Thống chế Pháp

Thống chế Pháp, đôi khi còn được gọi là Nguyên soái Pháp (tiếng Pháp: Maréchal de France) là quân hàm cao nhất của quân đội Pháp, nó tương đương với quân hàm Đô đốc Pháp (Amiral de France) trong hải quân. Tính cho đến nay nước Pháp đã có 329 người được phong quân hàm này, người đầu tiên là Albéric Clément (phong năm 1190) còn người gần đây nhất là Marie Pierre Kœnig (truy phong năm 1984).

 Lịch sử 
Quân hàm Thống chế Pháp được đặt ra lần đầu tiên vào năm 1190 dưới thời vua Philippe Auguste để phong cho Albéric Clément. Trong các thế kỉ sau đó, đây là một trong những quân hàm cao nhất của quân đội nhà vua, chỉ dưới hàm connétable (Nguyên soái). Sau khi Hồng y Richelieu bãi bỏ hàm connétable năm 1624, quân hàm Thống chế trở thành cấp bậc cao nhất của quân đội mặc dù đôi khi các vị vua nước Pháp còn đặt ra thêm quân hàm Đại Thống chế các chiến dịch và quân đội của nhà vua (Maréchal général des camps et armées du roi) được coi là cao hơn hàm Thống chế. Tính cho đến năm 1791 đã có tổng cộng 257 người được phong hàm Thống chế Pháp.

Sau khi Cách mạng Pháp nổ ra năm 1789, quân hàm Thống chế bị bãi bỏ theo Quốc ước ngày 21 tháng 2 năm 1793. Vào ngày 18 tháng 5 năm 1804, sau khi lập nên Đệ nhất Đế chế Pháp, Hoàng đế Napoléon Bonaparte cho thành lập một quân hàm tương đương được đặt ra là Thống chế Đế chế hay Nguyên soái Đế chế (Maréchal d'Empire). Tổng cộng, trong suốt triều đại của ông, Napoléon đã phong 26 Thống chế, trong số đó có 18 vị vào năm 1805 và các vị còn lại trong khoảng 1807 - 1812.Gunther Erich Rothenberg, The art of warfare in the age of Napoleon, trang 131 Quân hàm này được đổi tên lại thành Thống chế Pháp sau khi Hoàng gia Bourbon lấy lại quyền lực năm 1814. Sau thời kì gần như không được sử dụng dưới thời Đệ Tam Cộng hòa, quân hàm thống chế Pháp lại được phong trong cuộc Thế chiến thứ nhất. Đó là các Thống chế Joseph Joffre, Philippe Pétain và Ferdinand Foch - được nước Pháp tôn vinh làm anh hùng dân tộc nhờ đóng góp to lớn cho chiến thắng của quân Đồng Minh trước Đế chế Đức trong cuộc Chiến tranh thế giới này.William Fortescue, The Third Republic in France, 1870-1940: conflicts and continuities, trang 136 Hai người cuối cùng cho đến nay được phong quân hàm này là Alphonse Juin và Marie Pierre Kœnig (đều phong năm 1984).

Hiện nay Thống chế Pháp (và Đô đốc Pháp) được coi là một chức vụ của Nhà nước và một danh hiệu chứ không phải một cấp bậc trong quân đội. Nó được tượng trưng bằng 7 sao so với 5 sao của chức vụ cao nhất trong quân đội là Đại tướng (Général d'armée). Một biểu tượng khác của Thống chế Pháp là chiếc gậy thống chế phủ lụa xanh có điểm các ngôi sao, trên cây gậy có dòng chữ:

Điểm đặc biệt của quân hàm Thống chế Pháp là nó được quyết định thông qua một đạo luật (loi) được biểu quyết tại quốc hội như mọi đạo luật thông thường khác, đây là một trong số rất ít luật dùng cho cá nhân (loi personnelle). Chính vì lý do này mà Philippe Pétain, được phong hàm năm 1918, vẫn là Thống chế Pháp đến khi qua đời năm 1951 mặc dù mọi chức vụ và quyền miễn truy tố của ông này đã bị tòa án tước bỏ sau năm 1945, chỉ riêng quân hàm Thống chế của Pétain là được giữ nguyên vì tòa án cũng không thể đi ngược lại luật, trừ trường hợp (rất khó xảy ra) là quốc hội ra một luật mới phủ quyết luật cũ.

