Chữ số Trung Quốc

Chữ số Trung Quốc là các chữ Hán để miêu tả số trong tiếng Trung Hoa. Ngày nay, những người dùng tiếng Trung Quốc hiểu ba hệ chữ số: hệ chữ số Hindu–Ả Rập phổ biến, cũng như hai hệ chữ số cổ của tiếng Trung Quốc. Hệ thống hoa mã (Tiếng Trung: 码花系统; bính âm:Mǎ huā xìtǒng) từ từ được thay bằng hệ chữ số Hindu–Ả Rập cho việc viết số. Hệ Trung Quốc vẫn được sử dụng và giống viết ra số từ. Có thể nhìn chữ số Trung Quốc là một phần của tiếng Trung Quốc, nhưng nó vẫn là hệ chữ số. Phần nhiều người ở Trung Quốc sử dụng chữ số Hindu–Ả Rập ngày nay.

Chữ hoa mã là kiểu duy nhất còn lại của hệ thống gậy toán thuật (counting rods hay rod numeral) và ngày nay chỉ được dùng ở những chợ Trung Quốc (Ví dụ ở Hồng Kông). Hệ chữ số vẫn được sử dụng khi viết tên đầy đủ của số, ví dụ trong séc; tại vì các chữ này phức tạp hơn, nó khó bị giả mạo.

Bảng chữ số Trung Quốc
Có 10 chữ tiêu biểu cho các số từ 0 đến 9, và những chữ kia tiêu biểu cho số lớn hơn, như là chục, trăm, ngàn, v.v. Có hai bộ chữ số Trung Quốc: một thường dùng, và một để dùng trong việc buôn bán và tài chính, gọi là đại tả (phồn thể: 大寫; giản thể: 大写). Cái thứ hai được sử dụng tại vì các chữ số thường rất đơn giản về hình học, nên không thể chống giả mạo dùng các chữ đó như có thể dùng số từ trong tiếng Việt.

 Bính âm Buôn bán Thường dùngHán Việt Giá trị Ghi chúlíng零〇linh0〇 là "ăn theo" số 0 của chữ số Ả rập, trước kia nó không tồn tại trong bộ chữ Hán. 零 (linh) nghĩa gốc là "lẻ".
〇 là một cách để biểu thị số 0 không chính thức, nhưng chữ 零 thì thường được dùng nhiều hơn, đặc biệt là trong trường học. Ví dụ: 一零二: Nhất linh nhị nghĩa là Một trăm linh (lẻ) hai (102).yī 壹 一nhất1Cũng là 弌 (C) 么(P) hoặc 幺(G) yāo khi dùng để ghi số điện thoại.èr貳/贰二 nhị2Cũng là 弍 (C)Cũng là 兩(P) hay 两(G) liǎng (Hán-Việt: "lưỡng") khi dùng cho số đếm.sān叄/叁三tam3Cũng như 弎 (C)Cũng như 參(P) hoặc 参(G) sān.sì肆四tứ4wǔ伍五ngũ5liù陸/陆六lục6qī柒七thất7bā捌八bát8jiǔ玖九cửu9shí拾十thập10 Cũng có một ít người sử dụng chữ 什. Nó không được chấp nhận vì dễ nhầm lẫn với 伍.niàn念/貳拾廿/卄niệm20卄 hiếm khi được sử dụng.Cả hai đều được dùng trên lịch (nhưng 二十 được dùng nhiều hơn).sà叄拾卅tạp30卅 hiếm khi được dùng 三十 thường được sử dụng trên lịch.xì肆拾卌tấp40卌 hiếm khi được sử dụng (四十 được dùng).bǎi佰百bách100qiān仟千thiên1.000wàn萬萬/万vạn104yì億億/亿ức108Cũng được sử dụng như giá trị 105zhào兆triệu1012Cách sử dụng nó bị nghi ngờ, đang được thảo luận.jīng京kinh1016Cũng được sử dụng như các giá trị 106, 1016. Cũng là chữ 經(P) hoặc 经(G) jīng.gāi垓cai1020Cũng được sử dụng như các giá trị 108, 1032, 1064zǐ秭tỉ1024Cũng được sử dụng như các giá trị 109, 1040, 10128.
Cũng như 杼 zhù.
佑 hữu (G) hoặc 尧 nghiêu (P)ráng穰nhưỡng1028Cũng được sử dụng như các giá trị 1010, 1048, 10256.
Cũng như 壤 nhưỡng.gōu溝(P) / 沟(G)câu1032Cũng được sử dụng như các giá trị 1011, 1056, 10512.jiàn澗(P) / 涧(G)giản1036Cũng được sử dụng như các giá trị 1012, 1064, 101024.zhèng正chính1040Cũng được sử dụng như các giá trị 1013, 1072, 102048.zài載 / 载tải1044Cũng được sử dụng như các giá trị 1014, 1080, 104096.jí極 / 极cực1048hénghéshā恒河沙Hằng hà sa1052Có nghĩa là "Cát của sông Hằng", có thể gọi là "Hằng hà sa số" và xuất hiện trong kinh Phật; được dùng để chỉ số hạt cát của sông Hằng (kinh Phật) và để chỉ "vô số" (thường dùng ngoài đời).āsēngqí阿僧祇a tăng kỳ1056Phiên âm gốc từ tiếng Phạn: असंख्येय asaṃkhyeyanàyóutā那由他na do tha1060Phiên âm gốc từ tiếng Phạn: नयुतः nayutaḥbùkěsīyì不可思議bất khả tư nghị1064Thường được dịch thành "không thể đo lường được" (cùng nghĩa: "bất khả trắc lượng") hoặc "không thể tưởng tượng được".wúliàngdàshù無量大數vô lượng đại số1068Tương tự như "số dương/âm vô cực" trong tiếng Việt

Tham khảo

Trung Quốc
Thể loại:Tiếng Trung Quốc
Thể loại:Toán học Trung Quốc
Thể loại:Chữ Hán