Tứ diệu đế

Trong Phật giáo, Tứ Diệu Đế (hay Tứ Thánh Đế) là "bốn sự thật của những bậc cao quý", là những hiện hữu thực chất của thánh nhân.[a] Four Noble Truths: BUDDHIST PHILOSOPHY, Encyclopaedia Britannica, trích dẫn: "Mặc dù thuật ngữ Four Noble Truths được biết đến rộng rãi trong tiếng Anh, nó là một sự dịch thuật gây hiểu nhầm từ thuật ngữ trong tiếng Pali: Chattari-ariya-saccani (Sanskrit: Chatvari-arya-satyani), bởi vì Noble (Pali: ariya; Sanskrit: arya) không ám chỉ sự cao quý đối với các sự thật (các đế) mà là ám chỉ tới những người đã nhận thức và hiểu được các sự thật đó. Một cách diễn giải chính xác hơn sẽ là "bốn sự thật dành cho những người cao quý và xứng đáng [về mặt tâm linh] ...";[b]Arhat (Buddhism), Encyclopædia Britannica 

Bốn sự thật (đế) bao gồm:
khổ đế (tiếng Pali: dukkha - sự không thỏa mãn, sự đau đớn, sự duy trì không bền vững) là một tính chất bẩm sinh tồn tại trong các cảnh luân hồi;Four Noble Truths: BUDDHIST PHILOSOPHY, Encyclopaedia Britannica, Quote: "The first truth, suffering (Pali: dukkha; Sanskrit: duhkha), is characteristic of existence in the realm of rebirth, called samsara (literally “wandering”).". Trích dẫn "Đây, này các tỳ kheo, là sự thật cao quý về sự khổ. Sự sinh là khổ, tuổi già là khổ, bệnh tật là khổ, chết là khổi, sự đau xót và đau buồn, sự đau đớn về thể xác và tinh thần, sự quấy nhiễu tất cả là khổ. [...] Tóm lại, tất cả sự sống đều chịu sự đau khổ, dựa theo bài kinh đầu tiên của Đức Phật." 
tập đế (tiếng Pali: samudaya - nguồn gốc, sự sanh khởi hay là "nguyên nhân"): Khổ (dukkha) khởi cùng với Ái (taṇhā).Four Noble Truths: BUDDHIST PHILOSOPHY, Encyclopaedia Britannica, Quote: "The second truth is the origin (Pali and Sanskrit: samudaya) or cause of suffering, which the Buddha associated with craving or attachment in his first sermon.". Quote: "The second truth is samudaya (arising or origin). To end suffering, the four noble truths tell us, one needs to know how and why suffering arises. The second noble truth explains that suffering arises because of craving, desire, and attachment." Trong khi Ái được dịch một cách truyền thống trong các ngôn ngữ phương tây là 'nguyên nhân' của Khổ, thì Ái còn có thể được xem là yếu tố buộc chúng ta vào Khổ, hoặc là một phản ứng đối với Khổ, cố gắng để thoát khỏi nó; 
diệt đế (tiếng Pali: nirodha - sự đoạn diệt, sự chấm dứt, sự giam cầm): Khổ có thể được chấm dứt hoặc được ngăn chặn bằng sự từ bỏ hoặc cắt đứt mối quan hệ với Ái;, Quote: "The third truth follows from the second: If the cause of suffering is desire and attachment to various things, then the way to end suffering is to eliminate craving, desire, and attachment. The third truth is called nirodha, which means “ending” or “cessation.” To stop suffering, one must stop desiring." sự từ bỏ Ái sẽ giải thoát khỏi sự trói buộc của Khổ;
đạo đế (tiếng Pali: magga - con đường) bát chánh đạo là con đường dẫn đến sự từ bỏ, sự đoạn diệt Ái (tanha) và Thủ, và giải thoát khỏi Khổ (dukkha)., Quote: "This, bhikkhus, is the noble truth that is the way leading to the ending of suffering. This is the eightfold path of the noble ones: right view, right intention, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right concentration.[..] The Buddha taught the fourth truth, maarga (Pali, magga), the path that has eight parts, as the means to end suffering."

