Pär Lagerkvist

Pär Fabian Lagerkvist (23 tháng 5 năm 1891 - 11 tháng 7 năm 1974) là nhà văn, nhà thơ Thụy Điển đoạt giải Nobel Văn học năm 1951.

 Tiểu sử 
Ngay từ nhỏ Pär Lagerkvist đã yêu thích văn chương và có ý định trở thành nhà văn. Sau khi tốt nghiệp đại học năm 1912, ông bắt đầu in thơ và truyện. Trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ nhất ông đi Đan Mạch, Pháp, Ý và sống ở đó nhiều năm. Sáng tác của ông đề cập đến những vấn đề muôn thuở: cái Thiện và cái Ác trong con người. Năm 1925, ông cho ra đời cuốn tự truyện Gäst hos verkligheten (Vị khách của thực tại) mang quan điểm nhân đạo, được viết bằng ngôn ngữ giản dị nhưng mang tính nghệ thuật cao.

Năm 1940, ông được bầu vào Viện Hàn lâm Thụy Điển. Tiểu thuyết Barabbas (1950) là đỉnh cao sáng tác của Lagerkvist, kể lại truyện về nhân vật Barabbas trong Kinh Thánh, ngay lập tức được dịch sang 9 thứ tiếng và được dựng thành phim năm 1962 (Barabbas). Năm sau, nhà văn nhận giải Nobel vì "những tác phẩm mang sức mạnh nghệ thuật và những tìm kiếm câu trả lời cho những câu hỏi muôn đời vẫn đứng trước loài người". Tiểu thuyết Barabbas là tuyệt tác của Lagerkvist về nỗ lực của con người tìm kiếm đức tin, đề cập đến những vấn đề cấp thiết nhất của tồn tại con người một cách hết sức xác thực và dũng cảm. Ngoài văn xuôi, thơ và kịch của ông cũng rất nổi tiếng ở Thụy Điển. Par Lagerkvist mất tại Stockholm.

 Tác phẩm 
 Människor (Những con người, 1912), truyện dài
 Järn och människor (Sắt và người, 1915), tập truyện
 Ångest (Nỗi buồn, 1916), thơ
 Den svara stunden (Thời khắc khú khăn I, II, III, 1918), kịch
 Himlens hemlighet (Bớ mật thiên đường, 1919), kịch
 Det eviga leendet  (Nụ cười vĩnh cửu, 1920), truyện dài
 Den lyckliges väg (Con đường của người hạnh phúc, 1921), thơ
 Den osynlige (Người vô hình, 1923), kịch
 Onda sagor (Những truyền thuyết anh hùng đáng sợ, 1924), tập truyện ngắn
 Gäst hos verkligheten (Vị khách của thực tại, 1925), tự truyện
 Hjärtats sånger (Bài ca trái tim, 1926), thơ
 Det besegrade livet (Cuộc sống bị chinh phục, 1927), tự truyện
 Han som fick leva om sitt liv (Người đó sống hết cuộc đời, 1928), kịch
 Vid lägereld (Bên đống lửa, 1932), tập thơ
 Människan utan själ (Người không có tâm hồn, 1936), kịch
 Sång och strid (Thơ và cuộc chiến, 1940), tập thơ
 Dvärgen (Thằng lùn, 1944), tiểu thuyết
 Låt människan leva (Hãy để cho mọi người được sống, 1949), kịch
 Barabbas (1950), tiểu thuyết
 Aftonland (Xứ sở hoàng hôn, 1953), tập thơ
 Sibyllan (1956), tiểu thuyết
 Ahasverus dod (Cái chết của Ahasverus, 1960), tiểu thuyết
 Pilgrim på havet (Người hành hương trên biển, 1962), tiểu thuyết
 Mariamne (1967), tiểu thuyết

 Một số bài thơ 
Trích từ tập "Xứ sở hoàng hôn"

Em rồi sẽ trở thành một trong những người thượng cổ
Mặt đất sẽ nhớ về em như đất nhớ hoa cỏ, nhớ rừng
nhớ những chiếc lá kim.
Như đất nhớ 
như núi đồi nhớ gió. 
Sự yên lặng của em sẽ như biển, vĩnh hằng. 

Cuộc đời ta chỉ là khoảnh khắc

Cuộc đời ta chỉ là khoảnh khắc
nếu so với sự tồn tại của linh hồn
và trong phút chốc 
sự giải thoát
đã vội vàng trên đôi cánh tới không trung. 

Như một bông hoa hạnh nhân

Như một bông hoa hạnh nhân
Người yêu của tôi đẹp dịu dàng
Ngọn gió hãy hát lên, ngọn gió
Nàng đẹp vô cùng!

