Tiến sĩ Hội Thánh

Danh hiệu Tiến sĩ Hội Thánh (tiếng Latinh từ chữ docere, giảng dạy) trong Giáo hội Công giáo dành cho các vị Thánh mà các bài viết được toàn thể Giáo hội công nhận là có ảnh hưởng và lợi ích lớn, cũng như "sự hiểu biết nổi bật" và "sự thánh thiện rộng lớn" đã được tuyên bố bởi Giáo hoàng hoặc một bởi một Công đồng đại kết. Vinh dự này ít được trao ban, chỉ người ấy đã chết và đã được tuyên thánh. Chưa có một Công đồng đại kết nào sử dụng đặc quyền để tuyên bố tước hiệu Tiến sĩ Hội Thánh. Một vài Giáo hội khác cũng dùng danh hiệu này, với nghĩa gần tương tự nhưng thường không đưa ra danh sách chính thức nào như Giáo hội Công giáo.

nhỏ|phải|200px|Bốn Đại Tiến sĩ của Giáo hội Tây phương, tranh của Pier Francesco Sacchi. Từ trái sang phải: Augustinô, Ghêgôriô Cả, Giêrônimô, và Ambrôsiô.
Thánh Ambrôsiô, Thánh Augustinô, Thánh Giêrônimô và Thánh Giáo hoàng Ghêgôriô là những vị được phong Tiến sĩ Hội Thánh tiên khởi vào năm 1298. Các ngài được biết đến như các Đại Tiến sĩ Hội Thánh của Giáo hội Tây phương. Bốn Đại Tiến sĩ Hội Thánh của Giáo hội Đông phương - Thánh Gioan Kim Khẩu, Thánh Basiliô Cả, Thánh Ghêgôriô thành Nadiandô và Thánh Athanasiô - được tuyên bố tước hiệu vào năm 1568 bởi Thánh Giáo hoàng Piô V.

Tính đến năm 2023, Giáo hội Công giáo có 37 Tiến sĩ Hội Thánh, trong số đó có 18 người qua đời trước khi cuộc Đại Ly giáo năm 1054 diễn ra (được đánh dấu * trong bảng dưới đây) cũng được tôn kính trong Chính thống giáo Đông phương (Grêgôriô thành Narek thuộc Giáo hội Tông truyền Armenia khi đó không còn hiệp thông với Kitô giáo Chalcedon). Trong số 36 vị đó có 27 người từ Tây phương và 9 người từ Đông phương; có 4 phụ nữ; 02 Giáo hoàng (Thánh Ghêgôriô Cả và Thánh Lêô Cả)

· 01 Hồng y (Thánh Bônaventura)

· 01 Tổng Giám mục (Thánh Anselmô)

· 17 Giám mục (các Thánh: Albertô Cả, Anphongsô, Ambrôsiô, Athanasiô, Augustinô, Basiliô, Kirilô thành Alexandria, Kirilô thành Giêrusalem, Ghêgôriô Nazian, Gioan Kim Khẩu, Hilariô, Isiđôrô, Phanxicô Salê, Phêrô Kim Ngôn, Phêrô Đamianô và Rôbertô Bellarminô và Irenaeus)

· 11 Linh mục (các Thánh: Antôniô thành Pađua, Bêđa Khả Kính, Bernađô, Gioan Đamascênô, Gioan Thánh Giá, Giêrônimô, Laorensô đệ Brinđisi, Phêrô Canisiô và Tôma Aquinô, Gioan Avila, Ghêgôriô làng Narek)

· 01 vị Phó Tế (Thánh Épraem)

· 04 Nữ tu (Thánh Têrêsa thành Avila, Thánh Nữ Têrêsa Hài Đồng Giêsu và Thánh Hinđêgađi thành Bingen, Thánh Catarina thành Siena)

