Khám phá

Khám phá, phát hiện hay phát minh là việc tìm ra những gì tồn tại trong tự nhiên hoặc xã hội một cách khách quan mà trước đó chưa ai biết, nhờ đó làm thay đổi cơ bản nhận thức con người.

Theo tác giả Vũ Cao Đàm Vũ Cao Đàm, Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Nhà xuất bản Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội, 2005, in lần thứ 10 thì phát hiện được áp dụng nhiều hơn cho việc tìm ra các vật thể hoặc quy luật xã hội, trong khi phát minh thường dùng cho việc tìm thấy các quy luật tự nhiên, những tính chất hoặc những hiện tượng của thế giới vật chất.

Các đặc điểm

Nhận ra vật thể, chất, trường hoặc quy luật vốn tồn tại;
Có khả năng áp dụng để giải thích thế giới;
Thường không trực tiếp áp dụng vào sản xuất và đời sống mà phải qua sáng chế; tuy nhiên một số kiến thức thu được từ các khám phá có thể ứng dụng ngay vào đời sống.
Không có giá trị thương mại;
Bảo hộ tác phẩm viết về phát minh theo các đạo luật về quyền tác giả, chứ không bảo hộ bản thân phát minh;
Và luôn luôn tồn tại cùng lịch sử.

Ví dụ
Phát minh
 Isaac Newton phát minh định luật vạn vật hấp dẫn
 Dmitri Ivanovich Mendeleev phát minh bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Phát hiện
Robert Koch phát hiện vi trùng lao;
Marie Curie phát hiện nguyên tố phóng xạ radi;
Cristóvão Colombo phát hiện Châu Mỹ;
Adam Smith phát hiện quy luật bàn tay vô hình của kinh tế thị trường;

Bảng so sánh
 Khái niệm Phát hiện Phát minh Sáng chế Bản chất  Nhận ra vật thể hoặc quy luật xã hội vốn tồn tại  Nhận ra quy luật tự nhiên vốn tồn tại  Tạo ra phương tiện mới về nguyên lý kỹ thuật, chưa từng tồn tại Khả năng áp dụng để giải thích thế giới  Có  Có  Không Khả năng áp dụng vào sản xuất/đời sống  Không trực tiếp mà phải qua các giải pháp vận dụng  Không trực tiếp, mà phải qua sáng chế  Có thể trực tiếp hoặc phải qua thử nghiệm. Có thể cải tiến để đạt hiệu quả kinh tế cao hơn.  Giá trị thương mại  Không  Không  Mua bán patent và licence Bảo hộ pháp lý  Bảo hộ tác phẩm dựa theo phát hiện chứ không bảo hộ bản thân các phát hiện  Bảo hộ tác phẩm dựa theo phát minh chứ không bảo hộ bản thân các phát minh  Bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp Tồn tại cùng lịch sử  Tồn tại cùng lịch sử  Tồn tại cùng lịch sử  Tiêu vong theo sự tiến bộ công nghệ, hoặc biến dạng nhờ cải tiến. 

Tham khảo

Xem thêm
Sáng chế

Thể loại:Học tập
Thể loại:Quan sát
Thể loại:Nhận thức