Cửa ô Hà Nội

Theo sách Bắc thành dư địa chí soạn hồi đầu thế kỷ 19, Hà Nội có 21 cửa ô. Nhưng sách này không liệt kê tên đầy đủ.

Các cửa ô của Tòa thành Thăng Long
Bản đồ thành Hà Nội (thành đất), do hai ông Lê Đức Lộc và Nguyễn Công Tiến dựng năm 1831, có ghi vị trí và tên 16 cửa ô. Bản đồ Tỉnh thành Hà Nội vẽ năm 1866 đời Tự Đức chỉ còn 15 cửa ô, không còn ô Nhân Hòa.

Thời xưa, đây là các cửa ra vào kinh thành. Ban đêm, tại các cửa ô đều có tuần phiên canh gác, kiểm soát sự ra vào kinh thành.

Phần lớn các cửa ô đều thông ra sông Hồng và sông Tô Lịch: ở phía tây có 2 cửa, phía nam có 3 cửa, ra sông Hồng có 11 cửa. Lý do là thời đó đường giao thông nối Thăng Long với các vùng khác chủ yếu là đường sông, dọc sông Hồng có nhiều bến, phố xá đông đúc, nhiều hiệu buôn lớn của người Việt và người nước ngoài tập trung buôn bán.

 Tên chữ  Tên nôm  Địa điểm hiện nay  Đổi tên Yên Hoa    ngã ba đê Yên Phụ - đường Thanh Niên  sau đổi thành Yên PhụBản đồ năm 1866 Yên Tĩnh  ô Hàng Than ngã ba đê Yên Phụ - Cửa Bắc  sau thành Yên Định, rồi Yên Ninh Thạch Khối   đầu dốc Hàng Than  sau thành Nghĩa Lập Phúc Lâm  ô Hàng Đậu đầu phố Hàng Đậu sau thành Tiền Trung Nguyên Khiết  ô Hàng Khoai đầu phố Hàng Khoai   Đông Hà (東河)  ô Quan Chưởng  phố ô Quan Chưởng    Trừng Thanh   khoảng mé phải nhà tắm công cộng Chợ Gạo cũ    Mỹ Lộc   ngã ba đường Trần Quang Khải - Hàng Mắm    Đông An    ngã ba Trần Quang Khải - Hàng Thùng    Tây Luông  ô Tràng Tiền  Nhà hát Lớn Hà Nội  sau thành Trường Long, rồi Cựu Lâu Nhân Hoà    ngã ba Trần Quang Khải - Trần Hưng Đạo  sau không còn Thanh Lãng  ô Đống Mác  ngã tư Lò Đúc - Trần Khát Chân  sau thành Lãng Yên  Yên Ninh  ô Cầu Dền ngã tư phố Huế - Đại Cồ Việt  sau thành Thịnh Yên Kim Hoa  ô Đồng Lầm  ngã tư đường Giải Phóng - Đại Cồ Việt  Kim Liên Thịnh Quang  ô Chợ Dừa  ngã năm các phố Đê La Thành, Tôn Đức Thắng, Nguyễn Lương Bằng, Khâm Thiên và phố Ô Chợ Dừa  Thịnh Hào Thanh Bảo  ô Cầu Giấy  phố Thanh Bảo, chỗ giao với phố Sơn Tây    Thuỵ Chương  ô Quán Thánh  khoảng vườn hoa Tây Hồ ở đầu đường Hoàng Hoa Thám   

Đến nay, chỉ còn sót lại duy nhất cửa ô Quan Chưởng. Các địa danh nay còn được dùng là ô Yên Phụ, ô Quan Chưởng, ô Đống Mác, ô Cầu Dền, ô Đồng Lầm, ô Chợ Dừa.

Chú thích

Tham khảo
Báo điện tử Đài tiếng nói Việt Nam, Các cửa ô Hà Nội


Thể loại:Công trình lịch sử tại Hà Nội