Tân Đài tệ

Tân Đài tệ (, nghĩa là Tiền Đài Loan mới, mã tiền tệ TWD và viết tắt thông thường là NT$), hay Đô la Đài Loan hoặc đơn giản là Đài tệ (臺幣) là đơn vị tiền tệ chính thức của Trung Hoa Dân Quốc, được sử dụng tại vùng lãnh thổ Đài Loan và các đảo Bành Hồ, Kim Môn, Mã Tổ kể từ năm 1949. Ban đầu được phát hành bởi Ngân hàng Đài Loan. Hiện nay được phát hành  bởi Ngân hàng Trung ương Trung Hoa Dân Quốc.

Dù tên tiếng Anh chính thức cho loại tiền tệ này là dollar, trong tiếng Quan Thoại nó được gọi là yuan (như với các chữ số Trung Quốc, chữ viết của đơn vị tiền tệ này có hai cách viết — một cách viết không chính thức 元 (nguyên) và một cách viết chính thức 圓 (viên) để tránh sự thay đổi và các nhầm lẫn tính toán). Trong ngôn ngữ thông tục, nó được gọi là kuài (塊 "khối") trong tiếng Quan thoại hoặc kho ( "cô" - vòng, đai) trong tiếng Phúc Kiến và  銀 (ngiùn,  "ngân" -bạc-) trong tiếng Khách gia. Nó thường được những kiều dân sinh sống và làm việc ở Đài Loan và bởi dân địa phương khi nói tiếng Anh gọi là "NT". Các đơn vị tiền tệ nhỏ hơn của yuan hiếm được sử dụng vì trên thực tế tất cả các sản phẩm trên thị trường tiêu dùng được bán với các đơn vị yuan nguyên.

Lịch sử
nhỏ|250px|Một tờ tiền giấy Đài tệ mệnh giá 100 yuan thuộc loạt năm 1988 hiện không còn được lưu thông nữa.
Tân Đài tệ đã được phát hành lần đầu bởi Ngân hàng Đài Loan vào ngày 15 tháng 6 năm 1949 để thay thế Cựu Đài tệ với tỷ lệ 40.000/1. Mục tiêu đầu tiên của Tân Đài tệ là chấm dứt lạm phát phi mã gây hại cho Đài Loan và Trung Hoa đại lục do nội chiến. Một vài tháng sau, Trung Hoa Dân Quốc dưới sự lãnh đạo của Quốc Dân Đảng (KMT) đã bị những người Cộng sản Trung Quốc đánh bại và rút lui qua đảo Đài Loan.

Dù Đài tệ lúc đó là tiền tệ de facto của Đài Loan, trong nhiều năm, đồng tiền yuan Quốc dân Trung Quốc vẫn là tiền tệ quốc gia chính thức của Trung Hoa Dân Quốc. Yuan Quốc dân Trung Quốc vẫn là tiền tệ chính thức của Trung Hoa Dân Quốc. Yuan Quốc dân Trung quốc cũng được biết đến dưới tên gọi tiền tín dụng (法幣) (pháp tệ, định hóa tệ, tiền giấy không chuyển đổi, tiền quy ước) hay ngân nguyên (銀元), dù nó đã được tách riêng ra khỏi giá trị của bạc trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Nhiều đạo luật cũ của Trung Hoa Dân Quốc có các mức phạt vi cảnh và phí theo loại tiền này.

Theo s:Quy định hiện hành về tỷ suất giữa Tân Đài tệ và Định hóa tệ trong luật Trung Hoa Dân Quốc (現行法規所定貨幣單位折算新臺幣條例), tỷ giá trao đổi được cố định 3 TWD/1 yua bạc và đã không hề thay đổi dù trải qua nhiều thập kỷ lạm phát. Dù cho yuan bạc là tiền tệ chính thức đầu tiên, người ta không thể mua, bán hoặc sử dụng nó, do đó trên thực tế nó không tồn tại đối với công chúng.

Tháng 7 năm 2000, Tân Đài tệ đã chính thức trở thành tiền tệ chính thức của Trung Hoa Dân Quốc và nó không còn là đơn vị tiền tệ thứ cấp của yuan bạc nữa. Đồng thời, Ngân hàng Trung ương đã bắt đầu phát hành tiền giấy Tân Đài tệ trực tiếp và giấy bạc cũ do Ngân hàng Đài Loan phát hành đã được rút khỏi lưu thông.

Trong lịch sử của đồng tiền này, tỷ giá hối đoái so với dollar Mỹ (USD) đã biến thiên từ hơn 40 TWD/1 USD thập niên 1960 đến mức 25 TWD/1USD khoảng năm 1992. Trong những năm gần đây, tỷ giá này đã là 33 TWD/1USD.

Tiền giấy
Tiền giấy Đài tệ có các mệnh giá 100 yuan, 500 yuan, 1.000 yuan, và 2.000 yuan.

Cần lưu ý rằng những tờ giấy bạc mệnh giá 200 và 2000 không được sử dụng phổ biến. Nguyên nhân chính xác vẫn chưa rõ. Một cách giải thích có thể chấp nhận được là hai loại mệnh giá này mới ra và người dân cần có thời gian để làm quen với chúng. Một lý do mà người dân không sử dụng là do đồng tiền mệnh giá lớn không tiện cho việc chi tiêu.

