Vĩnh Bình (tỉnh)

Vĩnh Bình là một tỉnh cũ thuộc Việt Nam Cộng hòa (nay là một phần của tỉnh Vĩnh Long).

Địa lý
Tỉnh Vĩnh Bình có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Kiến Hòa
Phía tây giáp tỉnh Ba Xuyên 
Phía nam giáp Biển Đông
Phía bắc giáp tỉnh Vĩnh Long.

Hành chính
Tỉnh Vĩnh Bình có thị xã Phú Vinh và 7 quận: Càng Long, Cầu Kè, Cầu Ngang, Châu Thành, Long Toàn, Tiểu Cần, Trà Cú.

Lịch sử
Ngày 3 tháng 1 năm 1957, Việt Nam Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 3-NV/HC/NĐSắc lệnh số 3-NV/HC/NĐ về việc đổi tên tỉnh Trà Vinh thành tỉnh Vĩnh Bình. về việc đổi tên tỉnh Trà Vinh thành tỉnh Vĩnh Bình. Đổi tên xã Long Đức thành xã Phú Vinh; chọn làm lỵ sở của quận Châu Thành và của tỉnh Vĩnh Bình. Đổi tên tỉnh lỵ Trà Vinh thành thị xã Phú Vinh (do lấy theo tên xã Phú Vinh thuộc quận Châu Thành là nơi đặt tỉnh lỵ). Dời lỵ sở của quận Càng Long về Bình Phú.

Tỉnh Vĩnh Bình có thị xã Phú Vinh (tỉnh lỵ), 9 quận; 20 tổng với 75 xã.

 Đơn vị hành chính tỉnh Vĩnh Bình STT Quận Tổng Quận lỵ 1 Thị xã Phú Vinh  Tỉnh lỵ 2 Châu Thành Trà Bình, Trà Nhiêu, Trà Phú Phú Vinh 3 Càng Long  Bình Khánh, Bình Khánh Thượng, Bình Phước Bình Phú 4 Cầu Ngang Bình Trị, Vĩnh Lợi Mỹ Hòa 5 Cầu Kè Tuân Giá Hòa Ân 6 Long Toàn Vĩnh Trị Long Toàn 7 Tiểu Cần Ngãi Thạnh Tiểu Cần 8 Trà Cú Ngãi Hòa Thượng, Ngãi Hòa Trung, Thanh Hòa Thượng Ngãi Xuyên 9 Trà Ôn Bình Lễ, Bình Thới, Thành Trị Tân Mỹ 10 Vũng Liêm Bình Hiếu, Bình Quới, Bình Trung Trung Thành

Tháng 2 năm 1957, Liên Tỉnh ủy miền Tây ban hành Quyết định về việc:
 Điều chỉnh địa giới tỉnh Trà Vinh.
 Giải thể tỉnh Tam Cần.

Tỉnh Trà Vinh có thị xã Trà Vinh và 8 huyện (không có huyện Long Toàn).

Tháng 4 năm 1957, Tỉnh ủy Trà Vinh ban hành Quyết định về việc sáp nhập huyện Tiểu Cần vào huyện Cầu Kè.

Tháng 2 năm 1961, Tỉnh ủy Trà Vinh Quyết định về việc sáp nhập xã Long Đức thuộc huyện Châu Thành vào thị xã Trà Vinh.

Tháng 2 năm 1962, Tỉnh ủy Trà Vinh ban hành Quyết định về việc:
 Thành lập huyện Duyên Hải trên cơ sở quận Long Toàn của chế độ Sài Gòn.
 Sau đó, sáp xã Long Hữu vào huyện Cầu Ngang.

Sau năm 1965, các tổng đều bị giải thể.

Ngày 14 tháng 1 năm 1967, chính quyền Đệ Nhị Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 06/SL/ĐUHC về việc tách hai quận Trà Ôn, Vũng Liêm ra khỏi tỉnh Vĩnh Bình nhập vào tỉnh Vĩnh Long.