Như một bông hoa hạnh nhân
Làn da trắng, nét trẻ trung
Chỉ cơn gió ban mai biết được
Nàng đẹp vô cùng. 

Như một bông hoa hạnh nhân
Người yêu của tôi đẹp dịu dàng
Nhưng bóng tối xung quanh tôi vây kín
Liệu nàng có hạnh phúc ở đây không?

Sâu như mất mát

Cái gì có thể sâu hơn sự mất mát
Cái gì lấp đầy con tim hơn là sự trống trơn
Cái gì làm ngập cõi lòng bằng việc đi tìm cái không
Em biết đấy mà em chẳng biết. 

Người ta mang lại cho em sự bình yên ấm áp
Cháy trong lửa của em, yên bình trong ngọn lửa của tay em
Nhưng hạnh phúc của người đâu so được 
sự trống vắng của anh
và khi em với người ta hòa nhập
là chống lại sự cô đơn của anh. 

Hãy giữ anh bằng bàn tay vô hình

Hãy giữ anh bằng bàn tay vô hình
Và xin làm ơn – đừng thả
Hãy đưa anh qua những cây cầu bình minh
Trên miệng vực kinh hoàng
Nơi bóng đêm em đang giam giữ. 

Nhưng làm sao giữ mãi được bóng đêm
Và trên cây cầu ít nữa buổi chiều đổ xuống
Còn sau đấy – là đêm

Và anh, có thể sẽ rất cô đơn. 

Bạn xa

Tôi có bạn xa, người mà tôi không biết
Người bạn xa ở bên kia đại dương
Tôi quan tâm đến người bạn thường xuyên
Bạn là ai – người mà tôi không biết
Mà có thể là không có ở trần gian?

Bạn là ai, người làm đầy tôi bằng sự không có mặt của mình?
Bạn là ai, sự không có mặt kia làm đầy thế giới? 

Chiếc thuyền của cuộc sống

Chẳng bao lâu bạn sẽ chết và không biết bạn đang lướt
trên thuyền của cuộc sống đi sang bờ bến khác
nơi buổi sáng chờ trên những bãi bồi kia. 

Đừng hốt hoảng. Đừng sợ giây phút giã từ. 
Sẽ có một bàn tay cẩn trọng
sửa lại cánh buồm cho bạn
để lướt như bay
từ đêm sang ngày. 
Bạn đừng lo lắng
theo bờ im lặng
và bằng con đường nhung 
của hoa cỏ hoàng hôn. 

Ước muốn

Anh là ngôi sao, phản chiếu ở trong em.
Hãy cứ để cho tâm hồn em lặng ngừng.
Nếu không thì anh không thể nào phản chiếu.
Đấy là nơi trú ẩn của anh. Anh chẳng có gì hơn. 

Nhưng có thể hồn em cũng lặng yên
Bởi ánh sáng của anh vẫn rung trong đó. 

Tất cả trên đời này là hư không

Tất cả trên đời này là hư không
Nhưng có một điều gì đấy lớn lên
Như đám mây giữa bấu trời xanh
Đang hấp thụ vào mình tất cả. 

Và ngay trong giờ phút đó
Em ngỡ rằng mình quan trọng vô cùng
Nhưng phút chốc trở nên mất giá
Em ra đi, cát bụi mang theo mình
Em cũng là cát bụi.

Tất cả trên đời này là hư không

Tôi muốn biết

Tôi muốn biết – chỉ nhận được câu hỏi
Tôi muốn ánh sáng – chỉ được bỏng nhức nhối.
Tôi muốn một điều gì đó thật khó tin 
Nhưng chỉ nhận được cuộc đời như vậy.

Tôi tiếc thương mình. Nhưng không ai hiểu tôi muốn gì. 

Tất cả được trang điểm

Tất cả được trang điểm bằng ánh hoàng hôn.
Tất cả tình yêu nằm ở trung tâm. 
bầu trời trong ánh sáng đục
trên mặt đất
trên ngôi mộ vĩnh hằng. 

Tất cả thật dịu dàng, bàn tay âu yếm.
Chúa Trời làm gần những bờ bến xa xăm.
Cái ở xa, ta nhìn thấy thật gần.
Tất cả ta được trời ban
nhưng chỉ cho ta mượn. 

Những gì của tôi sẽ lấy về đúng hạn
và sắp tới đấy sẽ bị thu hồi. 
Chỉ vĩnh viễn cỏ cây, mặt đất, bầu trời.
Và tôi sẽ lang thang thơ thẩn
một mình tôi, không dấu vết trên đời.

Bản dịch của Nguyễn Viết Thắng(ur "Aftonland")

Engong skall du vara en av dem som levat fёr lеngesen.
Jorden skall minnas dig sо som den minns grеset och skogarna,
det multnade lёvet.
Sо som myllan minns
och sо som bergen minns vindarna.
Din frid skall vara o;ndlig sо som havet. 

