Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc nhất

Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc nhất (tiếng Anh: Academy Award for Best Director) là hạng mục của Giải Oscar trao cho cá nhân được các thành viên Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh (AMPAS, Hoa Kỳ) bầu chọn là đạo diễn xuất sắc nhất của ngành công nghiệp điện ảnh trong năm. Các đề cử và việc bỏ phiếu kín chọn ra người chiến thắng cho giải Oscar đạo diễn xuất sắc nhất do Nhánh đạo diễn (Directing branch) của AMPAS phụ trách. Từ lễ trao giải lần thứ nhất cho đến năm 2007, đã có tổng cộng 79 đạo diễn được trao giải Đạo diễn xuất sắc nhất, trong đó 58 người có phim đồng thời đoạt Giải Oscar phim hay nhất, hạng mục quan trọng nhất trong hệ thống giải Oscar.Dữ liệu giải Oscar trên trang web chính thức

Riêng tại lễ trao giải lần thứ nhất diễn ra năm 1929, có hai hạng mục đạo diễn riêng, một cho đạo diễn phim chính kịch (Dramatic Direction) và một cho đạo diễn phim hài (Comedy Direction). Hạng mục cho đạo diễn phim hài đã bị loại bỏ ngay trong năm tiếp theo và thực sự thì hầu như các đạo diễn chiến thắng trong hạng mục này sau đó đều là các đạo diễn phim chính kịch.

Có rất nhiều đạo diễn tên tuổi nhưng lại chưa bao giờ giành giải Oscar đạo diễn xuất sắc nhất (ngay cả khi họ được đề cử rất nhiều lần). Tiêu biểu trong số này phải kể tới Robert Altman (5 đề cử), Alfred Hitchcock (5 đề cử), Stanley Kubrick (4 đề cử), Federico Fellini (4 đề cử), Ingmar Bergman (3 đề cử), Ridley Scott (3 đề cử), George Lucas (2 đề cử), John Cassavetes (1 đề cử), Charles Chaplin (1 đề cử), Akira Kurosawa (1 đề cử) và Orson Welles (1 đề cử). Một số đạo diễn nổi tiếng thậm chí còn chưa bao giờ được AMPAS đề cử, ví dụ điển hình là Sergio Leone, đạo diễn người Ý nổi tiếng của các phim miền Tây.

Đã từng có nữ đạo diễn đoạt giải Đạo diễn xuất sắc nhất, đó là Kathryn Bigelow. Ba người từng được đề cử cho hạng mục này, đó là Jane Campion, Sofia Coppola và Lina Wertmuller.

Cho đến nay chưa có trường hợp nào một người vừa đoạt giải Đạo diễn xuất sắc nhất vừa đoạt giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất cho cùng một phim tuy đã có những trường hợp của Warren Beatty (phim Reds), Woody Allen (phim Annie Hall), Kevin Costner (phim Khiêu vũ giữa bầy sói) và Clint Eastwood (phim Unforgiven và Million Dollar Baby) từng giành giải Oscar về đạo diễn cho bộ phim mà trong đó diễn xuất của họ cũng được đề cử cho giải Nam diễn viên chính xuất sắc.

John Ford là người giành nhiều giải Đạo diễn nhất với 4 giải, theo sau là Frank Capra và William Wyler, mỗi người 3 giải, trong đó Wyler cũng đang giữ kỷ lục về số lần được đề cử với 12 lần. Ngược lại, Robert Altman, Clarence Brown, Alfred Hitchcock và King Vidor lại đang giữ kỷ lục về số lần đề cử mà chưa một lần giành chiến thắng với 5 lần đề cử.

 Kỷ lục 
Kỷ lụcTên đạo diễnSố lượngGhi chúGiành nhiều giải nhấtJohn Ford4 giảiTrên tổng số 5 lần được đề cửGiành nhiều đề cử nhấtWilliam Wyler12 đề cử Chiến thắng 3 lầnNgười giành giải già nhấtClint Eastwood74 tuổi (năm 2004)Cho chỉ đạo trong phim Cô gái triệu đôNgười được đề cử già nhấtJohn Huston 79 tuổi (năm 1985)Cho chỉ đạo trong phim Prizzi's HonorNgười giành giải trẻ nhấtDamien Chazelle 32 tuổi (năm 2016)Cho chỉ đạo trong phim La La LandNgười được đề cử trẻ nhấtJohn Singleton24 tuổi (năm 1991)Cho chỉ đạo trong phim Boyz N the Hood

 Danh sách cụ thể 
Danh sách bao gồm cột năm trao giải, cột đạo diễn đoạt giải và phim đạo diễn đó thực hiện, cột cuối cùng là cột những đề cử không đoạt giải:

