Châu Kỳ

{{Thông tin nghệ sĩ
| nền = nhạc sĩ
| tên = Châu Kỳ
| image = NS_Chau_ky.jpg
| imagesize = 200px|
| caption = 
| tên khai sinh = Châu Kỳ
| ngày sinh = 
| nơi sinh = Huế, Trung Kỳ, Đông Dương thuộc Pháp
| ngày mất = 
| nơi mất = Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
| quốc tịch = 
| vợ = Mộc Lan (1949-1952)Kha Thị Đàng (1955-nay)
| dân tộc = Kinh
| nghề nghiệp = Nhạc sĩCa sĩ
| hợp tác với = Hồ Đình PhươngBằng GiangChế LinhDuy KhánhTô Kiều NgânTrương Minh Dũng
| bút danh âm nhạc = Châu KỳAnh ChâuHuy TàiHuyền Khanh
| giai đoạn sáng tác âm nhạc = 1943–2008
| nhạc cụ = Guitar
| dòng nhạc = Nhạc vàngTình khúc 1954–1975
| ca khúc = Con đường xưa em đi Đón xuân này nhớ xuân xưaĐược tin em lấy chồng Đừng nói xa nhauGiọt lệ đài trang
}}
Châu Kỳ (5 tháng 11 năm 1923 - 6 tháng 1 năm 2008) là nhạc sĩ nhạc vàng thành danh từ trước năm 1975 tại miền Nam Việt Nam. Ông còn có bút danh khác là Anh Châu.

 Cuộc đời 
Châu Kỳ sinh ngày 5 tháng 11 năm 1923 tại làng Dưỡng Mong, Phú Mỹ, Phú Vang, Thừa Thiên – Huế. Cha ông là Châu Huy Hà, một nghệ nhân ca Huế; chị là Châu Thị Minh, được coi là một trong Ngũ nữ minh tinh (miền Nam có Phùng Há, Năm Phỉ; miền Bắc có Ái Liên, Bích Hợp và miền Trung có Châu Thị Minh).

Thuở nhỏ, Châu Kỳ học ở Trường Tiểu học Dưỡng Mong, sau ông lên Huế học ở trường Lycée Khải Định. Ở đây, Châu Kỳ gặp được sư huynh Petrus Thiều, một tu sĩ vừa giỏi về nhạc lý và sáng tác vừa sử dụng thành thạo nhiều loại nhạc cụ phương Tây. Sẵn dòng máu văn nghệ trong người, lại được thầy giỏi hướng dẫn, nên việc học nhạc và học hát của Châu Kỳ rất mau tiến bộ. Lúc mới biết hát, ông thường bắt chước ngân nga các bài hát bằng tiếng Pháp thịnh hành vào thời đó như J'ai deux amours, Tant qu'il y aura des etoiles mà nam danh ca người Pháp Tino Rossi thường trình bày, nên ông được bạn bè gọi là "Deuxième Tino Rossi".

Đến khi chị Châu Thị Minh lập đoàn ca kịch Huế mang tên Hồng Thu, ông đi hát trong đoàn của chị. Vừa được hát, lại vừa có tiền giúp cha mẹ, ông bỏ học để đi theo nghiệp cầm ca.

Khoảng năm 1942, Đoàn ca kịch Hồng Thu lưu diễn sang Lào: Savannakhet rồi Thakhek. Ở Thakhet, Châu Kỳ bị mật thám Pháp bắt khi đang diễn vở kịch Hồn lao động (cùng với Trần Văn Lang, Châu Thành và nữ nghệ sĩ Mộng Điệp) và đưa lên Ba Vì (nay thuộc Hà Nội) giam giữ.

Năm 1943, Châu Kỳ được trả tự do, nhưng khi về tới Huế thì mới hay mẹ đã bị chết đuối trong một cơn lũ. Đau buồn, Châu Kỳ viết ca khúc đầu tay Trở về, được Nhà xuất bản Tinh Hoa mua bản quyền in tờ nhạc. Một số tác phẩm mang âm hưởng cổ nhạc miền Trung của ông tiếp tục ra đời như: Khúc ly ca, Từ giã kinh thành, Khi ánh trăng vàng lên khơi,... gặt hái được nhiều thành công. Ông quyết định bỏ dở sự nghiệp ca hát để trở thành nhạc sĩ, sáng tác cho đến hết đời.

Nhạc của ông đã được nhiều thế hệ ca sĩ từ trước 1975 đến nay thể hiện ở Việt Nam và hải ngoại. Năm 2005, Trung tâm Thúy Nga thực hiện Paris By Night 78: Đường xưa'', vinh danh ông cùng với 2 nhạc sĩ Quốc Dũng và Tùng Giang.

