Họ Hoàng đằng

Họ Hoàng đằng hay họ Lá ngón (danh pháp khoa học: Gelsemiaceae) là một họ của thực vật có hoa hai lá mầm, thuộc về bộ Long đởm (Gentianales). Cho tới gần đây, họ này chỉ chứa 2 chi là: Gelsemium và Mostuea, nhưng gần đây chi Pteleocarpa với chỉ 1 loài (Pteleocarpa lamponga) đã được chuyển sang họ này.

Chi Gelsemium có 3 loài, một loài có nguồn gốc ở vùng Đông Nam Á và miền nam Trung Quốc là lá ngón và hai loài có nguồn gốc ở vùng đông nam Hoa Kỳ, México và Trung Mỹ.

Tám tới mười loài trong chi Mostuea có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới của Nam Mỹ, châu Phi và Madagascar.

Hai chi này trước đây được phân loại trong họ Mã tiền (Loganiaceae);Peter F. Stevens (2001 onwards). "Gelsemiaceae" At: Angiosperm Phylogeny Website. At: Botanical Databases At: Missouri Botanical Garden Website. (xem Liên kết ngoài dưới đây) họ Hoàng đằng chỉ được miêu tả kể từ năm 1994 và nó phân biệt với họ Mã tiền do không có nhựa mủ (latex) trong thân cây và lá kèm, cũng như các hoa dị nhụy với tràng hoa màu trắng hay vàng, các bầu nhụy thượng.Lena Struwe, Victor A. Albert & Birgitta Bremer. 1994. "Cladistics and family level classification of the Gentianales". Cladistics 10(2):175-206. 

Năm 2014, một nghiên cứu phát sinh chủng loài phân tử về lamiids (tức Garryidae) đã dung giải Gelsemiaceae như là đơn vị phân loại chị-em với chi dị thường Pteleocarpa.Nancy F. Refulio-Rodriguez & Richard G. Olmstead. 2014. "Phylogeny of Lamiidae". American Journal of Botany 101(2):287-299. . Các tác giả của công trình nghiên cứu này cho rằng Gelsemiaceae nên được mở rộng để gộp cả Pteleocarpa. Mô tả sửa đổi cho họ Gelsemiaceae mở rộng đã được công bố năm 2014 để chứa thêm Pteleocarpa.Lena Struwe, Valerie L. Soza, Sugumaran Manickam & Richard G. Olmstead. 2014. "Gelsemiaceae (Gentianales) expanded to include the enigmatic Asian genus Pteleocarpa". Botanical Journal of the Linnean Society 175(4):482–496. . Trong hệ thống APG IV công bố năm 2016, Pteleocarpa cũng được gộp trong Gelsemiaceae.

 Phân loại 
 Chi Gelsemium (bao gồm cả Medicia):
 Gelsemium elegans - lá ngón (hoàng đằng, đoạn trường thảo)
 Gelsemium rankinii
 Gelsemium sempervirens
 Chi Mostuea (bao gồm cả Coinochlamys, Leptocladus): Khoảng 10 loài.
 Mostuea adamii
 Mostuea batesii
 Mostuea brunonis
 Mostuea hirsuta
 Mostuea hymenocardioides
 Mostuea microphylla
 Mostuea muricata
 Mostuea neurocarpa
 Mostuea rubrinervis
 Mostuea surinamensis
 Chi Pteleocarpa:
 Pteleocarpa lamponga

Tham khảo

Liên kết ngoài


 Bản đồ phân bố  danh sách các chi  Gelsemiaceae  Gentianales  Trees  APweb  botanical databases  About Science & Conservation  Missouri Botanical Garden