Kỳ thi tuyển sinh đại học và cao đẳng (Việt Nam)

Kỳ thi tuyển sinh đại học và cao đẳng là một kì thi từng được tổ chức tại Việt Nam nhằm mục đích lấy sinh viên đầu vào cho các trường đại học và cao đẳng. Kì thi này còn được gọi nôm na là kỳ thi "3 chung" (chung đợt, chung đề và dùng chung kết quả), do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hằng năm, ngay sau kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông khoảng một tháng. Trong những năm tổ chức, kì thi này được diễn ra vào thượng tuần và trung tuần tháng 7 theo lịch sau:
Đợt 1: Ngày 4 tháng 7 và 5 tháng 7: thi các khối A, A1, V của hệ đại học. Thí sinh thi khối V, sau khi dự thi môn Toán, Lý thì thi tiếp năng khiếu vẽ đến ngày 8 tháng 7 (tùy trường).
Đợt 2: Ngày 9 tháng 7 và 10 tháng 7 thi các khối B, C, D, N, H, M, T, S, R, K của hệ đại học. Thí sinh thi các khối năng khiếu, sau khi dự thi các môn văn hóa (khối H, N thi Văn theo đề thi khối C; khối M thi Văn, Toán theo đề thi khối D; khối T thi Sinh, Toán theo đề thi khối B; khối R thi Văn, Sử theo đề thi khối C; khối K thi Toán, Lý theo đề thi khối A) thì thi tiếp các môn năng khiếu vẽ, thể dục, nhạc và kĩ thuật đến ngày 14 tháng 7 (tùy trường).
Đợt 3: Ngày 15 tháng 7 và 16 tháng 7 thi tất cả các khối của hệ cao đẳng.
Từ năm 2015, cùng với kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, kỳ thi tuyển sinh đại học và cao đẳng bị bãi bỏ để thay thế bằng một kỳ thi hợp nhất là kỳ thi trung học phổ thông quốc gia. Kỳ thi trung học phổ thông quốc gia dừng tổ chức sau năm 2019, sau đó Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông được tổ chức trở lại, các trường đại học có thể sử dụng kết quả thi tốt nghiệp để xét tuyển đại học, hoặc xét tuyển theo kết quả những kì thi tuyển sinh mới tự tổ chức, như Đánh giá năng lực (Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Công an), hay Đánh giá tư duy (Đại học Bách khoa Hà Nội).
 Điều kiện 
Thí sinh tham dự kỳ thi cần phải có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, giấy chứng nhận tốt nghiệp trung học phổ thông tạm thời hoặc bậc học tương đương.

 Các khối thi và môn thi 
 Khối A: Toán, Vật lý, Hóa học  
 Khối A01: Toán, Vật lý, Tiếng Anh (bắt đầu từ năm 2012)
 Khối A02: Toán, Vật lý, Sinh học
 Khối A03: Toán, Vật lý, Lịch sử
 Khối A04: Toán, Vật lý, Địa lý
 Khối A05: Toán, Hóa học, Lịch sử
 Khối A06: Toán, Hóa học, Địa lý
 Khối A07: Toán, Lịch sử, Địa lý
 Khối A08: Toán, Lịch sử, Giáo dục công dân
 Khối A09: Toán, Địa lý, Giáo dục công dân
 Khối A10: Toán, Vật lý, Giáo dục công dân
 Khối A11: Toán, Hóa học, Giáo dục công dân
 Khối A12: Toán, Khoa học xã hội, Khoa học tự nhiên
 Khối A13: Toán, Lịch sử, Khoa học tự nhiên
 Khối A14: Toán, Địa lý, Khoa học tự nhiên
 Khối A15: Toán, Giáo dục công dân, Khoa học tự nhiên
 Khối A16: Toán, Ngữ văn, Khoa học tự nhiên
 Khối A17: Toán, Vật lý, Khoa học xã hội
 Khối A18: Toán, Hóa học, Khoa học tự nhiên
 Khối B: Toán, Hóa học, Sinh học
 Khối B01: Toán, Sinh học, Lịch sử
 Khối B02: Toán, Sinh học, Địa Lý
 Khối B03: Toán, Sinh học, Ngữ văn
 Khối B04: Toán, Sinh học, Giáo dục công dân
 Khối B05: Toán, Sinh học, Khoa học xã hội
 Khối B06: Toán, Sinh học, Tiếng Anh
 Khối C: Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý
 Khối C01: Ngữ văn, Toán, Vật lí
 Khối C02: Ngữ văn, Toán, Hóa học
 Khối C03: Ngữ văn, Toán, Lịch sử
 Khối C04: Ngữ văn, Toán, Địa lý
 Khối C05: Ngữ văn, Vật lí, Hóa học
 Khối C06: Ngữ văn, Vật lí, Sinh
 Khối C07: Ngữ văn, Vật lí, Lịch sử
 Khối C08: Ngữ văn, Hóa học, Sinh học
 Khối C09: Ngữ văn, Vật lí, Địa lý
 Khối C10: Ngữ văn, Hóa học, Lịch sử
 Khối D: Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ
 Khối D1: Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh
 Khối D2: Ngữ văn, Toán, Tiếng Nga
 Khối D3: Ngữ văn, Toán, Tiếng Pháp
 Khối D4: Ngữ văn, Toán, Tiếng Trung Quốc
 Khối D5: Ngữ văn, Toán, Tiếng Đức (bắt đầu từ năm 2008)
 Khối D6: Ngữ văn, Toán, Tiếng Nhật (bắt đầu từ năm 2008)
 Khối D7: Toán, Hóa học, Tiếng Anh
 Khối D08: Toán, Tiếng Anh, Sinh học
 Khối D09: Toán, Tiếng Anh, Lịch sử
 Khối D10: Toán, Tiếng Anh, Địa lý

