Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam

Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, gọi ngắn gọn hơn là Tổng Bí thư (TBT), là chức danh lãnh đạo cao nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là chức vụ đứng đầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản, chủ trì công việc của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các quyền hạn khác. Chức danh Tổng Bí thư cũng kiêm nhiệm vị trí Bí thư Quân ủy Trung ương theo quy định của Điều lệ Đảng, đồng thời cũng hiện đang đảm trách chức danh Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Với vai trò lãnh đạo nhà nước và xã hội của Đảng, Tổng Bí thư đồng nghĩa là lãnh đạo tối cao và là chức danh cầm quyền cao nhất trong hệ thống chính trị Việt Nam.

Từ 1951 đến 1969, vị trí cao nhất là Chủ tịch Đảng Lao động Việt Nam của Hồ Chí Minh; tuy nhiên, sau khi Hồ Chí Minh qua đời, chức danh này bị bãi bỏ và Tổng Bí thư trở lại thành chức vụ cao nhất. Từ 1960 đến 1976, chức vụ này được gọi là Bí thư thứ nhất.

Với vai trò là người đứng đầu Đảng cộng sản cầm quyền tại một nước xã hội chủ nghĩa, chức danh Tổng Bí thư là nguyên thủ quốc gia trên thực tế của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

 Tiêu chuẩn 
Bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn chung của Uỷ viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng thời, cần có những phẩm chất, năng lực:

 Có uy tín cao trong Trung ương, Bộ Chính trị, trong toàn Đảng và nhân dân; là trung tâm đoàn kết, quy tụ và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của toàn Đảng, toàn dân và sức mạnh thời đại để thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh".
 Tiêu biểu nhất về đạo đức, trí tuệ của toàn Đảng. 
 Có trình độ cao về lý luận chính trị. 
 Có kiến thức sâu, rộng, toàn diện trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng Đảng, quản lý nhà nước... 
 Có bản lĩnh chính trị, tư duy nhạy bén, năng lực nghiên cứu, phát hiện, đề xuất và quyết đoán; bình tĩnh, sáng suốt trước những vấn đề khó, phức tạp liên quan đến vận mệnh của Đảng, của quốc gia, của dân tộc. 
 Có năng lực lãnh đạo, điều hành Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; có năng lực lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đặc biệt là người kế nhiệm, cán bộ chủ chốt. 
 Đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ bí thư tỉnh uỷ, thành uỷ hoặc trưởng ban, bộ, ngành Trung ương; tham gia Bộ Chính trị trọn một nhiệm kỳ trở lên; trường hợp đặc biệt do Ban Chấp hành Trung ương quyết định.

 Bầu cử 
Theo điều lệ của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đại hội Đại biểu toàn quốc của Đảng Cộng sản sẽ bầu ra Ban Chấp hành Trung ương, Ban Chấp hành Trung ương bầu ra Bộ Chính trị và bầu Tổng Bí thư từ một trong các Ủy viên Bộ Chính trị. Kể từ năm 2001, nhiệm kỳ Tổng Bí thư tương đương nhiệm kỳ của Ban Chấp hành Trung ương; đồng chí Tổng Bí thư sẽ giữ chức vụ cho tới khi Ban Chấp hành Trung ương khóa mới bầu ra Tổng Bí thư mới.

Từ sau năm 1975, nhân sự được bầu vào chức vụ Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng thường phải là Ủy viên Bộ Chính trị đang đảm nhận một trong các chức danh lãnh đạo chủ chốt sau:

 Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
 Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
 Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
 Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam

 Trách nhiệm và quyền hạn 

Có thể thảo luận với Ban Chấp hành Trung ương thành lập, giải thể các cơ quan trực thuộc Trung ương Đảng quản lý.

