Ayutthaya (thành phố)

Phra Nakhon Si Ayutthaya (tiếng Thái: พระนครศรีอยุธยา, IPA:  )  hoặc gọi tắt là Ayutthaya,là thủ phủ của tỉnh Phra Nakhon Si Ayutthaya của Thái Lan. Ayutthaya do vua U-Thong khai lập vào năm 1350 và trở thành kinh đô của vương quốc Ayutthaya. Nằm trên một hòn đảo tại nơi hợp lưu của sông Chao Phraya và sông Pa Sak, Ayutthaya là nơi sinh của người sáng lập Bangkok, Vua Rama I. Những tàn tích của thành phố cổ được bảo tồn tại Công viên Lịch sử Ayutthaya.

Sử Việt thế kỷ 19 gọi địa danh này là Thượng Thành.Ch'en Ching-ho. 'Xiêm La quốc lộ trình tập lục của Tống Phúc Ngoạn và Dương Văn Châu. Hong Kong: The Chinese University of Hong Kong, 1966.

 Tên gọi 
liên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fra_Mauro_World_Map_detail_South_East_Asian_mainland.jpg|trái|nhỏ|Ayutthaya được thể hiện trên bản đồ thế giới Fra Mauro map (khoảng năm 1450 CN, với hướng nam ở trên cùng) dưới tên gọi "Scierno", bắt nguồn từ tiếng Ba Tư "Shahr-i Naw", có nghĩa là "Thành phố mới"
Tên gọi Ayutthaya bắt nguồn từ tiếng Phạn अयोध्य - địa danh Ayodhya ở Ấn Độ, nơi sinh của Rama trong thần tích sử thi Ramayana mà người Thái gọi là Ramakien;  (từ tiếng Khmer: preah ព្រះ ) là tiền tố của danh từ liên quan đến hoàng gia, và  (từ tiếng Pali: nagara) chỉ một thành phố quan trọng hoặc thủ đô.

 Lịch sử 

liên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:View_of_Ayuthia,_Siam,_now_known_to_the_Siamese_as_Krung_Kao_Wellcome_L0020134.jpg|trái|nhỏ|Ayutthaya skyline, được chụp bởi John Thomson, đầu năm 1866
Trước ngày thành lập truyền thống của Ayutthaya, bằng chứng khảo cổ học và văn bản đã tiết lộ rằng Ayutthaya có thể đã tồn tại từ cuối thế kỷ 13 như một thị trấn cảng trên sông. Bằng chứng khác về điều này có thể thấy ở Wat Phanan Choeng, được thành lập vào năm 1324, 27 năm trước khi Ayutthaya được thành lập chính thức.

Ayutthaya được thành lập chính thức vào năm 1351 bởi vua U Thong, người đã đến đó để thoát khỏi một đợt bùng phát bệnh đậu mùa ở Lopburi và tuyên bố đây là thủ đô của vương quốc mình, thường được gọi là Vương quốc Ayutthaya hoặc Xiêm. Ayutthaya trở thành thủ đô Xiêm thứ hai sau Sukhothai. Người ta ước tính rằng Ayutthaya vào năm 1600 có dân số khoảng 300.000 người, với dân số có thể đạt tới 1.000.000 người vào khoảng năm 1700, khiến nó trở thành một trong những thành phố lớn nhất thế giới vào thời điểm đó,George Modelski, World Cities: –3000 to 2000, Washington DC: FAROS 2000, 2003. . See also Evolutionary World Politics Homepage .  khi nó đôi khi được gọi là "Venice của phương Đông".

Năm 1767, thành phố bị quân đội Miến Điện phá hủy, dẫn đến sự sụp đổ của vương quốc. Các tàn tích của thành phố cổ được bảo tồn trong Công viên lịch sử Ayutthaya, được công nhận trên toàn thế giới là Di sản Thế giới của UNESCO. Các tàn tích, đặc trưng bởi prang (tháp đựng thánh tích) và các tu viện khổng lồ, cho thấy sự huy hoàng trong quá khứ của thành phố. Ayutthaya hiện đại được tái thiết cách đó vài km về phía đông.

 Dân số 
Từ năm 2005, dân số Ayutthaya đã giảm.
Ngày ước tính31/12/200531/12/201031/12/201531/12/2019Dân số55,09754,19052,94050,830

 Địa lý 
Thành phố cách khoảng  về phía bắc của Bangkok.Bellamy, Patrick. "The Hunt." Hambali: Mastermind of Terror. Crime Library. Retrieved on March 17, 2014.