 Danh sách cụ thể 
 Thời quân chủ 
VuaSố lượngChi tiếtPhilippe II Auguste(1180 - 1223)6 1190, Albéric Clément, Thống chế Pháp đầu tiên
 1192, Guillaume de Bournel
 1202, Nivelon d'Arras
 1204, Henri I Clément
 1214, Jean III Clément
 1220, Guillaume de La TournelleThánh Louis(1226 - 1270)8 1240, Ferry Pasté
 1250, Jean Guillaume de Beaumont
 1257, Gauthier III de Nemours
 1262, Henri II Clément
 1265, Héric de Beaujeu
 1265, Renaud de Précigny
 1270, Raoul II Sores
 1270, Lancelot de Saint-MaardPhilippe III Gan dạ(1270 - 1285)4 1272, Ferry de Verneuil
 1283, Guillaume V du Bec Crespin
 1283, Jean II d'Harcourt
 1285, Raoul V Le FlamencPhilippe IV le Bel(1285 - 1314)6 1288, Jean de Varennes
 1290, Simon de Melun
 1292, Guy I de Clermont de Nesle
 1302, Foulques du Merle
 1302, Miles X de Noyers
 1308, Jean de CorbeilLouis X le Hutin(1314 - 1316)1 1315, Jean IV de BeaumontPhilippe V le Long(1316 - 1322)3 1318, Mathieu de Trie
 1318, Jean II des Barres
 1322, Bernard VI de MoreuilCharles IV le Bel(1322 - 1328)1 1325, Robert VIII Bertrand de BricquebecPhilippe VI de Valois(1328 - 1350)5 1339, Anseau de Joinville
 1344, Charles de Montmorency
 1344, Robert de Waurin
 1345, Guy II de Nesle
 1347, Édouard de BeaujeuJean II le Bon(1350 - 1364)4 1351, Arnoul d'Audrehem
 1352, Rogues de Hangest
 1352, Jean de Clermont
 1356, Jean I Le MeingreCharles V Hiền triết(1364 - 1380)2 1368, Jean IV de Mauquenchy
 1369, Louis de SancerreCharles VI, le Bien-Aimé(1380 - 1422)9 1391, Jean II Le Meingre
 1397, Jean II de Rieux
 1417, Pierre de Rieux
 1418, Claude de Beauvoir
 1418, Jean de Villiers de L'Isle-Adam
 1418, Jacques de Montberon
 1421, Gilbert Motier de La Fayette
 1422, Antoine de Vergy
 1422, Jean de La BaumeCharles VII(1422 - 1461)6 1421, Gilbert III Motier de la Fayette
 1424, Amaury de Séverac
 1426, Jean de Brosse
 1429, Gilles de Laval-Montmorency
 1439, André de Lohéac
 1441, Philippe de Culant
 1454, Jean Poton de XaintraillesLouis XI(1461 - 1483)4 1461, Joachim Rouhault de Gamaches
 1461, Jean de Lescun
 1464, Wolfart VI Van Borselleen
 1476, Pierre de Rohan de GiéCharles VIII(1483 - 1498)2 1486, Philippe de Crèvecœur d'Esquerdes
 1486, Jean de BaudricourtLouis XII(1498 - 1515)4 1499, Jacques de Trivulce
 1506, Charles II d'Amboise de Chaumont
 1511, Odet de Foix de Lautrec
 1514, Robert Stuart d'AubignyFrançois I(1515 - 1544)11 1515, Jacques II de Chabannes
 1516, Gaspard I de Coligny
 1518, Thomas de Foix-Lescun
 1522, Anne I de Montmorency, được thăng lên hàm nguyên soái (connétable) năm 1538
 1526, Théodor Trivulce
 1526, Robert III de La Marck de Bouillon
 1538, Claude d'Annebaut
 1538, René de Montjean
 1542, Oudard du Biez
 1544, Antoine de Lettes-Desprez de Montpezat
 1544, Jean CaraccioloHenri II(1547 - 1559)5 1547, Jacques d'Albon de Saint-André
 1547, Robert IV de La Marck
 1550, Charles I de Cossé
 1554, Pierre Strozzi
 1558, Paul de La Barthe de ThermesFrançois II(1559)1 1559, François de MontmorencyCharles IX(1560 - 1574)7 1562, François de Scépeaux
 1564, Imbert de La Platière
 1566, Henri I de Montmorency
 1567, Artus de Cossé-Brissac
 1570, Gaspard de Saulx
 1571, Honorat II de Savoye
 1573, Albert de GondiHenri III(1574 - 1589)7 1574, Roger I de Saint Larry
 1574, Blaise de Montluc
 1574, Louis Prévost de Sansac
 1577, Armant de Gontaut
 1579, Jacques II de Goyon de Matignon
 1579, Jean VI d'Aumont
 1582, Guillaume de JoyeuseHenri IV(1592 - 1602)11 1592, Henri de la Tour d'Auvergne
 1594, Charles de Gontaut-Biron
 1594, Claude de La Chatre de La Maisonfort
 1594, Charles II de Cossé
 1594, Jean de Montluc de Balagny
 1595, Jean de Beaumanoir
 1595, Henri de Joyeuse
 1595, Urbain de Montmorency-Laval
 1597, Alphonse d'Ornano
 1597, Guillaume de Hautemer de Grancey
 1608, François de Bonne de LesdiguièresLouis XIII(1613 - 1643)32 1613, Concino Concini
 1614, Gilles de Courtenvaux de Souvré
 1614, Antoine de Roquelaure
 1614, Louis de La Chatre de Maisonfort
 1616, Pons de Lauzières-Thémines-Cardaillac
 1616, François de La Grange d'Arquien
 1617, Nicolas de L'Hospital
 1619, Charles de Choiseul-Praslin
 1619, Jean François de La Guiche
 1620, Honoré d'Albert d'Ailly
 1620, François d'Esparbes de Lussan d'Aubeterre
 1621, Charles II de Créquy
 1621, Jacques de Caumont
 1622, François de Bassompierre
 1622, Gaspard III de Coligny
 1625, Henri de Schomberg
 1626, Jean-Baptiste d'Ornano
 1626, François Hannibal d'Estrées
 1627, Timoléon d'Epinay de Saint Luc
 1629, Louis de Marillac
 1630, Henri II de Montmorency
 1630, Jean de Saint-Bonnet de Toiras
 1631, Antoine Coëffier de Ruzé d'Effiat
 1632, Urbain de Maillé-Brézé
 1634, Maximilien I de Béthune
 1637, Charles de Schomberg
 1639, Charles de La Porte
 1641, Antoine III de Gramont-Touloujon
 1642, Jean-Baptiste Budes, comte de Guébriant
 1642, Philippe de la Mothe-Houdancourt
 1643, François de l'Hôpital
 1643, Henri de la Tour d'Auvergne-BouillonLouis Mặt Trời(1643 - 1715)53 1643, Jean de Gassion
 1645, César de Choiseul du Plessis-Praslin
 1645, Josias Rantzau
 1646, Nicolas de Neufville de Villeroy
 1649, Gaspard IV de Coligny
 1651, Antoine d'Aumont de Rochebaron
 1651, Jacques d'Estampes de La Ferté-Imbert
 1651, Henri de La Ferté-Senneterre
 1651, Charles de Monchy d'Hocquincourt
