Đội tuyển bóng đá quốc gia Nam Phi

Đội tuyển bóng đá quốc gia Nam Phi (; ) là đội tuyển của Hiệp hội bóng đá Nam Phi và đại diện cho Nam Phi trên bình diện quốc tế.

Đội trở lại đấu trường quốc tế vào năm 1992, sau nhiều năm bị FIFA cấm thi đấu do chính sách phân biệt chủng tộc. Nam Phi cũng là quốc gia giành quyền đăng cai vòng chung kết World Cup lần thứ 19 vào năm 2010. Đây là Giải bóng đá vô địch thế giới đầu tiên được tổ chức tại châu Phi. Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là chức vô địch Cúp bóng đá châu Phi 1996, vị trí thứ tư của cúp Liên đoàn các châu lục 2009 cùng với tấm huy chương bạc của đại hội Thể thao toàn Phi 2011. Đội đã 3 lần tham dự giải vô địch bóng đá thế giới là vào các năm 1998, 2002 và 2010 (trong đó 2010 là chủ nhà), tuy nhiên đều không vượt qua được vòng bảng.

 Lịch sử 

Bóng đá du nhập vào Nam Phi trong thời kỳ thuộc địa vào cuối thế kỷ 19 bởi các binh sĩ người Anh. Ngay từ đầu, nạn phân biệt chủng tộc đã tồn tại trong các tổ chức bóng đá Nam Phi. Liên đoàn bóng đá dành cho người da trắng (Football Association of South Africa - FASA), được thành lập vào năm 1892. Còn các Liên đoàn dành cho người gốc Ấn (South Africa Indian Football Association - SAIFA), dành cho người Bantu (South African Bantu Football Association - SABFA) và người da màu (South African Coloured Football Association - SACFA) được lần lượt thành lập vào các năm 1903, 1933 và 1936.

Nam Phi là một trong bốn thành viên của châu Phi tham dự kỳ đại hội của FIFA năm 1953, và giành được một ghế trong Ủy ban điều hành.Goldblatt, The Ball is Round: A Global History of Football, tr. 493 Cũng chính 4 quốc gia này (Nam Phi, Ethiopia, Ai Cập và Sudan) là 4 sáng lập viên của Liên đoàn bóng đá châu Phi vào năm 1956,. Nhưng ngay từ đầu Nam Phi đã rõ ràng quan điểm họ không thể gửi 1 đội tuyển thống nhất mà chỉ có thể gửi một đội tuyển toàn người da trắng hoặc toàn người da màu tham dự Cúp bóng đá châu Phi năm 1957. Với các thành viên khác của Liên đoàn thì đây là điều không thể chấp nhận được và Nam Phi bị loại khỏi giải, tuy nhiên theo một số nguồn tin khác thì đội đã tự động rút lui.

 Thời kỳ Apartheid 

Tại hội nghị của CAF lần thứ hai được tổ chức vào năm 1958, Nam Phi chính thức bị loại khỏi Liên đoàn. Cùng năm, Liên đoàn bóng đá Nam Phi dành cho người da trắng (FASA) gia nhập FIFA, nhưng đến tháng 8 năm 1960 họ nhận được một tối hậu thư trong vòng 1 năm phải cải tổ để phù hợp với tiêu chí không kỳ thị chủng tộc của FIFA. Vào ngày 26 tháng 9 năm 1961, tại hội nghị thường niên của Liên đoàn bóng đá thế giới, Nam Phi bị tước tư cách thành viên. Nhưng Sir Stanley Rous, chủ tịch Hiệp hội Bóng đá Anh, người vừa được bầu làm chủ tịch FIFA vài ngày trước đó, đã ra sức ủng hộ quốc gia này. Ngài Rous luôn vững lập trường rằng thể thao nói chung, và FIFA nói riêng, không nên xen vào những vấn đề chính trị. Lệnh cấm được gỡ bỏ vào tháng 1 năm 1963 sau chuyến thăm Nam Phi của ngài Rous nhằm tham quan đánh giá sự phát triển môn bóng đá tại quốc gia này.

Rous tuyên bố nếu cấm Nam Phi, bóng đá có nguy cơ ngừng phát triển và không được phủ rộng. Hội nghị thường niên của FIFA lần tiếp theo được tổ chức vào tháng 10 năm 1964 tại Tokyo, lần này có đông đảo hơn các thành viên của châu Á và châu Phi tham dự, lệnh cấm Nam Phi lại được đưa ra thảo luận và được thông qua. Đến năm 1976, sau cuộc nổi dậy ở Soweto, Nam Phi chính thức mất tư cách thành viên của FIFA.

 Tái hội nhập 

Năm 1991, khi chế độ Apartheid dần bị xóa bỏ, Hiệp hội bóng đá Nam Phi đa chủng tộc được thành lập và gia nhập FIFA. Ngày 7 tháng 7 năm 1992, tuyển Nam Phi thi đấu lại trận đầu tiên sau hơn hai thập niên bi cấm, và đánh bại Cameroon với tỉ số 1–0. Nam Phi nhanh chóng chứng tỏ vị thế một đội bóng mạnh của châu lục, đội giành quyền tham dự 2 kỳ World Cup 1998 và 2002, cùng 1 chức vô địch châu lục năm 1996. Nam Phi cũng giành quyền đăng cai World Cup 2010, và trở thành quốc gia châu Phi đầu tiên có được vinh dự này.

