Múi giờ

nhỏ|300px|Các múi giờ (chú thích bằng tiếng Anh)

Một múi giờ là 1 vùng trên Trái Đất mà người ta quy ước sử dụng cùng 1 thời gian tiêu chuẩn, thông thường được nói đến như là giờ địa phương. Về lý thuyết, các đồng hồ tại vùng này luôn chỉ cùng 1 thời gian.

Trên Trái Đất, thời gian biến đổi dần từ Đông sang Tây. Tại 1 thời điểm xác định, có vùng đang là buổi sáng, có vùng khác lại đang là buổi tối. Trong lịch sử, người ta dùng vị trí Mặt Trời để xác định thời gian trong ngày (gọi là giờ Mặt Trời), và các thành phố nằm ở các kinh tuyến khác nhau có thời gian trên đồng hồ khác nhau. Khi ngành đường sắt và viễn thông phát triển, sự biến đổi liên tục về giờ giấc giữa các kinh tuyến gây trở ngại đáng kể. Các múi giờ được sinh ra để giải quyết phần nào vấn đề này. Các đồng hồ của từng vùng được lấy đồng bộ bằng thời gian tại kinh tuyến trung bình đi qua vùng. Mỗi vùng như vậy là 1 múi giờ.

Có thể dùng 24 đường kinh tuyến chia bề mặt Trái Đất ra làm 24 phần bằng nhau, giúp cho chênh lệch giờ giữa các múi giờ là 1 giờ, một con số thuận tiện. Tuy nhiên, việc phân chia trên chỉ là cơ sở chung; các múi giờ cụ thể được xây dựng dựa trên các thỏa ước địa phương, có yếu tố quan trọng của việc thống nhất lãnh thổ quốc gia. Do vậy trên bản đồ thế giới, có thể thấy rất nhiều ngoại lệ, và chênh lệch giờ giữa một số múi giờ có thể không bằng 1 giờ.

Mọi múi giờ trên Trái Đất đều lấy tương đối so với Giờ Phối hợp Quốc tế (UTC) (xấp xỉ bằng giờ GMT trong lịch sử) là giờ tại kinh tuyến số 0, đi qua Đài thiên văn Hoàng gia Greenwich, Greenwich, Luân Đôn, Anh.

Một số địa phương có thể thay đổi múi giờ theo mùa. Ví dụ như, vào mùa hè, một số nước ôn đới hoặc gần vùng cực thực hiện quy ước giờ mùa hè (DST), chỉnh giờ sớm lên 1 giờ. Điều này khiến chênh lệch giờ giữa các địa phương thêm phức tạp.

 Lịch sử 
Múi giờ đầu tiên trong lịch sử được ngành đường sắt Anh đặt ra vào ngày 1 tháng 12 năm 1847, gọi là múi giờ GMT. Các đồng hồ trong vùng này đều chỉ cùng giờ với đồng hồ đặt tại đường kinh tuyến đi qua Đài thiên văn Hoàng gia Greenwich. Ngày 23 tháng 8 năm 1852, tín hiệu thời gian được truyền lần đầu bằng điện tín từ Đài thiên văn Hoàng gia Greenwich. Đến năm 1855, 98% các đồng hồ công cộng tại nước Anh có cùng giờ GMT, tuy nhiên phải đến ngày 2 tháng 8 năm 1880 thì giờ này mới được chính thức đưa vào luật.

Đến năm 1929, đa số các nước áp dụng các múi giờ chênh nhau 1 giờ. Năm 1950, các múi giờ được ghi kèm thêm chữ cái viết hoa: Z cho múi giờ số 0, A đến M (trừ J) cho các múi giờ phía Đông, N đến Y cho các múi giờ phía Tây.

Trước năm 1967, Việt Nam lấy giờ Bắc Kinh làm chuẩn cho âm lịch. Ngày 8 tháng 8 năm 1967, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành đổi lịch dùng múi giờ UTC+07:00 làm chuẩn. Vì thế 2 miền nam bắc Việt Nam đón Tết Mậu Thân 2 ngày khác nhau (miền bắc ngày 29 tháng 1 trong khi miền nam thì ngày 30 tháng 1).