 Danh sách Tổng Bí thư qua các thời kỳ
Ghi chú:

 Trịnh Đình Cửu là lãnh đạo Đảng lâm thời. Người nắm giữ chức vụ Tổng Bí thư đầu tiên được ghi nhận là Trần Phú.
 Không bao gồm Hồ Chí Minh giữ vai trò Chủ tịch Đảng từ năm 1951 đến khi mất vào năm 1969. Giai đoạn 1956 đến 1960 giữ cả hai chức vụ.

 Đảng Cộng sản Đông Dương (1930 – 1951) 
 Phụ trách điều hành Ban Chấp hành Trung ương Lâm thời (1930) 
Thứ tựChân dungHọ tên (Sinh – mất)Nhiệm kỳThời gian tại nhiệmBan Chấp hành Trung ươngGhi chú-giữa|không_khung|144x144pxTrịnh Đình Cửu 
(1906–1990)03 tháng 2 năm 1930 – 27 tháng 10 năm 1930Ban Chấp hành Trung ương Lâm thời(1930)Lãnh đạo Đảng lâm thời

 Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương (1930 – 1931) 
Thứ tựChân dungHọ tên (Sinh – mất)Nhiệm kỳThời gian tại nhiệmBan Chấp hành Trung ươngChức vụ trước khi được bầuGhi chú1thế=|100pxTrần Phú 
(1904–1931)27 tháng 10 năm 1930 – 19 tháng 4 năm 1931Ban Chấp hành Trung ương(1930–1931)Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương ĐảngTổng Bí thư đầu tiên
Tổng Bí thư trẻ nhất (26 tuổi)
Tổng Bí thư có nhiệm kỳ tại nhiệm ngắn nhất
Bị Thực dân Pháp bắt và giam tại Khám Lớn Sài Gòn và qua đời không lâu sau đó

 Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương (1935 – 1951) 
Thứ tựChân dungHọ tên (Sinh – mất)Nhiệm kỳThời gian tại nhiệmBan Chấp hành Trung ươngChức vụ trước khi được bầuGhi chú2thế=|100pxLê Hồng Phong 
(1902–1942)31 tháng 3 năm 1935 – 26 tháng 7 năm 1936Ban Chấp hành Trung ương khóa I (1935–1951)Bí thư Ban Chỉ huy hải ngoạiTổng Bí thư đầu tiên sau thời gian chức vụ này bị khuyết do Khủng bố trắng của Pháp
Rời chức vụ Tổng Bí thư khi đi công tác nước ngoài trong thời gian dài3thế=|100pxHà Huy Tập 
<small>(1906–1941)26 tháng 7 năm 1936 – 30 tháng 3 năm 1938Bí thư Ban Chỉ huy hải ngoạiBị Thực dân Pháp bắt và quản thúc năm 1938
Bị bắt lại vào năm 1940 và tử hình vào năm 19414thế=|100pxNguyễn Văn Cừ 
(1912–1941)30 tháng 3 năm 1938 – 09 tháng 11 năm 1940Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương ĐảngBị Thực dân Pháp bắt năm 1940 và tử hình vào năm 1941 -thế=|100pxTrường Chinh 
(1907–1988)09 tháng 11 năm 1940 – 19 tháng 5 năm 1941(quyền)Uỷ viên Ban Thường vụ Trung ương ĐảngTổng Bí thư sau khi Nguyễn Văn Cừ bị Thực dân Pháp bắt giam519 tháng 5 năm 1941 – 19 tháng 2 năm 1951