Lúc 1 giờ 10 phút rạng sáng ngày 6 tháng 1 năm 2008 tại Thủ Đức (Thành phố Hồ Chí Minh), nhạc sĩ Châu Kỳ qua đời ở tuổi 85 sau gần 2 tháng nằm liệt trên giường vì bệnh. Ông được đưa về quê hương Huế và an táng vào ngày 11 tháng 1 năm 2008 tại đồi Nam Giao.

 Gia đình 
Người vợ đầu của nhạc sĩ Châu Kỳ là nữ ca sĩ Mộc Lan. Người vợ sau của ông là bà Kha Thị Đàng, chị em con chú con bác với Kha Vạng Cân. Bà gắn bó với ông tới cuối đời và 2 người có với nhau 4 người con.

Tác phẩm
STT  Tên ca khúc  Ghi chú Năm sáng tác1 Áo trắng màu vu quy  Văn Nhân - Châu Kỳ2Anh hùng Trịnh Minh Thế3 Âm vang  Phổ thơ Đinh Thụy Uyên 4 Bắc cầu tương tư  Phổ thơ Hà Nguyễn 5 Bến nước Dương Đông  Bến này thuộc thị trấn Dương Đông, đảo Phú Quốc (nay là phường Dương Đông, thành phố Phú Quốc).  1955 6 Bỏ phố lên rừng  Phổ thơ Trương Minh Dũng  19727 Cánh hoa mai   19558 Cánh nhạn hồi âm   19639 Chiến công rừng Sát  195610 Chiều trên đồi thông  Phổ thơ Hoài Hương Tử  197311 Chờ anh  Lời Hồ Đình Phương  195912 Chờ em  Huyền Khanh - Hồ Đình Phương  195913 Chuỗi cười vô tận  14Chuyện lòng196315 Chuyện người ngậm ngãi tìm trầm  Lời Hồ Đình Phương 197116 Con đường xưa em đi  Lời Hồ Đình Phương 196817Cô gái làng sim18 Cố đô yêu dấu  "Viết ca khúc này để chia sẻ nỗi đau xót với quê tôi (1968)Và cũng để tưởng niệm hương hồn anh Tăng Duyệt, người đã khuyến khích tôi trên đường sáng tác."  196819 Cuối đường kỷ niệm  Lời Hồ Đình Phương20 Dưới chân thánh giá  Lời Hồ Đình Phương 197121 Đàn tôi đã vỡ   196222 Đàn không tiếng hát   196723Đi giữa mùa xuân24 Đón xuân này nhớ xuân xưa  Anh Châu - Châu Kỳ 196725 Đoàn người gánh cỏ  Lời Hồ Đình Phương26 Được tin em lấy chồng   196127 Được tin em lấy chồng 2  28 Đường về nhà em   196629 Đừng nói xa nhau  Lời Hồ Đình Phương197030 Em bé mồ côi  Lời Hồ Đình Phương31 Em đi về đâu  Phổ thơ Trương Minh Dũng 32 Em không buồn nữa chị ơi  Phổ thơ Nguyễn Bính 196633Em không chờ anh nửaĐồng sáng tác với Song Châu197134 Em sắp về chưa  Phổ thơ Tô Kiều Ngân 196735 Giòng Bến Hải  Lời Hồ Đình Phương195636 Giòng thời gian  37Giông tố qua rồiĐồng sáng tác với Bằng Giang38 Giọt đàn theo giọt lệ  Phổ thơ Trương Minh Dũng 39 Giọt lệ đài trang  197040 Giữa lòng đất mẹ   196641 Gọi tên em  42 Gửi người em nhỏ Thơ Vũ Bình Thư196143 Hoài thu  Lời Hồ Đình Phương44 Hững hờ  Đồng sáng tác với Hoàng Trọng 195345Hạnh phúc và khổ đau46 Hồi âm (Sao chưa thấy hồi âm 2)  Phổ thơ Trương Minh Dũng  196547Huế, chút kỷ niệm riêng199548 Hương Giang còn tôi chờ (Nén hương yêu 2)   196549 Khi bóng trăng vàng lên khơi  Lời Hồ Đình Phương 195250 Khúc ly ca  51 Khuya nay anh đi rồi  Lời Hồ Đình Phương 196452 Lá vàng khóc lá xanh rơi   196653Lính trận miền xa Đồng sáng tác với Bằng Giang (Ký tên Anh Châu)197054 Lòng mẹ  55 Lời kỹ nữ  Phổ thơ Xuân Diệu56Lời người sayĐồng sáng tác với Dương Tử