 Khối năng khiếu 
 Khối H: Ngữ văn, Mỹ thuật (vẽ chì và trang trí màu)
 Khối K: Toán, Vật lý, Kỹ thuật
 Khối M: Ngữ văn, Toán, Năng khiếu mẫu giáo (Hát, Kể chuyện, Đọc diễn cảm)
 Khối N: Ngữ văn, hai môn Năng khiếu Âm nhạc (Thanh nhạc, Biểu diễn nhạc cụ, Kiến thức âm nhạc cơ bản)
 Khối R: Ngữ văn, Lịch sử, Năng khiếu báo chí
 Khối S: Ngữ văn, hai môn năng khiếu sân khấu.
 Khối T: Sinh học, Toán, Năng khiếu thể dục thể thao (chạy cự li ngắn, bật tại chỗ, gập thân)
 Khối V: Toán, Vật lý, Mỹ thuật
nhỏ|Phụ huynh và học sinh tại kì thi tuyển sinh Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh năm 2012.

 Hình thức thi 
Từ năm 2001 trở về trước, mỗi trường tự tổ chức kì thi, dưới sự giám sát của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Theo đó, thí sinh đăng kí dự thi bao nhiêu trường, thì phải trải qua bấy nhiêu kì thi. Điều nay gây nên sự tốn kém rất lớn, và mất công mất việc của rất nhiều các bậc phụ huynh, cũng như không thực sự cần thiết. Từ năm 2002 trở đi, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức một kì thi duy nhất, sau đó kết quả được áp dụng sang các trường mà thí sinh đã đăng ký nguyện vọng.Thông báo của Bộ GD - ĐT về công tác tuyển sinh vào các trường đại học và cao đẳng năm 2002

Năm 2006, hình thức thi trắc nghiệm khách quan được áp dụng đầu tiên cho bốn môn Ngoại ngữ của khối D là Tiếng Anh, Tiếng Nga, Tiếng Pháp và Tiếng Trung; đề thi gồm 70 câu trắc nghiệm. Từ năm 2007 đến 2014, hình thức thi này được Bộ Giáo dục và Đào tạo nhân rộng và áp dụng cho các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học và Ngoại ngữ với thời gian làm bài là 90 phút, đề thi có 80 câu dành cho các môn Ngoại ngữ và 50 câu dành cho môn Vật lý, Hóa học và Sinh học; bốn môn văn hóa còn lại là Toán, Văn, Lịch sử và Địa lý thi tự luận với thời gian làm bài là 180 phút.

 Các khái niệm 
 Hồ sơ đăng ký dự thi 
Để được dự thi đại học hay cao đẳng, thí sinh cần có một bộ hồ sơ đăng ký và phải nộp trước khi thi để nhập dữ liệu. Bộ hồ sơ này gồm hai lá phiếu có nội dung khai báo như nhau: phiếu số 1 nộp cho trường đăng ký thi, phiếu số 2 thí sinh giữ để làm gốc. Sau khi tiếp nhận hồ sơ và nhập dữ liệu, trường sẽ gửi giấy báo dự thi về cho thí sinh. Giấy này rất quan trọng bởi vì có nó, thí sinh mới được phép vào phòng thi.

 Điểm sàn 
Điểm sàn là mức điểm tối thiểu để các trường nhận đơn xét tuyển của thí sinh thi theo đề thi chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, điểm sàn chính thức được áp dụng từ năm 2004. Hiểu đơn giản, đây là mức điểm tối thiểu thí sinh cần phải đạt được để có quyền xét được xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng, nếu không đạt đến điểm sàn, thí sinh gần như đã không trúng tuyển. Một số trường hợp, điểm sàn có thể điều chỉnh theo từng trường nếu được phép của Bộ giáo dục.