Đảng Lao động Việt Nam (1951 – 1976)
Tổng Bí thư (1951 – 1976)
Trong thời gian cải cách ruộng đất vì những sai lầm nghiêm trọng, Trường Chinh từ chức Tổng Bí thư Đảng Lao động Việt Nam. Tại Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 10, khóa II, Hồ Chí Minh với chức vụ Chủ tịch Đảng được Trung ương Đảng phân công kiêm nhiệm chức vụ Tổng Bí thư.
Thứ tựChân dungHọ tên (Sinh – mất)Nhiệm kỳThời gian tại nhiệmBan Chấp hành Trung ươngChức vụ trước khi được bầuGhi chúTổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương (1951–1960)5thế=|100pxTrường Chinh 
(1907–1988)19 tháng 2 năm 1951 – 05 tháng 10 năm 1956 Ban Chấp hành Trung ương khóa II (1951–1960)Tổng Bí thư Từ chức sau những sai lầm trong Cải cách ruộng đất6thế=|100pxHồ Chí Minh 
(1890–1969)05 tháng 10 năm 1956 – 10 tháng 9 năm 1960Ban Chấp hành Trung ương khóa II (1951–1960)Chủ tịch Đảng, Chủ tịch nước Chủ tịch Đảng kiêm nhiệm chức Tổng Bí thư sau khi Trường Chinh từ chứcBí thư Thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương (1960–1976)7thế=|100pxLê Duẩn 
(1907–1986)10 tháng 9 năm 1960 – 02 tháng 7 năm 1976Ban Chấp hành Trung ương khóa III (1960–1976)Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư phụ trách Ban Bí thư
(Chức vụ liền kề trước đó: Bí thư Xứ uỷ Nam Kỳ)Tổng Bí thư có nhiệm kỳ tại nhiệm lâu nhất

 Chủ tịch Đảng (1951 – 1969) 
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người duy nhất nắm giữ chức vụ này trong giai đoạn 1951–1969. Trong giai đoạn này, Chủ tịch Đảng là chức vụ có quyền hạn và trách nhiệm lớn nhất, hơn cả Tổng Bí thư. Sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời năm 1969, chức vụ này bị bãi bỏ
Thứ tựChân dungHọ tên (Sinh – mất)Nhiệm kỳThời gian tại nhiệmChức vụ trước khi được bầuBan Chấp hành Trung ương1thế=|100pxHồ Chí Minh 
(1890–1969)19 tháng 2 năm 1951 – 02 tháng 9 năm 1969Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủBan Chấp hành Trung ương khóa II (1951–1960)Ban Chấp hành Trung ương khóa III (1960–1976)

 Đảng Nhân dân Cách mạng Việt Nam (1962 – 1975) 
Đảng Nhân dân Cách mạng Việt Nam là chi bộ của Đảng Lao động Việt Nam ở phía Nam trong giai đoạn chiến tranh Việt Nam. Đảng Nhân dân Cách mạng chịu sự lãnh đạo của Đảng Lao động dù bên ngoài về lý thuyết 2 đảng hoạt động độc lập với nhau. Cơ cấu tổ chức của Đảng Nhân dân Cách mạng khá tương đồng với Đảng Lao động. Có 2 chức vụ chính là Chủ tịch Đảng và Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương. Điều hành Đảng thực tế thuộc về Trung ương Cục Miền Nam, Khu ủy Khu V, Khu ủy Khu Trị Thiên trực thuộc Trung ương Đảng Lao động. Sau 30/4/1975, Đảng hoạt động trên danh nghĩa Đảng Lao động, danh xưng Đảng Nhân dân Cách mạng không còn nữa.
Thứ tựChân dungHọ tên (Sinh – mất)Nhiệm kỳThời gian tại nhiệmBan Chấp hành Trung ươngChủ tịch Đảng (1962-1975) -giữa|không_khung|156x156pxVõ Chí Công 
(1912–2011)01 tháng 1 năm 1962 – 30 tháng 4 năm 1975Ban Chấp hành Trung ương khóa I (1962–1975)Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương (1962-1975) -giữa|150x150pxNguyễn Văn Linh 
(1915–1998)01 tháng 1 năm 1962 – 30 tháng 4 năm 1975Ban Chấp hành Trung ương khóa I (1962–1975)

