Leiden

Leiden (mugažo alaman kelel, virktas [ˈlɛi̯də(n)], endevanh kirjutamine oli Leyden, ) om lidn Alamaiden päivlaskmas. Mülüb Suvigollandii-agjaha.

 Istorii 
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 922 kuti Utrehtan arhijerejan ičezkalud. Saudihe lidnust (zamkad) 12. voz'sadal, torguihe ümbri siš. Sadavoččen sodan aigan pagenikad šingotihe tekstil'tegimištod.

Ispanijan armii blokirui lidnad vn 1574 semendkus-redukus, no alamalaižed avaižiba šlüzid i upotiba lidnan ümbrištod, siš aigaspäi redukun 3. päiv znamoičese lidnan päzutandan päiväks i oigendase kaks'-koumepäiväliženke festivalinke. Villem I Oranalaine-princ käski avaita universitetad lidnas, i sen aluz om pandud vl 1575 (nüg. 14 tuhad üläopenikoid). Leidenan universitet oli protestantižen (kal'vinizman) opendusen järed keskuz 17. voz'sadal. Kirjišt, botanine sad i medicinine keskuz oma universitetan paloikš tämbäi. Raudte läbiti lidnad 19. voz'sadan keskes. Alamaiden Konstitucijan vn 1848 redakcii om sätud Leidenas.

Leiden šingotase universitetlidnaks (läz 33 tuh. üläopenikoid), turizman edheotandoil. Aerokosmižen «Airbus»-korporacijan i «Eurotransplant»-kompanijan päfaterad sijadasoiš neciš lidnas.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase agjan pohjoižes, valdmeren tazopindal (0 m ü.m.t.). Om äi vezikanalid.

Matkad Pohjoižmeren randhasai om kahesa kilometrad lodeheze, Amsterdam-pälidnhasai om 30 km pohjoižpäivnouzmha. Lähembaine järed lidn om Hag 20 km suvipäivlaskmha-päivlaskmha.

 Tobmuz 
Leiden jagase kümneks nimitadud i nomeruidud ümbrikoks (0..9, ), ned alajagasoiš 54 nimitadud i nomeruidud buurt:aks. Lidn jagase nelläks rajonaks mugažo: Keskuzline, Pohjoine, Suvine, Päivlaskmaine. Kuivman pind om 21,91 km², vezi — 1,36 nellikkilometrad.

Lidnan tobmuden pämez' om burgomistr (). Edeline lidnan pamez' om Henri Lenferink (semendku 2003 — eloku 2023).

 Eläjad da transport 
Lidnankundan ristitišt ületi 100 tuhad eläjid 1960-nzil vozil i oli 101 221 eläjad vl 1970. Vl 2006 lidnan eläjiden lugu oli 118 100 ristitud, vn 2019 augus — 124 797 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Kaik 282 tuhad eläjid om lidnaglomeracijas, 365 tuhad eläjid om kaikidenke ezilidnoidenke (vn 2024 andmused).

Kaik 24 religiozišt konfessijad om registriruidud lidnas, enamba kaiked katoline i protestantine jumalankodikundad.

Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas.

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnan oficialine lehtpol' turistižel visitleiden.nl-saital.   
 Leidenan kommunan oficialine sait (gemeente.leiden.nl).  


Kategorii:Alamaiden lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kategorii:Suvigollandii