Ngày 1 tháng 1 năm 1972, 1 hội nghị quốc tế về thời gian đã thay GMT bằng Giờ Phối hợp Quốc tế (UTC), được giữ bởi nhiều đồng hồ nguyên tử quanh thế giới. UTC+01:00 được dùng, thay GMT, để tượng trưng cho "thời gian Trái Đất quay". Giây nhuận được thêm hay bớt vào UTC để giữ nó không khác UT1 nhiều quá 0,9 giây.

Hiện nay, Việt Nam dùng múi giờ UTC+07:00.

 Bảng các múi giờ trên Trái Đất 
+Độ chênh lệch UTCKhu vực không sử dụng DSTKhu vực sử dụng DSTUTC−12:00 Đảo Baker
 Đảo HowlandUTC−11:00 Samoa thuộc Mỹ

 Đảo Jarvis 

 Rạn san hô Kingman

 Rạn san hô vòng Midway

 Niue

 Rạn san hô vòng PalmyraUTC−10:00 Quần đảo Cook
 Polynésie thuộc Pháp (phần lớn)

 Rạn san hô vòng Johnston

 Hoa Kỳ: Hawaii Hoa Kỳ: Quần đảo Andreanof, Quần đảo Four Mountains, Quần đảo Near, Rat Islands (Quần đảo Aleut, Alaska)UTC-09:30 Polynésie thuộc Pháp: Quần đảo MarquisesUTC-09:00 Polynésie thuộc Pháp: Quần đảo Gambier Hoa Kỳ: Alaska (phần lớn)UTC−08:00 Clipperton

 Quần đảo Pitcairn Canada: British Columbia (phần lớn)
 México: Baja California

 Hoa Kỳ: California, Nevada, Oregon (phần lớn), Tiểu bang WashingtonUTC−07:00 Canada: British Columbia (đông bắc), Yukon

 México: Sonora

 Hoa Kỳ: Arizona (phần lớn) Canada: Alberta, British Columbia (phần đông bắc), Northwest Territories, Nunavut (phần phía tây)

 México: Baja California Sur, Chihuahua, Nayarit (phần lớn), Sinaloa

 Hoa Kỳ: Colorado, Idaho (phần lớn), Montana, New Mexico, Utah, WyomingUTC−06:00 Belize
 Canada: Saskatchewan (phần lớn)

 Costa Rica

 Ecuador: Galápagos

 El Salvador

 Guatemala

 Honduras

 Nicaragua Canada: Manitoba, Nunavut (miền trung), Ontario (phần tây)
 Chile: Đảo Phục Sinh

 México (phần lớn)

 Hoa Kỳ: Alabama, Arkansas, Illinois, Iowa, Kansas (phần lớn), Louisiana, Minnesota, Mississippi, Missouri, Nebraska (phần lớn), North Dakota (phần lớn), Oklahoma, South Dakota (phần lớn), Tennessee (phần lớn), Texas (phần lớn), WisconsinUTC−05:00 Brasil: Acre

 Canada: Atikokan, Mishkeegogamang, Đảo Southampton

 Quần đảo Cayman

 Colombia

 Ecuador (phần lớn)

 Jamaica

 México: Quintana Roo

 Đảo Navassa

 Panama

 Peru Bahamas
 Canada: Nunavut (phần phía đông), Ontario (phần lớn), Québec (phần lớn)

 Cuba

 Haiti

 Quần đảo Turks và Caicos

 Hoa Kỳ: Connecticut, Delaware, District of Columbia, Florida (phần lớn), Georgia, Indiana (phần lớn), Kentucky (phần lớn), Maine, Maryland, Massachusetts, Michigan (phần lớn), New Hampshire, New Jersey, New York, North Carolina, Ohio, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, Vermont, Virginia, West VirginiaUTC−04:00 Anguilla
 Antigua và Barbuda

 Aruba

 Barbados

 Bolivia

 Brasil: Amazonas (phần lớn), Mato Grosso, Mato Grosso do Sul, Rondônia, Roraima

 Quần đảo Virgin thuộc Anh

 Canada: Quebec (phần phía đông)

 Caribe thuộc Hà Lan

 Curaçao

 Dominica

 Cộng hòa Dominica

 Grenada

 Guadeloupe

 Guyana

 Martinique

 Montserrat

 Puerto Rico

 Saint-Barthélemy

 Saint Kitts và Nevis

 Saint Lucia

 Saint Martin

 Saint Vincent và Grenadines

 Sint Maarten

 Trinidad và Tobago

 Quần đảo Virgin thuộc Mỹ

 Venezuela Bermuda

 Canada: Labrador (phần lớn), New Brunswick, Nova Scotia, Prince Edward Island

 Chile (phần lớn)

