Tỉnh (Indonesia)

Tỉnh của Indonesia (theo tiếng Indonesia là provinsi hay propinsi) là cấp hành chính địa phương cao nhất trực thuộc trung ương ở Indonesia. Mỗi tỉnh có chính quyền địa phương (Pemerintah Daerah Provinsi), do tỉnh trưởng (gubernur) đứng đầu; và hội đồng (Dewan Perwakilan Rakyat Daerah). Tỉnh trưởng và thành viên hội đồng được bầu cử với nhiệm kỳ 5 năm.

Hiện nay, Indonesia được chia ra 38 tỉnh và đặc khu. 4 tỉnh được lập kể từ năm 2022. Tỉnh cuối cùng được lập là Tây Nam Papua.

 Bản đồ và danh sách các tỉnh 

960px|Bản đồ các tỉnh của Indonesia

 Tỉnh của Indonesia Seal Tỉnh Tên tiếng Indonesia đầy đủ Tên tiếng Indonesia vắn tắt ISO Thủ phủ Dân số Diện tích (km²) Mật độ dân số Vùng Thành phố Huyện Khu 60px  Aceh Aceh  ID - AC  5,333,700  57,956  77  Sumatra  23  5  18 64x64px  Bali Bali Bali  ID - BA  4,362,700  5,780  621  Quần đảo Sunda Nhỏ  9  1  8 60px  Quần đảo Bangka Belitung Kepulauan Bangka Belitung Babel  ID - BB  1,473,200  16,424  64  Sumatra  7  1  6 60px  Banten Banten Banten  ID - BT  12,061,500  9,662  909  Java  8  4  4  60px  Bắc Kalimantan Kalimantan Utara Kaltara  ID - KU  713,600  72,275  10  Kalimantan  5  1  4  60px  Bắc Maluku Maluku Utara Malut  ID - MU  1,299,200  31,982  31  Quần đảo Maluku  10  2  8 60px  Bắc Sulawesi Sulawesi Utara Sulut  ID - SA  2,638,600  13,851  162  Sulawesi  15  4  11 60px  Bắc Sumatra Sumatra Utara Sumut  ID - SU  14,936,200  72,981  188  Sumatra  33  8  25 60px  Bengkulu Bengkulu Bengkulu  ID - BE  2,032,900  19,919  84  Sumatra  10  1  9  79x79px  Đông Java Jawa Timur Jatim  ID - JI  40,878,800  47,799  828  Java  38  9  29 60px  Đông Kalimantan Kalimantan Timur Kaltim  ID - KI  3,808,200  127,267  22  Kalimantan  10  3  7 69x69px  Đông Nam Sulawesi Sulawesi Tenggara Sultra  ID - SG  2,659,200  38,067  51  Sulawesi  17  2  15 60px  Đông Nusa Tenggara Nusa Tenggara Timur NTT  ID - NT  5,387,700  48,718  92  Quần đảo Sunda Nhỏ  22  1  21 60px  Gorontalo Gorontalo Gorontalo  ID - GO  1,181,000  11,257  94  Sulawesi  6  1  5  60px  Tỉnh Đặc khu Thủ đô JakartaDaerah Khusus Ibukota Jakarta DKI Jakarta  ID - JK  10,609,700  664  12,786  