 1651, Jacques Rouxel de Grancey
 1652, Armand Nompar de Caumont-La Force
 1652, Philippe de Clérembault
 1653, César Phoebus d'Albret
 1653, Louis de Foucault de Saint-Germain Beaupré
 1658, Jean de Schulemberg de Montejeu
 1658, Abraham de Fabert d'Esternay
 1658, Jacques de Mauvisière de Castelnau
 1668, Bernardin Gigault de Bellefonds
 1668, François de Créquy
 1668, Louis de Crevant
 1675, Godefroi, comte d'Estrades
 1675, Philippe de Montaut-Bénac de Navailles
 1675, Armand-Frédéric de Schomberg
 1675, Jacques Henri de Durfort de Duras
 1675, François d'Aubusson de La Feuillade
 1675, Louis Victor de Rochechouart de Mortemart
 1675, François-Henri de Montmorency-Bouteville
 1675, Henri Louis d'Aloigny de Rochefort
 1676, Guy Aldonce de Durfort de Lorges
 1681, Jean II d'Estrées
 1693, Claude de Choiseul-Francières
 1693, Jean-Armand de Joyeuse-Grandpré
 1693, François de Neufville de Villeroy
 1693, Louis François de Boufflers
 1693, Anne Hilarion de Costentin de Tourville
 1693, Anne Jules de Noailles
 1693, Nicolas de Catinat
 1702, Claude Louis Hector de Villars, được thăng hàm Đại thống chế các chiến dịch và quân đội của nhà vua năm 1733
 1703, Noël Bouton de Chamilly
 1703, Victor Marie d'Estrées
 1703, François-Louis Rousselet de Château-Renault
 1703, Sébastien Le Prestre de Vauban
 1703, Conrad de Rosen
 1703, Nicolas Chalon du Blé
 1703, René de Froulay de Tessé
 1703, Camille d'Hostun
 1703, Nicolas Auguste de La Baume de Montrevel
 1703, Henry d'Harcourt
 1703, Ferdinand de Marcin
 1706, Jacques Fitz-James
 1708, Charles Auguste de Goyon-Matignon
 1709, Jacques Bazin de Bezons
 1709, Pierre de Montesquiou d'ArtagnanLouis XV(1715 - 1774)49 1724, Victor-Maurice de Broglie
 1724, Antoine Gaston de Roquelaure
 1724, Jacques Eléonor Rouxel de Grancey
 1724, Léonor Marie du Maine du Bourg
 1724, Yves d'Alègre
 1724, Louis d'Aubusson de la Feuillade
 1724, Antoine V de Gramont
 1730, Alain Emmanuel de Coëtlogon
 1734, Charles Armand de Gontaut-Biron
 1734, Jacques François de Chastenet de Puységur
 1734, Claude François Bidal d'Asfeld
 1734, Adrien Maurice de Noailles
 1734, Christian Louis de Montmorency-Luxembourg
 1734, François-Marie de Broglie
 1734, François de Franquetot de Coigny
 1734, Charles Eugène de Lévis-Charlus
 1740, Louis de Brancas de Forcalquier de Céreste
 1741, Louis Auguste d'Albert d'Ailly
 1741, Louis Armand de Brinchanteau de Nangis
 1741, Louis de Gand de Mérode de Montmorency
 1741, Jean-Baptiste de Durfort de Duras
 1741, Jean-Baptiste Desmarets
 1741, Charles-Louis-Auguste Fouquet de Belle-Isle
 1741, Maurice de Saxe (1696-1750), được thăng hàm Đại thống chế các chiến dịch và quân đội của nhà vua năm 1747
 1745, Jean-Baptiste Louis Andrault de Maulévrier
 1746, Claude Guillaume Testu de Balincourt
 1746, Philippe Charles de La Fare
 1746, François d'Harcourt
 1747, Guy Claude Roland de Montmorency-Laval
 1747, Gaspard de Clermont-Tonnerre
 1747, Louis Claude de La Mothe-Houdancourt
 1747, Ulrich Frédéric Woldemar de Lowendal
 1748, Louis François Armand de Vignerot du Plessis
 1757, Jean Hector de Fay de La Tour-Maubourg
 1757, Louis Antoine de Gontaut-Biron
 1757, Daniel François de Gélas de Lautrec
 1757, Charles II Frédéric de Montmorency-Luxembourg
 1757, Louis Charles César Le Tellier
 1757, Jean Charles de la Ferté
 1757, Charles O'Brien de Thomond
 1757, Gaston Pierre de Lévis-Mirepoix
 1758, Ladislas Ignace de Bercheny
 1758, Hubert de Brienne de Conflans
 1758, Louis Georges Érasme de Contades
 1758, Charles de Rohan, hoàng tử Soubise
 1759, Victor-François, công tước Broglie
 1768, Guy Michel de Durfort de Lorge
 1768, Louis de Brienne de Conflans d'Armentières
 1768, Jean Paul Timoléon de Cossé BrissacLouis XVI(1774 - 1792)20 1775, Anne Pierre d'Harcourt
 1775, Louis de Noailles
 1775, Antoine Chrétien de Nicolaï
 1775, Charles de Fitz-James
 1775, Philippe de Noailles
 1775, Emmanuel Félicité de Durfort de Duras
 1775, Louis Nicolas Victor de Félix d'Ollières, bá tước Muy
 1775, Claude-Louis, bá tước Saint-Germain
 1783, Guy André Pierre de Montmorency-Laval
 1783, Augustin-Joseph de Mailly
 1783, Henri Joseph Bouchard d'Esparbès de Lussan d'Aubeterre
 1783, Charles Juste de Beauvau-Craon
 1783, Noël Jourda de Vaux
 1783, Philippe Henri de Ségur
 1783, Jacques Philippe de Choiseul-Stainville
 1783, Charles Eugène Gabriel de la Croix
 1783, Anne Emmanuel de Croÿ
 1783, François Gaston de Lévis
 1791, Nicolas de Luckner
 1791, Jean Marie Donatien de Vimeur de RochambeauLouis XVIII(1816 - 1823)6 1816, François-Henri de Franquetot de Coigny
 1816, Henri Jacques Guillaume Clarke
 1816, Pierre Riel de Beurnonville
 1816, Charles du Houx de Viomesnil
 1823, Jacques Alexandre Law de Lauriston
 1823, Gabriel Jean Joseph MolitorCharles X(1827 - 1830)3 1827, Louis Aloy de Hohenlohe-Waldenburg-Bartenstein
 1829, Nicolas Joseph Maison
 1830, Louis Auguste Victor de Ghaisne de BourmontLouis-Philippe I(1830 - 1848)10 1830, Étienne Maurice, bá tước Gérard
 1831, Bertrand Clausel
 1831, Emmanuel de Grouchy
 1831, Georges Mouton
 1837, Sylvain Charles Valée
 1840, Horace Sébastiani
 1843, Jean-Baptiste Drouet d'Erlon
 1843, Thomas-Robert Bugeaud
 1847, Honoré Charles Reille
 1847, Guillaume Dode de la Brunerie

