Hoa kiều

Hoa kiều () là những người sinh sống ở bên ngoài Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc đại lục) và Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) nhưng có nguồn gốc sắc tộc là người Trung Quốc (người Hán). Có khoảng 40 triệu Hoa kiều, hầu hết sống tại vùng Đông Nam Á, là thành phần sắc dân đa số ở Singapore, là thiểu số quan trọng ở Indonesia, Philippines, Thái Lan, Việt Nam và Malaysia. Kiều dân người Hoa đến các vùng này vào khoảng giữa thế kỷ 16-19, hầu hết xuất phát từ các tỉnh ven biển Quảng Đông và Phúc Kiến (nhóm người Mân Nam), tiếp đó là Hải Nam. Thuật ngữ "Hoa Kiều" có thể hiểu theo nghĩa rộng hơn là bao gồm người Trung Quốc thiểu số (phi Hán), ví dụ như người Tây Tạng lưu vong hoặc gồm những người chỉ có một phần là người Hoa. Nói chung, dù có phải là người dân tộc Hán đa số của Trung Quốc hay không thì cứ từ Trung Quốc hoặc Đài Loan đi ra nước ngoài là Hoa kiều dù người Trung Quốc thường được coi là người Hán.

Gần đây, đích đến di cư của người dân Trung Quốc nhắm về Bắc Mỹ và châu Úc, chủ yếu là đến Hoa Kỳ, Úc, Canada và New Zealand.

Hoa kiều khác nhau nhiều về mức độ đồng hoá, tương tác với cộng đồng xung quanh (xem Phố Tàu) và mối liên hệ với Trung Quốc. Ở Thái Lan và Indonesia, phần lớn Hoa kiều kết hôn và đồng hoá với cộng đồng bản xứ. Ở Myanmar, người Hoa hiếm khi kết hôn với người bản xứ nhưng lại theo văn hoá Miến Điện, duy trì đặc tính Hoa và Miến. Trái lại, ở Malaysia, Việt Nam và Singapore, Hoa kiều vẫn giữ đặc tính chủng tộc riêng biệt (tại khu vực Đông Nam Á).

Thường những làn sóng di dân khác nhau dẫn đến hình thành các phân nhóm trong số Hoa kiều, như những di dân cũ và mới ở Campuchia và Indonesia. Người Hoa ở các nước Đông Nam Á thường tham gia vào thương mại và tài chính. Ở Bắc Mỹ, nhờ các chính sách di trú, Hoa kiều thường có mặt trong các ngành nghề chuyên môn, các nghề có thứ hạng cao trong y khoa và học thuật.

Thuật ngữ
Tiếng Hoa có nhiều thuật ngữ khác nhau để đề cập đến khái nhiệm này. Huáqiáo (, Hoa Kiều) hay Hoan-kheh trong tiếng Phúc Kiến () dùng để đề cập đến công dân Trung Quốc sinh sống ngoài Trung Quốc. Huáyì (, Hoa duệ) dùng để đề cập đến người thuộc dân tộc Hán sinh sống ngoài Trung Quốc. thuật ngữ thường dùng khác là 海外华人 (hǎiwài huárén, hải ngoại hoa nhân); và từ này thường được chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa sử dụng để đề cập đến những người thuộc sắc tộc Trung Hoa sinh sống ngoài Trung Quốc nói chung mà không xét tới quốc tịch.

Trong tiếng Việt, cụm từ Hoa kiều vẫn được dùng phổ biến và tồn tại song song với từ Việt kiều để đề cập đến những người gốc Việt nói chung tại nước ngoài mà không kể tới quốc tịch, mặc dù vậy, thuật ngữ "kiều" có nghĩa là "ở nhờ" và không thích hợp để chỉ những người đã mang quốc tịch nước ngoài.

Hoa kiều thuộc sắc tộc Hán như Quảng Đông, Phúc Kiến, Triều Châu hay Khách Gia đề cập tới Hoa kiều với tên gọi 唐人 (tángrén, đường nhân), đọc là tòhng yàn trong tiếng Quảng Đông, Tn̂g-lâng trong tiếng Phúc Kiến, Dẹung nāng trong tiếng Triều Châu và tong nyin trong tiếng Khách Gia. Từ "đường nhân" ám chỉ đến nhà Đường khi chế độ này kiểm soát toàn bộ Trung Nguyên.

