Tổng cục Chính trị, Quân đội nhân dân Việt Nam

Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam trực thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam, là cơ quan đảm nhiệm công tác Đảng, công tác chính trị trong quân đội dưới sự lãnh đạo của Ban Bí thư và Quân ủy Trung ương. Các Ban Tổ chức, Ban Tuyên giáo, Ủy ban Kiểm tra Trung ương giúp Trung ương hướng dẫn và kiểm tra công tác chính trị và công tác xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam trong Quân đội nhân dân.

Lịch sử
Cơ quan tiền thân của Tổng cục chính trị là Cục Chính trị, được thành lập tháng 9 năm 1945 theo chỉ thị của Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương nhằm quản lý công tác chính trị trong các lực lượng vũ trang do Việt Minh lãnh đạo, mà nòng cốt là Việt Nam Giải phóng quân. Lãnh đạo đầu tiên của Cục là Văn Tiến Dũng.Từ điển bách quan quân sự Việt Nam 2004. Tr. 985.

Ngày 2 tháng 3 năm 1946, Kháng chiến Ủy viên Hội được thành lập với Võ Nguyên Giáp làm Chủ tịch. Đến ngày 25 tháng 3 năm 1946, với Sắc lệnh số 34-NV của Chủ tịch Chính phủ liên hiệp kháng chiến ký, đã đặt Chính trị Cục trở thành một trong 10 cơ quan chuyên môn của Bộ Quốc phòng. Lãnh đạo Cục Chính trị là Hoàng Đạo Thúy với chức vụ Cục trưởng Chính trị Cục. Từ ngày 24 tháng 4 năm 1946, Hoàng Văn Hoan thay thế giữ chức Cục trưởng.

Bên cạnh đó, ngày 6 tháng 5 năm 1946, Kháng chiến Ủy viên Hội đổi tên thành Quân sự Ủy viên Hội theo Sắc lệnh 60-SL của Chủ tịch Hồ Chí Minh, gọi tắt là Quân ủy hội. Một Cục Chính trị khác được thành lập trực thuộc Quân ủy hội, do Trần Huy Liệu giữ chức Chính trị Cục trưởng, với Trần Độ làm phụ tá.Trần Độ, "Chúng tôi làm báo Vệ Quốc Quân" (Hồi ký).

Mãi đến cuối tháng 11 năm 1946, Bộ Quốc phòng được sáp nhập với Quân sự Ủy viên Hội thành Bộ Quốc phòng - Tổng Chỉ huy, do Võ Nguyên Giáp làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng Chỉ huy Quân đội toàn quốc theo Sắc lệnh 230-SL ngày 30 tháng 11 năm 1946 của Chủ tịch nước. Cục Chính trị của Bộ Quốc phòng và Cục Chính trị của Quân ủy hội sáp nhập lại thành Cục Chính trị, trực thuộc Bộ Tổng chỉ huy Quân đội Quốc gia Việt Nam. Lãnh đạo Cục Chính trị một lần nữa giao cho Văn Tiến Dũng (quyền Cục trưởng từ tháng 12 năm 1946, chính thức từ ngày 12 tháng 2 năm 1947). Từ ngày 18 tháng 10 năm 1949, Cục trưởng Cục Dân quân Lê Liêm kiêm chức Cục trưởng Cục Chính trị.

Tháng 7 năm 1950, Cục Chính trị được nâng lên thành Tổng cục chính trị, trực thuộc Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Quốc gia và dân quân Việt Nam theo tinh thần Sắc lệnh 121-SL ngày 11 tháng 7 năm 1950. Mãi đến sau năm 1975, khi Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam chấm dứt hoạt động, Tổng cục chính trị chuyển về thành một cơ quan trực thuộc Bộ Quốc phòng.

Ngày 20 tháng 7 năm 2005, Bộ Chính trị thông qua Nghị quyết ố 51-NQ/TW về tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế độ chính ủy, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Theo đó, ngoài cấp trưởng đứng đầu một đơn vị thì còn có Chính ủy, Chính trị viên (trước là cấp phó về chính trị).Quy định số 50-QĐ/TW ngày 21/11/2011 về tổ chức cơ quan chính trị trong quân đội nhân dân Việt Nam

Theo đó ngày 21 tháng 11 năm 2011, Ban Bí thư ra Quy định số 50-QĐ/TW về Tổ chức cơ quan chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam nhằm xác định đúng vai trò, chức năng và hoàn thiện cơ chế thực hiện theo Nghị quyết 51/2005/Bộ Chính trị.
 Lãnh đạo hiện nay 
Chức vụ Họ và tênCấp bậc Năm sinh Quê quán Đảm nhiệm từGhi chúChủ nhiệmNguyễn Trọng Nghĩa60x60px1962Tiền GiangTháng 11 năm 2025Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương ĐảngPhó Chủ nhiệmLê Quang Minh60x60px1968Ninh BìnhTháng 12 năm 2022Bí thư Đảng ủy Cơ quan Tổng cục Chính trịPhó Chủ nhiệmTrương Thiên Tô60x60px1970Quảng NgãiTháng 8 năm 2024Nguyên Chính ủy Học viện Chính trị Phó Chủ nhiệmĐỗ Xuân Tụng60x60px1970Vĩnh PhúcTháng 8 năm 2024Nguyên Cục trưởng Cục Cán bộ