 Khí hậu 
Ayutthaya, nằm ở đồng bằng trung tâm, chịu ảnh hưởng của ba mùa:

 Mùa nóng: Tháng 3 – Tháng 5 
 Mùa mưa: Tháng 6 – Tháng 10 
 Mùa mát: Tháng 11 – Tháng 2

 Các địa điểm của thành phố Ayutthaya 

 Các địa điểm văn hóa đáng chú ý 
TênẢnhNăm xâyBảo trợGhi chúWat Yai Chai Mongkhonliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ayutthaya_Wat_Yai_Chai_Mongkhon_2.jpg|150x150px1357Vua Ramathibodi IMột trong những ngôi đền nổi tiếng nhất ở AyutthayaWat Mahathatliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Templo_Mahathat,_Ayutthaya,_Tailandia,_2013-08-23,_DD_06.jpg|150x150px1374Vua Borommaracha IWat Chai Watthanaramliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sunset_at_Wat_Chaiwatthanaram,_Ayutthaya,_Thailand.jpg|150x150px1630Vua Prasat ThongMột trong những ngôi đền nổi tiếng nhất ở AyutthayaWat Phanan Choengliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:001_Vihara_seen_from_the_Side_(9188173523).jpg|150x150px1324Wat Phra Si Sanphetliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ayutthaya_Tapinaklari.jpg|150x150px1350Vua Ramathibodi IWihan Phra Mongkhon Bophitliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:001_Wihan_Phra_Mongkhon_Bophit_(9197756441).jpg|150x150pxc. 1637  (được phục hồi vào khoảng năm 1742/thế kỷ 20, nhiều lần)Vua Chairacha
Vua BorommakotĐược phục hồi một hoặc hai lần vào thế kỷ 18. Bị sụp đổ thành đống đổ nát sau khi Ayutthaya sụp đổ vào năm 1767. Được phục hồi vào thế kỷ 20.Wat Na Phra Menliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ubosot_of_Wat_Na_Phra_Men.jpg|150x150px1503Vua Ramathibodi IIMột trong những ngôi đền được bảo tồn tốt nhất còn tồn tại sau sự sụp đổ của Ayutthaya năm 1767. Được phục hồi dưới thời trị vì của Rama III (trị vì 1824–51).Wat Ratchaburanaliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wat_Ratchaburana_(Ayutthaya).jpg|187x187px1424Vua Borommarachathirat IIWat Pradu SongthamDưới sự bảo trợ của hoàng gia từ Vua Songtham (trị vì 1611–28) cho đến khi Ayutthaya sụp đổ vào năm 17671767Vua Uthumphon đã vào chùa này tu hành sau khi bị cưỡng bức thoái vị vào năm 1758Wat Lokaya Sutharamliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wat_Lokayasutharam_(Temple)_Ayuthaya,_Thailand.jpg|150x150px1452Vua IntharachaWat Phra Ramliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Templo_Phra_Ram,_Ayutthaya,_Tailandia,_2013-08-23,_DD_04.jpg|236x236px1369Vua RamesuanWat Phutthaisawanliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ayutwputhaisawan0506a.jpg|200x200pxBefore 1350Vua Ramathibodi IĐược xây dựng trước khi Ayutthaya được thành lậpChedi Phukhao Thongliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wat_Phu_Khao_Thong_(Ayutthaya).jpg|150x150pxc. 1569, 1587 (xây lại năm 1744)Vua (lúc đó là Hoàng tử) Naresuan
Vua BorommakotĐược xây dựng để kỷ niệm chiến thắng sau khi Ayutthaya được giải phóng khỏi Miến Điện vào năm 1584Wat Thammikaratliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ruins_of_Chedi_Singha_Lom_Wat_Thammikarat.jpg|150x150pxTrước 1350Vua của LavoĐược xây dựng trước khi Ayutthaya được thành lậpWat Kudi Daoliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E0%B9%82%E0%B8%9A%E0%B8%AA%E0%B8%96%E0%B9%8C%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B8%8E%E0%B8%B5%E0%B8%94%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%87.jpg|150x150px1711 hoặc sớm hơnHoàng tử, sau đó là Vua BorommakotMột ví dụ điển hình về kiến trúc chùa Ayutthaya cuối thế kỷ 18. Được phục hồi một phần.

 Bảo tàng 

 Ayutthaya Historical Study Centre
 Bảo tàng quốc gia Chao Sam Phraya: Bảo tàng trưng bày đặc biệt các hiện vật khai quật được tại Wat Racha Burana và Wat Maha That.

 Các điểm du lịch khác 
liên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:St_Joseph's_Church,_Ayutthaya.jpg|phải|nhỏ|Nhà thờ St. Joseph

 Wang Luang
 Wat Suwan Dararam
 Nhà thờ St. Joseph
 Baan Hollanda

Thành phố nằm tại nơi hợp lưu của các con sông Chao Phraya, Lopburi và Pa Sak, và trên tuyến đường sắt chính bắc-nam nối Chiang Mai với Bangkok. Thành phố cổ nằm trên một hòn đảo được hình thành bởi khúc quanh của sông Chao Phraya ở phía tây và phía nam, sông Pa Sak ở phía đông và kênh đào Klong Muang ở phía bắc.