Thông (Ký tên Anh Châu)197057Luyến hoa Phổ thơ Tchya195258 Ly hương hoài khúc  Lời Hồ Đình Phương59Má hồng Đà LạtKhác với bài cùng tên của Minh Kỳ & Lan Anh199560 Mái tóc thề   196761 Miền Trung thương nhớ   196262 Mộng đào nguyên   196363 Một chiều mưa  Lời Hồ Đình Phương64Mơ xuânĐồng sáng tác với Hoàng Trọng65 Mùa thu còn đó  Cảm tác khi nghe bài "Mùa thu chết" của Phạm Duy. 197166Mùa yêu đương199567Mưa rơiĐồng sáng tác với Ưng Lang68 Mưa trên Quảng Đức  Phổ thơ Trương Minh Dũng 69 Nén hương yêu  Đồng sáng tác với Duy Khánh 196470 Nếu mai này hoà bình  71 Ngày mai hôm nay đã tới Anh Châu - Huy Tài  197472 Người đi chưa về  Phổ thơ Trương Minh Dũng 73 Người đi trên xác pháo  Châu Kỳ - Hoàng Bảo  196174 Người em văn khoa  Phổ thơ Hoài Hương Tử 75 Người nhớ bài ca, ta nhớ người  Phổ thơ Trương Minh Dũng 76Người vợ chiến sĩ Đồng sáng tác vớ Lê Mộng Bảo77Nha Trang tình nhớ199578 Nhạc sĩ trong sương chiều   195379 Nhớ  Phổ thơ Tô Như  197380 Nhớ mong  81 Nhớ Trúc Giang Đồng sáng tác với Nguyễn Minh Chung 196582 Nhớ về xứ Thượng  83 Niềm thương của mẹ Anh Châu - Huy Tài197484 Nợ trần   197085 Nỗi lòng TTKH  86 Nửa vầng trăng  Phổ thơ Hà Nguyễn 87 Nước mắt quê hương  Lời Hồ Đình Phương88 Nụ cười trong mộng Anh Châu - Huy Tài 196689 Phượng tìm hoàng  Phổ thơ Đinh Hùng90Quảng Trị tôi yêu199591 Rừng thay lá  92 Rừng thương biển nhớ  196393 Sao chưa thấy hồi âm  "Thân tặng thi sĩ Trương Minh Dũng người đã khơi cho tôi nguồn cảm hứng để viết thành ca khúc này."  196594Sân khấu và cuộc đời  Phổ thơ Trần Ngọc Huế 95 Sầu đông  Lời Hồ Đình Phương96 Tiếng ca đó về đâu  Phổ thơ Nguyễn Tiến Thịnh  197097 Tiếng hát dân Chàm  Lời Hồ Đình Phương 195398 Tiếng hát đồng xanh  Lời Hồ Đình Phương (Ký tên Huyền Khanh) 195799Tiếng hát người đưa đò muộn1995100 Tiếng ru Thơ Văn Nhân 101 Tìm mà không thấy Đồng sáng tác với Hoàng Bảo102 Tìm nhau trong kỷ niệm  Lời Hồ Đình Phương103 Tìm quên   1962104Tình đồng hương1995105 Tình quê  Lời Hồ Đình Phương106 Tình thơ ý nhạc  Thơ Trương Minh Dũng 107Tình yêu và thân thếHuy Tài1970108 Tôi chưa có mùa xuân  1971109 Tôi viết nhạc buồn  1972110 Tôi thấy mắt em cười   1966111 Trở về   1943112 Trôi vào xứ mộng Phổ thơ Tố Như 113 Túy ca  Phổ thơ Trương Minh Dũng  1973114 Từ giã kinh thành  Lời Hồ Đình Phương 1954115 Vào mộng cùng em  Phổ thơ Tô Kiều Ngân116 Vẫn Huế ngày xưa  117Vầng trăng Hàn Mặc Tử1995118Vầng trăng sông Hậu1995119 Về sông cũ  Phổ thơ Trương Minh Dũng 120 Vô tình   1961121 Vui bước phong trần  Lời Hồ Đình Phương122 Xin làm người tình cô đơn  Lời Hồ Đình Phương 1974123 Xin trời thôi mưa   1966124 Xông pha  125 Xuân đến con về   1970126 Xuân về người có vui  Anh Châu - Tô Lang 

 Chú thích 

Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam
Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Nhạc sĩ nhạc vàng
Thể loại:Người Huế