Java  6  5  1 60px  JambiJambi Jambi  ID - JA  3,585,100  50,058  57  Sumatra  11  2  9  83x83px  Lampung Lampung Lampung  ID - LA  9,081,800  34,623  226  Sumatra  15  2  13 73x73px  Maluku Maluku Maluku  ID - MA  1,862,600  46,914  32  Quần đảo Maluku  11  2  9  83x83px  Nam Kalimantan Kalimantan Selatan Kalsel  ID - KS  4,122,600  38,744  96  Kalimantan  13  2  11 83x83px  Nam Papua Papua Selatan Pasel  ID - PS 517,600  131,493  4.1  Tây New Guinea  4  0  4 60px  Nam Sulawesi Sulawesi Selatan Sulsel  ID - SN  9,139,500  46,717  151  Sulawesi  24  3  21 60px  Nam Sumatra Sumatra Selatan Sumsel  ID - SS  8,550,900  91,592  86  Sumatra  17  4  13 60px   Papua  Papua  ID - PA  1,020,200  81,049  14  Tây New Guinea  9  1  8 60px  Papua Cao nguyên Papua Pegunungan Pagun  ID - PE 1,408,600  108,476  20  Tây New Guinea  8  0  8 77x77px  Quần đảo RiauKepulauan Riau Kepri  ID - KR  2,118,200  8,201  208  Sumatra  7  2  5 77x77px  RiauRiau Riau  ID - RI  6,493,600  87,023  52  Sumatra  12  2  10 60px  Tây Java Jawa Barat Jabar  ID - JB  48,782,400  35,377  1,176  Java  27  9  18 77x77px  Tây Kalimantan Kalimantan Barat Kalbar  ID - KB  5,470,800  147,307  30  Kalimantan  14  2  12 60px  Tây Nam Papua Papua Barat Daya PBD   605,049  38,821  15  Tây New Guinea  6  1  5 60px  Tây Nusa Tenggara Nusa Tenggara Barat NTB  ID - NB  5,390,000  18,572  234  Quần đảo Sunda Nhỏ  10  2  8 81x81px   Papua Barat Pabar  ID - PB   551,791  64,126  8  Tây New Guinea  7  0  7 60px  Tây Sulawesi Sulawesi Barat Sulbar  ID - SR  1,436,800  16,787  73  Sulawesi  6  0  6 60px  Tây Sumatra Sumatra Barat Sumbar  ID - SB  5,580,200  42,012  110  Sumatra  19  7  12 73x73px  Trung Java Jawa Tengah Jateng  ID - JT  36,742,500  40,800  894  Java  35  6  29  77x77px  Trung Kalimantan Kalimantan Tengah Kalteng  ID - KT  2,702,200  153,564  14  Kalimantan  14  1  13 77x77px  Trung Papua Papua Tengah Pateng  ID - PT 1,409,000  66,129  27  Tây New Guinea  8  0  8 82x82px  Trung Sulawesi Sulawesi Tengah Sulteng  ID - ST  3,021,900  61,841  41  Sulawesi  13  1  12 60px   Daerah Istimewa Yogyakarta DIY  ID - YO  3,712,900  3,133  1,138  Java  5  1  4

