Binh chủng Công binh, Quân đội nhân dân Việt Nam

Binh chủng Công binh là một binh chủng chuyên môn kỹ thuật của Quân đội nhân dân Việt Nam, thuộc Quân chủng Lục quân Bộ Quốc phòng Việt Nam, có chức năng bảo đảm các công trình trong tác chiến, xây dựng các công trình quốc phòng và đảm bảo cầu đường cho bộ đội vận động tác chiến.

 Lịch sử hình thành 
Binh chủng Công binh hình thành tháng 9 năm 1945. Tiền thân của Binh chủng Công binh hiện nay là những tổ đánh phá đường sá, cầu cống,...nhằm ngăn chặn tối đa bước tiến của quân Pháp quay trở lại xâm lược Việt Nam.

Ngày truyền thống của Binh chủng Công binh là ngày 25 tháng 3 năm 1946, ngày Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 34-SL về việc thành lập Công chính Giao thông Cục thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam, tiền thân của lực lượng công binh. Điều 13 của Sắc lệnh ghi rõ: “Công chính Giao thông Cục có nhiệm vụ tổ chức thi hành việc vận tải, thông tin, vẽ bản đồ và tổ chức công binh dùng vào các việc chuyên môn như cầu cống, đường sá, máy móc…” Ngày 25/3/1946 đánh dấu sự ra đời của ngành công binh Quân đội nhân dân Việt Nam và trở thành ngày truyền thống của Bộ đội Công binh Việt Nam.

Ngày 29/4/1946, Bộ Quốc phòng ban hành Thông tri số 300/TT, quy định nhiệm vụ của Công chính Giao thông Cục gồm: tổ chức vận tải, quản lý và sửa chữa phương tiện, mua sắm và bảo quản nhiên liệu, mở các xưởng sửa chữa, hỗ trợ công binh và vẽ bản đồ, thông tin liên lạc. Đến 2/12/1946, cơ quan này đổi tên thành Giao thông Công binh Cục. Cuối tháng 12/1946, ba tiểu đoàn đầu tiên được thành lập, đảm nhiệm công tác phá hoại và xây dựng công sự trên các tuyến phố Hà Nội.

Ngày 5/2/1949, Giao thông Công binh Cục được đổi thành Cục Công binh. Tiếp đó, ngày 7/1/1951, Bộ Tổng Tư lệnh ra Quyết định số 44/QĐ thành lập trung đoàn công binh trực thuộc Bộ Tổng Tham mưu với nhiệm vụ vượt sông, sửa đường, làm công sự, bộc phá và huấn luyện cán bộ. Thực hiện quyết định này, ngày 15/1/1951, Trung đoàn Công binh 151 chính thức ra đời tại khu rừng Khuôn Lâm (Phú Lương, Thái Nguyên).

Bộ đội Công binh đã liên tục tham gia và hoàn thành tốt nhiệm vụ trong nhiều chiến dịch lớn như:Biên Giới (1950),Trần Hưng Đạo (1951), Hoàng Hoa Thám (1951), Quang Trung – Hòa Bình (1951–1952), Tây Bắc (1952), Thượng Lào (1953) và Đông Xuân 1953–1954.

Đặc biệt, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954), lực lượng Công binh đã xuất sắc thực hiện nhiệm vụ: sửa chữa, mở mới hàng trăm km đường và cầu phục vụ vận chuyển, xây dựng tuyến đường kéo pháo, đồng thời làm các trận địa pháo lựu, pháo phòng không, góp phần quan trọng vào phương châm tác chiến “đánh chắc, tiến chắc” của Bộ.

Bộ Tư lệnh Công binh được thành lập ngày 28 tháng 6 năm 1965 theo Quyết định 102/QP của Bộ Quốc phòng.
 Lãnh đạo Binh chủng Công binh 
 Tư lệnh: Thiếu tướng Trần Trung Hoà
 Chính ủy: Thiếu tướng Đinh Ngọc Tường
Phó Tư lệnh - TMT: Đại tá Nguyễn Hồng Giang
Phó Tư lệnh: Đại tá Hà Huy Khánh
Phó Chính ủy: Đại tá Khổng Mạnh Hưng

Cơ quan trực thuộc
 Văn phòng
 Thanh tra
 Phòng Tài chính
 Phòng Khoa học Quân sự
 Phòng Thông tin Khoa học quân sự
 Phòng Điều tra hình sự
 Phòng Cứu hộ cứu nạn
 Phòng Kinh tế
 Bộ Tham mưu
Cục Chính trị (Thành lập 20/7/1949)
Cục Hậu cần
Cục Kỹ thuật
Cục Công trình Quốc phòng

 Đơn vị trực thuộc 
Trường Đại học Ngô Quyền
Viện Kỹ thuật Công binh
Ban Quản lý dự án các công trình DKI (Nhà giàn trên biển)
 Ban Quản lý dự án 756
Trung tâm Tư vấn khảo sát thiết kế công trình Quốc phòng (Giám đốc: Đại tá Nguyễn Thanh Quang).
Trung tâm Công nghệ Xử lý Bom mìn (BOMICEN). Thành lập tháng 9 năm 1996. Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (2005).
 Trường Trung cấp kỹ thuật Công binh
 Lữ đoàn Công binh Công trình 229
 Lữ đoàn Công binh Vượt sông 239
 Lữ đoàn Công binh Vượt sông 249
 Lữ đoàn Công binh Công trình 279
 Lữ đoàn Công binh Công trình 72
 Lữ đoàn Công binh Công trình 293
 Công ty 756
 Công ty 49
Công trường 101-79

