Đỗ Kỳ Phong

Đỗ Kỳ Phong (tiếng Trung: 杜琪峰, tiếng Anh: Johnnie To Kei-fung, sinh ngày 22 tháng 4 năm 1955) là một nam nhà làm phim người Hồng Kông. Được đánh giá là một trong những nhà làm phim vĩ đại nhất của điện ảnh Hồng Kông, tên tuổi của ông cũng được khán giả và giới phê bình quốc tế đón nhận nồng nhiệt. Xuyên suốt sự nghiệp của mình, Đỗ Kỳ Phong đã làm rất nhiều bộ phim ở các thể loại, song những bộ phim thuộc thể loại hành động – tội phạm của ông thường được khán giả biết đến nhiều nhất.

Một số tác phẩm của Đỗ Kỳ Phong đã có được thành công vang dội trên thị trường quốc tế, và đa số đều có mặt tại các liên hoan phim quốc tế, cũng như được phân phối phát hành tại các nước trên thế giới. Ngoài vai trò đạo diễn, ông còn là một nhà sản xuất điện ảnh nổi tiếng thông qua việc sáng lập Milkyway Image vào năm 1996 cùng với người cộng sự của ông, Vi Gia Huy, và điều hành hãng phim này kể từ đó.

 Sự nghiệp 
Năm 1973, sau khi tốt nghiệp phổ thông, Đỗ Kỳ Phong tham gia lớp đào tạo diễn viên của hãng truyền hình TVB. Hoàn thành khóa học, Đỗ bắt đầu tham gia các công đoạn sản xuất phim truyền hình của TVB, từ trợ lý sản xuất, đạo diễn đến nhà sản xuất.

Năm 1980, Đỗ Kỳ Phong được giao đạo diễn bộ phim điện ảnh đầu tiên, Bích thủy hàn sơn đoạt mệnh kim (碧水寒山奪命金). Phải chờ gần 10 năm sau tài năng của ông mới thực sự được công nhận sau khi Đỗ đạo diễn bộ phim cực kì ăn khách A Lang đích cố sự (阿郎的故事) với sự tham gia của ngôi sao hàng đầu của điện ảnh Hồng Kông lúc bấy giờ là Chu Nhuận Phát. Với bộ phim này, Đỗ Kỳ Phong lần đầu tiên được đề cử giải Đạo diễn xuất sắc nhất tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông. Năm 1993 Đỗ Kỳ Phong đạo diễn một bộ phim ăn khách khác là Đông phương tam hiệp (東方三俠) với sự tham gia của ba ngôi sao nữ Mai Diễm Phương, Trương Mạn Ngọc và Dương Tử Quỳnh.

Năm 1996, cùng với người cộng tác lâu năm Vi Gia Huy, Đỗ Kỳ Phong thành lập hãng phim riêng Hãng phim Ngân Hà (銀河圖像) và tập trung làm đạo diễn và sản xuất cho các bộ phim của công ty này. Đỗ Kỳ Phong nổi tiếng là người làm việc năng suất và có phong cách đạo diễn đa dạng, không chỉ thành công với những bộ phim hài ăn khách như Cô nam quả nữ (孤男寡女, 2000) hay Sấu thân nam nữ (瘦身男女, 2001) (cả hai phim đều do Lưu Đức Hoa và Trịnh Tú Văn thủ vai chính), Đỗ còn có thể thực hiện những bộ phim hình sự được đánh giá cao như Ám chiến (暗戰, 1999) hay Sinh hỏa (鎗火, 1999). Sinh hỏa cũng giúp Đỗ Kỳ Phong giành giải Đạo diễn xuất sắc nhất tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần đầu tiên.

Đại hòa thượng (大只佬, 2003) là bộ phim đột phá của Đỗ Kỳ Phong khi ông thử nghiệm lần đầu đề tài mang tính triết lý cao và ít yếu tố hành động hoặc hài hước thường thấy trong các tác phẩm trước đó của Đỗ. Thử nghiệm đầu tiên của đạo diễn đã thành công khi bộ phim vừa trở thành tác phẩm ăn khách, vừa thắng lớn tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông khi giành cả giải Phim hay nhất, Vai nam chính xuất sắc nhất (cho Lưu Đức Hoa), Vai nữ chính xuất sắc nhất (cho Trương Bá Chi) và giải Đạo diễn xuất sắc nhất thứ hai cho Đỗ Kỳ Phong. Cũng trong năm 2003, Đỗ còn đạo diễn Rẽ phải, rẽ trái (向左走·向右走, tiếng Anh: Turn Left, Turn Right), một bộ phim tình cảm của Nga và Singapore.