 Bốn sự thật 

Bộ đầy đủ – Dhammacakkappavattana Sutta
Tứ diệu đế được biết đến nhiều nhất qua sự giải thích của chúng trong bài kinh Chuyển pháp luân (Dhammacakkappavattana) mà nó bao gồm hai bộ về tứ diệu đế, trong khi một vài bộ khác có thể được tìm thấy ở tạng kinh tiếng Pali, một bộ sưu tập các bản miêu tả trong truyền thống Phật giáo Thượng tọa bộ. Bộ đầy đủ, là bộ được sử dụng nhiều nhất trong các bản giải thích hiện đại, bao gồm nhiều lỗi ngữ pháp, dẫn đến nhiều nguồn khác cho bộ này và có vài vấn đề liên quan đến việc phiên dịch trong cộng đồng Phật giáo cổ đại. Tuy nhiên, những điều trên đã được xem như là đúng bởi truyền thống tiếng Pali, mà nó đã không sửa lại những lỗi trên.

Dựa theo truyền thống Phật giáo, Kinh Chuyển pháp luân, "Thiết lập chuyển động cho bánh xe của chánh Pháp",Thanissaro Bhikkhu, Dhammacakkappavattana Sutta: Setting the Wheel of Dhamma in Motion – Majjhima Nikaya 56.11 chứa đựng các phương pháp giảng dạy đầu tiên mà Đức Phật đã đưa ra sau khi thành đạo đạt đến sự giác ngộ hoàn toàn, và giải thoát khỏi sự tái sinh. Theo L. S. Cousins, rất nhiều học giả xem rằng "bài kinh này đã được xác định như là bài giảng đầu tiên của Đức Phật chỉ ở thời gian sau này," và theo giáo sư về tôn giáo Carol S. Anderson thì bốn sự thật có lẽ lúc ban đầu không phải là một phần của bài kinh này, nhưng chúng đã được thêm vào sau đó thông qua một vài phiên bản chỉnh sửa. Trong bài kinh này, tứ diệu đế được trình bày như sau ("tỳ-kheo" thường được dịch là "tu sĩ Phật giáo"):

Cũng theo bài kinh này, với sự thấu hiểu hoàn toàn về bốn sự thật này thì việc giải thoát khỏi vòng luân hồi (saṃsāra) đã được Đức Phật đạt được:

Việc thấu hiểu bốn sự thật đối với những người nghe pháp của Đức Phật sẽ dẫn đến sự mở ra Con mắt chánh pháp (Dhamma Eye: pháp nhãn), đó là, sự đạt được chánh kiến:

Bộ cơ bản
Theo K.R. Norman, bộ cơ bản được trình bày như sau:
+Tiếng PaliTiếng Việtidam dukkhamđây là khổayam dukkha-samudayođây là sự tập khởi của khổayam dukkha-nirodhađây là sự đoạn diệt của khổayam dukkha-nirodha-gamini patipadađây là con đường đưa đến sự đoạn diệt của khổ
Các thuật ngữ chính trong phiên bản dài hơn của câu này là dukkha-nirodha-gamini Patipada, có thể được dịch như sau:
 Gamini: dẫn tới, làm đếnPali Text Society Dictionary
 Patipada: con đường, lối đi, hướng đi; là một phương tiện để đạt đến một mục tiêu hoặc một đích đến.Access to Insight Glossary – pq

Bộ ghi nhớ
Theo K. R. Norman, tạng kinh tiếng Pali chứa nhiều dạng rút gọn của tứ diệu đế. "Bộ ghi nhớ" là bộ được "dùng để nhắc nhở người nghe về dạng đầy đủ của tứ diệu đế." Dạng sớm nhất của bộ ghi nhớ là "dukkham samudayo nirodho magga", mà không đề cập đến các thuật ngữ sacca hay arya vì chúng được thêm vào trong công thức về sau. Bốn thuật ngữ ghi nhớ có thể được hiểu như sau:

 Dukkha - "không thỏa mãn", "bản chất không thỏa mãn và sự không an toàn của tất cả các pháp hữu vi"; "đau đớn". Dukkha thường hay được dịch là "đau đớn" (suffering). Theo Khantipalo, đây là một bản dịch chưa chính xác, bởi vì nó chỉ cho bản chất không thỏa mãn tột cùng của những trạng thái và thứ tạm thời, bao gồm những trải nghiệm mang tính hài lòng nhưng tạm thời. Theo Emmanuel, Dukkha là đối lập với sukha, "hài lòng", và nó nên được dịch như là "khổ".
 Samudaya - "nguồn gốc", "nguồn", "sự sinh khởi", "đưa đến sự tồn tại";Digital Library & Museum of Buddhist Studies, College of liberal Arts, Taiwan University: Samudaya "tổng các yếu tố hay phần tử của một cá thể hoặc sự tồn tại", "nhóm", "đi cùng với nhau", "sự kết hợp", "sản sinh ra nguyên nhân", "sự sinh khởi".Sanskrit Dictionary for spoken Sanskrit, samudaya Nó bao gồm:
 sam - "với, cùng với";DDSA: The practical Sanskrit-English dictionary, at Wisdom Library sam
 udaya - "sự sinh khởi," "sự gia tăng";Dictionary of Spoken Sanskrit, udaya "sự vươn lên, sự đến trước"; "sự nâng cao, sự đề cao, sự gia tăng; sự phát triển"; "kết quả, hậu quả";DDSA: The practical Sanskrit-English dictionary, at Wisdom Library udaya
 Nirodha - sự đoạn diệt; sự giải phóng; để hạn chế; "sự ngăn chặn, sự đàn áp, sự xây tường, sự kiểm soát"spokensanskrit.de, nirodha
 Marga - "con đường".Access to Insight Glossary – m

Xem thêm
 Duyên khởi
 Bát chánh đạo

 Ghi chú 

Tham khảo

Nguồn

Nguồn in

Sutta Pitaka



  (See also Anguttara Nikaya)



Buddhist teachers












































Scholarly sources












































































































Nguồn web

Đọc thêm

Historical background and development

 , chapter 8


Theravada commentaries
 Walpola Rahula (1974), What the Buddha Taught, Grove Press
 Ajahn Sucitto (2010), Turning the Wheel of Truth: Commentary on the Buddha's First Teaching, Shambhala.
 Ajahn Sumedho (2002), The Four Noble Truths, Amaravati Publications.
 Bhikkhu Bodhi (2006), The Noble Eightfold Path: Way to the End of Suffering, Pariyatti Publishing.

Tibetan Buddhism
 Chögyam Trungpa (2009), The Truth of Suffering and the Path of Liberation, Shambhala.
 Dalai Lama (1998), The Four Noble Truths, Thorsons.
 Geshe Tashi Tsering (2005), The Four Noble Truths: The Foundation of Buddhist Thought, Volume I, Wisdom, Kindle Edition
 Ringu Tulku (2005), Daring Steps Toward Fearlessness: The Three Vehicles of Tibetan Buddhism, Snow Lion. (Part 1 of 3 is a commentary on the four truths)

Modern interpretations

 Epstein, Mark (2004), Thoughts Without A Thinker: Psychotherapy from a Buddhist Perspective. Basic Books. Kindle Edition. (Part 1 examines the four truths from a Western psychological perspective)
 Moffitt, Phillip (2008), Dancing with Life: Buddhist Insights for Finding Meaning and Joy in the Face of Suffering, Rodale, Kindle Edition. (An explanation of how to apply the Four Noble Truths to daily life)
 Thich Nhat Hanh (1999), The Heart of the Buddha's Teaching, Three Rivers Press

Other scholarly explanations
 Gethin, Rupert (1998), Foundations of Buddhism, Oxford University Press, (Chapter 3 is a commentary of about 25 pages.)
 Lopez, Donald S. (2001), The Story of Buddhism, HarperCollins. (pp. 42–54)

Liên kết ngoài

 " What are the Four Noble Truths?"
 " The Four Noble Truths: an overview", Berzin Archives
  The Four Noble Truths. A Study Guide, Thanissaro Bikkhu
Four Noble Truths, Rigpa Wiki
Tứ diệu đế - Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt

Thể loại:Khái niệm triết học Phật giáo
Tứ diệu đế