Tư lệnh qua các thời kỳ
TTHọ tên  Năm sinh-năm mấtThời gian đảm nhiệmCấp bậc tại nhiệmChức vụ cuối cùngGhi chú1Nguyễn Văn Tình1946-29/5/1946 Cục trưởng đầu tiên (Công chính Giao thông Cục trưởng)2Nguyễn Duy Thanh29/5/1946-31/12/1946 Công chính Giao thông Cục trưởng3Lê Sĩ Ngạc1/1/1947- Công chính Giao thông Cục trưởng4Hoàng Đạo Thúy1948-1948Đại tá (1958) Cục trưởng Cục Quân huấnCục trưởng Cục Thông tin Liên lạc Cục trưởng 5Lê Khắc1948-1951Đại tá (1950)Bộ trưởng Bộ Ngoại Thương (1980-1986) Cục trưởng6Trần Đình Xu(1921-1969)1956-1961Đại tá (1961)Tư lệnh Quân khu Sài gòn-Gia định7Phạm Hoàng1961-1965Cục trưởng Cục Công binh8Phạm Hoàng1965-1970 Tư lệnh Binh chủng Công binh đầu tiên9Trần Bá Đăng1970-1987 10Vũ Trọng Hà1987-1989Thiếu tướng 11Nguyễn Hữu Yên1989-1995Thiếu tướng (1990)12Đặng Văn Phúc1995-2000Đại tá 13Trương Quang Khánh(1953-)2000-2004Thiếu tướng (2000) 
Trung tướng (2006)
Thượng tướng (2011)Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (2009-2016)Ủy viên Trung ương Đảng (2006-2016)14Hoàng Kiền2004-2007Thiếu tướng (2006) Trưởng Ban Quản lý Dự án 47, BTTM (2007-2014)Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (2015), Giải thưởng Hồ Chí Minh (2017)15Dương Đức Hòa2007-2010Thiếu tướng (2007) Trung tướng (2011)Tư lệnh Quân khu 2 (2011-2016)Ủy viên Trung ương Đảng (2011-2016)16Phạm Quang Xuân2010-2014Thiếu tướng (2010)Trung tướng (2015)Phó Giám đốc Học viện Quốc phòng (2014-2016)17Trần Hồng Minh2014-2016Thiếu tướng (2014)
Trung tướng (2018)Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng (2021-2024)
Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (2024-2025)
Bộ trưởng Bộ Xây dựng (2025-nay)Ủy viên Trung ương Đảng (2021-nay)18Phùng Ngọc Sơn2016-6.2020Thiếu tướng (2016)Phó chủ nhiệm kiêm TMT Tổng cục Kỹ thuật (2020-nay)19Trần Trung Hòa6.2020- nayThiếu tướng

Chính ủy qua các thời kỳ
TTHọ tên  Năm sinh-năm mấtThời gian đảm nhiệmCấp bậc tại nhiệmChức vụ cuối cùngGhi chúĐặng Quốc Bảo(1927-)1962-1965Thiếu tướng (1974)Chánh Văn phòng Tổng cục Chính trị (1955-1957)Trưởng ban Khoa giáo Trung ươngChu Thanh Hương1965-1974Thiếu tướng Trần Thế Môn(1915-2009)1974-1977Thiếu tướng (1974) Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương (1977-1979)Nguyễn Huân(1926-2017)1977-1982Trung tướng Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương (1981-1993)Nguyễn Đình Ích1982-1983Thiếu tướng Trần Bình1983-1995Thiếu tướng Hoàng Khánh Hưng1995-2002Thiếu tướng Trung tướng (2008)Chính ủy Học viện Kỹ thuật Quân sựMai Ngọc Linh2002-2007Thiếu tướng (2004) Hoàng Sĩ Nam2007-2013Thiếu tướng (2008) Trần Xuân Mạnh2013-2017Thiếu tướng (2013) Lê Xuân Cát2017-6/2022Thiếu tướng (12/2017)  Đinh Ngọc Tường6/2022- nayThiếu tướng(11/2022)

 Tham mưu trưởng qua các thời kỳ 
 1970-1971, Đào Hữu Liêu, Thiếu tướng (1984), Phó Chủ nhiệm Tổng cục CNQP
 Khen thưởng 
 Huân chương Sao vàng (2011)
 Danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (1976, 2013)

 Trang bị phương tiện 

Hình ảnhPhương tiệnChủng loạiSố lượngNguồn gốcChi tiết200pxTMM-3MCầu cơ giới tự hành hạng nặng200pxAM-50SCầu cơ giới tự hành hạng nặng200pxMS-20 DaglezjaCầu cơ giới tự hành hạng nặng4 hệ thốngVietnamese army gets Polish mechanized bridges MS-20 Daglezja  Army Recognition200pxIMR-2Xe kỹ thuật công binh bọc thép2Dựa trên khung gầm xe tăng T-72.frameless|200pxEOV-4421Máy xúc200pxPZM-2Máy đào hào200pxTMK-2Máy đào hào200pxPTS-MPhương tiện lội nước200pxGSP-55Phà tự hành≥3Có ít nhất 3 hệ thống được vận hành bởi Lữ đoàn Công binh 575.200pxPMPCầu phao di động≥3Có ít nhất 3 bộ cầu phao hiện đang trong biên chế.VSN-1500Ca nô máyTrang bị cho các đơn vị công binh như một phương tiện vượt sông hạng nhẹ.200pxBMK-TCa nô máyTrang bị cho các đơn vị công binh vượt sông. BMK-150Ca nô máyTrang bị cho các đơn vị công binh vượt sông.200pxBMK-130Ca nô máyTrang bị cho các đơn vị công binh vượt sông.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Lịch sử Bộ đội Công binh Quân đội nhân dân Việt Nam 1945-2005

Thể loại:Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

Thể loại:Bộ Quốc phòng Việt Nam