Trong những năm gần đây đạo diễn lại trở về đề tài hình sự và "xã hội đen" quen thuộc của điện ảnh Hồng Kông với ba bộ phim Hắc xã hội (黑社會, 2005), Hắc xã hội: Dĩ hòa vi quý (黑社會以和為貴, 2006) và Phóng trục (放逐, 2006). Tuy đề tài không mới nhưng với cách thực hiện khác lạ, ba bộ phim "xã hội đen" này của Đỗ Kỳ Phong đều thành công về mặt doanh thu và được giới phê bình đánh giá cao. Trong số đó Hắc xã hội đã đem lại cho Đỗ giải Đạo diễn xuất sắc nhất thứ ba tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông. Hiện nay Đỗ Kỳ Phong và Phương Dục Bình đang là hai người có nhiều chiến thắng nhất tại hạng mục này với mỗi người 3 lần đăng quang.

 Phong cách làm phim 
Những tác phẩm của Đỗ Kỳ Phong thường có sự hợp tác với cùng một dàn diễn viên và đội ngũ làm phim quen thuộc; trong đó, đa phần các tác phẩm đều đi sâu vào các chủ đề về tình bạn, số phận và bộ mặt của xã hội ở Hồng Kông thời nay. Dù đôi khi những bộ phim được mô tả là "đa diện và hoa mỹ" do khả năng chuyển đổi tông màu và thể loại giữa các bộ phim, tuy vậy, ông được xem là người có phong cách nhất quán khi làm phim, bao gồm sự pha trộn giữa chủ nghĩa hiện thực và góc nhìn khách quan về xã hội với các yếu tố hình ảnh và diễn xuất được cách điệu hóa cao. Trong một buổi phỏng vấn, ông cũng đã trích dẫn lời rằng Hồ Kim Thuyên là vị đạo diễn có sức ảnh hưởng và cảm hứng rất lớn trong các bộ phim của ông.

Các tác phẩm của ông luôn nhận được sự tôn trọng trung thành từ các khán giả và giới phê bình, trong đó có Quentin Tarantino, người từng nói rằng rất thích các bộ phim giang hồ của ông.

 Tác phẩm 
 Năm Phim Tiếng Trung Vị trí Ghi chú1980The Enigmatic Case碧水寒山奪命金 Director1986Happy Ghost III開心鬼撞鬼Director1987Seven Years Itch七年之癢 Director1988The Eighth Happiness八星報喜 DirectorThe Big Heat城巿特警 Co-Directed with Andrew Kam1989All About Ah-Long阿郎的故事DirectorThe Iron Butterfly特警90 Producer and director1990The Story of My Son愛的世界Writer and directorA Moment of Romance天若有情ProducerThe Iron Butterfly 2特警90 II 之亡命天涯 Producer and directorThe Fun, the Luck & the Tycoon吉星拱照Director1991Casino Raiders II至尊無上II永霸天下DirectorThe Royal Scoundrel沙灘仔與周師奶Co-director with Jonathan Chik1992Lucky Encounter踢到寶 DirectorJustice, My Foot!審死官Director1993The Heroic Trio東方三俠 Producer and directorExecutioners 現代豪俠傳  Co-producer and co-director with Ching Siu-tungThe Mad Monk濟公 DirectorThe Bare-Footed Kid赤腳小子DirectorThiên nhược hữu tình 2 天若有情II之天長地久  Producer1995Loving You無味神探 DirectorOnly Fools Fall in Love呆佬拜壽ProducerFatal Assignment共闖天涯Producer1996A Moment of Romance III天若有情III烽火佳人Producer and directorBeyond Hypothermia攝氏32度Producer1997Lifeline十萬火急DirectorIntruder恐怖雞ProducerThe Odd One Dies兩個只能活一個Producer (uncredited as Director)Too Many Ways to Be No. 1一個字頭的誕生 ProducerFinal Justice 最後判決  Producer1998A Hero Never Dies真心英雄 Producer and directorExpect the Unexpected非常突然ProducerThe Longest Nite暗花Producer (uncredited as Director)1999Where a Good Man Goes再見阿郎Producer and directorRunning Out of Time暗戰 Producer and directorThe Mission鎗火Producer and directorSealed with a Kiss甜言蜜語Producer2000Help!!!辣手回春Producer and director with Wai Ka-FaiNeeding You...孤男寡女Producer and director with Wai Ka-FaiComeuppance天有眼ProducerSpacked Out無人駕駛Producer2001Wu yen鍾無艷Producer and director with Wai Ka-FaiLove on a Diet瘦身男女Producer and director with Wai Ka-FaiFulltime Killer全職殺手Producer and director with Wai Ka-FaiRunning Out of Time 2暗戰2Producer; director with Law Wing-CheongGimme Gimme愛上我吧Producer2002Fat Choi Spirit嚦咕嚦咕新年財Producer and director with Wai Ka-FaiMy Left Eye Sees Ghosts我左眼見到鬼Producer and director with Wai Ka-FaiSecond Time Around無限復活Producer2003Love for All Seasons百年好合 Producer and director with Wai Ka-FaiPTUPTUProducer and directorAlso known as PTU: Police Tactical Unit; start of the Tactical Unit series.Looking for Mr. Perfect奇逢敵手ProducerTurn Left, Turn Right向左走．向右走Producer and director with Wai Ka-FaiRunning on Karma大隻佬Producer and director with Wai Ka-FaiAlso known as An Intelligent Muscle Man (大只佬/大块头有大智慧)Memory of the Youth少年往事Producer2004Breaking News大事件Producer and directorThrow Down柔道龍虎榜Producer and directorYesterday Once More龍鳳鬥Producer and director2005Election黑社會Producer and director20062 Become 1天生一對ProducerElection 2黑社會以和為貴Producer and director Also known as Triad ElectionExiled放‧逐Producer and director2007Mad Detective神探Producer and director with Wai Ka-FaiTriangle鐵三角Producer and director with Tsui Hark and Ringo LamHooked on You每當變幻時ProducerEye in the Sky跟蹤Producer2008Linger蝴蝶飛Producer and directorSparrow文雀Producer and directorTactical Unit – The Code機動部隊─警例ProducerPart of the Tactical Unit series.Tactical Unit – No Way Out機動部隊─絕路ProducerPart of the Tactical Unit series.Tactical Unit – Human Nature機動部隊-人性ProducerPart of the Tactical Unit series.2009Tactical Unit – Comrades in Arms機動部隊─衕袍ProducerPart of the Tactical Unit series.Tactical Unit – Partners機動部隊─伙伴ProducerPart of the Tactical Unit series.Accident意外ProducerVengeance復仇Producer and directorFrench-Hong Kong co-productionPush—Production servicesUnited States-Hong Kong co-production2011Don't Go Breaking My Heart單身男女Director with Wai Ka-FaiPunished報應ProducerLife Without Principle奪命金Producer and director2012Romancing in Thin Air高海拔之戀IIProducer and directorMotorway車手ProducerDrug War毒戰Director, producer2013Blind Detective盲探Director2014Don't Go Breaking My Heart 2單身男女2Director with Wai Ka-FaiA Complicated Story一個複雜故事Presenter 2015Office華麗上班族Director2016Three三人行Producer and DirectorTrivisa樹大招風Producer 2019Chasing Dream我的拳王男友Producer and Director2022Septet: The Story of Hong KongScreenwriter, Producer and Director Co-director with Yuen Woo Ping, Sammo Hung, Ann Hui, Ringo Lam, Tsui Hark và Patrick Tam2023Mad FateProducer TBAElection 3Producer and Director

