Thang tuổi địa chất

Thang tuổi địa chất hay thang địa niên đại Được đăng lại trên  của Viện Từ điển học và Bách khoa thư, trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. (, viết tắt: GTS) được sử dụng bởi các nhà địa chất và các nhà khoa học khác để miêu tả thời gian và quan hệ của các sự kiện đã diễn ra trong lịch sử Trái Đất. Khái niệm này cũng có thể được dùng để miêu tả địa niên đại của các vật thể khác trong vũ trụ (ví dụ như địa niên biểu của Mặt Trăng); bài viết này chỉ tập trung vào niên đại địa chất trên Trái Đất. Thời gian được tính bằng Ma= Mega annum: triệu năm, hoặc Ka= Kilo annum: nghìn năm.

Các nhà địa chất học cho rằng Trái Đất hình thành khoảng 4,570 Ga trước đây. Khoảng thời gian địa chất trong quá khứ của Trái Đất được xây dựng thành thang thời gian địa chất có các cấp tính từ cao xuống thấp là liên đại (eon), nguyên đại hay đại (era), kỷ (period), thế (epoch), kỳ (age) và thời (chron) khác nhau, tương ứng với thang phân vị địa tầng: liên giới, giới, hệ, thống, bậc và đới. Nhưng cần lưu ý đây là 2 hệ thống khác nhau. Ví dụ 1 đại là khoảng thời gian liên tục nhất định trong lịch sử Trái Đất, trong khi địa tầng tương ứng của đại đó (nghĩa là giới) ở 1 khu vực nào đó thì là các lớp đá có niên đại thuộc đại này nhưng có thể không liên tục.

Các số liệu dưới đây phù hợp với số liệu và danh pháp được Ủy ban quốc tế về địa tầng học (ICS) khuyến nghị.

 Tóm tắt 

 Bảng chi tiết 

 Siêu liên đại (Supereon) Liên đại (Eon) Đại (Era) Kỷ (Period) Thế / Thống (Epoch) Tầng (Age) Thời điểm khởi đầu (tính bằng triệu năm về trước) (không có tương đương) Hiển sinh (Phanerozoic) Tân sinh (Cenozoic) Đệ tứ (Quaternary) Toàn tân (Holocene)Meghalaya 0.0042Northgrip 0.0082Greenland 0.0117 Canh tân (Pleistocene) hậu Canh tân / Tarantia Trung Canh tân / Chiba Tiền Canh tân / Calabria  Gelasia  Tân cận (Neogene) Thượng tân (Pliocene)Piacenza Zancle  Trung tân (Miocene)Messinia Tortona Serravalle Langhe Burdigala Aquitans Cổ cận (Paleogene)Tiệm tân (Oligocene)Chatti  Rupel  Thủy tân (Eocene) Priabona  Barton  Lutetia  Ypres  Cổ tân (Paleocene) Thanet  Seland  Đan Mạch  Trung sinh (Mesozoic)Phấn Trắng (Cretaceous) Hậu Phấn trắng Maastricht Champagne  Santon Coniac Tours Cenoman  Tiền Phấn trắng Alba  Apt Barrême Hauterive  Valangin Berrias  Jura Jura muộnTithon Kimmeridge Oxford  Jura giữa Callove Bathon  Bajocy  Aalen  Jura sớmToarcy  Pliensbach Sinemur Hettange  Tam điệp (Trias) Trias muộn Rhaetia Noria Carnia  Trias giữaLadinia Anisia  Trias sớmOlenek Indus  Cổ sinh (Paleozoic) PermiLạc Bình (Loping) Trường Hưng (Changhsing)  Ngô Gia Bình (Wuchiaping) Guadalupe Capitan  Word  Road Cisural Kungur  Artinsk  Sakmara  Assel Than đá / Thạch thán (Carboniferous)Pennsylvania Gzhel  Kasimov  Moskva  Bashkiria Mississippi Serpukhov  Visé  Tournai  DevonHậu Devon Famenne  Frasne Trung Devon Givet  Eifel Tiền Devon Ems  Praha  Lochkov  SilurPridoli LudlowLudford Gorst  WenlockHomer Sheinwood  LlandoveryTelych Aeron  Rhuddan  Ordovic Hậu Ordovic Hirnant  Katy  Sandby  Trung Ordovic Darriwil  Đại Bình (Daping)  Tiền Ordovic Flo  Tremadoc Cambri Phù Dung (Furong) Tầng 10  Giang Sơn (Jiangshan)  Bài Bích (Paibi)  Miêu Lĩnh (Miaoling) Cổ Trượng (Guzhang)  Drum  Vũ Lăng (Wuliu)  thế 2 Tầng 4  Tầng 3  Terreneuve Tầng 2  Fortune  Tiền Cambri (Precambrian) hay Ẩn sinh (Cryptozoic) Nguyên sinh hay Nguyên cổ (Proterozoic) Tân Nguyên Sinh (Neoproterozoic) Ediacara  Thành băng (Cryogen)  Lạp thân (Tonas)  Trung Nguyên Sinh (Mesoproterozoic) Hiệp đới (Stenos)  Duyên triển (Ectasis)  Cái tằng (Calymma)  Cổ Nguyên Sinh (Paleoproterozoic) Cố kết (Statheros)  Tạo sơn (Orosira)  Tằng xâm (Rhyax)  Thành thiết (Sideros)  Thái cổ (Archean) hay Vô sinh (Azoic) Tân Thái cổ (Neoarchean)  Trung Thái cổ (Mesoarchean)  Cổ Thái cổ (Paleoarchean)  Tiền Thái cổ (Eoarchean)  Thái viễn cổ hay Hoả thành (Hadean) Tiền Imbrium (không chính thức) 4130 Nectaris (không chính thức) 4280 Các nhóm Lòng chảo (Basin groups) (không chính thức) 4533 Bí ẩn (Cryptic) (không chính thức) 

 Xem thêm 
 Lịch sử Trái Đất
 Tuổi của Trái Đất
 Thang tuổi địa chất Mặt Trăng
 Thang tuổi địa chất Sao Hỏa

 Tham khảo 

 Liên kết ngoài 

 NASA: Geologic Time 
 Về thang địa tầng quốc tế mới  (nếu có khó khăn truy cập, xem bản lưu)

*
Thể loại:Địa chất học
Thể loại:Lịch sử Trái Đất
Thể loại:Địa chất lịch sử
Thể loại:Danh sách địa chất
Thể loại:Khoa học Trái Đất