5 trong 38 tỉnh có vị thế đặc biệt (*): Aceh, Đặc khu Yogyakarta, Papua, Tây Papua, và Vùng đặc khu thủ đô Jakarta.

Các tỉnh được chia ra làm các huyện (kabupaten) và thành phố (kota).

 Tỉnh có quy chế đặc biệt 
Việc phân cấp một số quyền lực và quyền tự chủ cho các tỉnh được nêu trong Điều 18 của Hiến pháp Indonesia, và điều này đã được mở rộng thông qua các sửa đổi vào tháng 10 năm 1999 trong giai đoạn sau sự sụp đổ của Suharto.  Một số tỉnh đã được trao thêm quyền tự chủ ngoài quyền này. Hình thức quyền tự chủ đặc biệt này không được chuẩn hóa, với các tỉnh đạt được các công thức khác nhau về quyền tự chủ cụ thể dựa trên các mệnh lệnh chính trị cụ thể.

 Đặc khu Yogyakarta, vốn tự trị dưới sự cai trị của Hà Lan, (cùng với Đặc khu Surakarta, sau này là Trung Java) đã được xem xét để tự trị như một phần của Luật số 1 năm 1945. Quyền tự chủ cho Yogyakarta đã được xác nhận trực tiếp thông qua Luật số 3 năm 1950, lần đầu tiên trao quyền tự chủ đặc biệt cho một tỉnh. Tình trạng này đã được duy trì cho đến hiện tại, với một số điều chỉnh từ các luật bổ sung. Hamengkubuwono giữ chức thống đốc cha truyền con nối và Adipati Paku Alam giữ chức phó thống đốc cha truyền con nối.
 Phong trào tự do ở Aceh do yêu cầu thực hiện luật Hồi giáo nghiêm ngặt hơn đã dẫn đến một số thay đổi về địa vị chính trị. Quyền tự chủ cụ thể ban đầu được trao cho tỉnh thông qua Luật số 24 năm 1956. Quyền tự chủ tiếp theo được trao thông qua tuyên bố rằng Aceh là một "tỉnh có quy chế đặc biệt" vào ngày 23 tháng 5 năm 1959, sau đó được chính thức hóa thông qua Luật số 18 năm 1965. Sau sự sụp đổ của Suharto, Luật số 44 năm 1999 và Luật số 18 năm 2001 đã tạo ra một khuôn khổ mới được cả hai bên thông qua thông qua Luật số 11 năm 2006. Luật này cung cấp địa vị đặc quyền liên quan đến việc thực hiện luật Hồi giáo trong đời sống tôn giáo, đời sống phong tục và giáo dục. Aceh cũng nhận được quỹ phát triển riêng trong thời hạn 20 năm. 
 Tỉnh Papua được trao quyền tự chủ đặc biệt thông qua Luật số 21 năm 2001. Đây là phản ứng đối với các phong trào đòi độc lập đã diễn ra ở tỉnh này kể từ khi nó trở thành một phần của Indonesia và diễn ra cùng với việc đổi tên tỉnh từ Irian Jaya thành Papua. Điều này đã mang lại cho Papua nhiều thu nhập hơn, quyền tự chủ bên ngoài các khu vực dành riêng do chính quyền trung ương duy trì và 20 năm quỹ phát triển đặc biệt. Trước khi quyền tự chủ đặc biệt được thực hiện, Tây Papua đã được tách khỏi Papua vào năm 2003, mặc dù cả hai đều giữ quyền tự chủ đặc biệt.  Quyền tự chủ đặc biệt cho cả hai tỉnh đã được gia hạn vào năm 2021, bao gồm việc gia hạn và tăng quỹ tự chủ đặc biệt.  Bao gồm trong luật mới này là điều khoản thành lập các tỉnh mới và vào tháng 7 năm 2022, luật quốc gia mới đã tách Nam Papua, Trung Papua, Papua Cao Nguyên khỏi Papua thông qua Luật số 14 năm 2022, Luật số 15 năm 2022 và Luật số 16 năm 2022. Luật số 29 năm 2022 được ban hành vào tháng 12 năm 2022 tách Tây Nam Papua khỏi Tây Papua. 
 Vùng thủ đô đặc biệt Jakarta có địa vị riêng của mình vì đây là thủ đô của đất nước.

 Các vùng của Indonesia 
Các tỉnh được chính thức nhóm thành bảy vùng địa lý cho mục đích thống kê và lập kế hoạch quốc gia, nhưng không có chức năng hành chính. 
+VùngCác TỉnhDân số ước tính(2023)Thành phố lớn nhấtĐiểm cao nhấtSumatraAceh, Quần đảo Bangka Belitung, Bengkulu, Jambi, Lampung, Bắc Sumatra, Riau, Quần đảo Riau, Nam Sumatra và Tây Sumatra60.756.400MedanNúi Kerinci, 3.805 m (12484 ft)JavaBanten, Trung Java, Đông Java, Đặc khu thủ đô Jakarta, Đặc khu Yogyakarta và Tây Java155.645.500JakartaNúi Semeru, 3.678 m (12.067 ft)Nusa Tenggara (Quần đảo Sunda Nhỏ)Bali, Tây Nusa Tenggara và Đông Nusa Tenggara15.533.700DenpasarNúi Rinjani, 3.726 m (12.224 ft)KalimantanTrung Kalimantan, Đông Kalimantan, Bắc Kalimantan, Nam Kalimantan và Tây Kalimantan17.259.000SamarindaNúi Bukit Raya, 2.278 m (7.474 ft)SulawesiTrung Sulawesi, Gorontalo, Bắc Sulawesi, Nam Sulawesi, Đông Nam Sulawesi và Tây Sulawesi20.573.900MakassarLatimojong, 3.478 m (11.411 ft)MalukuMaluku và Bắc Maluku3.401.600Ambon, MalukuNúi Binaiya, 3.027 m (9.931 ft)Papua (Tây New Guinea)Trung Papua, Papua Cao nguyên, Papua, Nam Papua, Tây Nam Papua và Tây Papua5.670.000JayapuraPuncak Jaya, 4.884 m (16.024 ft)