Vad еr vaart liv, den korta stunden

Vad еr vaart liv, den korta stunden,
mot livet som vaar sjel tillhёr, 
ur tiden lёses den 
obunden 
och med sin vinge himlen rёr. 

Som ett blommande mandeltrеd

Som ett blommande mandeltrеd
еr hon som jag har kеr.
Sjung du vind, sjung sakta fёr mig
om hur ljuvlig hon еr.

Som ett blommande mandeltrеd,
sо spеd, sо ljus och skеr.
Bara du, ёmmaste morgonvind,
vet hur ljuvlig hon еr.

Som ett blommande mandeltrеd
еr hon som jag har kеr.
Nеr det nu mёrknar sо tungt omkring mig,
kan hon vеl leva hеr? 

Djupt som saknad

Vad еr djupt som saknad.
Vad fyller vоra hjеrtan sо som tomhet.
Vad uppfyller sjеlens; som lеngtan efter nоgot som inte finns,
som den vet inte finns.

Andra fоr ro hos dig.
Andra brinner i din eld, vilar i dina lеgande armar.
Men vad еr deras lycka
mot min tomhet,
deras glеdande fёrening med dig
mot min ensamhet. 

Hоll mig i din okеnde hand

Hоll mig i din okеnde hand
och slеpp mig inte.
Fёr mig pо morgonljusa broar
ёver de svindlande djup
dеr du hоller mёrkret fеngslat.

Men mёrkret f;ngslar man inte lеnge.
Snart skall det vara afton ёver dina broar
och natt.

Och kanske skall jag vara mycket ensam.

En frеmling

En frеmling еr min vеn, en som jag inte kеnner.
En frеmling lоngt lоngt borta.
Fёr hans skull еr mitt hjеrta fullt av nёd.
Fёr att han inte finns hos mig.
Fёr att han kanske inte alls finns?

Vem еr du som uppfyller mitt hjеrta med din frоnvaro?
Som uppfyller hela vеrlden med din frоnvaro? 

Livsboten

Snart еr du dёd och vet ej att du glider
pо livets bоt bort mot de andra landen
dеr morgon vеntar dig pа dolda strеnder.

Oroas ej. Rёds ej i uppbrottstimman.
En vеnlig hand lugnt ordnar
bоtens segel,
som fоr dig bort fron
kvеllens land till dagens.
Gо utan еngslan ner
i strandens tystnad,
den mjuka stigen genom
skymningsgrеset.

Vill

Jag еr stjеrnan som speglar sig i dig.
Din sjеl skall vara stilla,
annars kan jag inte spegla mig i den.
Din sjеl еr mitt hem. Jag har inget annat.

Men hur skulle du kunna vara stilla
nеr mitt ljus skеlver i din sjеl. 

Det mesta еr sо betydelselёst

Det mesta еr sо betydelselёst.
Men so finns det nogonting oerhёrt som stiger upp som
ett glёdande moln pо himlen
och fёrtеr allt.

Dо blir allting fёrvandlat
och det som nyss tycktes dig av stёrsta vеrde
har inget vеrde alls fёr dig mer.
Och du gоr bort genom alltings aska
och еr sjеlv aska.

Det mesta еr sо betydelselёst. 

Jag ville veta

Jag ville veta men fick bara froga,
jag ville ljus men fick bara brinna.
Jag begerde det oerhёrda
men fick bara leva.

Jag beklagade mig. Men ingen fёrstod vad jag mente. 

Det еr vackrast nеr det skymmer

Det еr vackrast nеr det skymmer.
All den kоrlek himlen rymmer
ligger samlad i ett dunkelt ljus
ёver jorden, 
ёver markens hus.

Allt еr ёmhet, allt еr smekt av hеnder.
Herren sjelv utplenar fjеrran strеnder.
Allt еr nеra, allt еr lоngt ifrоn.
Allt еr givet 
menniskan som lоn.

Allt еr mitt, och allt skall tagas frоn mig,
inom kort skall allting tagas fron mig.
Trеden, molnen, marken dеr jag gоr.
Jag skall vandra -
ensam, utan spоr. 
Tham khảo
Nhà thơ giải Nobel 1900 - 2006. Nhà xuất bản Lao động, Hà Nội, 2006.

 Liên kết ngoài 

Thể loại:Nhà viết kịch Thụy Điển
Thể loại:Nhà thơ Thụy Điển
Thể loại:Nhà văn Thụy Điển
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Văn học
Thể loại:Người Thụy Điển đoạt giải Nobel
Thể loại:Mất năm 1974