phú  805 Phạm Văn Đồng, P. Đắk Bla, tỉnh Quảng Ngãi 18 Trung Nghĩa  Thôn 3, xã Đắk Rơ Wa, tỉnh Quảng Ngãi 19 Võ Lâm  274 Trần Nhân Tông, P. Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi

 Giáo hạt Đăk Hà (các xã phía tây nam tỉnh Quảng Ngãi) Stt  Giáo xứ  Địa chỉ 1  Đăk Kơđem  Xã Đăk Ui, tỉnh Quảng Ngãi 2 Đăk Mút  Xã Đăk Mar, tỉnh Quảng Ngãi 3 Hơmoong Kơtu  Xã Sa Bình, tỉnh Quảng Ngãi 4 Kleng  Xã Sa Thầy, tỉnh Quảng Ngãi 5 Kon Bơbăn  Xã Ngọk Réo, tỉnh Quảng Ngãi 6 Kon Gung  Xã Đăk Mar, tỉnh Quảng Ngãi 7 Ling La  Xã Đăk Pxi, tỉnh Quảng Ngãi 8 Plei Kơbey  Xã Sa Bình, tỉnh Quảng Ngãi 9 Rờ Kơi  Làng Kram, xã Rờ Kơi, tỉnh Quảng Ngãi

 Giáo hạt Đăk Mót (cscs xã phía tây bắc tỉnh Quảng Ngãi) Stt  Giáo xứ  Địa chỉ 1  Đăk Chô  Xã Ngọk Tụ, tỉnh Quảng Ngãi 2 Đăk Jâk  Xã Đăk Môn, tỉnh Quảng Ngãi 3 Đăk Long  Xã Đăk Long, tỉnh Quảng Ngãi 4 Đăk Mot  Xã Bờ Y, tỉnh Quảng Ngãi 5 Đăk Rao Kram  Xã Đắk Tô,Nơi có địa danh lịch sử Đồi Charlie nổi tiếng trong Chiến tranh Đông Dương lần thứ hai tỉnh Quảng Ngãi 6 Đăk Tuk  Thôn Đăk Tuk, xã Đắk Pék, tỉnh Quảng Ngãi 7 Hơ Moong  Thôn Đăk Wơk, xã Sa Bình, tỉnh Quảng Ngãi 8 Kon Hring  Thôn 5, xã Đăk Tô, tỉnh Quảng Ngãi 9 Tea Hnă  Xã Đăk Tờ Kan, tỉnh Quảng Ngãi 10 Tea Rơxá  Xã Kon Đào, tỉnh Quảng Ngãi

 Giáo hạt Pleiku (các xã, phường phía tây tỉnh Gia Lai) Stt  Giáo xứ  Địa chỉ 1  An Mỹ  P. An Phú, tỉnh Gia Lai 2 Đức An  20 Wừu, P. Diên Hồng, tỉnh Gia Lai 3 Hiếu Đạo  Nhà thờ bị trưng dụng làm Nhà Văn Hóa Thiếu Nhi tỉnh Gia Lai 4 Hiếu Đức  Tổ 13 Huỳnh Thúc Kháng, P. Diên Hồng, tỉnh Gia Lai 5 Hiếu Nghĩa  P. Thống Nhất, tỉnh Gia Lai 6 Hòa Bình  82 Hàn Thuyên, xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai 7 Mẹ Vô Nhiễm Hoa Lư  175 Cách Mạng Tháng Tám, P. Pleiku, tỉnh Gia Lai  8 Phaolô Pleiku  325 Nguyễn Viết Xuân, P. Hội Phú, tỉnh Gia Lai  9 Phú Thọ  Thôn 11, P. An Phú, tỉnh Gia Lai 10 Plei Chuet  P. An Phú, tỉnh Gia Lai 11 Thăng Thiên  02 Quang Trung, P. Pleiku, tỉnh Gia Lai 12 Thánh Tâm  542 Hùng Vương, P. Pleiku, tỉnh Gia Lai 13 Tiên Sơn  Xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai 14 Trà Đa  Đường Dương Minh Châu, P. Pleiku, tỉnh Gia Lai 15 Vinh Sơn  Thôn Ia Klai, xã Ia Băng, tỉnh Gia Lai

 Giáo hạt An Khê (các xã, phường trung tâm tỉnh Gia Lai) Stt  Giáo xứ  Địa chỉ 1  An Khê  198 Quang Trung, P. An Khê, tỉnh Gia Lai  2  An Sơn  P. An Bình, tỉnh Gia Lai  3 Chợ Đồn  821 Quang Trung, P. An Bình, tỉnh Gia Lai 4 Đồng Sơn  P. An Bình, tỉnh Gia Lai

 Giáo hạt Ayun Pa (các xã, phường phía nam tỉnh Gia Lai) Stt  Giáo xứ  Địa chỉ 1 Bon Ama Djơng 149 Trần Hưng Đạo, P. Ayun Pa, tỉnh Gia Lai 2 Bôn Ơi Nu  Xã Uar, tỉnh Gia Lai 3 Chroh Ale  Đường Bon Sô Ama Mrơng, xã Ia Hiao, tỉnh Gia Lai 4  Phú Bổn  186 Trần Hưng Đạo, P. Ayun Pa, tỉnh Gia Lai 5 Phú Thiện  Xã Phú Thiện, tỉnh Gia Lai 6 Phú Túc  Xã Phú Túc, tỉnh Gia Lai 7 Plei Athai  Xã Phú Thiện, tỉnh Gia Lai