Tại thời điểm cuối năm 2008, các tờ tiền mệnh giá 1.000 yuan chiếm tới 84,25% tổng giá trị Đài tệ đang lưu thông. Trong khi đó, các tờ mệnh giá 500 và 100 yuan chỉ chiếm 4,72% và 6,04%.New Taiwan Dollar Notes and Coins

Sê ri 1999 Hình ảnh  Giá trị  Kích thước  Màu chủ đạo  Miêu tả  Ngày  Chú thích Mặt trước  Mặt sau  Ảnh mờ  in ấn  phát hành  rút tiền NT$100 145 × 70 mm Đỏ Tôn Trung Sơn, "Đại đồng chương" của Khổng Tử Tòa nhà Trung Sơn Hoa mơ và chữ số 100 2000(Dân quốc năm 89) 02/07/2001  NT$200 150 × 70 mm Xanh lá Tưởng Giới Thạch, chủ đề của cải cách ruộng đất và giáo dục công cộng Dinh Tổng thống (Đài Loan) Hoa Lan và chữ số 200 2001(Dân quốc năm 90) 02/01/2002 NT$500 155 × 70 mm Nâu Sân bóng chày thiếu niên Hươu sao Đài Loan và Núi Đại Bá Tiêm Tre và chữ số 500 2000(Dân quốc năm 89) 2000-12-15 2007-08-01 không có dãy ảnh toàn ký 2004(Dân quốc năm 93) 20/07/2005 có dãy ảnh toàn ký NT$1000 160 × 70 mm Xanh dương Giáo dục tiểu học(năm 1999 bị lỗiCommons:Category:Taiwan $1000 banknote 1999 editionNăm 1999 $1000 của Đài Loan, quả địa cầu bị lật ngược) Syrmaticus mikado và Núi Ngọc Sơn Chi Cúc và chữ số 1000 1999(Dân quốc năm 88) 03/07/2000 01/08/2007 không có dãy ảnh toàn ký 2004(Dân quốc năm 93) 20/07/2005 có dãy ảnh toàn ký   NT$2000 165 × 70 mm Tím FORMOSAT-1, công nghệ Cá hồi Đài Loan và Núi Nam Hồ Thông và chữ số 2000 2001(Dân quốc năm 90) 01/07/2002 có dãy ảnh toàn ký

Tiền kim loại
Tiền kim loại Đài tệ có các mệnh giá: 1, 5, 10, 20, 50 yuan

Tiền xu hiện đang lưu hành Hình ảnh  Giá trị  Thông số kỹ thuật  Mô tả  Ngày Đường kính  Cân nặng  Thành phần  Mặt trước  Mặt sau  đúc lần đầu  phát hành  NT$ 18 mm  3 g 97% Đồng 2.5% Kẽm0.5% Thiếc Hoa Mơ, """zhonghua minguo XX",  cũng là danh hiệu nhà nước "Trung Hoa Dân Quốc", tên triều đại của Lịch Dân quốc. Giá trị 1981(Dân quốc năm 70)08/12/1981 中央銀行發行之貨幣及偵偽鈔辨識 NT$1  20 mm  3.8 g92% Đồng6% Niken2% Nhôm Tưởng Giới Thạch, 1981-12-08   NT$5  22 mm  4.4 g Đồng niken75% Đồng25% Niken Tưởng Giới Thạch,  Giá trị 1981(Dân quốc năm 70)08/12/1981NT$10 26 mm 7.5 g    Tôn Trung Sơn,  Giá trị, cùng với dòng chữ ẩn  (Quốc Thái),  (Dân An), cùng với đảo Đài Loan và hoa Mơ ẩn trong số "0"2011(Dân quốc năm 100)11/01/2011  NT$20  26.85 mm  8.5 g Vòng ngoài: Đồng nhôm (như $50)Phần giữa: Đồng niken (như $10) Mạc Na Lỗ Đạo, "",Mạc Na Lỗ Đạo, lãnh đạo chống Nhật.  Ghe truyền thống của Người Yami 2001(Dân quốc năm 90) 09/07/2001    NT$50  28 mm  10 g Đồng nhôm92% Đồng6% Nhôm2% Niken Tôn Trung Sơn,  Hình số 50 bằng tiếng Trung và Chữ số Ả Rập 2002(Dân quốc năm 91) 26/04/2002

Tỉ giá hối đoái hiện thời của đồng TWD

Xem thêm

 Nhân dân tệ
 Lịch sử Đài Loan
 Lịch sử Trung Hoa Dân Quốc
 Kinh tế Đài Loan

Tham khảo

 Liên kết ngoài 

 SinoBanknote

 Virginia Sheng, "Notes from a Small Island", Taipei Review, September 1, 2000
 The Taiwanese hyperinflation and stabilization of 1945 - 1952
Banknotes of Matsu , Quemoy  and Tachen 

__KHÔNG_CHỈ_MỤC__

Thể loại:Kinh tế Đài Loan
Thể loại:Tiền tệ châu Á
Thể loại:Đô la
Thể loại:Đơn vị tiền tệ Đài Loan