Đảng Cộng sản Việt Nam (1976 – nay)
Sau khi đất nước thống nhất năm 1975, năm 1976, tên gọi Đảng Cộng sản Việt Nam đã được sử dụng trở lại, trên cơ sở sáp nhập Đảng Lao động Việt Nam và Đảng Nhân dân Cách mạng Việt Nam.
Thứ tựChân dungHọ tên (Sinh – mất)Nhiệm kỳThời gian tại nhiệmBan Chấp hành Trung ươngChức vụ trước khi được bầuGhi chú7thế=|100pxLê Duẩn 
(1907–1986)02 tháng 7 năm 1976 – 10 tháng 7 năm 1986Ban Chấp hành Trung ương khóa IV (1976–1982)Bí thư thứ nhất (Tổng Bí thư) Mất khi tại nhiệm
Tổng Bí thư tại nhiệm lâu nhấtBan Chấp hành Trung ương khóa V (1982–1986)(5)thế=|100pxTrường Chinh 
(1907–1988)14 tháng 7 năm 1986 – 18 tháng 12 năm 1986Ban Chấp hành Trung ương khóa V (1982–1986)Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (Chủ tịch nước)
(Chức vụ liền kề trước đó: Chủ tịch Quốc hội)Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (1981–1987)
2 lần giữ chức vụ Tổng Bí thư
Giữ chức vụ Tổng Bí thư sau khi Lê Duẩn qua đời8100pxNguyễn Văn Linh 
(1915–1998)18 tháng 12 năm 1986 – 27 tháng 6 năm 1991Ban Chấp hành Trung ương khóa VI (1986–1991)Thường trực Ban Bí thư
(Chức vụ liền kề trước đó: Bí thư Thành uỷ Thành phố Hồ Chí Minh)Tổng Bí thư đầu tiên của thời kỳ Đổi Mới9100pxĐỗ Mười 
(1917–2018)27 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997Ban Chấp hành Trung ương khóa VII (1991–1996)Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (Thủ tướng)
(Chức vụ liền kề trước đó: Thường trực Ban Bí thư)Xin rút khỏi Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Tổng Bí thư lớn tuổi nhất (74 tuổi)Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII (1996–2001)10100pxLê Khả Phiêu 
(1931–2020)26 tháng 12 năm 1997 – 22 tháng 4 năm 2001Thường trực Bộ Chính trị, tương đương Thường trực Ban Bí thư hiện nay
(Chức vụ liền kề trước đó: Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị) Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
 Được bầu tại Hội nghị TW lần thứ 411thế=|100pxNông Đức Mạnh(1940–)22 tháng 4 năm 2001 – 19 tháng 1 năm 2011Ban Chấp hành Trung ương khóa IX (2001–2006)Chủ tịch Quốc hội
(Chức vụ liền kề trước đó: Trưởng Ban Dân tộc Trung ương, nay là Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo)Tổng Bí thư đầu tiên là người dân tộc thiểu sốBan Chấp hành Trung ương khóa X (2006–2011)12100pxNguyễn Phú Trọng(1944–2024)19 tháng 1 năm 2011 – 19 tháng 7 năm 2024Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (2011–2016)Chủ tịch Quốc hội
(Chức vụ liền kề trước đó: Bí thư Thành uỷ Hà Nội) Chủ tịch nước (2018–2021)
 Mất khi tại nhiệm
 Được bầu làm Tổng Bí thư 3 nhiệm kỳ liên tiếpBan Chấp hành Trung ương khóa XII (2016–2021)Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII (2021-2026)13100pxTô Lâm(1957-)03 tháng 8 năm 2024 - nayBan Chấp hành Trung ương khóa XIII (2021-2026)Chủ tịch nước
(Chức vụ liện kề trước đó: Bộ trưởng Bộ Công an) Đại tướng Công an nhân dân Việt Nam
 Chủ tịch nước (5/2024–10/2024)
 Được bầu tại Hội nghị Trung ương khóa XIII bất thường (03/8/2024).Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV (2026-2031)

 Các nguyên Tổng Bí thư còn sống 
Hiện tại còn 1 nguyên Tổng Bí thư còn sống là ông Nông Đức Mạnh. Người qua đời gần đây nhất là ông Nguyễn Phú Trọng vào ngày 19 tháng 7 năm 2024 ở tuổi 80.