 Hình ảnh đội tuyển 

 Biệt danh 
"Bafana Bafana" là biệt danh mà người hâm mộ đặt cho đội tuyển quốc gia. Nó là tiếng Zulu và dịch theo nghĩa đen là "những cậu bé, những cậu bé". Ý nghĩa thực tế của nó trong tiếng Zulu là, "Go boys! Go boys!", Mặc dù những người khác sử dụng kép "Bafana" để có nghĩa là "tất cả các chàng trai" --- đội và quản lý, cũng như khán giả; sự đoàn kết, như trong khái niệm của người châu Phi về ubuntu .

Vào tháng 7 năm 1992, tại sân vận động Kings Park ở Durban, người hâm mộ đã hét lên "Bafana bafana" [GO BOYS GO BOYS] khi Nam Phi sắp đánh bại Cameroon và sau trận đấu. Một nhóm ba nhà báo, từ tờ báo The Sowetan của Nam Phi , sau đó bắt đầu sử dụng tên trên báo in khi đề cập đến đội bóng. Tên này ban đầu chỉ được sử dụng một cách không chính thức, vì SAFA cảm thấy rằng nó không khả thi về mặt thương mại và việc dùng để chỉ một nhóm nam giới là con trai đã trở nên tồi tệ.

Standton Woodrush Ltd đã đăng ký tên thương hiệu vào năm 1993. Thương hiệu đã được cấp, nhưng chỉ dành cho quần áo. Năm 1994, nhà tài trợ kỹ thuật của đội vào thời điểm đó, Kappa, đã nộp đơn đăng ký các nhãn hiệu "Bafana" và "Bafana Bafana" ở hạng 25. Những nhãn hiệu này đã được cấp và sau đó được chuyển cho SAFA. Năm 1997, SAFA đã nộp đơn đăng ký nhãn hiệu "Bafana Bafana" cho tất cả hàng hóa và dịch vụ, ở mọi hạng mục.

SAFA sau đó đã nộp đơn yêu cầu Standton Woodrush Ltd bị xóa khỏi sổ đăng ký nhãn hiệu thương mại, với lý do SAFA là chủ sở hữu hợp pháp của tên này. Vụ kiện đã bị bác bỏ với lý do SAFA không phải là người quan tâm theo nghĩa của thuật ngữ này như được sử dụng trong Đạo luật nhãn hiệu thương mại số 94 năm 1993, trong đó quy định rằng chỉ một bên quan tâm mới có tư cách pháp lý để tìm kiếm sự giải quyết.

SAFA đã thực hiện một đơn đăng ký khác để giành quyền sở hữu nhãn hiệu, với đơn thứ hai sẽ được gửi đến Tòa án phúc thẩm. Tòa án một lần nữa nhận thấy SAFA không có đủ cơ sở cần thiết cho quyền sở hữu tên ở mọi tầng lớp. Tòa án cho rằng ý định sử dụng nhãn hiệu không tạo ra ưu tiên đăng ký và chủ sở hữu nhãn hiệu không cần phải là người tạo ra nhãn hiệu đó.

Năm 2011 SAFA đã trả 5 triệu R cho Standton Woodrush Ltd để có quyền đối với tên "Bafana Bafana", ở hạng 25 và tất cả các hạng khác.

 Sân nhà 

 Truyền thông 

 Nhà tài trợ 
Khi đội trở lại thi đấu quốc tế vào năm 1992, bộ quần áo của họ được cung cấp bởi công ty thể thao Ý, Kappa. Đội đã mặc bộ quần áo Kappa cho đến và trong FIFA World Cup 1998.

Sau World Cup 1998, bộ quần áo thi đấu cho tất cả các đội tuyển bóng đá quốc gia Nam Phi được cung cấp bởi công ty may mặc thể thao Đức Adidas. Hợp đồng tài trợ được cho là trị giá 14 triệu Rupiah mỗi năm. Hợp đồng của họ với Hiệp hội bóng đá Nam Phi có thời hạn đến cuối năm 2010.

Vào ngày 7 tháng 6 năm 2011, SAFA đã công bố Puma là nhà tài trợ kỹ thuật mới và công bố bộ đồ thi đấu mới của Bafana Bafana.

Vào tháng 10 năm 2013, ABSA tuyên bố từ chức nhà tài trợ của SAFA và đội tuyển quốc gia Nam Phi khi kết thúc hợp đồng vào tháng 12 năm 2013. Điều này được tiếp nối một tuần sau đó bởi thông báo từ Puma, rằng họ cũng sẽ từ chức nhà tài trợ kỹ thuật của Bafana Bafana.

Từ tháng 3 năm 2014 đến tháng 6 năm 2020, nhà cung cấp bộ quần áo chính thức là hãng quần áo thể thao của Mỹ Nike từ trận giao hữu quốc tế với Brazil .