+ Chú thích  Người thắng giải

 Thập niên 1920 
NămGiành giảiPhimĐề cử1927/1928  Chính kịch Frank BorzageSeventh Heaven Herbert Brenon - Sorrell and Son King Vidor - The Crowd1927/1928  Hài kịch Lewis Milestone Two Arabian Knights Charles Chaplin - The Circus  Ted Wilde - Speedy1928/1929 Frank Lloyd  The Divine Lady Lionel Barrymore - Madame X Harry Beaumont - The Broadway Melody Irving Cummings - In Old Arizona Frank Lloyd - Weary River và Drag Ernst Lubitsch - The Patriot

 Thập niên 1930 
NămGiành giảiPhimĐề cử1929/1930 Lewis MilestoneAll Quiet on the Western Front Clarence Brown - Anna Christie  Clarence Brown - Romance Robert Z. Leonard - The Divorcée Ernst Lubitsch - The Love Parade King Vidor - Hallelujah1930/1931 Norman Taurog  Skippy Clarence Brown - A Free Soul Lewis Milestone - The Front Page Wesley Ruggles - Cimarron Josef von Sternberg - Morocco1931/1932 Frank Borzage  Bad Girl King Vidor - The Champ  Josef von Sternberg - Shanghai Express1932/1933 Frank Lloyd  Cavalcade Frank Capra - Lady for a Day George Cukor - Little Women1934 Frank Capra  It Happened One Night Victor Schertzinger - One Night of Love  W. S. Van Dyke - The Thin Man1935 John Ford  The Informer Henry Hathaway - The Lives of a Bengal Lancer  Frank Lloyd - Mutiny on the Bounty1936 Frank Capra  Mr. Deeds Goes to Town Gregory La Cava - My Man Godfrey  Robert Z. Leonard - The Great Ziegfeld  W. S. Van Dyke - San Francisco  William Wyler - Dodsworth1937 Leo McCarey  The Awful TruthWilliam Dieterle - The Life of Emile Zola  Sidney Franklin - The Good Earth  Gregory La Cava - Stage Door  William A. Wellman - A Star Is Born1938 Frank Capra  You Can't Take It with You Michael Curtiz - Angels with Dirty Faces Michael Curtiz - Four Daughters Norman Taurog - Boys Town King Vidor - The Citadel1939 Victor Fleming  Cuốn theo chiều gió Frank Capra - Mr. Smith Goes to Washington John Ford - Stagecoach Sam Wood - Goodbye, Mr. Chips William Wyler - Đồi gió hú

 Thập niên 1940 

NămGiành giảiPhimĐề cử1940 John Ford  Chùm nho giận dữ George Cukor - The Philadelphia Story Alfred Hitchcock - Rebecca  Sam Wood - Kitty Foyle  William Wyler - The Letter1941 John FordHow Green Was My Valley Alexander Hall - Here Comes Mr. Jordan  Howard Hawks - Sergeant York  Orson Welles - Công dân Kane  William Wyler - The Little Foxes1942 William Wyler  Mrs. Miniver Michael Curtiz - Yankee Doodle Dandy  John Farrow - Wake Island  Mervyn LeRoy - Random Harvest  Sam Wood - Kings Row1943 Michael CurtizCasablanca Clarence Brown - The Human Comedy  Henry King - The Song of Bernadette  Ernst Lubitsch - Heaven Can Wait  George Stevens - The More the Merrier1944 Leo McCareyGoing My Way Alfred Hitchcock - Lifeboat  Henry King - Wilson  Otto Preminger - Laura  Billy Wilder - Double Indemnity1945 Billy WilderThe Lost Weekend Clarence Brown - National Velvet  Alfred Hitchcock - Spellbound  Leo McCarey - The Bells of St. Mary's  Jean Renoir - The Southerner1946 William Wyler The Best Years of Our Lives Clarence Brown - The Yearling  Frank Capra - It's a Wonderful Life  David Lean - Brief Encounter  Robert Siodmak - The Killers1947 Elia KazanGentleman's Agreement George Cukor - A Double Life  Edward Dmytryk - Crossfire  Henry Koster - The Bishop's Wife  David Lean - Great Expectations1948 John Huston  The Treasure of the Sierra Madre Anatole Litvak - The Snake Pit  Jean Negulesco - Johnny Belinda  Laurence Olivier - Hamlet  Fred Zinnemann - The Search1949 Joseph L. Mankiewicz  A Letter to Three Wives Carol Reed - The Fallen Idol  Robert Rossen - All the King's Men  William A. Wellman - Battleground  William Wyler - The Heiress

