Karksi-Nuia

Karksi-Nuia (mugažo estin kelel) om lidn municipaližeta statusata Estinman suves. Mülüb Vil'jandin makundan Mul'gi-volostihe. Makundan kahtenz' lidn kudespäi eläjiden lugun mödhe.

 Istorii 
Karksi mainitase dokumentoiš 12. voz'sadaspäi administrativižeks keskuseks, vl 1248 — feodalan () ištundsijaks. Karksin zamk oli saudud 14. voz'sadan aigan. Lidnuz oli Tevtonan ordenan sijaližen käsknikan rezidencijaks vspäi 1470. Vn 1600 redukus Karksin tora mäni senno Pol'šanmaiž-Ročižen sodan aigan (1600−1611). Zamkan ruinad jäiba murendusen jäl'ghe Pohjoižen sodan aigan 18. voz'sadan zavodindas. Eriline Karksi-külä om olmas ani pohjoižhe lidnaspäi, külän aluz om pandud 19. voz'sadan keskes, laukad radoiba siš, vedihe Karksin jarmankoid heinkus i sügüz'kus.

Nevondkundaližen aigan Kaiken Ühtištusen baggin voibištelendad mäniba penenno Nuia-žilonno vl 1979. Vedihe NSTÜ:n avtokrossčempionatad UAZ- i Niva-avtoil 63 ühtnijanke vl 1983.

Nügüdläižen eländpunktan nimituz oli Nuia-žilo vhesai 1987. Karksi-Nuia sai lidnan statusad vl 1993. Vl 1999 lidn kadoti municipališt statusad, ühtištuihe sidä Karksi-volostidenke. Vn 2017 reforman jäl'ghe ühtištuihe Karksi-, Abj-, Halliste-volostid i Miizakülä-lidnad Mul'gi-volostikš, panihe Abja-Paluoja-lidnad sen keskuseks.

Karksi-Nuia šingotase valdkundaližen büdžetan aluzkundoil: gimnazii, päivkodi, kul'turkeskuz, norišton keskuz. «Nuia PMT AS»-edheotand pästab gidravližid i pnevmolikutimid.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase makundan suves, Halliste-jogen alangištos ratud Karksi-järvenke, 112 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Lätänman röunhasai om 15 km suvhe, volostin Abja-Paluoja-keskushesai om 12 km päivlaskmha avtotedme, makundan Vil'jandi-keskushesai om 34 km pohjoižhe orhal vai avtotel. Tallidn om 193 kilometras, Tartu — 99.

Kaks' manted ristikoitas lidnas: «Pärnu — Valg» i «Vil'jandi — Rujien».

 Eläjad 
Vn 2000 Estinman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 2 269 ristitud. Vodele 2007 se poleni i oli 2 027 ristitud.

Nügüd'aigan volostin videndez eläb lidnas.

 Galerei 

 Irdkosketused 
 Mulgi-volostin oficialine sait (mulgivald.ee). 
 Enččen Karksi-volostin oficialine sait (vhesai 2018, karksi.ee). 

Kategorii:Estinman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kategorii:Vil'jandin makund