 Giải thưởng 
Đỗ Kỳ Phong đã 3 lần giành giải Đạo diễn xuất sắc nhất (trong tổng số 13 lần được đề cử) tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông cho các phim:
2000, Súng hỏa (鎗火)
2004, Đại hòa thượng (大只佬)
2006, Hắc xã hội (黑社會)
Tại Giải thưởng Điện ảnh Kim Mã của Đài Loan, Đỗ Kỳ Phong cũng 2 lần được trao giải Đạo diễn xuất sắc nhất vào các năm 2000 (cho phim Sinh hỏa) và năm 2004 (cho phim Đại sự kiện (大事件)).
Tại Liên hoan phim Quốc tế Catalunya (Festival Internacional de Cinema de Catalunya) năm 2005, Đỗ Kỳ Phong đã được trao giải thưởng Thành tựu trọn đời.

 Ngoài lề 
 Trong các bộ phim về đề tài hình sự và "xã hội đen" của mình, Đỗ Kỳ Phong thường xuyên lựa chọn một số diễn viên quen thuộc vào những vai có tính cách tương tự trong các phim trước đó, đó là Huỳnh Thu Sinh, Lâm Gia Đống, Ngô Trấn Vũ, Nhậm Đạt Hoa, Lâm Tuyết và Trương Gia Huy. Cũng tương tự trong các bộ phim tình cảm hài, hai diễn viên thường xuyên giữ vai chính trong phim của Đỗ là Lưu Đức Hoa và Trịnh Tú Văn.
 Đỗ Kỳ Phong rất hay cộng tác với Vi Gia Huy, người này thường làm nhà sản xuất cho các bộ phim do người kia đạo diễn và đôi khi cả Đỗ và Vi cùng tham gia đạo diễn một bộ phim.

 Tham khảo 

 Liên kết ngoài 
 Đỗ Kỳ Phong trên IMDb
 Đỗ Kỳ Phong trên Lovehkfilm.com

Thể loại:Đạo diễn phim Hồng Kông
Thể loại:Nhà sản xuất phim Hồng Kông
Thể loại:Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông Đạo diễn xuất sắc nhất