 Thập niên 1950 
NămGiành giảiPhimĐề cử1950 Joseph L. Mankiewicz  All About Eve George Cukor - Born Yesterday  John Huston - The Asphalt Jungle  Carol Reed - The Third Man  Billy Wilder - Sunset Boulevard1951 George Stevens  A Place in the Sun John Huston - The African Queen  Elia Kazan - Chuyến tàu mang tên Dục vọng  Vincente Minnelli - An American in Paris  William Wyler - Detective Story1952 John Ford  The Quiet Man Cecil B. DeMille - The Greatest Show on Earth  John Huston - Moulin Rouge  Joseph L. Mankiewicz - 5 Fingers  Fred Zinnemann - High Noon1953 Fred Zinnemann  From Here to Eternity George Stevens - Shane  Charles Walters - Lili  Billy Wilder - Stalag 17  William Wyler - Roman Holiday1954 Elia Kazan  On the Waterfront Alfred Hitchcock - Rear Window  George Seaton - The Country Girl  William A. Wellman - The High and the Mighty  Billy Wilder - Sabrina1955 Delbert Mann  Marty Elia Kazan - Phía đông vườn Địa đàng  David Lean - Summertime  Joshua Logan - Picnic  John Sturges - Bad Day at Black Rock1956 George Stevens  Giant Michael Anderson - 80 ngày vòng quanh Thế giới  Walter Lang - The King and I  King Vidor - Chiến tranh và Hòa bình  William Wyler - Friendly Persuasion1957 David Lean  Cầu qua sông Kwai Joshua Logan - Sayonara  Sidney Lumet - 12 Angry Men  Mark Robson - Peyton Place  Billy Wilder - Witness for the Prosecution1958 Vincente Minnelli  Gigi Richard Brooks - Cat on a Hot Tin Roof  Stanley Kramer - The Defiant Ones  Mark Robson - The Inn of the Sixth Happiness  Robert Wise - I Want to Live!1959 William Wyler  Ben-Hur Jack Clayton - Room at the Top  George Stevens - Nhật ký Anne Frank  Billy Wilder - Some Like It Hot  Fred Zinnemann - The Nun's Story

 Thập niên 1960 
NămGiành giảiPhimĐề cử1960 Billy Wilder  The Apartment Jack Cardiff - Sons and Lovers  Jules Dassin - Never on Sunday  Alfred Hitchcock - Psycho  Fred Zinnemann - The Sundowners1961 Robert Wise, Jerome Robbins  Câu chuyện phía Tây Federico Fellini - La dolce vita  Stanley Kramer - Judgment at Nuremberg  Robert Rossen - The Hustler  J. Lee Thompson - The Guns of Navarone1962 David Lean  Lawrence of Arabia Pietro Germi - Divorce, Italian Style  Robert Mulligan - Giết con chim nhại  Arthur Penn - The Miracle Worker  Frank Perry - David and Lisa1963 Tony Richardson  Tom Jones Federico Fellini - 8½  Elia Kazan - America, America  Otto Preminger - The Cardinal  Martin Ritt - Hud1964 George Cukor  My Fair Lady Michael Cacoyannis - Zorba the Greek  Peter Glenville - Becket  Stanley Kubrick - Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb  Robert Stevenson - Mary Poppins1965 Robert Wise  The Sound of Music David Lean - Bác sĩ Zhivago  John Schlesinger - Darling  Hiroshi Teshigahara - Woman in the Dunes  William Wyler - The Collector1966 Fred Zinnemann  A Man for All Seasons Michelangelo Antonioni - Blow-Up  Richard Brooks - The Professionals  Claude Lelouch - A Man and a Woman  Mike Nichols - Who's Afraid of Virginia Woolf?1967Mike Nichols  The GraduateRichard Brooks - In Cold Blood  Norman Jewison - In the Heat of the Night  Stanley Kramer - Guess Who's Coming to Dinner  Arthur Penn - Bonnie và Clyde1968 Carol Reed  Oliver! Anthony Harvey - The Lion in Winter  Stanley Kubrick - 2001: A Space Odyssey  Gillo Pontecorvo - The Battle of Algiers  Franco Zeffirelli - Romeo và Juliet1969 John Schlesinger  Midnight Cowboy Costa-Gavras - Z  George Roy Hill - Butch Cassidy and the Sundance Kid  Arthur Penn - Alice's Restaurant  Sydney Pollack - They Shoot Horses, Don't They?

