Miass

Miass (, , ) om Venäman lidn Čeläbinskan agjan keskuzpalan lodehes. Se om agjan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Miassan lidnümbrikon administrativine keskuz.

 Istorii 
Eländpunktan aluz om pandud vl 1773 kuti žilo sauvomha da holitamha Mijasskii-vas'kentegint, nimitihe jogen mödhe. Tegim radaškanzi vn 1777 elokus, sauptihe 19. voz'sadal keskes, kuldan samine änikoiči ühten aigan. Radnikžilo sai lidnan statusad vn 1919 tal'vkus. Toižen mail'man sodan aigan evakuiruihe sihe jüguavtoiden tegint Moskvaspäi. Vodele 1959 saudihe raudted Učalihesai (Baškortostan), i lidn kändihe raudtesol'meks.

Miass šingotase avtosauvomižel («Ural»-jüguavtod i aterjavtobusad), mašinansauvomižel (raketsistemad, mašiništ konditerižen i kivivoinhimižen tegimišton täht, steriline medicinine mašiništ), elektrotehnižel sarakol (andimed, kodvindsistemad, perimetran kaičendsistemad, mašiništ lämuzdiodižen tegimišton täht), mugažo omblendfabrik, keramikantegim, meblin i leibän edheotandad ratas lidnas.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase lidnümbrikon keskuzpalas, pidust' ühtennimišt joged sen molembil randoil, Suviuralan Il'menan mägisel'gan pautkidenno, 341 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Vedase 25 kilometraks suvespäi pohjoižhe. Om ümbärtud nenil järvil: Miassan uit i Il'menskoje-järv suves, Kisikul'-järv i Polikarpovskii-uit päivlaskmas, Turgojak-järv pohjoižes. Matkad Čeläbinskhasai om 83 km päivnouzmha orhal, 106 km avtotel vai 90 km raudtel. Lähembaižed lidnad oma Čebarkul' kümnes kilometras päivnouzmha orhal, 15 km avtotel vai raudtel, i Zlatoust 30 km päivlaskmha-lodeheze orhal, 40 km avtotedme vai raudtedme.

«Čeläbinsk — Uf»-raudte läbitab lidnan keskuzpalad. Nened stancijad ratas lidnas: Miass-I (vspäi 1892, edel 1959. vot muite Miass), Miass-II (vspäi 1959), üks' raudteplatform. Ural-avtote (M5-trass) om lidnan suviröunaks.

 Tobmuz 
Miass-lidn jagase videks territorialižeks ümbrikoks. Kaik 28 eländpunktad mülüdas lidnümbrikho lidnan ližaks: 25 muite žilod i koume žilod raudtestancijanno, niišpäi kaikiš znamasižemb om Turgojak-žilo (2618 rist. vl 2020). Lidnümbrikon pind om 1756 km².

 Eläjad 
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 38 tuhad eläjid. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 151 751 ristitud, lidnümbrikon — 166 452 ristitud, vn 2021 lidnan — 147 995 ristitud. Vl 2017 kaik 151 856 ristitud elihe lidnas i 167 481 ristitud kaikes lidnümbrikos. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 170..171 tuhad eläjid vll 1991−1994 (171 tuh. rist. vll 1993−1994).

Rahvahad (2010): venälaižed — 89,5 %, baškiralaižed — 3,5 %, totarlaižed — 3,3 %, ukrainalaižed — 1,3 %, toižed rahvahad — 2,4 %.

Ortodoksižen hristanuskondan üks'toštkümne pühäpertidMiassan pühäpertid sobory.ru-saital.  om avaitud lidnas: Sündun Nägundan päjumalanpert', kahesa jumalanpertid i kaks' časounäd. Islaman pämečet' om sauvomas lidnas vspäi 2020, «Gailä»-mečet' radab Selänkino-žilos.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad. Professionaližen opendusen aluzkundad oma Miassan sauvondtehnikum, viž kolledžad (medicinine, mašinansauvomižen, geotedištelendanMiassan geotedištelendan kolledžan sait (miassgrk.ru).  (+ äikel'ne avtomatine känduz), pedagogine, čomamahton da kul'turan), Čeläbinskan koumen universitetan filialad, mugažo mineralogijan tedoinstitut radab.

 Galerei 

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnümbrikon Deputatoiden suiman oficialine sait (duma-miass.ru). 
 Lidnümbrikon Administracijan oficialine sait (miass.gov74.ru). 


Kategorii:Venäman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kategorii:Čeläbinskan agjan lidnad
Kategorii:Čeläbinskan agjan lidnümbrikod