 Greenland: Căn cứ không quân Thule

 ParaguayUTC−03:30 Canada: Newfoundland, Labrador (phần đông nam)UTC-03:00 Argentina
 Brasil (phần lớn)

 Chile: Magallanes

 Quần đảo Falkland

 Guinée thuộc Pháp

 Suriname

 Uruguay Greenland (phần lớn)
 Saint-Pierre và MiquelonUTC−02:00 Brasil: Fernando de Noronha

 Nam Georgia và Quần đảo Nam SandwichUTC-01:00 Cabo Verde Greenland: Ittoqqortoormiit

 Bồ Đào Nha: AçoresUTC±00:00: Danmarkshavn

 Saint Helena, Ascension và Tristan da Cunha (phần lớn)

: Quần đảo CanariaUTC+01:00: Équateur, Kinshasa, Kongo Central, Kwango, Kwilu, Mai-Ndombe, Mongala, Nord-Ubangi, Sud-Ubangi, Tshuapa (phần thuộc châu Âu)

 (phần thuộc châu Âu)

 (phần lớn)UTC+02:00 (phần lớn)

: Kaliningrad

 (phần lớn) (phần lớn)UTC+03:00: Các đảo rải rác tại Ấn Độ Dương

 (phần thuộc châu Âu)

: Quần đảo Hoàng tử Edward

: CHND Donetsk, CHND Lugansk, KrymUTC+03:30UTC+04:00: Quần đảo Crozet

: Astrakhan, Samara, Saratov, Udmurtia, UlyanovskUTC+04:30UTC+05:00: Kerguelen, Đảo Saint-Paul, Đảo Amsterdam

: Aktobe, Atyrau, Baikonur, Kyzylorda, Mangistau, Tây Kazakhstan

: Bashkortostan, Chelyabinsk, Khantia-Mansia, Kurgan, Orenburg, Perm, Sverdlovsk, Tyumen, YamaliaUTC+05:30UTC+05:45UTC+06:00 (phần lớn)

: OmskUTC+06:30UTC+07:00: Sumatra, Java, Tây Kalimantan, Trung Kalimantan

: Bayan-Ölgii, Khovd, Uvs

: Altai, Cộng hòa Altai, Kemerovo, Khakassia, Krasnoyarsk, Novosibirsk, Tomsk, TuvaUTC+08:00: Tây Úc (phần lớn)

: Nam Kalimantan, Đông Kalimantan, Bắc Kalimantan, Sulawesi, Bali, Tây Nusa Tenggara, Đông Nusa Tenggara

 (phần lớn)

: Buryatia, IrkutskUTC+08:45 Úc: EculaUTC+09:00: Maluku, Bắc Maluku, Papua, Tây Papua

: Amur, Sakha (phần lớn), ZabaykalskyUTC+09:30: Lãnh thổ Bắc Úc: Nam ÚcUTC+10:00: Queensland

: Chuuk, Yap

 (phần lớn)

: Jewish, Khabarovsk, Primorsky, Sakha (phần trung đông): Lãnh thổ Thủ đô Úc, Lãnh thổ Vịnh Jervis, New South Wales (phần lớn), Tasmania, VictoriaUTC+10:30: Đảo Lord HoweUTC+11:00: Kosrae, Pohnpei

: Bougainville

: Magadan, Sakha (phần phía đông), SakhalinUTC+12:00: Quần đảo Gilbert

: Chukotka, Kamchatka (phần lớn)UTC+12:45: Quần đảo ChathamUTC+13:00: Quần đảo PhoenixUTC+14:00: Quần đảo Line

 Xem thêm 

 Thời gian
 Giờ Phối hợp Quốc tế (UTC)
 Quy ước giờ mùa hè (DST)
 Giờ ở Việt Nam

 Tham khảo 

(bằng tiếng Anh)
 Howse, Derek. Greenwich Time and the Discovery of the Longitude. Oxford: Oxford University Press, 1980. ISBN 0-19-215948-8.

 Liên kết ngoài 

 World Time Server


Thể loại:Địa lý học
Thể loại:Bài cơ bản dài trung bình