Biết chữ

Biết chữ được hiểu phổ biến là khả năng đọc, viết và sử dụng số trong ít nhất một phương pháp viết, một cách hiểu được phản ánh bởi các định nghĩa từ điển và sổ tay chính thống. Tuy nhiên, bắt đầu từ những năm 1980, các nhà nghiên cứu xóa mù chữ đã duy trì việc xác định biết chữ là một khả năng ngoài bất kỳ sự kiện đọc và viết thực tế nào, bỏ qua những cách đọc và viết phức tạp luôn xảy ra trong một bối cảnh cụ thể và song song với các giá trị liên quan đến bối cảnh đó. Quan điểm cho rằng xóa mù chữ luôn liên quan đến các yếu tố văn hóa và xã hội Beach, Richard, Judith Green, Michael Kamil, and Timothy Shanahan (educator). Multidisciplinary Perspectives on Literacy Research, 2nd ed. Cresskill, NJ: Hampton P., 2005 [viii].  được phản ánh trong quy định của UNESCO rằng biết chữ là "khả năng xác định, hiểu, giải thích, tạo, giao tiếp và tính toán, sử dụng các tài liệu được in và viết liên quan đến việc thay đổi bối cảnh."UNESCO. (2006) Education for All: A Global Monitoring Report. Chapter 6: "Understandings of Literacy." p. 147-159., emphasis added. http://www.unesco.org/education/GMR2006/full/chapt6_eng.pdf Sự quan tâm hiện đại về xóa mù chữ như là một "tập hợp phụ thuộc vào bối cảnh của thực tiễn xã hội" phản ánh sự hiểu biết rằng các hoạt động đọc và viết của cá nhân phát triển và thay đổi theo tuổi thọ khi bối cảnh văn hóa, chính trị và lịch sử của họ thay đổi. Ví dụ, ở Scotland, xóa mù chữ đã được định nghĩa là: "Khả năng đọc, viết và sử dụng số, xử lý thông tin, bày tỏ ý kiến và ý kiến, đưa ra quyết định và giải quyết vấn đề, như thành viên gia đình, công nhân, công dân và người học suốt đời."

Các định nghĩa mở rộng như vậy đã thay đổi các khí niệm biết chữ lâu đời, ví dụ như khả năng đọc báo, một phần vì sự tham gia ngày càng tăng của máy tính và các công nghệ kỹ thuật số khác trong giao tiếp đòi hỏi các kỹ năng bổ sung (ví dụ như giao tiếp với trình duyệt web và chương trình xử lý văn bản, tổ chức và thay đổi cấu hình của các tập tin, vv). Bằng cách mở rộng, việc mở rộng các bộ kỹ năng cần thiết này đã được biết đến, một cách đa dạng, như kiến thức máy tính, kiến thức thông tin và kiến thức công nghệ. Ở những nơi khác định nghĩa của chữ mở rộng khái niệm ban đầu của "khả năng mua" vào các khái niệm như "biết chữ nghệ thuật," biết chữ thị giác (khả năng hiểu các hình thức trực quan của các thông tin liên lạc như ngôn ngữ cơ thể, hình ảnh, bản đồ và video), hiểu biết về thống kê, hiểu biết cơ bản, hiểu biết kiến thức truyền thông, kiến thức sinh thái và hiểu biết sức khỏe.Zarcadoolas, C., Pleasant, A., & Greer, D. (2006). Advancing health literacy: A framework for understanding and action. Jossey-Bass: San Francisco, CA.

 Lịch sử 

 Thời tiền sử và cổ đại 
liên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Illiteracy_france.png|phải|nhỏ|Tỷ lệ mù chữ ở Pháp trong thế kỷ 18 và 19
nhỏ|Hóa đơn bán nô lệ nam và một tòa nhà ở Shuruppak, phiến đá Sumer, khoảng năm 2600 TCN 
Biết chữ đã xuất hiện cùng với sự phát triển của các con số và tính toán sớm nhất là 8000 TCN. Kịch bản phát triển độc lập ít nhất năm lần trong lịch sử loài người Lưỡng Hà, Ai Cập, nền văn minh lưu vực sông Ấn, vùng đất thấp Trung bộ châu Mỹ và Trung Quốc.Chrisomalis, Stephen (2009), "The Origins and Coevolution of Literacy and Numeracy", in Olsen, D. & Torrance, N. (Eds.), The Cambridge Handbook of Literacy (pp. 59-74). Cambridge: Cambridge University Press.

Các hình thức giao tiếp bằng văn bản sớm nhất bắt nguồn từ Sumer, nằm ở phía nam Lưỡng Hà khoảng 3500–3000 TCN. Trong thời đại này, xóa mù chữ là "một vấn đề chủ yếu là chức năng, được thúc đẩy bởi nhu cầu quản lý số lượng thông tin mới và loại quản trị mới được tạo ra bởi thương mại và sản xuất quy mô lớn".Easton, P. (in press). "History and spread of literacy", Excerpted from Sustaining Literacy in Africa: Developing a Literate Environment, Paris: UNESCO Press pp. 46-56. Các hệ thống chữ viết ở Mesopotamia lần đầu tiên xuất hiện từ một hệ thống ghi âm, trong đó mọi người đã sử dụng các mã thông báo ấn tượng để quản lý thương mại và sản xuất nông nghiệp. Hệ thống mã thông báo đóng vai trò là tiền thân của chữ hình nêm sớm khi mọi người bắt đầu ghi thông tin trên các bảng đất sét. Các văn bản chữ hình nêm thể hiện không chỉ các dấu hiệu số, mà cả các chữ tượng hình mô tả các đối tượng được đếm.

Chữ tượng hình Ai Cập xuất hiện từ năm 3300–3100 TCN và mô tả biểu tượng hoàng gia nhấn mạnh quyền lực giữa các giới tinh hoa khác. Hệ thống chữ tượng hình Ai Cập là hệ thống ký hiệu đầu tiên có giá trị ngữ âm.

Chữ viết ở vùng Lưỡng Hà thấp lần đầu tiên được đưa vào thực hành bởi các nền văn minh Olmec và Zapotec vào năm 900–400 TCN. Những nền văn minh này đã sử dụng chữ viết glyphic và hệ thống ký hiệu số vạch và chấm cho các mục đích liên quan đến biểu tượng hoàng gia và hệ thống lịch.

Các ký hiệu viết sớm nhất ở Trung Quốc có từ thời nhà Thương vào năm 1200 TCN. Những ký hiệu có hệ thống này đã được tìm thấy ghi trên xương và ghi lại những hy sinh, những cống nạp nhận được và động vật bị săn bắn, đó là những hoạt động của giới thượng lưu. Những bản khắc xương tiên tri này là tổ tiên đầu tiên của chữ viết hiện đại của Trung Quốc và có chữ viết và chữ số tượng hình.

Chữ lưu vực sông Ấn phần lớn là hình ảnh và chưa được giải mã. Nó có thể hoặc không bao gồm các dấu hiệu trừu tượng. Người ta cho rằng họ đã viết từ phải sang trái và kịch bản được cho là logic. Bởi vì nó chưa được giải mã, các nhà ngôn ngữ học không đồng ý về việc liệu nó có phải là một hệ thống chữ viết hoàn chỉnh và độc lập hay không; tuy nhiên, nó thực sự được cho là một hệ thống chữ viết độc lập xuất hiện trong văn hóa Harappa.

Số liệu quốc tế

 Hạng Quốc gia % dân số biết đọc/viết 1  Úc  99,9 1  Áo  1  Bỉ  1  Canada  1  Cộng hòa Séc  1  Đan Mạch  1  Phần Lan  1  Pháp  1  Gruzia  1  Đức  1  Iceland  1  Ireland  1  Nhật Bản  1  Luxembourg  1  Hà Lan  1  New Zealand  1  Na Uy  1  Thụy Điển  1  Thụy Sĩ  1  Anh Quốc  21  Estonia  99,8 22  Barbados  99,7 22  Latvia  22  Ba Lan  22  Slovenia  26  Belarus  99,6 26  Litva  26  Slovakia  29  Kazakhstan  99,5 29  Tajikistan  31  Armenia  99,4 32  Nga  32  Ukraina  34  Hungary  99,3 34  Uzbekistan  36  Tonga  98,9 37  Azerbaijan  98,8 37  Turkmenistan  39  Albania  98,7 39  Kyrgyzstan  39  Samoa  42  Ý  98,5 42  Trinidad và Tobago  44  Bulgaria  98,2 45  Croatia  98,1 46  Hàn Quốc  97,9 47  Mông Cổ  97,8 47  Saint Kitts và Nevis  49  Tây Ban Nha  97,7 50  Uruguay  51  Hy Lạp  97,5 52  România  97,3 53  Argentina  97,2 53  Maldives  55  Hoa Kỳ  97,0 56  Cuba  96,9 56  Israel  58  Kypros  96,8 59  Guyana  96,5 60  Moldova  96,2 61  Macedonia  96,1 62  Grenada  96,0 63  Costa Rica  95,8 64  Chile  95,7 65  Bahamas  95,5 66  Bosna và Hercegovina  94,6 67  Colombia  94,2 68  Hồng Kông  93,5 69  Venezuela  93,0 70  Fiji  92,9 71  Brunei  92,7 72  Philippines  92,6 72  Thái Lan  74  Malta  92,5 74  Bồ Đào Nha  74  Singapore  75  Palestin  91,9 75  Panama  75  Seychelles  78  Paraguay  91,6 79  Ecuador  91,0 80  Trung Quốc  90,9 81  Sri Lanka  90,4 82  México  90,3 82  Việt Nam  84  Saint Lucia  90,1 85  Zimbabwe  90,0 86  Jordan  89,9 87  Myanma  89,7 88  Qatar  89,2 89  Malaysia  88,7 90  Brasil  88,4 91  Thổ Nhĩ Kỳ  88,3 92  Saint Vincent và Grenadines  88,1 93  Dominica  88,0 93  Suriname  95  Indonesia  87,9 96  Bahrain  87,7 96  Cộng hòa Dominicana  96  Peru  99  Jamaica  87,6 100  Bolivia  86,5 100  Liban  102  Antigua và Barbuda  85,8 103  Namibia  85,0 104  Mauritius  84,3 105  Guinea Xích Đạo  84,2 106  São Tomé và Príncipe  83,1 107  Kuwait  82,9 107  Syria  109  Cộng hòa Congo  82,8 110  Cộng hòa Nam Phi  82,4 111  Libya  81,7 112  Lesotho  81,4 113  Honduras  80,0 114  El Salvador  79,7 115  Ả Rập Xê Út  79,4 116  Eswatini  79,2 117  Botswana  78,9 118  Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất  77,3 119  Iran  77,0 120  Belize  76,9 121  Nicaragua  76,7 122  Quần đảo Solomon  76,6 123  Cabo Verde  75,7 124  Oman  74,4 125  Tunisia  74,3 126  Vanuatu  74,0 127  Campuchia  73,6 127  Kenya  129  Gabon  71,0 130  Madagascar  70,6 131  Algérie  69,8 132  Tanzania  69,4 133  Guatemala  69,1 134  Uganda  68,9 135  Lào  68,7 136  Cameroon  67,9 136  Zambia  138  Angola  66,8 138  Nigeria  140  Djibouti  65,5 141  Cộng hòa Dân chủ Congo  65,3 142  Malawi  64,1 143  Rwanda  64,0 144  Ấn Độ  61,0 145  Sudan  59,0 146  Burundi  58,9 147  Đông Timor  58,6 148  Papua New Guinea  57,3 149  Eritrea  56,7 150  Comoros  56,2 151  Ai Cập  55,6 152  Ghana  54,1 153  Togo  53,0 154  Haiti  51,9 155  Mauritanie  51,2 156  Maroc  50,7 157  Yemen  49,0 158  Pakistan  48,7 159  Cộng hòa Trung Phi  48,6 159  Nepal  161  Côte d'Ivoire  48,1 162  Bhutan  47,0 163  Mozambique  46,5 164  Ethiopia  41,5 165  Bangladesh  41,1 166  Guinée  41,0 167  Guiné-Bissau  39,6 168  Sénégal  39,3 169  Gambia  37,8 170  Bénin  33,6 171  Sierra Leone  29,6 172  Tchad  25,5 173  Mali  19,0 174  Niger  14,4 175  Burkina Faso  12,8

Việt Nam
So với các quốc gia khu vực Việt Nam có tỷ số biết chữ khá cao. Tuy nhiên xét về số lượng ứng dụng theo bài báo cáo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vào năm 2013 thì Việt Nam có những con số rất khiêm tốn. Tính trung bình thì một người ở Việt Nam đọc 0,8 cuốn sách/năm (không tính sách giáo khoa). So với Malaysia thì trung bình một người đọc 10-20 cuốn/năm (2012) và Thái Lan là 5 cuốn/năm."Nay Paris vừa vào thụ."

 Chú thích 

 Xem thêm 
 Ngày Quốc tế biết Chữ

Liên kết ngoài


Thể loại:Ngôn ngữ học ứng dụng
Thể loại:Học đọc
Thể loại:Đọc
Thể loại:Tầng lớp xã hội
Thể loại:Viết