Tùy Châu

Tùy Châu (, âm Hán-Việt: Tùy Châu thị) là một địa cấp thị nằm ở phía bắc tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Thành phố có diện tích 9.610 km², dân số năm 2020 là 2.047.923 người, mật độ dân số đạt 213,1 người/km². Vùng đô thị có diện tích 266 km², dân số năm 2017 là 508.000 người.

Lịch sử
Tùy Châu là quê hương của Viêm Đế, nằm ở phía bắc tỉnh Hồ Bắc, năm 2000 được nâng cấp lên địa cấp thị. Tùy Châu là thành phố lịch sử văn hóa cấp quốc gia tại Trung Quốc.

Trấn Lệ Sơn (hiện nay thuộc huyện Tùy) được coi là quê hương của vị vua huyền thoại Viêm Đế Thần Nông.

Trong địa phận của địa cấp thị này người ta đã khai quật mộ Tằng Hầu Ất và phát hiện được một lượng lớn cổ vật, bao gồm các loại chuông cổ, là một trong những phát hiện khảo cổ tối trọng yếu tại Trung Quốc.

Thời kỳ phong kiến, vùng đất này có các tên gọi như huyện Tùy, châu Tùy. Tùy Văn Đế Dương Kiên từng làm thứ sử Tùy Châu tới 20 năm. Năm 581, Dương Kiên thành lập nhà Tùy, nghĩa là lấy tên gọi vùng đất được thụ phong để đặt tên cho triều đại của mình. Do kiêng chữ "tùy" (随) có nghĩa là "tùy tòng", cộng thêm chữ "sước" (辶) có nghĩa là tùy theo nước chảy mà đi hay dừng là không có lợi, nên đã cho cải chữ "tùy" (随) này thành chữ "tùy" (隋) khác.

Ngày 19 tháng 8 năm 1983, chính phủ Trung Quốc bãi bỏ huyện Tùy, thành lập thành phố cấp huyện Tùy Châu. Ngày 11 tháng 10 năm 1988, tiếp tục bãi bỏ huyện Ứng Sơn để thành lập thành phố cấp huyện Quảng Thủy. Năm 1994, Tùy Châu là thành phố cấp huyện trực thuộc tỉnh Hồ Bắc. Ngày 25 tháng 6 năm 2000, chính phủ Trung Quốc bãi bỏ thành phố cấp huyện trực thuộc tỉnh Tùy Châu để thành lập địa cấp thị Tùy Châu; trong địa cấp thị Tùy Châu thành lập khu Tằng Đô, trước đây là khu vực hành chính của thành phố cấp huyện Tùy Châu cũ. Đồng thời, thành phố cấp huyện Quảng Thủy cũng được giao cho địa cấp thị Tùy Châu trực tiếp quản lý.

Từ năm 2007 tới năm 2009, đã có một cuộc thảo luận về việc thành lập huyện Liệt Sơn, do Liệt Sơn gắn liền với truyền thuyết về quê hương của Viêm Đế. Tuy nhiên, tháng 4 năm 2009, kế hoạch thành lập huyện mới đã được phê chuẩn với tên gọi là huyện Tùy. Tháng 5, một bộ phận của khu Tằng Đô được tách ra để về huyện Tùy. Ngày 29 tháng 7 năm 2009, các cơ quan hành chính của huyện Tùy chính thức đi vào hoạt động.

Phân chia hành chính
Tính đến ngày 29 tháng 7 năm 2009, địa cấp thị Tùy Châu được chia thành 3 đơn vị hành chính gồm 1 quận, 1 thành phố cấp huyện và 1 huyện.
Khu Tằng Đô (曾都区), là nơi đặt trụ sở hành chính của địa cấp thị Tùy Châu. Trụ sở hành chính của khu đặt tại đại lộ Liệt Sơn.
Thành phố cấp huyện Quảng Thủy (广水市).
Huyện Tùy (随县), chính thức hoạt động từ ngày 29 tháng 7 năm 2009. Trụ sở hành chính tại trấn Lệ Sơn.
Các đơn vị cấp huyện này được chia tiếp thành 54 đơn vị cấp hương, bao gồm 7 nhai đạo, 36 trấn và 11 hương.
Bản đồ địa cấp thị Tùy Châu 

Nhân khẩu
nhỏ|phải|Chuông khai quật được tại mộ Tằng Hầu Ất, hện được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Hồ Bắc
Dân số của địa cấp thị Tùy Châu là khoảng 2,57 triệu (năm 2002), trong đó quận Tằng Đô có 1,66 triệu, thành phố cấp huyện Quảng Thủy có 910.000 người.
Diện tích và nhân khẩu các đơn vị hành chính tại Tùy Châu (cuối năm 2007) Tên gọi  Diện tích (km²)  Nhân khẩu thường trú  Nhân khẩu có hộ tịch  Tùy Châu  9.614,94  2.199.000  2.542.286  Tằng Đô (bao gồm cả huyện Tùy)  6.969,76  1.416.000  1.613.069  Tùy     Quảng Thủy  2.645,18  783.000  929.217 

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính quyền thành phố Tùy Châu (bằng tiếng Trung giản thể)

Thể loại:Thành phố tỉnh Hồ Bắc