 Giáo hạt Mang Yang (các xã trung tâm tỉnh Gia Lai) Stt  Giáo xứ  Địa chỉ 1  Châu Khê  Xã Mang Yang, tỉnh Gia Lai 2 Đe Sơmei  Xã Đăk Sơmei, tỉnh Gia Lai 3 Kon Mahar  Xã Đăk Sơmei, tỉnh Gia Lai 4 Kon Thụp  Làng Đak Pnan, xã Lơ Pang, tỉnh Gia Lai 5 La Sơn  Xã Ia Băng, tỉnh Gia Lai 6 Lệ Cần  Xã Đăk Đoa,Nơi cung cấp giống Khoai lang Lệ Cần nổi tiếng vùng đất đỏ Tây Nguyên tỉnh Gia Lai 7 Lệ Chí  Xã Kon Gang, tỉnh Gia Lai 8 Phaolô H’neng  Thôn 4, xã Đăk Đoa, tỉnh Gia Lai 9 Phú Yên – H’ra  Xã H’ra, tỉnh Gia Lai 10 Plei Bông  Xã Ayun, tỉnh Gia Lai

 Giáo hạt Chư Păh (các xã phía tây bắc tỉnh Gia Lai) Stt  Giáo xứ  Địa chỉ 1  Đức Bà Biển Hồ  Xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai 2 Hà Bầu  Xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai 3 Hòa Phú  Thôn 2, xã Chư Păh, tỉnh Gia Lai  4 Ia Kha  Xã Ia Grai, tỉnh Gia Lai 5 Ia Tô  Xã Ia Krái, tỉnh Gia Lai 7 Plei Jut  Xã Ia Hrung, tỉnh Gia Lai 8 Plei Tơwer  Xã Chư Păh, tỉnh Gia Lai  9 Ngô Sơn  Xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai 10 Ninh Đức  Xã Chư Păh, tỉnh Gia Lai

 Giáo hạt Chư Prông (các xã phía tây nam tỉnh Gia Lai) Stt  Giáo xứ  Địa chỉ 1  Đức Hưng  Xã Bàu Cạn, tỉnh Gia Lai 2 Hoàng Yên  Xã Chư Prông, tỉnh Gia Lai 3 Ia Pia  Xã Ia Pia, tỉnh Gia Lai 4 Phú Mỹ  Thôn Phú Mỹ, xã Ia Tôr, tỉnh Gia Lai 5 Plei Rơng Khóp  Xã Ia Krêl, tỉnh Gia Lai 6 Thanh Bình  QL19, xã Bàu Cạn, tỉnh Gia Lai 7 Thanh Hà  Xã Chư Prông, tỉnh Gia Lai

 Giáo hạt Chư Sê (các xã phía nam tỉnh Gia Lai) Stt  Giáo xứ  Địa chỉ 1  An Tôn  Xã Al Bá, tỉnh Gia Lai 2  H’Bông  Xã Ia Hrú, tỉnh Gia Lai 3  Ia Blứ  Thôn Phú Vinh, xã Ia Le, tỉnh Gia Lai 4  Ia Dreng  Xã Ia Hrú, tỉnh Gia Lai 5  Ia Hrú – Phú Quang  Xã Ia Hrú, tỉnh Gia Lai 6 Phaolô – Ia Tiêm  Xã Bờ Ngoong, tỉnh Gia Lai 7 Phú Nhơn  323 Hùng Vương, xã Chư Pưh, tỉnh Gia Lai 8 Plei Kly  Thôn Hòa An, xã Chư Pưh, tỉnh Gia Lai 9 Mân Côi  Thôn Ia Long, xã Chư Sê, tỉnh Gia Lai 10 Mỹ Thạch  365 Hùng Vương, xã Chư Sê, tỉnh Gia Lai

Các danh địa giáo phận
Nhà thờ chính tòa và Tòa Giám mục

Nhà thờ chính tòa Kon Tum còn được gọi là Nhà thờ gỗ Kontum, địa chỉ: 13 Nguyễn Huệ, phường Thống Nhất, thành phố Kon Tum.

Tòa giám mục Giáo phận Kon Tum đặt tại 146 Trần Hưng Đạo, phường Thắng Lợi, thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum

Thánh địa hành hương

Các nhà thờ và tu viện lớn

Các đời giám mục quản nhiệm
STTTên Thời gian quản nhiệm Ghi chú Hạt Đại diện Tông tòa Kon Tum 1 † Martial Pierre Marie Jannin Phước 20px 1933-1940  2 † Jean Liévin Joseph Sion Khâm 20px 1941-1951 3 †  Paul-Léon Seitz Kim 20px 1952-1960 Giáo phận Kon Tum   Paul-Léon Seitz Kim 20px 1960-1975 4 † Alexis Phạm Văn Lộc 20px 197520px 1975-1995 Giám mục phóGiám mục chính tòa 5 † Phêrô Trần Thanh Chung 20px 1981-1995 20px 1995-2003 Giám mục phóGiám mục chính tòa 6 Micae Hoàng Đức Oanh 20px 2003-2015 7 Aloisiô Nguyễn Hùng Vị 20px 2015-nay

20px: Giám mục chính tòa
20px: Giám mục phó, phụ tá hoặc Giám quản Tông tòa, Đại diện Tông tòa

Xem thêm
 Danh sách Giáo phận Công giáo Việt Nam theo số giáo dân
 Danh sách Giáo phận Công giáo Việt Nam theo số giáo xứ
 Danh sách Giáo phận Công giáo Việt Nam theo số linh mục
 Danh sách Giáo phận Công giáo Việt Nam theo diện tích
 Công giáo tại Việt Nam

Chú thích

 Liên kết ngoài 
Giáo phận Kon Tum

Kon Tum