 Thống kê 
Quốc giaBài về cộng đồng người HoaDân số người HoaNămchâu Á 31.279.7972006Người Thái gốc Hoa9.450.000 2010The Ranking of Ethnic Chinese Population  Overseas Compatriot Affairs Commission, R.O.C.Người Malaysia gốc Hoa, Peranakan7.100.0002008Người Indonesia gốc Hoa/Tionghoa2.832.5102010Người Singapore gốc Hoa2.794.0002010 Người Hoa (Việt Nam), 823.0712009Người Campuchia gốc Hoa1.180.000 2008Cambodia: Zongzi becomes a tool of affection relayNgười Philippines gốc Hoa, Tornatras, Sangley1.100.000 2005Người Myanmar gốc Hoa, Panthay1.100.0002005Người Hoa tại Nhật Bản655.377 2008Ministry of Justice. Japan. July, 2009.<http://www.moj.go.jp/PRESS/090710-1/090710-3.pdf >.Người Hoa tại Hàn Quốc624.994 2009Người Hoa tại Kazakhstan300.0002009Người Hoa tại Ấn Độ189.4702005Người Lào gốc Hoa185.7652005  Người Hoa tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất180.0002009Chinese expats in Dubai - TimeOut Dubai Người Hoa tại Brunei43.0002006 The total population of Brunei is estimated at 380,000, of whom 11.2% are of Chinese descent.Người Hoa tại Israel23.0002001Người Hoa tại Bắc Triều Tiên10.0002009Người Hoa tại Pakistan10.0002009Người Hoa tại Sri Lanka3.500?Người Hoa tại Iran3.000--Người Hoa tại Kyrgyzstan1.8132009Người Hoa tại Mông Cổ1.3232000Người Hoa tại Bangladesh1.2002011Bangladesh, Lonely Planet by Marika McAdam châu Mỹ 6.059.2402008Người Mỹ gốc Hoa3.500.0002007Người Canada gốc Hoa1.300.0002006" Ethnic Origin (247), Single and Multiple Ethnic Origin Responses (3) and Sex (3) for the Population of Canada, Provinces, Territories, Census Metropolitan Areas and Census Agglomerations, 2006 Census - 20% Sample Data,"  người mexico trung quốc2.100.0002005Người Brasil gốc Hoa151.6492005Người Hoa tại Panama135.0002003Người Cuba gốc Hoa114.2402008CIA World Factbook. Cuba. 2008. ngày 15 tháng 5 năm 2008.<https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html >.Người Argentina gốc Hoa 100.0002008Người Peru gốc Hoa23.0002003Người Nicaragua gốc Hoa12.000--Người Suriname gốc Hoa40.0002011Người Jamaica gốc Hoa70.000--Joshua Project - Han Chinese, Hakka of Jamaica Ethnic People ProfileNgười Hoa tại Cộng hòa Dominica15.000--dr1.com - The Chinese Community and Santo Domingo’s Barrio Chino - Page 1Người Costa Rica gốc Hoa7.8732009 Người Hoa tại Chile5.000--Người Trinidad và Tobago gốc Hoa3.8002000Người Guyana gốc Hoa2.7221921History of the Chinese in GuyanaNgười Belize gốc Hoa1.7162000Người Puerto Rico gốc Hoa----Người Haiti gốc Hoa230--châu Âu 1.716.2332006 Người Hoa tại Nga, Người Dungan998.0002005Người Hoa tại Pháp, Người Réunion gốc Hoa700.0002010Người Anh gốc Hoa500.0002008Người Hoa tịa Ý201.0002011Statistiche demografiche ISTAT.Người Hoa tại Tây Ban Nha128.0222008Instituto Nacional de Estadística: Padrón 2008 .Người Hoa tại Hà Lan76.9602011Dutch Census Bureau (excludes ethnic Chinese not from China).Người Hoa tại Đức71.6392004Federal Statistical Office Germany .Người Hoa tại Serbia20.00020086 tháng 5 năm 2008 Little China in BelgradeNgười Hoa tại Ireland16.5332006Người Hoa tại Đan Mạch10.2472009Người Hoa tại Bulgaria10.0002005Người Hoa tại Bồ Đào Nha9.6892007 Người Hoa tại Thụy Điển14.1342010 Statistiska centralbyrånNgười Hoa tại Phần Lan7.5462010 Tilastokeskus  .Người Hoa tại Cộng hòa Séc4.9862007Người Hoa tại Romania2.2492002Người Hoa tại Thổ Nhĩ Kỳ1.0002009châu Đại Dương 1.021.0192003Người Úc gốc Hoa669.89620062006 Australian Bureau of Statistics .Người New Zealand gốc Hoa147.5702006QuickStats About Culture and Identity - Asian , 2006 Census, Statistics New Zealand. Truy cập 2007-07-13.Người Hoa tại Samoa30.000--Người Hoa tại Papua New Guinea20.0002008Người Hoa tại Fiji6.0002000Người Hoa tại Tonga3.0002001"Tonga announces the expulsion of hundreds of Chinese immigrants", John Braddock, wsws.org, ngày 18 tháng 12 năm 2001"Tonga to expel race-hate victims", Paul Raffaele & Matthew Dearnaley, New Zealand Herald, ngày 22 tháng 11 năm 2001Người Hoa tại Palau1.0192001Palau , CIA World Factbook, rertieved ngày 14 tháng 10 năm 2009châu Phi 734.0002009Người Nam Phi gốc Hoa350.0002009Người Hoa tại Angola100.0002007Người Hoa tại Ai Cập100.0002010Người Hoa tại Madagascar60.0002007Người Hoa tại Nigeria50.0002008Sino-Mauritian30.0002007Người Réunion gốc Hoa25.0001999Người Hoa tại Zambia20.0002003Người Hoa tại Mozambique12.0002007Người Hoa tại Kenya10.0002007Người Hoa tại Tanzania10.0002008Người Hoa tại Ghana7.0002008Người Hoa tại Botswana6.0002009Người Hoa tại Cameroon2.0002008Người Hoa tại Senegal2.0002008Người Seychelles gốc Hoa1.0001999Tổng--40.382.279

 Xem thêm 
 Người Việt gốc Hoa
 Việt kiều
 Đài duệ

 Chú thích 

 Liên kết ngoài 

Andrewkidz Collections Library – The Overseas Chinese Biographies 
Lost Years: A People's Struggle for Justice
Overseas Chinese Affairs Office of the State Council of the People's Republic of China 
Overseas Chinese Affairs Commission, R.O.C.
Ohio University Study on Distribution of the Overseas Chinese Population
The Distribution of the Overseas Chinese in the Contemporary World 
Museum of Chinese in the Americas 
The Overseas Chinese returnees movement 
Chinese in Africa 
 Overseas Chinese Clippings Database 海外華僑華人剪報數據庫 Special Collections & Archives, Hong Kong Baptist University Library.

Hoa kiều