Thủy tiên

Thủy tiên (danh pháp hai phần: Narcissus tazetta L.) là một loại thực vật thuộc Chi Thủy tiên, Họ Loa kèn đỏ (Amaryllidaceae). Loài cây này có thể dùng làm cảnh, trồng bằng cách đặt phần củ vào trong bình nước. Cây nở hoa nhỏ, có màu trắng và mùi thơm.

Củ của cây có chất alkaloid gây chóng mặt, buồn nôn, tiêu chảy, run rẩy toàn thân, hôn mê, có thể dẫn đến tử vong khi ăn phải.

 Mô tả 
nhỏ|Hoa thủy tiên vàng
nhỏ|Tranh vẽ chi tiết của Hans Simon Holtzbecker, thế kỷ 17
Narcissus tazetta là một trong số những loài cao nhất trong Narcissus, và có thể cao đến 80 cm, với lá mảnh phẳng dài đến 40 cm và rộng 15 mm. Cụm hoa có khoảng 8 hoa với cánh màu trắng và nhị hoa màu vàng.Linnaeus, Carl von. 1753. Species Plantarum 1: 290 Narcissus tazettaHaworth, Adrian Hardy. 1819. Supplementum Plantarum Succulentarum 142, Hermione tazetta Rafinesque, Constantine Samuel. 1848. Flora Telluriana 4: 21 Jonquilla tazetta Rouy, Georges C. Chr. 1912. Flore de France 13: 40 Narcissus linnaeanus Sessé y Lacasta, Martín & Mociño, José Mariano. 1894. Flora Mexicana ed. 2: 85 Pancratium tazetta

 Phân loại học 

Phân loài
Có 6 phân loài được chấp nhận theo World Checklist of Selected Plant Families:Search for "Narcissus tazetta", 

 N. tazetta subsp. aureus (Jord. & Fourr.) BakerBaker, John Gilbert. 1888. Handbook of the Amarylldaceae p 9 – Đông Nam Pháp, Sardinia, Tây-Bắc Ý, Algérie, Maroc
 N. tazetta subsp. canariensis (Burb.) BakerBaker, John Gilbert. 1888. Handbook of the Amarylldaceae p 8 – Quần đảo Canary
 N. tazetta subsp. chinensis (M.Roem.) Masam. & Yanagih.Flora of China v 24 p 269, Narcissus tazetta var. chinensis, common name 水仙 shui xian Masamune, Genkei & Yanagihara, Masayuki. 1941. Transactions of the Natural History Society of Formosa 31: 329. – Đông-Nam Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc
 N. tazetta subsp. corcyrensis (Herb.) BakerBaker, John Gilbert. 1888. Handbook of the Amarylldaceae p 7 – Corfu (Hy Lạp)
 N. tazetta subsp. italicus (Ker Gawl.) Baker syn. N. italicus – Địa Trung Hải từ miền Nam Phap đến Hy Lạp
 N. tazetta subsp. tazetta – phân bố rộng rãi từ Tây Địa Trung Hải đến Afghanistan

Sinh thái học
Narcissus tazetta chứa hợp chất thơm chỉ được tìm thấy ở một vài loài như hoa hồng và Acnistus arborescens, có tên gọi là orcinol dimethyl ete, chất này hầu như mũi người không phát hiện được. Các thí nghiệm trên ong mật cho thấy chúng có thể nhận dạng được.

Phân bố
Narcissus tazetta là một loài phân bố rộng rãi, chúng là loài bản địa của vùng Địa Trung Hải từ Bồ Đào Nha đến Thổ Nhĩ Kỳ. Nó cũng là loài được bản địa hóa khắp vùng Trung Đông, Trung Á, Afghanistan, Pakistan, Ấn Độ, Nepal và Bhutan, cũng như Quần đảo Canary, Trung Quốc (Phúc Kiến, Chiết Giang), Nhật Bản, Úc, Hàn Quốc, Đảo Norfolk, New Zealand, Bermuda, Mexico và Hoa Kỳ (Oregon, California, Texas, Alabama, Arkansas, Florida, Louisiana, Mississippi, Bắc Carolina, Nam Carolina, Virginia, và Tây Virginia)Kew Checklist of Selected Plant Families và Nam Mỹ.Chile Flora

 Sử dụng 
Narcissus tazetta được trồng thương mại để lấy tinh dầu, hầu hết ở miền nam Pháp. Một loài lai với Narcissus poeticus, cũng được trồng để lấy tinh dầu. Ứng dung trong y khoa gần đây là một protein có tên là lectin có tác dụng kháng vi rút cúm. Tác dụng này dựa trên cách sử dụng liều phụ thuộc. Tính chất kháng virus cho kết quả rằng nó có thể vô hiệu hóa RSV trong chu kỳ lây nhiễm và vì thế nó không thể lan rộng. Đặc tính kháng virus của nhóm lectin nhất định sẽ có tác dụng lớn hơn trong giai đoạn sớm của bệnh cảm cúm. Nó có rất ít khả năng gây độc và tiềm năng to lớn như một tác nhân kháng virus, vì vậy nó có tiềm năng để sử dụng trong nghiên cứu công nghệ sinh học trong tương lai.

 Hình ảnh 

Tham khảo

Văn liệu

 Sách 
 translated into English as 

 Bài báo 

 Cơ sở dữ liệu 
 The Plant List

Liên kết ngoài

Comprehensive profile for Narcissus tazetta  hình
Trồng hoa Thủy Tiên

Thể loại:Cây cảnh
T
Thể loại:Hoa
Thể loại:Thực vật châu Âu
Thể loại:Thực vật Afghanistan
Thể loại:Thực vật Algérie
Thể loại:Thực vật Bermuda
Thể loại:Thực vật Hy Lạp
Thể loại:Thực vật Iran
Thể loại:Thực vật Liban
Thể loại:Thực vật México
Thể loại:Thực vật New Zealand
Thể loại:Thực vật Nhật Bản
Thể loại:Thực vật Syria
Thể loại:Thực vật Tây Ban Nha
Thể loại:Thực vật Trung Quốc
Thể loại:Thực vật Úc
Thể loại:Thực vật Ý
Thể loại:Thực vật vườn
Thể loại:Thực vật Turkmenistan
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Thực vật Trung Á
Thể loại:Thực vật Bắc Phi
Thể loại:Thực vật Tây Á