Svökl (heim)

Svökl () om üks'voččiden, kaks'voččiden i äivoččiden heinäsižiden kazmusiden heim. Kogoneb kümnes erikospäi. Mülütadas Amarantižed-sugukundha. Maižanduseline svökl om järgeližen svöklan alaerikoikš.

 Leviganduz 
Mecerikod oma kaičenus Evropas, Afrikan pohjoižes, Azijan suvipäivlaskmas.

Kul'turine kazmuz libub Edahaižen Päivnouzman i Indijan mecerikoišpäi, ottihe lehtesid sömäks amussai. 20. voz'sadaspäi ottud kul'turha kaik svöklan erikod oma kaikil kontinentil päiči Antarktidas.

Svökl mainitaškanzihe Keskmeren maiš i Vavilonas, kävutihe jurid vaiše zelläks. Amuižed grekalaižed arvostiba svöklad i toihe sidä Apollon-jumalale andaks. Teofrastan mödhe, ezmäižed jur'plodud oliba tetabad 4. voz'sadal EME. Järgeližen svöklan kul'turižed jur'plodud sünduiba meiden eran augotišel. Tetihe niiš Venäs avaros 10.-11. voz'sadal, kazmuz leviganzi Evropan päivlaskmas i pohjoižes 13.-14. voz'sadal. Svöklan sötmižtoižend om sätud Saksanman territorijal 16. voz'sadas, sahartoižend — sigä-žo 19. voz'sadan augotišele.

 Ümbrikirjutand 
Lehtesed čereduišoiš. Ned oma munanvuiččed formal, pit'kahkod i kogonaižed, siledad vai kattud lühüdal karval.

Änikod oma koumen..kuden millimetran surtte, molemban sugun. Niiden kandaižlehted oma henod, vai ei ole ani. Om viž pölükäd. Kandoine mülütab kaht..vit kärzut. Änikoiden plodud oma kuivad kovanke korenke vai lihavad vähäižel, kazdas ühthe lähižiden änikoiden ploduidenke paksus i sätas ühthišt äisemnikast strukturadTutin, T.G.; Heywood, V.H.; Burges, N.A.; Moore, D.M.; Valentine, D.H.; Walters, S.M.; Webb, D.A. Flora Europaea (Evropan kazmusišt). — United Kingdom: Cambridge University Press, 1964. — T. 1. — Lp. 91.  ISBN 0-521-08717-1..

 Kävutand 
Ottas kävutamižhe läz kaikiden erikoiden lehtesid i jur'ploduid — ristituile sömäks, živatištole sötmižkazmuseks, mugažo torhudeks tegimištos. Saharsvökl om saharan kahtenz' purde mail'mas saharrogon jäl'ghe.

Jur'plod mülütab kalijad, antioksidantoid, foliimuiktust. Alendab veren painut, rahvahaline medicin spravitab umbaidusid svöklan abul.

 Erikod 
 Beta corolliflora — Vencutänikoine svökl
 Beta ×intermedia
 Beta lomatogona
 Beta macrocarpa
 Beta macrorhiza
 Beta nana — Liliputal'ne svökl
 Beta palonga
 Beta patula
 Beta trigyna
 Beta vulgaris — Järgeline svökl, heimon tipine erik

 Homaičendad 

Kategorii:Amarantižed
Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe
Kategorii:Heinäsižed kazmused
Kategorii:Maplodud
Kategorii:Sötmižkazmused
Kategorii:Zell'kazmused