Tỉnh Vĩnh Bình còn lại thị xã Phú Vinh (tỉnh lỵ) và 7 quận: Càng Long, Cầu Kè, Cầu Ngang, Châu Thành, Long Toàn, Tiểu Cần, Trà Cú; 15 tổng; 52 xã; 409 ấp.

 Tình hình hành chánh xã, ấp trong tỉnh Vĩnh Bình STT Quận Xã Ấp 1 Càng Long An Trường 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9A Bình Phú Cây Cách, Nguyệt Lãng A, Nguyệt Lãng B, Phú Hưng, Phú Phong Đại Phước Hạ, Kinh Ngay, Rạch Bèo, Thượng, Trung Đức Mỹ Chợ, Dừa Đỏ, Đại Đức, Đức Hiệp, Đức Mỹ A, Đức Mỹ B, Nhuận Thành Huyền Hội Cầu Xây, Chợ, Bình Hội, Giồng Ất, Huyền Báo, Làng Mới, Lưu Tư Mỹ Cẩm 2, 4, 7, 9, Chợ, Mỹ Huệ, Nhất Phương Thạnh Chợ Ba – Si, Chùa, Đầu Giồng, Hưng Nhượng, Phú Hòa, Thiện Chánh Tân An An Chánh, An Định Cầu, An Định Giồng, An Thạnh, Cả Chương, Chợ, Đại An, Nhà Thờ, Ninh Bình 2 Cầu Kè An Phú Tân Đinh An, Hòa An Châu Điền Hưng Ninh, Hưng Thịnh, Lương Hòa Hòa Ân Bà My, Châu Thành, Chông Nô 1, Chông Nô 2, Chông Nô 3, Chùa Phật, Giồng Dầu, Giồng Lớn, Sóc Ruộng, Tà Kháo Phong Phú Kinh Xáng, Mỹ Văn, Nhất, Nhì Phong Thạnh Bà, Nhất, Nhì, Thom Rom Tam Ngãi Bưng Lớn, Ngải Nhất, Ngải Nhì, Ngọc Hồ Thông Hòa 1, 3, Bà Nghệ, Kinh Ngang, Kinh Xuôi, Ô Chích, Trà Mẹt 3 Cầu Ngang Hiệp Hòa Bình Tân, Cổ Sang, Giếng Học, Giữa, Hòa Lục, Kim Câu, Kim Hòa, Năn Nơn, Phiêu, Sóc Chuối, Sóc Xoài, Tháp Hiệp Mỹ Bần Bèo, Cái Già, Chợ, Lồ Ồ, Mỹ Quý Long Sơn Bàu Mốt, Cây Me, La Bang, Ô Răng, Sóc Giụp, Sóc Mới, Tân Lập Mỹ Hòa  Bào Sen, Cẩm Hương, Minh Thuận, Mỹ Cẩm A, Mỹ Cẩm B, Nô Công, Sóc Chùa, Sóc Hoang, Thủy Hòa, Trà Kim, Vĩnh Ngũ Mỹ Long Bến Đáy Chợ, Bến Đáy Trên, Bến Đáy Trung, Bến Kinh, Hạnh Mỹ, Mỹ Thập, Ba, Nhì, Nhứt, Tư Ngũ Lạc Bổn Thanh, Cây Xoài, Lạc Hòa, Lạc Sơn, Lạc Thạnh, Mé Láng A, Mé Láng B, Rọ Xây, Sóc Ớt, Sóc Ruộng, Thốt Nốt Nhị Trường Ba So, Bông Ven, Căn Nom, Chông Bát, Chông Văn A, Chông Văn B, Cós Xoài A, Cós Xoài B, Giồng Tranh, La Ca Củ, La Cà Mới, Ô Lựa Vĩnh Kim Cà Tum, Đại Thôn, Giồng Lớn A, Giồng Lớn B, Mai Hương, Rẩy 4 Châu Thành Đa Lộc Ba Tiêu A, Ba Tiêu B, Bàu Sơn, Chợ, Giồng Lức, Hương Phụ A, Hương Phụ B, Thanh Trì Hòa Thuận Bích Trì, Chăng Mật, Đa Cần, Đa Hòa, Kỳ La, Qui Nông A, Qui Nông B, Trì Phong, Vĩnh Bảo, Xuân Thạnh Hưng Mỹ Bãi Vàng A, Bãi Vàng B, Đại Thôn, Ngãi Hiệp Long Hòa Đại Thôn A, Đại Thôn B, Giồng Giá, Phú An, Phú Giáo, Phú Thới, Xếp Phụng Long Hưng Bà Liêm, Bà Tồn, Đông Hưng Mới, Thông Lưu Lương Hòa Ba Se A, Ba Se B, Bình La, Cầu Xây, Chà Dư, Hòa Lạc A, Hòa Lạc B, Sâm Bua