 Danh sách các tiến sĩ 
 TênChân dung Sinh Mất Được phong Xuất thân Ngoại hiệu Chức vị Ghi chú Th. Ghêgôriô Cả* không khung|152x152px 540 12 tháng 3,604  1298  Ý   Giáo hoàng, Giám mục thành Rôma Thượng phụ, tu sĩ Dòng Bênêđíchtôcó công canh tân phụng vụ, cỗ võ đời sống đan viện và những hoạt động truyền giáo, người viết nhạc bình ca Ghêgôrianô. Lễ kính ngày 03.9. Th. Ambrôsiô* không khung|145x145px 340  4 tháng 4, 397  1298  Ý    Giám mục thành MilanoLễ kính ngày 07.12. Th. Augustinô* không khung|134x134px 354  28 tháng 8, 430  1298  Numidia  Ân điển tiến sĩDoctor gratiae Giám mục thành HipponBắc Phi, thần học gia và triết gia, tác giả của nhiều sách nổi tiếng, trong đó có hai tập sách "Confessions" (Tuyên Xưng) và "Thành Trì của Thiên Chúa" (City of God) Th. Giêrônimô* không khung|233x233px347 30 tháng 9,420  1298  Dalmatia    Linh mục, thầy giảng, tu sĩngười đã có công dịch Kinh Thánh ra tiếng latinh, được gọi là bản Phổ Thông (Vulgata) tiếng Latinh. Lễ kính ngày 30.9. Th. Gioan Kim Khẩu* không khung|128x128px 347  407  1568  Syria    Tổng giám mục ConstantinopolisNhà hùng biện có tài, dám chống lại Hoàng đế của Constantinopoli lúc đó theo lạc giáo của Ariô, nên thánh nhân bị đày và chết trong cảnh bị đày. Lễ kính ngày 13.9. Th. Basiliô Cả* không khung|138x138px330 1 tháng 1,379  1568  Cappadocia    Giám mục CaesareaNgười có công tổ chức lại tinh thần đan viện đông phương. Lễ kính ngày 02.01. Th. Ghêgôriô thành Nazianzus* không khung|150x150px 329 25 tháng 1,389  1568  Cappadocia    Tổng giám mục thành ConstantinopleNhà thần học nổi danh, có công giải thích những mầu nhiệm Kitô một cách sâu xa. Lễ kính ngày 02.01. Th. Athanasiô* không khung|134x134px 298 2 tháng 5,373  1568  Ai Cập    Tổng giám mục thành Alexandria, Thượng phụNgười đã bênh vực thần tính của Chúa Giêsu chống lại ông Ariô, và là một trong những vị thánh tiến sĩ nổi tiếng của Giáo hội Công giáo Đông Phương. Lễ kính ngày 02.5. Th. Tôma Aquinôkhông khung|150x150px 1225  7 tháng 3, 1274  1568  Ý  Thiên sứ tiến sĩDoctor angelicusToàn năng tiến sĩDoctor communis  Linh mục, thần học gia, triết gia, tu sĩ Dòng ĐôminicôTác giả của tập Thần học Đại toàn (Summa Theologica). Lễ kính ngày 28.01. Th. Bônavênturakhông khung|131x131px 1221 15 tháng 7,1274  1588  Ý  Xí thiên sứ tiến sĩDoctor seraphicus  Hồng y, Giám mục thành Albano, thần học gia, triết gia, ngoại trưởng, tu sĩ bề trên Dòng PhanxicôLễ kính ngày 15.7. Th. Ansenmôkhông khung|160x160px 1033 hoặc 1034  21 tháng 4, 1109  1720  Ý  Tráng lệ tiến sĩDoctor magnificus Thánh mẫu học tiến sĩDoctor Marianus  Đan viện phụ,Tổng Giám mục thành Canterbury, tu sĩ Dòng BênêđíchtôSang truyền giáo tại Canterbury, Anh Quốc. Lễ kính ngày 21.4. Th. Isiđôrô* không khung|170x170px 560  4 tháng 4, 636  1722  Tây Ban Nha    Giám mục thành SevillaNgười có công tổ chức lại Giáo hội Công giáo Tây Ban Nha thời đó, tác giả bách khoa toàn thư, lịch sử học giả. Lễ kính ngày 04.4. Th. Phêrô Kim Ngôn* không khung|138x138px 406  450  1729  Ý    Giám mục thành RavennaNổi tiếng về những bài giảng và những bài viết về Thiên Chúa Ba Ngôi. Lễ kính ngày 30.7. Th. Lêôn Cả* không khung|157x157px400 10 tháng 11,461  1754  Ý    Giáo hoàng, Giám mục thành Rôma, Thượng phụChủ tọa công đồng Khankêđôn Lễ kính ngày 10.10. Th. Phêrô Đamianôkhông khung|133x133px1007 21 hoặc 22 tháng 2,1072  1828  Ý    hồng y Giám mục thành Ostia, nhà truyền giáo, tu sĩ Dòng Biển ĐứcĐại diện Đức Giáo hoàng trong nhiều Công Nghị. Lễ kính ngày 21.02. Th. Bênađô thành Clairvauxkhông khung|152x152px 1090  21 tháng 8, 1153  1830  Pháp  Lưu mật tiến sĩDoctor mellifluus  linh mục, tu sĩ Dòng XitôNgười có công canh tân dòng Xitô. Lễ kính ngày 20.8. Th. Hilariô thành Poitiers* không khung|172x172px300 367  1851  Pháp    Giám mục thành PoitiersĐã dấn thân chống lại lạc giáo của Ariô, trong tập sách nổi tiếng của ngài có tựa