Phân họ Vang

Phân họ Vang (danh pháp khoa học: Caesalpinioideae) là một tên gọi ở cấp độ phân họ, được đặt vào trong họ lớn là họ Đậu (Fabaceae = Leguminosae). Tên gọi của nó được tạo thành từ tên của chi Vang (Caesalpinia).

Phân họ Caesalpinioideae chủ yếu là cây thân gỗ phân bổ trong vùng ẩm ướt của khu vực nhiệt đới. Hoa của chúng là loại đối xứng hai bên, nhưng hay biến đổi. Các nốt sần trên rễ của các loài trong phân họ này là rất hiếm, và ở những loài có các nốt sần thì chúng cũng có cấu trúc hết sức nguyên thủy.

Sự miêu tả và tình trạng của phân họ này hiện đang có sự tranh cãi nhỏ. Mặc dù phân họ này như dã miêu tả ở trên được công nhận khá nhiều, nhưng vẫn có một số chi mà việc đưa chúng vào (phân họ này, hoặc trong một trên hai phân họ khác) vẫn chưa có sự thừa nhận chung. Trong một số hệ thống phân loại, ví dụ hệ thống Cronquist, phân họ này được công nhận như một họ, là họ Vang (Caesalpiniaceae). Các nghiên cứu hệ thống hóa gần đây, sử dụng các dữ liệu phân tử, đã chỉ ra rằng nhóm này là đa ngành khi xem xét trong mối quan hệ với hai phân họ Faboideae (Papilionoideae) và Mimosoideae. Việc chia tách đang được nghiên cứu.

Phân loại
Theo APG dẫn lại kết quả của LPWG (2017), phân họ này chứa khoảng 148 chi và 4.400 loài (khi gộp cả Mimosoideae, nhưng không bao gồm Cercideae với 12 chi/335 loài và Detarieae với 84 chi/760 loài).

Cho tới gần đây phân họ này chia thành 4 tông là: Caesalpinieae, Cassieae, Cercideae và Detarieae. Tông Cercideae trong quá khứ đôi khi được đưa vào phân họ Faboideae (= Papilionoideae).

Tông Caesalpinieae
Acrocarpus
Arapatiella
Arcoa
Balsamocarpon
Batesia
Burkea
Bussea
Caesalpinia - Vang (tô mộc)
Campsiandra
Cenostigma
Cercidium
Chidlowia
Colvillea
Conzattia
Cordeauxia
Delonix - Phượng vĩ
Dimorphandra
Diptychandra
Erythrophleum - Lim xanh
Gleditsia - Bồ kết
Gymnocladus
Haematoxylum
Hoffmannseggia
Jacqueshuberia
Lemuropisum
Lophocarpinia
Melanoxylum
Moldenhawera
Mora
Moullava
Orphanodendron
Pachyelasma
Parkinsonia
Peltophorum - Lim xẹt
Poeppigia
Pomaria
Pterogyne
Pterolobium
Recordoxylon
Schizolobium
Sclerolobium
Stachyothyrsus
Stahlia
Stenodrepanum
Stuhlmannia
Sympetalandra
Tachigali
Tetrapterocarpon
Vouacapoua
Zuccagnia
Tông Cassieae
Androcalymma
Apuleia
Brenierea
Cassia - Muồng hoàng yến, muồng hoa đào, ô môi, muồng xiêm, thảo quyết minh v.v
Ceratonia
Chamaecrista
Dialium
Dicorynia
Distemonanthus
Duparquetia
Eligmocarpus
Kalappia
Koompassia
Labichea
Martiodendron
Mendoravia
Petalostylis
Senna - Muồng đen
Storckiella
Umtiza
Zenia
Chuyển đi
Tông Cercideae = Phân họ Cercidoideae
Adenolobus
Barklya
Bauhinia - Ban
Brenierea
Cercis
Gigasiphon
Griffonia
Lysiphyllum
Phanera (gồm cả Lasiobema)
Piliostigma
Schnella
Tylosema
Tông Detarieae = Phân họ Detarioideae
Afzelia
Amherstia
Annea
Anthonotha
Aphanocalyx
Augouardia
Baikiaea
Barnebydendron
Berlinia
Bikinia
Brachycylix
Brachystegia
Brandzeia
Brodriguesia
Brownea
Browneopsis
Colophospermum
Copaifera
Crudia
Cryptosepalum
Cynometra
Daniellia
Detarium
Dicymbe
Didelotia
Ecuadendron
Elizabetha
Endertia
Englerodendron
Eperua
Eurypetalum
Gabonius
Gilbertiodendron (gồm cả Pellegriniodendron)
Gilletiodendron
Goniorrhachis
Gossweilerodendron
Guibourtia
Hardwickia
Heterostemon
Humboldtia
Hylodendron
Hymenaea
Hymenostegia
Icuria
Intsia
Isoberlinia
Isomacrolobium
Julbernardia
Kingiodendron
Lebruniodendron
Leonardoxa
Leucostegane
Librevillea
Loesenera
Lysidice
Macrolobium
Maniltoa
Michelsonia
Micklethwaitia
Microberlinia
Neoapaloxylon
Neochevalierodendron
Normandiodendron
Oddoniodendron
Oxystigma
Paloue
Paloveopsis
Paramacrolobium
Peltogyne
Plagiosiphon
Polystemonanthus
Prioria
Pseudomacrolobium
Saraca - Vàng anh
Schotia
Scorodophloeus
Sindora - Gụ mật, gụ lau
Sindoropsis
Stemonocoleus
Talbotiella
Tamarindus - Me
Tessmannia
Tetraberlinia
Zenkerella

Tham khảo
Bruneau B., F. Forest, P.S. Herendeen, B.B. Klitgaard và G.P. Lewis. 2001. Phylogenetic relationships in the Caesalpinioideae (Leguminosae) as inferred from chloroplast trnL intron sequences. Systematic Botany 26: 487–514 (liên kết tới bản tóm tắt tại đây)

Ghi chú