 Các tỉnh cũ 
+TỉnhThủ phủNăm tồn tạiĐược kế nhiệm bởiĐặc khu SurakartaSurakarta1945–1946Trung JavaSumatraBukittinggi/Medan1945–1948Bắc Sumatera
Trung Sumatera
Nam SumateraKalimantanBanjarmasin1945–1956Đông Kalimantan
Tây Kalimantan
Tây KalimantanNusa TenggaraSingaraja1945–1958Bali
Tây Nusa Tenggara
Đông Nusa TenggaraSulawesiMakassar/Manado1945–1960Bắc–Trung Sulawesi
Nam–Đông Nam SulawesiTrung SumatBukittingi1948–1957Riau
Jambi
Tây SumatraBắc–Trung SulawesiManado1960–1964Bắc Sulawesi
Trung SulawesiNam–Đông Nam SulawesiMakassar1960–1964Nam Sulawesi
Đông Nam SulawesiTimor TimurDili1976–1999Cộng hòa Dân chủ Timor-Leste

 Các tỉnh mới được tách ra từ các tỉnh hiện có 
+Tỉnh mới (Hiện tại)NămTỉnh mới(Tên cũ)Được tách ra khỏiĐặc khu Yogyakarta1950YogyakartaTrung JavaAceh1956AcehBắc SumateraTrung Kalimantan1958Trung KalimantanNam KalimantanĐặc khu Thủ đô Jakarta1959Đại JakartaTây JavaLampung1964LampungNam SumateraBengkulu1967BengkuluBắc Maluku1999Bắc MalukuMalukuBanten2000BantenTây JavaQuần đảo Bangka BelitungQuầng đảo Bangka BelitungNam SumateraGorontaloGorontaloBắc SulawesiQuần đảo Riau2002Quần đảo RiauRiauTây Papua2003Tây Irian Jaya (Irian Jaya Barat)PapuaTây Sulawesi2004Tây SulawesiNam SulawesiBắc Kalimantan2012Bắc KalimantanĐông KalimantanTrung Papua2022Trung PapuaPapuaPapua Cao nguyênPapua Cao nguyênNam PapuaNam PapuaTây Nam PapuaTây Nam PapuaTây Papua

 Các tỉnh đã đổi tên 
+NămTên cũ (Tiếng Indonesia)Tên cũ (Tiếng Việt)Tên mới (Tiếng Indonesia)Tên mới (Tiếng Việt)Tên hiện tại1954Sunda KecilSunda NhỏNusa TenggaraNusa Tenggarakhông tồn tại1959AcehAcehDaerah Istimewa AcehĐặc khu AcehAceh1961Jakarta RayaĐại JarkataDaerah Khusus Ibukota Jakarta RayaVùng thủ đô đặc biệt Đại JakartaVùng thủ đô đặc biệt Jakarta1973Irian BaratTây IrianIrian JayaIrian JayaPapua1990Daerah Khusus Ibukota Jakarta RayaVùng thủ đô đặc biệt Đại JakartaDaerah Khusus Ibukota JakartaVùng thủ đô đặc biệt JakartaVùng thủ đô đặc biệt Jakarta2001Daerah Istimewa AcehĐặc khu AcehNanggroë Aceh DarussalamTỉnh Aceh, Nơi cư ngụ của Hòa bìnhAceh2002Irian JayaIrian JayaPapuaPapuaPapua2007Irian Jaya BaratTây Irian JayaPapua BaratTây PapuaTây Papua2009Nanggroë Aceh DarussalamTỉnh Aceh, Nơi cư ngụ của Hòa bìnhAcehAceh

 Các thủ phủ cũ của các tỉnh 

 Tanjungpinang tới Pekanbaru, Riau (đến năm 1959)
 Jakarta đến Bandung, Tây Java (đến năm 1960)
 Singaraja tới Denparsa, Bali (đến năm 1960)
 Soasio, Tidore tới Sukarnopura, Tây Irian (1956–1963)
 Dili, Timor Timur (1975–1999), sau này trở thành thủ đô của Cộng hòa Dân chủ Timor-Leste
 Ternate tới Sofifi, Bắc Maluku (đến năm 2010)
 Banjarmasin đến Banjarbaru, Nam Kalimantan (đến năm 2022)

 Xem thêm 

 Phân cấp hành chính Indonesia
 Thành phố của Indonesia
 Huyện của Indonesia
 Khu của Indonesia

Tham khảo

 Liên kết ngoài 

 Article on Indonesian local government


Thể loại:Phân cấp hành chính Indonesia
Indonesia