Aleksin

Aleksin () om Venäman lidn Tulan agjan lodehes. Se om agjan nellänz'-videnz' lidn eläjiden lugun mödhe, Aleksinan lidnümbrikon (edel vn 2014 kezakud — rajonan) administrativine keskuz.

 Istorii 
Eländpunktan aluz om pandud 13. voz'sadal. Mainitase ezmäižen kerdan dokumentoiš Aleksinan «ostmižes» Kijevan da kaiken Venän Petr-mitropolital (koli vl 1326) i Nikonan aigkirjas vl 1348. Nimitihe mehen Aleksandr- (lüh. Aleksa, Aleksä) vai Aleksei-nimen mödhe. Aleksin sai makundan lidnan oficiališt statusad vl 1777. Šingotihe tegimišton keskuseks 19. voz'sadan keskespäi raudtestancijan sauvondanke «Tul — Kalug»-raudtekeskustal («Väz'm — Sizran'»-raudten pala). Himižen kombinatan ezmäine jono (porhan tehmine) LEK:anke om saudud lidnas vll 1933−1941. Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud nacistižen Germanijan sodavägil lühüdaks pordoks, päzutihe vn 1941 tal'vkun 17. päiväl. Aleksin alištui agjan tobmudele oikti vll 1958−2006, sid' oli rajonan lidnankundaks vn 2014 kezakuhusai.

Aleksin šingotase himižel kombinatalAleksinan himižen kombinatan sait (alhk.ru).  (sauvondmujud, mineraližed kanghad, plastiktegesed, räzinhijamad, antifriz), mehanižel tegimel (standartatoman tehnologižen mašiništon tehmine), sauvondmaterialiden pästandal (armaturtegim, betontegim, šebnän tehmine, raudbetontegesiden tegim), lihakombinatal i bumagkartonfabrikal.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase lidnümbrikon päivlaskmaižes čogas, Okan hural randal päpaloin, 160 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Kalugan agjhasai om kaks' kilometrad pohjoižhe vai päivlaskmha orhal. Matkad Tulhasai om vižkümne kilometrad suvipäivnouzmha orhal, 68 km avtotel vai 62 km raudtel. Lähembaine lidn om Tarus (Kalugan agj) 26 km pohjoižhe orhal vai 39 km avtotedme. Aleksin-raudtestancii om lidnan keskuzpalas (passažiroiden i jüguiden täht), Energetik- i Keskmäine- () raudtestancijad ratas lidnan päivlaskmas.

 Eläjad 
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 6 527 eläjad, vl 1959 — 46 313 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 61 732 ristitud, rajonan viž kudendest, vn 2021 — 60 842 ristitud. Kaik 58 329 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 71..74 tuhad eläjid vll 1986−1998 (74 274 rist. vl 1989).

Rahvahad (2010): venälaižed — 95,8 %, ukrainalaižed — 1,2 %, toižed rahvahad — 3,0 %.

Ortodoksižen hristanuskondan kümne pühäpertidAleksinan pühäpertid sobory.ru-saital.  oma kaičenus i saudud lidnas: ph. Jumalanmaman Emäganpäivän kaks' päjumalanpertid (vanh da uz'), kuz' jumalanpertid i kaks' časounäd.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad. Professionaližen opendusen aluzkundad oma Aleksinan mašinansauvomižen tehnikumAleksinan mašinansauvomižen tehnikuman sait (aleksin-amt.ru).  i Aleksinan himiž-tehnologine tehnikumAleksinan himiž-tehnologižen tehnikuman sait (ahtt.com.ru). .

 Galerei 

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnan da lidnümbrikon tobmuden aluzkundoiden sait (aleksin-r71.gosuslugi.ru). 

Kategorii:Venäman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kategorii:Tulan agjan lidnad
*