 Năm Đại học Cao đẳngKhối AKhối A1Khối BKhối CKhối DKhối AKhối A1Khối BKhối CKhối D2004141515141112121120051515141412121111200613141413101111102007151514131212111020081315141310121110200913141413101111102010131414131011111020111314141310111110201213131414,513,510101111,510,52013Thông báo kết luận của Hội đồng xác định điểm sàn xét tuyển đại học, cao đẳng hệ chính quy năm 2013, ký hiệu văn bản 999/2013/TB-BGDĐT Bộ Giáo dục và Đào Tạo, truy cập ngày 8 tháng 8 năm 20131313141413,51010111110
 Năm Đợt Lượt thí sinh Điểm 30 (làm tròn) Điểm 30 (trần) Đăng ký Dự thi Tỉ lệ dự thi Đăng ký (tổng) Dự thi (tổng) Tỉ lệ dự thi Dự thi ĐH Dự thi CĐ 1998 Đợt 1 - - - 1,511,813 1,107,221 73.24% 875,626 231,595 - - Đợt 2 - - - Đơt 3 - - - 1999 Đợt 1 - - - 1,665,053 1,235,775 74.22% 897,314 338,461 - - Đợt 2 - - - Đơt 3 - - - 2000 Đợt 1 - - - 2,000,790 1,531,656 76.55% 1,123,264 408,392 - - Đợt 2 - - - Đơt 3 - - - 2001 Đợt 1 601,578 - - 2,288,126 1,788,714 78.17% 1,261,328 527,386 - - Đợt 2 577,383 489,323 84.75% Đơt 3 - - - 2002 Đợt 1 609,492 433,794 71.17% 1,676,392 1,162,455 69.34% 875,062 287,393 0 - Đợt 2 587,993 441,268 75.05% Đơt 3 357,000 287,393 80.50% 2003 Đợt 1 575,083 466,404 81.10% 1,479,000 1,286,768 87.00% 943,407 343,361 2 - Đợt 2 568,698 477,003 83.88% Đơt 3 - 343,361 - 2004 Đợt 1 559,265 430,980 77.06% 1,480,000 1,300,961 87.90% 888,497 412,464 39 - Đợt 2 580,291 457,517 78.84% Đơt 3 - 412,464 - 2005 Đợt 1 633,788 471,062 74.32% 1,736,563 1,300,106 74.87% 935,283 364,823 101 - Đợt 2 614,275 464,221 75.57% Đơt 3 488,500 364,823 74.68% 2006 Đợt 1 679,212 490,599 72.23% 1,904,866 1,397,241 73.35% 980,192 417,049 37 13 Đợt 2 647,031 489,593 75.67% Đơt 3 578,623 417,049 72.08% 2007 Đợt 1 840,869 543,622 64.65% 1,850,076 1,368,207 73.95% 1,019,126 349,081 17 3 Đợt 2 726,809 475,504 65.42% Đơt 3 - 349,081 - 2008 Đợt 1 916,400 618,994 67.55% 2,410,218 1,663,940 69.04% 1,247,576 416,364 43 12 Đợt 2 876,983 585,737 66.79% Đơt 3 616,836 416,364 67.50% 2009 Đợt 1 930,255 638,192 68.60% 2,332,510 1,614,783 69.23% 1,261,941 352,842 11 6 Đợt 2 870,756 584,000 67.07% Đơt 3 531,499 352,842 66.39% 2010 Đợt 1 861,796 653,500 75.83% 2,061,864 1,589,305 77.08% 1,237,870 351,435 2 2 Đợt 2 745,857 584,370 78.35% Đơt 3 454,211 351,435 77.37% 2011 Đợt 1 1,084,583 680,597 62.75% 2,480,785 1,645,572 66.33% 1,333,428 312,144 1 1 Đợt 2 909,532 652,831 71.78% Đơt 3 486,670 312,144 64.14% 2012 Đợt 1 869,233 637,980 73.40% 2,089,074 1,509,514 72.26% 1,214,514 295,000 2 1 Đợt 2 765,630 576,534 75.30% Đơt 3 454,211 295,000 64.95% 2013 Đợt 1 843,687 629,833 74.65% 2,049,014 1,478,033 72.13% 1,242,033 236,000 17 6 Đợt 2 838,000 612,200 73.05% Đơt 3 367,327 236,000 64.25% 2014 Đợt 1 749,730 615,358 82.08% 1,770,114 1,369,951 77.39% 1,190,546 179,405 14 5 Đợt 2 761,753 575,188 75.51% Đơt 3 258,631 179,405 69.37%

 Xem thêm 
Danh sách trường đại học, học viện và cao đẳng tại Việt Nam

 Chú thích 

Thể loại:Áp lực học tập trong văn hóa Á Đông
Thể loại:Thi cử tại Việt Nam
Thể loại:Hệ thống giáo dục Việt Nam
Thể loại:Thi tuyển
Thể loại:Giáo dục Việt Nam