Astronomii

Astronomii ( astron «tähtaz» i  nomos «käskuz») om tedo Mirus, tedoidab taivhaližiden hibjoiden da niiden sistemiden sijadust, likundad, strukturad, augotižlibundad i šingotest.

Sen paloin, astronomii tedoidab nenid objektoid: Päiväine i toižed tähthad, Päiväižen sisteman planetad da niiden kaimdajad, egzoplanetad, asteroidad, händtähthad, meteoroidad, planetoidenkeskeine substancii, tähthidenkeskeine ümbrišt, pul'sarad, mustad reigud, sumegused, galaktikad i niiden kogodused, kvazarad da tž..

 Istorii 
Astronomii om üks' kaikiš amuižembiš tedoišpäi, se libui ristitkundan praktikan tarbhaičendoišpäi. Istorijanedeližed manradajad märičiba voz'aigoiden tulendad tähthiden i tähthištoiden sijadusen mödhe. Kalaidajad heimod mäniba Päiväižen i tähthiden mödhe. Aigan lugendan tarbhaižuz vedi kalendarin sädandannoks astronomijan andmusiden alusel.

Ristituiden olendan Man pindal aigaspäi taivhan nägu i kaclend oli mel'hetartuine heiden täht kaiken. Amussai om homaitud, miše paštoimiden likund taivhadme i sän periodižed vajehtused oma sidodud keskneze. Sil aigal astronomii oli segoitadud astrologijanke lujas. Om erigoittud tedoks 18. voz'sadaspäi.

 Disciplinan struktur 
Nügüd'aigaine astronomii jagase nenikš ahthas sidodud keskneze čuradusikš:
 astrometrii (fundamentaline i sferine);
 teoretine astronomii;
 taivhaline mehanik;
 astrofizik (teoretine i praktine);
 kosmogonii;
 kosmologii;
 tedoidusen objektan mödhe: tähthiden astronomii, galaktikad, planetologii;
 tedoidusen metodan mödhe: kosmohimii, optine astronomii, infrarusked, ul'traruskedsinine, radioastronomii, röntgenine, gammaastronomii, neitrinine astronomii;
 tedoidusen subjektan mödhe: navedijoiden astronomii.

 Homaičendad