Kể từ tháng 6 năm 2020, nhà cung cấp bộ quần áo chính thức là công ty may mặc thể thao Le Coq Sportif của Pháp .

Nhóm nghiên cứu hiện có một nhà tài trợ chính, Castle Lager, một thương hiệu thuộc sở hữu của Nhà máy bia Nam Phi. Các nhà tài trợ và nhà cung cấp nhỏ hơn bao gồm Energade và Tsogo Sun Hotels.
+Nhà tài trợGiai đoạn Kappa1992–1998 Adidas1998–2010 Puma2011–2013 Nike2014–2020 Le Coq Sportif2020–nay

 Danh hiệu 
 20px Cúp bóng đá châu Phi: 1
 Vô địch: 1996
 Á quân: 1998
 Hạng ba: 2000
 Vô địch Cúp COSAFA: 3
 Vô địch: 2002; 2007; 2008
 Hạng ba: 2000; 2005; 2013

 Thành tích quốc tế 

 Giải bóng đá vô địch thế giới 

NămKết quảTính cả các trận hoà ở các trận đấu loại trực tiếp phải giải quyết bằng sút phạt đền luân lưu1930Không tham dự, là thuộc địa của Anh 1934193819501954195819621966Bị cấm thi đấu1970197419781982198619901994Không vượt qua vòng loại 1998Vòng bảng302136 20023111552006Không vượt qua vòng loại 2010Vòng bảng3111352014Không vượt qua vòng loại20182022 2026 Vượt qua vòng loại 2030Chưa xác định 2034Tổng cộng4/2292431116

 Cúp Liên đoàn các châu lục 
NămKết quả1992Bị cấm thi đấu1995Không vượt qua vòng loại 1997Vòng bảng3012571999Không vượt qua vòng loại200120032005 2009Hạng tư5113452013Không vượt qua vòng loại2017Tổng cộng2/108125912

 Cúp bóng đá châu Phi 
NămKết quả1957Không tham dự vì Apartheid1959Bị cấm thi đấu vì Apartheid19621963196519681970197219741976197819801982198419861988199019921994Không vượt qua vòng loại 1996Vô địch6501112 1998Á quân632196  2000Hạng ba632186 2002Tứ kết412133 2004Vòng bảng311135 2006300305 20083021352010Không vượt qua vòng loại2012 2013Tứ kết412153 2015Vòng bảng3012362017Không vượt qua vòng loại 2019Tứ kết5203342021Không vượt qua vòng loại 2023Hạng ba724173 2025Vòng 16 đội420266   2027Chưa xác địnhTổng cộng12/351 lần vô địch542017176154

Kết quả và lịch thi đấu

 2025 



 2026 

 Huấn luyện viên 

 Cầu thủ 

 Kỷ lục về bàn thắng và số lần khoác áo 

+ Chơi nhiều trận nhấtHạngTên cầu thủSố trậnBàn thắngThời gian thi đấu 1 Aaron Mokoena  107  1  1999–2010 2 Itumeleng Khune  91  0   3 Siphiwe Tshabalala  90  12  2006–2017 4 Siyabonga Nomvethe  82  16  1999–2012 5 Benni McCarthy  81  31  1997–2012 6 Shaun Bartlett  74  29  1995–20057 John Moshoeu  73  8  1992–2004Bernard Parker  73  23  2007–2015 9 Delron Buckley  72  10  1999–2008 10 Lucas Radebe  70  2  1992–2003

+Ghi nhiều bàn thắng nhấtHạngTên cầu thủBàn thắngSố trậnHiệu suấtThời gian thi đấu 1 Benni McCarthy  31  81    1997–2012 2 Shaun Bartlett  29  74    1995–20053 Katlego Mphela  23  53    2005–2013Bernard Parker  23  73    2007–2015 5 Phil Masinga  18  58    1992–20016 Percy Tau  16  45    Siyabonga Nomvethe  16  82    1999–2012 8 Tokelo Rantie  13  41    2012–2017Sibusiso Zuma  13  67    1998–2008 10 Themba Zwane  12  51    2014–Siphiwe Tshabalala  12  89    2006–2017

 Đội hình hiện tại 
Đây là đội hình 23 cầu thủ được triệu tập cho khuôn khổ Cúp bóng đá châu Phi 2025 sẽ diễn ra từ ngày 21 tháng 12 năm 2025 đến ngày 18 tháng 1 năm 2026.

Số trận đấu và bàn thắng được cập nhật tính đến ngày 15 tháng 11 năm 2025, sau trận đấu với Zambia

Triệu tập gần đây

Chú thích:
PRE = Đội hình sơ bộ
SUS = Bị đình chỉ
INJ = Rút khỏi danh sách do chấn thương
UNF = Rút khỏi danh sách do tình trạng không đủ sức khỏe
RET Đã chia tay đội tuyển quốc gia
WD = Rút khỏi danh sách vì lý do không liên quan đến chấn thương

 Liên kết ngoài 
 Đội tuyển bóng đá quốc gia Nam Phi  trên trang chủ của FIFA

 Chú thích 


Thể loại:Bóng đá Nam Phi
Nam Phi