 Thời đế chế 
Hoàng đếSố lượngChi tiếtNapoléon I(1804 - 1814)26Hàm Thống chế Pháp được thay thế bằng Thống chế của Đế chế (Maréchal d'Empire) 1804, Louis Alexandre Berthier
 1804, Joachim Murat
 1804, Bon Adrien Jeannot de Moncey
 1804, Jean-Baptiste Jourdan
 1804, André Masséna
 1804, Charles Pierre François Augereau
 1804, Jean Baptiste Jules Bernadotte, sau là vua Charles XIV của Thụy Điển
 1804, Guillaume Marie-Anne Brune
 1804, Nicolas Jean-de-Dieu Soult, được thăng hàm Đại thống chế các chiến dịch và quân đội của nhà vua năm 1847
 1804, Jean Lannes
 1804, Adolphe Édouard Casimir Joseph Mortier
 1804, Michel Ney
 1804, Louis Nicolas Davout
 1804, Jean-Baptiste Bessières
 1804, François Christophe Kellermann
 1804, François Joseph Lefebvre
 1804, Catherine Dominique de Pérignon
 1804, Jean-Mathieu-Philibert Sérurier
 1807, Claude Victor-Perrin, Duc de Belluno
 1809, Étienne Jacques Joseph Macdonald
 1809, Nicolas Charles Oudinot
 1809, Auguste Frédéric Louis Viesse de Marmont
 1811, Louis-Gabriel Suchet
 1812, Laurent Gouvion Saint-Cyr
 1813, Joseph Poniatowski
 1815, Emmanuel de GrouchyNapoléon IIIXét thời gian Louis-Napoléon Bonaparte làm hoàng đế(1852 - 1870)12 1854, Achille Baraguey d'Hilliers
 1855, Aimable Pélissier
 1856, Jacques Louis Randon
 1856, François Certain Canrobert
 1856, Pierre Joseph François Bosquet
 1859, Patrice de Mac-Mahon
 1859, Auguste Michel Etienne Regnault
 1859, Adolphe Niel
 1861, Philippe Antoine d'Ornano
 1863, Élie Frédéric Forey
 1864, François Achille Bazaine
 1870, Edmond Le Bœuf

