Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam

Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam là một tướng lĩnh cấp cao, có bậc quân hàm cao thứ ba trong hệ thống quân hàm Quân đội nhân dân Việt Nam với cấp hiệu 2 ngôi sao vàng.Công báo /Số 33 + 34/Ngày 08-01-2021 về Luật sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam

Quân hàm Trung tướng trong Hải quân còn được gọi là Phó Đô đốc Hải quân nhân dân Việt Nam.

 Lịch sử 
Cấp bậc Trung tướng được đặt ra lần đầu tiên tại Việt Nam từ năm 1946 theo Sắc lệnh số 33 của Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Theo sắc lệnh này thì cấp bậc tướng lĩnh sẽ được phong bởi sắc lệnh của Chủ tịch Chính phủ,Điều 4 Sắc lệnh số 33/SL 1946. trong đó gồm cả cấp bậc Thiếu tá.

Tuy nhiên, đến năm 1948, mới có Nguyễn Bình là quân nhân đầu tiên được phong quân hàm cấp Trung tướng.

Đến năm 1959, theo Sắc lệnh của Chủ tịch phủ số 036-SL ngày 31 tháng 8 năm 1959, có thêm bốn Trung tướng được phong: Nguyễn Văn Vịnh, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Hoàng Văn Thái, Phó Tổng Tham mưu trưởng (sau lên Đại tướng); Trần Văn Trà, Phó Tổng Tham mưu trưởng (sau lên Thượng tướng); Song Hào, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị (sau lên Thượng tướng).

Năm 1981, Luật về Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam có quy định bổ sung về danh xưng quân hàm Phó Đô đốc Hải quân, tương đương với cấp bậc Trung tướng.Điều 7 Luật về Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam 1981 Luật này cũng quy định:

 Thẩm quyền phong và thăng quân hàm cấp bậc Đại tướng và Thượng tướng, Đô đốc Hải quân thuộc về Chủ tịch Hội đồng Nhà nước.
 Thẩm quyền phong và thăng quân hàm cấp bậc Trung tướng, Phó đô đốc hải quân và Thiếu tướng, Chuẩn đô đốc hải quân thuộc về Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng.Điều 14 Luật về Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam 1981
Hiện nay, căn cứ theo Điều 88 Hiến pháp Việt Nam năm 2013 và cũng theo Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam (sửa đổi năm 2014) các quân hàm tướng lĩnh từ Thiếu tướng đến Đại tướng đều do Chủ tịch nước, kiêm Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh quốc gia quyết định phong cấp, bao gồm cả cấp bậc Trung tướng, Phó Đô đốc Hải quân.

 Chức vụ được thăng quân hàm Trung tướng 

Quân hàm Trung tướng thường được phong cho các sĩ quan cấp cao nắm giữ các chức vụ: Chánh Thanh tra Bộ Quốc phòng, Phó Tổng Tham mưu trưởng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Chủ nhiệm các tổng cục (Kỹ thuật, Hậu cần, Tình báo, Công nghiệp Quốc phòng), Tư lệnh Quân khu, Tư lệnh Quân đoàn, Tư lệnh Quân chủng (Hải quân, Phòng không – Không quân, Cảnh sát biển), Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và tương đương.

Ngoài ra Phó Giám đốc và Phó Chính ủy Học viện Quốc phòng và Giám đốc, Chính ủy các Học viện quân sự trực thuộc Bộ Quốc phòng, Cục trưởng một số Cục loại 1 cũng được phong Trung tướng.

Trong lịch sử quân đội, một số chức vụ có trần Thiếu tướng cũng có thể thăng hàm Trung tướng như Trung tướng Nguyễn Anh Đệ (Tư lệnh Binh chủng Đặc công), Trung tướng Đàm Văn Ngụy (thăng khi đang làm Phó Tư lệnh Quân khu), Trung tướng Nguyễn Văn Thành (Khi đang làm Tư lệnh Quân đoàn 4), Phó Đô đốc Phạm Ngọc Minh (Khi đang làm Phó Tư lệnh - Tham mưu trưởng Hải quân).

 Trung tướng trong thế kỷ 20 

 Trung tướng trong thế kỷ 21 

 Các trường hợp chưa xác nhận hoặc chưa rõ thời điểm thụ phong 
TTHọ tênNăm sinh-Năm mấtNăm thụ phongChức vụ cao nhấtGhi chú Phạm Quang Cận Tổng Biên tập Tạp chí Quốc phòng toàn dân Giải thưởng Hồ Chí Minh 2007 (đồng tác giả) Chu Tự Di 1928-2010 Chánh Văn phòng Tổng cục Chính trị Huân chương Độc lập hạng BaTặng và truy tặng Huân chương bậc cao cho 9 cán bộ quân đội Nguyễn Ngọc Thảo Cục trưởng Cục Quân y Nguyễn Đức Luyện Giám đốc Học viện Kỹ thuật Quân sự (1997-2008)Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo nhân dân Đặng Vũ Chính1928 - 2022 Tổng cục trưởng Tổng cục II (1994-2002) Nguyễn Đường 1921-? Cục trưởng Cục Tài chính Ủy viên Ủy ban Kế hoạch Nhà nước Lê Văn Hân Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Nguyễn Huân Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương Trần Quang Khánh Chánh Văn phòng Bộ Quốc phòng Lê Khoa Cục trưởng Cục Tài chính  Nguyễn Tiến Long Phó Tư lệnh Chính trị Quân khu 3 Mai Xuân Tần Phó Giám đốc Học viện Quân sự Cấp caoNguyễn Văn ViệtChính ủy Trường Sĩ quan Lục quân 1 (2005-2011)Nguyễn Đức LuyệnGiám đốc Học viện Kỹ thuật quân sự (1997-2008)Huỳnh Tiền PhongTư lệnh Quân khu 9 (2000-2007)

 Xem thêm 
 Quân đội nhân dân Việt Nam
 Danh sách các tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam
 Danh sách các Đại tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
 Danh sách các Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
 Danh sách các Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam

Chú thích

Tham khảo
 40 tướng lĩnh quân đội nhận quyết định nghỉ hưu (1/1/2008) 
 Bổ nhiệm, thăng quân hàm, cấp bậc một số cán bộ của các Bộ Quốc phòng, Công an 31/12/2007
 16 tướng quân đội được kéo dài thời hạn phục vụ tại ngũ năm 2007 
 Quyết định bổ nhiệm, thăng quân hàm đối với một số cán bộ cấp cao tháng 2/2007 
 Thăng quân hàm cấp tướng cho nhiều cán bộ quân đội, công an năm 2004

*
Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam