Vũ Giới

Vũ Giới (chữ Hán: 武玠, 1541-1593), là Trạng nguyên trong lịch sử Việt Nam-người xã Lương Xá, huyện Thiện Tài, trấn Kinh Bắc (nay là thôn Lương Xá, xã Phú Lương, huyện Lương Tài, Bắc Ninh), cùng làng với Phạm Quang Tiến, thám hoa đình nguyên khoa thi 1565. Đỗ trạng nguyên khoa Đinh Sửu, niên hiệu Sùng Khang thứ 12 (1577) đời Mạc Mậu Hợp. Làm quan qua các chức như Hữu thị lang, Thượng thư Lại bộ. Cùng Tổng với ông trước đó còn có Nguyễn Cư Nhân, người xã Ông Lâu (nay là thôn Phú Lâu, xã Phú Lương, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh), đỗ Đệ Giáp tam Đồng Tiến sĩ, Khoa thi năm Mậu Dần (1518), làm quan Nhà Mạc tới chức Thượng thư, Chưởng Hàn lâm viện sự, tước Đạm Hà bá.

Tiểu sử
Thân phụ ông là Vũ Kính, từng đỗ Đình nguyên hoàng giáp. Vợ Vũ Giới là con của Hoàng Sĩ Khải. Hoàng Sĩ Khải tên hiệu là Lãn Trai, quê Lai Xá (Lương Tài, Bắc Ninh) đỗ tiến sĩ khoa thi Giáp Thìn thời vua Mạc Phúc Hải (1544), làm quan đến chức Hộ bộ thượng thư kiêm Quốc Tử Giám tế tửu. Hoàng Sĩ Khải và Vũ Kính là bạn đồng khoa.

Theo truyền ngôn dòng họ, chi họ Vũ Kinh Bắc được coi là hậu duệ xa từ thời vua hùng dựng nước trải qua nhiều đời sinh cơ lập nghiệp nơi đất Bắc, lấy nhân nghĩa – lễ giáo – đạo đức làm nền tảng truyền đời.Theo tài liệu lịch sử được ghi chép lại tại nhiều cuốn gia phả của dòng họ Vũ. 

Từ cuối thế kỷ XVI sang đầu thế kỷ XVII, con cháu họ Vũ lần lượt dời đổi phương cư về vùng đất Tiên Du (Bắc Ninh), gần danh lam cổ tự Chùa Phật Tích, nương nhờ cửa Phật. Lấy đạo nghĩa làm căn bản, lấy cần lao làm phương sinh tồn, lấy phật giáo làm nền tảng để vượt qua mọi khổ đau, lấy nho giáo và học vấn để gây dựng cơ nghiệp lâu dài.

Trong đó, Tiên Du được xem là vùng gốc của nhiều chi họ Vũ, sau này do loạn thế, đời sau tỏa đi các phủ huyện xung quanh, gồm cả vùng xã Đình Tổ, huyện Thuận Thành (xưa gọi là huyện Thuận Thành của Phủ Thuận An - Kinh Bắc), Hải Hưng, Thanh Hóa... Trích tại nhiều gia phả dòng họ Vũ 

Trước thời cuộc nhiễu nhương, nhằm bảo toàn tông tộc, giữ gìn huyết hệ, tiền nhân trong họ đã bàn định việc cải đổi và bổ sung tên đệm cho một số chi phái để giảm bớt tai ương trong buổi loạn ly. Từ đó phân ra các chi mang họ Vũ Đức, Vũ Phú, Vũ Văn… Trích theo gia phả của dòng họ Vũ và tư liệu lịch sử các dòng tộc Việt Nam.

Việc đổi tên đệm tuy có khác nhau về danh xưng, song đều chung một thủy tổ, cùng huyết mạch tổ tông Cụ thủy tổ Vũ Giới.Trích từ các thông tin của Gia phả dòng tộc họ Vũ và tài liệu lịch sử có kiểm chứng. 

Ghi chú

Thể loại:Quan lại nhà Mạc
Thể loại:Người Bắc Ninh
Thể loại:Sinh năm 1541
Thể loại:Mất năm 1593
Thể loại:Tiến sĩ nhà Mạc