 Thời Cộng hòa 
Tổng thốngSố lượngChi tiếtLouis-Napoléon BonaparteXét thời gian Louis-Napoléon Bonaparte làm tổng thống(1848 - 1852) 7 1850, Jérôme Bonaparte
 1851, Isidore Exelmans
 1851, Jean Isidore Harispe
 1851, Jean Baptiste Philibert Vaillant
 1852, Armand Jacques Leroy de Saint-Arnaud
 1852, Bernard Pierre Magnan
 1852, Esprit Victor Boniface, hầu tước CastellaneRaymond Poincaré(1913 - 1920)3 1916, Joseph Joffre
 1918, Ferdinand Foch
 1918, Philippe PétainAlexandre Millerand(1920 - 1924)5 1921, Joseph Simon Gallieni (truy phong)
 1921, Louis Hubert Gonzalve Lyautey
 1921, Louis Franchet d'Esperey
 1921, Marie Émile Fayolle
 1923, Michel Joseph Maunoury (truy phong)Vincent Auriol(1947 - 1954)3 1952, Jean de Lattre de Tassigny (truy phong)
 1952, Philippe de Hauteclocque, tướng Leclerc (truy phong)
 1952, Alphonse JuinFrançois Mitterrand(1981 - 1995)1 1984, Marie Pierre Kœnig (truy phong, người mới nhất được phong quân hàm này)

 Xem thêm 
 Thống chế Đế chế
 Đại Thống chế các chiến dịch và quân đội của nhà vua

 Ghi chú 

Thể loại:Quân hàm Pháp