đề là "Tam Vị Nhất Thể Luận" (De Trinitate). Lễ kính ngày 13.01. Th. Anphongsô Maria de' Liguori không khung|127x127px 1696 1 tháng 8,1787  1871  Ý  Nhiệt thành tiến sĩDoctor zelantissimus  Giám mục Sant'Agata de' Goti, sáng lập Dòng Chúa Cứu Thế Sáng lập dòng Chúa Cứu Thế, chuyên môn về thần học luân lý. Lễ kính ngày 01.8. Th. Phanxicô Salêsiô không khung|126x126px 1567  28 tháng 12,1622  1877  Pháp  Ái đức tiến sĩDoctor caritatis  Giám mục thành GenevaLễ kính ngày 24.01. Th. Kirilô thành Alexandria* không khung|133x133px 376  27 tháng 6,444  1883  Ai Cập   Tổng giám mục thành Alexandria, Thượng phụ Một trong những người có công tổ chức Công Đồng Êphêsô vào năm 431, và chống lại bè rối của Néttôriô. Lễ kính ngày 27.6. Th. Kirilô thành Jerusalem* không khung|100x100px 315  386  1883  Jerusalem    Giám mục thành JerusalemNhà hùng biện lỗi lạc. Lễ kính ngày 18.3. Th. Gioan thành Damascus* không khung|134x134px676 5 tháng 12,749  1883  Syria    Linh mục, tu sĩ, truyền giáoCó công áp dụng triết học của Aristote để giải thích giáo lý công giáo, chống lại lạc giáo phá hoại ảnh tượng, bênh vực việc sử dụng, tôn kính ảnh tượng, bênh vực việc sùng kính Đức Bà Maria. Lễ kính ngày 04.12. Th. Bêđa Khả kính* không khung|191x191px672 27 tháng 5,735  1899  Anh    Linh mục, truyền giáodòng Biển Đức, người Anh, có công dịch Kinh Thánh sang tiếng Anh cổ. Lễ kính ngày 25.5. Th. Épraem* không khung|161x161px306 373  1920  Syria    Phó tếRất giỏi về Kinh Thánh và việc mục vụ, tác giả của nhiều ca vịnh và của tập sách có tựa đề là "Chú Giải Kinh Thánh". Lễ kính ngày 09.6. Th. Phêrô Canisiôkhông khung|157x157px 1521 21 tháng 12,1597  1925  Hà Lan    Linh mục, tu sĩ Dòng TênLễ kính ngày 21.12 Th. Gioan Thánh Giákhông khung|150x150px 1542 14 tháng 12,1591  1926  Tây Ban Nha  Thần bí tiến sĩDoctor mysticus  Linh mục, nhà thần học theo thần bí chủ nghĩa, hội tổ Dòng Cát Minh Đi Dép (OCD)Cộng tác với thánh Têrêsa thành Avila, để sáng lập dòng nam Camêlô Đi Dép. Lễ kính ngày 14.12. Th. Rôbêtô Bêlaminôkhông khung|130x130px 1542 17 tháng 9,1621  1931  Ý    Giám mục thành Capua, triết gia, tu sĩ Dòng TênLễ kính ngày 17.9. Th. Anbêtô Cảkhông khung|150x150px1193 15 tháng 11,1280  1931  Đức  Bách khoa học tiến sĩDoctor universalis  Giám mục, triết gia, thần học gia tu sĩ Dòng ĐôminicôThầy dạy Thánh Tômasô Aquinô. Lễ kính ngày 15.11. Th. Antôniô Patavinôkhông khung|133x133px 1195 13 tháng 6,1231  1946  Bồ Đào Nha  Phúc âm tiến sĩDoctor evangelicus  Linh mục, tu sĩ Dòng PhanxicôLễ kính ngày 13.6. Th. Laorenxô thành Brindisikhông khung|145x145px1559 22 tháng 7,1619  1959  Ý  Tông đồ tiến sĩDoctor apostolicus  Linh mục, nhà ngoại giao, tu sĩ Dòng Capuchin Đi rao giảng khắp Âu Châu, và qua đời tại Lisbon. Lễ kính ngày 21.6. Th. Têrêsa thành Ávila không khung|122x122px1515 4 tháng 10,1582  1970  Tây Ban Nha    Nhà thần học theo chủ nghĩa thần bí, nữ tu sĩ, hội tổ Dòng Cát Minh Đi DépNgười có công sáng lập dòng nữ Camêlô Đi Dép. Lễ kính ngày 15.10. Th. Catarina thành Siena không khung|147x147px1347 29 tháng 4,1380  1970  Ý    Nhà thần học, trinh nữ tận hiến, thành viên Dòng Ba Đôminicô Có công hiệp nhất giáo hội bị chia rẽ lúc đó. Lễ kính ngày 29.4. Th. Têrêsa Hài đồng Giêsukhông khung|128x128px1873 30 tháng 9,1897  1997  Pháp    Nữ tu sĩ Dòng Cát Minh Đi DépNổi tiếng về lòng đơn sơ và sự nhẫn nhục. Lễ kính ngày 01.10. Th. Gioan thành Ávila không khung|124x124px1500 1569  2012  Tây Ban Nha    Linh mục, thần học gia theo chủ nghĩa thần bíLễ kính ngày 10.5. Th. Hinđêgađi thành Bingenkhông khung|134x134px1098 1179  2012  Đức    Nữ tu sĩ Dòng Biển ĐứcLễ kính ngày 17.9. Th. Grêgôriô làng Narekkhông khung|115x115px951 1003 hoặc 1010 2015  Armenia    Tu sĩ, linh mục, nhà thơ, nhà thần bícó lòng sùng mộ Đức Trinh Nữ Maria. Lễ kính ngày 27.02

Tham khảo

*
Thể loại:Thánh Công giáo Rôma
Thể loại:Thuật ngữ Kitô giáo