 Thập niên 1970 
 Năm Đạo diễn Phim Nguồn 1970  PattonM*A*S*HFellini SatyriconLove StoryWomen in Love 1971  Fiddler on the RoofSunday Bloody Sunday 1972  CabaretDeliveranceSleuth 1973  Cries and WhispersLast Tango in ParisAmerican Graffiti 1974  LennyChinatownDay for Night 1975  One Flew Over the Cuckoo's NestNashvilleAmarcordBarry LyndonDog Day Afternoon 1976  RockyFace to FaceNetworkAll the President's MenSeven Beauties 1977  Annie HallStar WarsClose Encounters of the Third KindJulia 1978  InteriorsComing HomeHeaven Can WaitMidnight Express 1979  Kramer vs. KramerApocalypse NowAll That JazzLa Cage aux FollesBreaking Away

 Thập niên 1980 
 Năm Đạo diễn Phim Nguồn 1980  Ordinary PeopleTessRaging Bull 1981  RedsChariots of FireAtlantic CityOn Golden PondRaiders of the Lost Ark 1982  GandhiDas BootTootsieE.T. the Extra-Terrestrial 1983  Terms of EndearmentTender MerciesFanny and AlexanderSilkwood 1984  AmadeusBroadway Danny RosePlaces in the Heart 1985  Out of AfricaKiss of the Spider WomanPrizzi's HonorRanWitness 1986  PlatoonHannah and Her SistersBlue Velvet 1987  Hope and GloryMy Life as a DogMoonstruckFatal Attraction 1988  Rain ManWorking GirlMississippi Burning 1989  Born on the Fourth of JulyCrimes and MisdemeanorsHenry VMy Left FootDead Poets Society

 Thập niên 1990 
 Năm Đạo diễn PhimNguồn 1990  Dances with WolvesReversal of FortuneGoodfellas 1991BugsyThelma & LouiseBoyz n the HoodJFK 1992UnforgivenScent of a WomanHowards End 1993Schindler's ListShort CutsIn the Name of the Father 1994Forrest GumpBullets over BroadwayThree Colors: RedQuiz ShowPulp Fiction 1995BraveheartLeaving Las VegasBabeIl Postino: The PostmanDead Man Walking 1996FargoShineSecrets & Lies 1997TitanicL.A. ConfidentialGood Will Hunting 1998Saving Private RyanLife Is BeautifulShakespeare in Love 1999American BeautyBeing John Malkovich

 Thập niên 2000 
 Năm Đạo diễn PhimNguồn 2000TrafficBilly ElliotNgọa hổ tàng longGladiatorErin Brockovich 2001Gosford ParkMulholland DriveBlack Hawk Down 2002Talk to HerChicagoGangs of New York 2003Lost in TranslationMystic RiverCity of GodMaster and Commander: The Far Side of the World 2004Million Dollar BabyRayVera DrakeSideways 2005Brokeback MountainGood Night, and Good LuckCrashCapoteMunich 2006Letters from Iwo JimaUnited 93Babel 2007No Country for Old MenThere Will Be BloodMichael ClaytonJuno 2008Slumdog MillionaireFrost/NixonMilk 2009AvatarPreciousUp in the AirInglourious Basterds

Thập niên 2010
 Năm Đạo diễn PhimNguồn 2010Black SwanTrue Grit 2011Midnight in ParisHugo 2012Life of PiAmourSilver Linings PlaybookLincolnBeasts of the Southern Wild 2013Gravity12 Years a SlaveNebraskaAmerican Hustle 2014Birdman or (The Unexpected Virtue of Ignorance)BoyhoodFoxcatcher 2015The RevenantRoomSpotlightMad Max: Fury Road 2016 La La LandHacksaw RidgeMoonlightManchester by the SeaArrival 2017The Shape of WaterPhantom ThreadLady BirdDunkirkGet Out 2018 RomaThe FavouriteBlacKkKlansmanViceCold War 2019 (Giải Oscar lần thứ 92) Parasite 1917Joker The Irishman Once Upon a Time... in Hollywood

 Thập niên 2020 
NămĐạo diễnPhim2020/21
(Giải Oscar lần thứ 93)MinariPromising Young WomanMank2021
(Giải Oscar lần thứ 94)Licorice PizzaBelfastDrive My CarWest Side Story2022
(Giải Oscar lần thứ 95)Daniel Kwan và Daniel ScheinertCuộc chiến đa vũ trụ Martin McDonagh The Banshees of InisherinSteven SpielbergThe Fabelmans: Tuổi trẻ huy hoàngTodd FieldTárRuben ÖstlundĐáy thượng lưu2023
(Giải Oscar lần thứ 96)Christopher NolanOppenheimer Justine Triet Kỳ án trên đồi tuyếtMartin ScorseseVầng trăng máuYorgos LanthimosPoor ThingsJonathan GlazerThe Zone of Interest

 Tham khảo 

Oscar cho đạo diễn
Thể loại:Giải Oscar