 Danh sách Tổng Bí thư theo độ tuổi 

#TênSinhTuổi khi bắt đầu nhiệm kỳTuổi khi kết thúc nhiệm kỳThời gian sau mãn nhiệmMấtTuổi thọ1Trần Phú2Lê Hồng Phong3Hà Huy Tập4Nguyễn Văn Cừ5Trường Chinh-Hồ Chí Minh[1](Chủ tịch Đảng)6Hồ Chí Minh[2](Tổng Bí thư)7Lê Duẩn(5)Trường Chinh8Nguyễn Văn Linh9Đỗ Mười10Lê Khả Phiêu11Nông Đức Mạnh(vẫn sống)12Nguyễn Phú Trọng13Tô Lâm(đương nhiệm)(đương nhiệm)(vẫn sống)
Ghi chú:

 [1]: trên cương vị Chủ tịch Ban Chấp hành Đảng Lao động
 [2]: trên cương vị Tổng Bí thư Ban Chấp hành Đảng Lao động

 Danh sách Tổng Bí thư theo thời gian giữ chức vụ 
#TênThời gian
theo ngàyNhiệm kỳBan Chấp hành Trung ương1Lê Duẩn10 tháng 9, 1960 – 10 tháng 7, 1986 2 khóa đầy đủ: III (1960–1976) và IV (1976–1982)
  đầu khóa V (1982–1986)2Hồ Chí Minh Chủ tịch Đảng • 19 tháng 2, 1951 – 2 tháng 9, 1969
 Tổng Bí thư • 1 tháng 11, 1956 – 10 tháng 9, 1960Chủ tịch Đảng
 1 khóa đầy đủ: II (1951–1960)
  đầu khóa VI (1960–1976)

Tổng Bí thư

  cuối khóa II (1951–1960)3Trường Chinh5966 9 tháng 11, 1940 – 5 tháng 10, 1956
 14 tháng 7, 1986 – 18 tháng 12, 1986  cuối khóa I (1935–1951)
  đầu khóa II (1951–1960)
  cuối khóa V (1982–1986)4Nguyễn Phú Trọng19 tháng 1, 2011 – 19 tháng 7, 2024 2 khóa đầy đủ: XI (2011–2016) và XII (2016–2021)
  đầu khóa XIII (2021-2026)5Nông Đức Mạnh22 tháng 4, 2001 – 19 tháng 1, 20112 khóa đầy đủ: IX (2001–2006) và X (2006–2011)6Đỗ Mười27 tháng 6, 1991 – 26 tháng 12, 1997 1 khóa đầy đủ: VII (1991–1996)
  đầu khóa VIII (1996–2001)7Nguyễn Văn Linh18 tháng 12, 1986 – 27 tháng 6, 19911 khóa đầy đủ: VI (1986–1991)8Lê Khả Phiêu26 tháng 12 ,1997 – 22 tháng 4, 2001 cuối khóa VIII (1996–2001)9Nguyễn Văn Cừ30 tháng 3, 1938 – 9 tháng 11, 1940 giữa khóa I (1935–1951)10Hà Huy Tập26 tháng 7, 1936 – 30 tháng 3, 1938 giữa khóa I (1935–1951)11Tô Lâm3 tháng 8, 2024 – đương nhiệm  cuối khóa XIII (2021-2026)
  đầu khoá XIV (2026-2031)12Lê Hồng Phong31 tháng 3, 1935 – 26 tháng 7, 1936 giữa khóa I (1935–1951)13Trần Phú27 tháng 10, 1930 – 19 tháng 4, 1931 Ban Chấp hành Trung ương (1930–1931)

 Xem thêm 
 Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
 Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
 Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
 Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

 Tham khảo 

Liên kết ngoài
 Điều lệ Đảng CSVN, Chương III: Cơ quan lãnh đạo của Đảng ở cấp Trung ương 


Thể loại:Danh sách nhân vật Việt Nam
Thể loại:Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam