Họ Sơn thù du

Họ Sơn thù du hay còn gọi họ Giác mộc (danh pháp khoa học: Cornaceae) là một họ phổ biến, chủ yếu ở khu vực ôn đới Bắc bán cầu, thuộc bộ Sơn thù du (Cornales). Họ này chủ yếu bao gồm các loại cây bụi và cây thân gỗ.

Năm 1898, Harms H. công nhận định nghĩa rộng của họ Cornaceae (Alangium, Aucuba, Camptotheca, Cornus, Corokia, Curtisia, Davidia, Garrya, Griselinia, Helwingia, Kaliphora, Melanophylla, Nyssa và Toricellia)Harms H. 1898. Cornaceae. Trong A. Engler & K. Prantl [chủ biên], Die natürlichen Pﬂanzenfamilien, III.8, 250–270. Wilhelm Engelmann, Leipzig, Đức. và phân chia thành 7 phân họ, thuộc bộ Umbelliﬂorae. Nhiều chi nguyên được đặt trong họ Cornaceae bởi Harms (1898) sau này đã được xử lý như là thuộc các họ khác biệt trong bộ Cornales hay chuyển sang các bộ khác.

Theo hệ thống APG III năm 2009 thì nó chứa khoảng 7 chi với khoảng 107 loài,Cornaceae trên website của APG. Tra cứu 21-2-2011. mặc dù trong quá khứ một số chi đã được thêm vào hay bớt đi khỏi họ này.Eyde R. H. (1988). Comprehending Cornus - puzzles and progress in the systematics of the dogwoods. Botanical Review 54, 233-351. Các phân tích phân tử đã làm sáng tỏ mối quan hệ của một số chi gắn với họ này, và ít nhất 9 chi trước đây từng đặt trong họ này đã bị loại ra khỏi họ cũng như ra khỏi bộ Cornales,Fan C. Z., Xiang Q. Y. (2003). Phylogenetic analyses of Cornales based on 26S rRNA and combined 26S rDNA-matK-rbcL sequence data . American Journal of Botany 90(9), 1357-1372. nhưng định nghĩa của họ Cornaceae vẫn là chưa rõ ràng.

Trong họ Cornaceae có hai chi được biết đến nhiều nhất là Cornus - là chi chứa cây sơn thù du, và chi Nyssa - (chi cây lam quả). Chi thứ hai thông thường cũng hay được đặt, cùng với một số chi như chi Davidia (củng đồng hay hoa lệch) và chi Camptotheca (cây hỉ) trong một họ riêng, gọi là Nyssaceae.

Tất cả các loài trong họ này có lá đơn và chủ yếu là loại cây sớm rụng lá cũng như có sắc lá về mùa thu rất ấn tượng; tuy nhiên, một số loài trong chi Cornus lại là cây thường xanh.

Các chi
Các chi được công nhận trong GRIN như sau:
 Phân họ Cornoideae: 2 chi, 75 loài.
 Cornus (bao gồm cả Afrocrania, Arctocrania, Benthamia, Benthamidia, Bothrocaryum, Chamaepericlymenum, Chamaepericlymenum, Cynoxylon, Dendrobenthamia, Macrocarpium, Swida, Thelycrania, Yinquania) -- Sơn thù du, thù du, giác mộc
 Alangium (bao gồm cả Marlea, Stylidium)
 Phân họ Nyssoideae = Nyssaceae: 5 chi, 22 loài.
 Nyssa (bao gồm cả Agathisanthes, Ceratostachys) -- lam quả thụ, hà bá, tử
 Camptotheca—hỉ thụ
 Davidia—củng đồng
 Diplopanax—sâm mã đề
 Mastixia—búi lửa, đơn thất thù du

Các chi chuyển đi
 Aucuba --> Garryaceae, Garryales
 Corokia --> Argophyllaceae, Asterales
 Curtisia --> Curtisiaceae, Cornales
 Garrya --> Garryaceae, Garryales
 Griselinia --> Griseliniaceae, Apiales
 Helwingia --> Helwingiaceae, Aquifoliales
 Kaliphora --> Montiniaceae (Kaliphoraceae), Solanales
 Melanophylla --> Torricelliaceae, Apiales
 Torricellia --> Torricelliaceae, Apiales

 Hình ảnh 

Ghi chú

Liên kết ngoài


C