Trung tâm gần đúng của thành phố cổ là .

 Chợ đêm Ayutthaya 
Chợ cung cấp vô số cơ hội mua sắm, bao gồm nhiều loại thực phẩm, quần áo và đồ thủ công. Du khách có thể thưởng thức các món ăn truyền thống của Thái Lan như pad Thai, xôi xoài và súp tom yum, cũng như nhiều món ăn quốc tế. Chợ cũng nổi tiếng với nhiều loại đồ lưu niệm ấn tượng, bao gồm túi xách thủ công, đồ trang sức và hàng dệt may. Không khí sôi động và tràn đầy năng lượng, với những người biểu diễn đường phố, âm nhạc và ánh đèn đầy màu sắc góp phần tạo nên bầu không khí lễ hội.

 Chợ nổi Ayutthaya 
Có một chợ nổi ít được biết đến ở Ayutthaya tên là Klong Sabua, nhưng lại được du khách Thái Lan ưa chuộng hơn du khách nước ngoài.

Điểm thu hút chính là Nhà hát nước, được cho là nhà hát duy nhất ở Thái Lan có loại hình này, biểu diễn trực tiếp các câu chuyện dân gian Thái Lan và nhạc kịch Sepaa.

 Giao thông 
liên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ayutthaya_Railway_Station.JPG|trái|nhỏ|Ga đường sắt Ayutthaya
Ayutthaya có thể tiếp cận bằng đường sắt hoặc đường không

 Đường không 
Sân bay gần nhất là Sân bay quốc tế Don Mueang của Bangkok, một trung tâm cho các hãng hàng không giá rẻ trong khu vực. Một lối đi bộ trên cao kết nối Nhà ga 1 với Ga xe lửa Don Muang, nơi các chuyến tàu đi Ayutthaya thường xuyên chạy qua.

 Đường sắt 
Tàu hỏa đến Ayutthaya khởi hành từ Ga Hua Lamphong của Bangkok khoảng mỗi giờ từ 04:20 sáng đến 10:00 tối. Giá vé hạng 3 là 20 baht cho chuyến đi kéo dài 1,5 giờ. Lịch trình tàu hỏa có sẵn tại quầy thông tin ở Ga Hua Lamphong, Bangkok.

 Trong hư cấu 

 Một thị trấn theo chủ đề Thái Lan có tên "Ayothaya" xuất hiện trong MMORPG máy tính cá nhân Ragnarok Online.
 Ayutthaya là một màn chơi trong Soul Calibur II.
 Các ngôi đền ở Wat Phra Si Sanphet và Wat Ratchaburana từ Ayutthaya xuất hiện trong Street Fighter II, Kickboxer (với tên gọi "Stone City"), Mortal Kombat, Mortal Kombat Annihilation và trong suốt Mortal Kombat Conquest.
 Tượng Phật nằm từ tàn tích Ayutthaya xuất hiện trong màn chơi của Sagat trong hầu hết các trò chơi Street Fighter.
 Nó đã được giới thiệu trong bộ phim "The King Maker" năm 2005.
 Việc phá hủy khu phố Nhật Bản ở Ayutthaya năm 1630 theo lệnh của Prasat Thong và hậu quả của nó là trọng tâm của một trong những câu chuyện trong tuyển tập Ring of Fire III năm 1632, "All God's Children in the Burning East" của Garrett W. Vance.
 Trong trò chơi Golden Sun: Dark Dawn trên Nintendo DS năm 2010, các nhân vật chính đến thăm thành phố 'Ayuthay', nơi có nhiều nét tương đồng với văn hóa và kiến trúc Thái Lan.
 Một bản đồ theo chủ đề Thái Lan có tên "Ayutthaya" xuất hiện trong trò chơi điện tử Overwatch.
 Ayutthaya đã xuất hiện trong trò chơi điện tử Civilization VI năm 2016 với tư cách là một thành phố-nhà nước không thể chơi được, thúc đẩy việc tạo ra điểm văn hóa ở bất kỳ nền văn minh nào mà nó hiện đang liên minh.

 Gallery 

 Xem thêm 

 Ayutthaya Historical Park

Chú thích

 Ghi chú 

 The city was founded on Friday, the 6th day of the waxing moon of the 5th month, 1893 Buddhist Era, corresponding to Friday, 4 March 1351 Common Era, according to the calculation of the Fine Arts Department of Thailand.

 Đọc thêm 

 Stefan Halikowski Smith, Creolization and Diaspora in the Portuguese Indies: The Social World of Ayutthaya, 1640-1720 (Leiden, Brill, 2011) (European Expansion and Indigenous Response, 8).

 Liên kết ngoài 

 http://www.ayutthaya.go.th/eng_travel.htm  Website of municipality


Thể loại:Thành phố của Thái Lan
Thể loại:Ayutthaya
Thể loại:Khởi đầu năm 1350
Thể loại:Địa điểm hành hương Phật giáo