Nguyệt Hóa Bến Có, Cổ Tháp A, Cổ Tháp B, Đôn Hóa, Tà Cụ, Xóm Trảng Phú Vinh Ba, Diệp Thạch, Long Bình A, Long Bình B, Long Trị, Mã Tiền, Mỹ Cần A, Mỹ Cần B, Nhì, Nhứt, Sóc Ruộng, Tầm Phương, Tân Ngai, Thanh Lệ, Tri Tân A, Tri Tân B, Tư, Vĩnh Yên A, Vĩnh Yên B Phước Hảo Đa Hòa, Đại Thôn A, Đại Thôn B, Hòa Hảo, Ô Cà Đa, Trà Cuôn, Văn Nhứt A, Văn Nhứt B Song Lộc Phú Khánh, Phú Lân, Trà Nốc Thanh Mỹ Đầu Giồng, Kinh Xuôi A, Kinh Xuôi B, Ngã Ba, Nhà Dựa, Phú Mỹ A, Phú Mỹ B, Phú Nhiêu A, Phú Nhiêu B, Phú Thọ, Thanh Nguyên A, Thanh Nguyên B 5 Long Toàn Long Hữu Hiệp Thạnh, Long Pha, Sóc Ớt Mới Long Toàn Cồn Cả, Đình Cũ, Long Khánh, Long Lộc, Phước Hội, Vĩnh Khánh Long Vĩnh Cái Đôi Chợ, Cái Đôi Lộ, Thốt Lốt, Thốt Lốt Dưới, Trà Côn, Vũng Tàu  6 Tiểu Cần Hiếu Tử Bến Cát, Lò Ngò, Ô Đùng, Ô Trao, Ô Trom, Tân Đại, Tân Trung Giồng Hùng Hòa Chợ, Nhì, Phụng Sa, Sấu Long Thới Cầu Tre, Định An, Định Bình, Định Phú A, Định Quới A, Định Quới B, Định Tấn, Trinh Phụ Tân Hòa Tân Thạnh Đông, Tân Thạnh Tây Tập Ngãi Chánh Hội, Giồng Tranh, Ngãi Trung, Ông Xây, Thánh Đường Tiểu Cần Bà Ép, Cây Hẹ, Cầu Tre, Châu Thành, Đại Mong, Đại Trường, Ô Ét, Phú Thọ, Sóc Tre, Thầy Kinh, Xóm Vó. 7 Trà Cú An Quảng Hữu Chợ Bắc Trang, Leng, Ngã Ba, Phố Giữa, Sóc Tro Dưới, Sóc Tro Giữa, Sóc Tro Trên, Xoài Lơ Đại An Bến Chùa, Cây Da, Chợ Trà Kha, Giồng Đình, Giồng Giữa, Giồng Lớn A, Giồng Lớn B, Mé Rạch, Mé Rạch B, Sà Lôn, Trà Kha Đôn Châu Ba Sát, Bà Giam, Bà Nhì A, Bà Nhì B, Bào Môn A, Bào Môn B, Cả Srây, Chợ Tham Đua, Cos Lạch, La Bang Chợ, La Bang Chùa, Quảng Âm, Sa Văng, Tà Rom A, Tà Rom B, Tham Đua Dưới, Tham Đua Trên, Thốt Lốt, Thốt Lốt B Hàm Giang Cà Hom A, Cà Hom B, Cà Săn A, Cà Săn B, Cà Tốc, Nhuệ Tứ A, Nhuệ Tứ B, Vàm Ray, Trà Tro A, Trà Tro B Long Hiệp Ba Cụm, Ba Trạch Dưới, Ba Trạch Trên, Ba Tục, Giồng Chanh, Kos Lốp, Nô Dung, Nô Đùng, Nô Kè A, Nô Kè B, Nô Men, Rạch Bót A, Rạch Bót B, Sà Vần A, Sà Vần B, Sóc Ruộng, Tha La A, Tha La B, Trà Sất Chơ, Trà Sất Dưới, Trà Sất Trên Lưu Nghiệp Anh Chợ Bến Dừa, Chợ Trên, Lưu Cừ 1, Lưu Cừ 2, Mộc Anh Ngãi Xuyên Ba Tục, Bãi Xào, Bãi Xào Chót, Cầu Hanh, Giữa A, Giữa B, Giồng Ông Thình, Kos La, Ngã Ba, Sóc Chà, Thanh Xuyên, Trà Les, Xoài Thum, Xoài Xiêm Phước Hưng Bến Chùa A, Bến Chùa B, Chòm Chuối, Chợ Cầu Cõng, Chợ Dưới, Chợ Giữa, Chợ Trên, Đầu Giồng A, Đầu Giồng B, Trạm Tập Sơn Bà Tây A, Bà Tây B, Bến Trị, Chợ Bà Trót, Đôn Chụm A, Đôn Chụm B, Đồn Điền, Leng, Thốt Nốt