 Tổ chức 
Tên đơn vịNgày thành lậpTrần quân hàmĐịa chỉVăn phòng Tổng cục11.5.1946
()Thiếu tướngSố 61, đường Lý Nam Đế, Hà NộiCục Hậu cần20.9.1951
()Đại táNgõ 14 Lý Nam Đế, Q. Hoàn Kiếm, Hà NộiCục Chính trị31.10.1949
()Thiếu tướngSố 61, đường Lý Nam Đế, Hà NộiCục Tổ chức6.5.1946
()Trung tướngSố 61, đường Lý Nam Đế, Hà NộiCục Cán bộ28.2.1947
()Trung tướngSố 61, đường Lý Nam Đế, Hà NộiCục Bảo vệ an ninh Quân đội20.7.1950
()Thiếu tướngSố 72 Thái Hà, Q. Đống Đa, Hà NộiCục Tuyên huấn11.5.1946
()Trung tướngSố 61, đường Lý Nam Đế, Hà NộiCục Dân vận1.5.1947
()Thiếu tướngSố 61, đường Lý Nam Đế, Hà NộiCục Chính sách - Xã hội26.2.1947
()Thiếu tướngSố 38A, đường Lý Nam Đế, Hà NộiỦy ban Kiểm tra Quân ủy Trung ương13.11.1961
()Đại tướng 
(Chủ nhiệm Tổng cục chính trị kiêm nhiệm)Số 61, đường Lý Nam Đế, Hà NộiTòa án Quân sự Trung ương13.9.1945
()Trung tướngSố 25, Lý Nam Đế, Hà NộiViện kiểm sát Quân sự Trung ương12.5.1961
()Trung tướngSố 5, Hoàng Diệu, Hà NộiBan Công đoàn Quốc phòng6.3.1949
()Đại táSố 25A Phan Đình Phùng, Hà NộiBan Thanh niên Quân đội8.2.1952
()Đại táSố 61, đường Lý Nam Đế, Hà NộiBan Phụ nữ Quân đội10.3.1993
()Đại táSố 61, đường Lý Nam Đế, Hà NộiTrường Đại học Văn hóa - Nghệ thuật Quân đội23.9.1955
()Đại táSố 101 Nguyễn Chí Thanh, Láng Hạ, Q. Đống Đa, Hà NộiBáo Quân đội nhân dân20.10.1950
()Thiếu tướngSố 7, Phan Đình Phùng, Q. Hoàn Kiếm, Hà NộiBảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam17.7.1956
()Đại táSố 28A Điện Biên Phủ, Điện Bàn, Q. Ba Đình, Hà NộiĐiện ảnh Quân đội nhân dân17.8.1960
()Đại táSố 17 Lý Nam Đế, Quán Thánh, Q. Hoàn Kiếm, Hà NộiNhà xuất bản Quân đội nhân dân11.7.1950
()Đại táSố 23 Lý Nam Đế,, Q. Hoàn Kiếm, Hà NộiTạp chí Quốc phòng toàn dân1.4.1948
()Thiếu tướngSố 38A, Lý Nam Đế, Hà NộiTạp chí Văn nghệ quân đội1.1.1957
()Đại táSố 4 Lý Nam Đế, Quán Thánh, Q. Hoàn Kiếm, Hà NộiTrung tâm Phát thanh - Truyền hình Quân đội19.5.2011
()Thiếu tướngSố 165 Xã Đàn, Q. Đống Đa, Hà NộiThư viện Quân đội15.11.1957

()Đại táSố 83 Lý Nam Đế, Cửa Đông, Q. Hoàn Kiếm, Hà NộiĐoàn 8717.8.1971
()Đại táSố 676 Nguyễn Văn Cừ, Đức Giang, Q. Long Biên, Hà NộiCông ty in Quân đội 127.07.1993

()Đại táSố 21, Lý Nam Đế, P. Hàng Mã, Q. Hoàn Kiếm, Hà NộiCông ty in Quân đội 25.8.1975

()Đại tá65 Hồ Văn Huê, Phường 9, Q. Phú Nhuận, TP. Hồ Chí MinhNhà hát Ca múa nhạc Quân đội15/3/1951

()Đại táĐường Hồ Tùng Mậu, Mai Dịch, Q. Cầu Giấy, Hà NộiNhà hát Kịch nói Quân đội10/1/1955

()Đại táSố 2, ngõ 65 Mai Dịch, Q. Cầu Giấy, Hà NộiNhà hát Chèo Quân đội1/10/1954

()Đại táSố 45, ngõ 126 Xuân Đỉnh, Xuân Đỉnh, Q. Bắc Từ Liêm, Hà NộiCông ty HACOTAĐại táSố 161-163, Trần Quốc Thảo, Phường 9, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh
Hệ thống cơ quan chính trị trong quân đội

Tổng cục Chính trị thuộc Bộ Quốc phòng.
Cục Chính trị thuộc Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, Quân khu, Quân chủng, Bộ đội Biên phòng, Tổng cục, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Quân đoàn, Binh chủng, Học viện Quốc phòng và tương đương.
Phòng Chính trị thuộc các Sư đoàn, Lữ đoàn, Vùng Hải quân, Vùng Cảnh sát biển, Bộ Chỉ huy Quân sự cấp tỉnh, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng cấp tỉnh và tương đương.
Ban Chính trị thuộc các Trung đoàn, Ban Chỉ huy Quân sự cấp huyện và tương đương.

 Khen thưởng 
 Huân chương Sao vàng (năm 2000) 
 Huân chương Hồ Chí Minh (năm 1984, 2014) 
 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất (năm 2019)
Huân chương Tự do hạng Nhất của Nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào (năm 2017)
Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị qua các thời kỳ
Bài chi tiết: Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam

 Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị qua các thời kỳ 
Bài chi tiết: Phó Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam

Chú thích

Thể loại:Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam
Thể loại:Bộ Quốc phòng Việt Nam
Chính_trị_Quân_đội_nhân_dân_Việt_Nam