Năm 1967, Liên Tỉnh ủy miền Tây ban hành Quyết định về việc tách 2 huyện: Trà Ôn, Vũng Liêm thuộc tỉnh Trà Vinh về tỉnh Vĩnh Long. Đồng thời, Tỉnh ủy Trà Vinh ban hành Quyết định về việc sáp nhập các xã: Hòa Thuận, Lương Hòa, Nguyệt Hóa thuộc huyện Châu Thành vào thị xã Trà Vinh.

Đầu năm 1969, Tỉnh ủy Trà Vinh ban hành Quyết định về việc tách các xã: Hòa Thuận, Lương Hòa, Nguyệt Hóa thuộc huyện Châu Thành để tái lập ranh giới thị xã Trà Vinh và huyện Châu Thành như cũ.

Tháng 4 năm 1971, Tỉnh ủy Trà Vinh ban hành Quyết định về việc tái lập 2 huyện Duyên Hải, Tiểu Cần.

Ngày 27 tháng 7 năm 1971, Tỉnh trưởng Vĩnh Bình ban hành Quyết định số 0501-HCĐP về việc phân chia địa bàn nội ô tỉnh lỵ Phú Vinh theo quy chế đô thị thành 4 ấp: I, II, III, IV thuộc xã Phú Vinh (bao gồm 19 ấp).

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc:
 Hợp nhất tỉnh Vĩnh Long, tỉnh Trà Vinh, tỉnh Cần Thơ (ngoại trừ huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Hợp nhất tỉnh Long An, tỉnh Bến Tre, tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công và thành phố Mỹ Tho thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc:
 Hợp nhất tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Tỉnh Bến Tre vẫn để thành tỉnh riêng.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc:
 Hợp nhất tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh thành một tỉnh, lấy tên là tỉnh Vĩnh Trà.
 Giữ nguyên địa giới và tên cũ tỉnh Bến Tre.

Ngày 27 tháng 7 năm 1976, Quốc hội ban hành Nghị quyếtNghị quyết về việc đổi tên tỉnh Vĩnh Trà thành tỉnh Cửu Long. về việc đổi tên tỉnh Vĩnh Trà thành tỉnh Cửu Long.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Cửu Long thành tỉnh Trà Vinh và tỉnh Vĩnh Long.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Bến Tre và tỉnh Trà Vinh vào tỉnh Vĩnh Long.

Sau khi sáp nhập, tỉnh Vĩnh Long có 6.296,20 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 4.257.581 người.

Chú thích

Tham khảo

Thể loại:Hành chính Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Tỉnh cũ Việt Nam
Thể loại:Hành chính Trà Vinh
Thể loại:Hành chính Vĩnh Long