Ainan kel'

Ainan kel' (ičeze nimituz om アイヌ イタㇰ ainu itak) om izoliruidud kel', kudambal pagištas ainalaižed Japonijan Hokkaido-sarel. 

Kel' om läz kolnu jo tämbäi, vaiše sada pagižijad jäb jäl'gmäižiden andmusiden mödhe.

 Nügüdläine situacii 
Aigemba ainan kel' oli avaros levitadud Japonijas, Sahalin-saren suvižes palas da Kurilan saril. Japonijas tämbäi voib löuta ainan nimitusid: Cusima = ainan tuima «edahaine» da toižed. 

1920−1930-nzil vozil ainan kel' oli läz unohtadud. Tämbäižiden ainalaižiden enambuz pagižeb japonan kelel vaiše. Voden 2020 andmusiden mödhe läz sada pagižijad elädas Japonijas (Hokkaido-sarel), heišpäi vaiše 15 ristitud kävutadas kel't joga päiväl. 

1950−1960-nzil vozil ainan keles om erigoittud 23 paginad, ika ainan kelel oli enamba paginoid aigemba nacein. Kaikiš lujad erinendad oliba Sahalin-saren da Hokkaido-saren paginoiden keskes. 

 Kirjamišt 
Ezmäižed kirjutadud ainan vaihed oliba kirilližel kirjamištol. 

Nügüd'aigan ainan kelen kirjkel' om katakana-tavukirjamišton pohjal da latinan kirjamišton pohjal:
a
[a]i
[i]u
[u̜]e
[e]o
[o]a ア
[a]i イ
[i]u ウ
[u̜]e エ
[e]o オ
[o]k
[k]ka カ
[ka]ki キ
[ki]ku ク
[ku̜]ke ケ
[ke]ko コ
[ko] -k ㇰ
[-k̚]s
[s] ~ [ʃ]sa シャ/サ 
[sa] ~ [ʃa]si シ
[ʃi]su シュ/ス 
[su̜] ~ [ʃu̜]se シェ/セ 
[se] ~ [ʃe]so ショ/ソ 
[so] ~ [ʃo] -s ㇱ/ㇲ 
[-ɕ]t
[t]ta タ
[ta]ci チ
[tʃi]tu ト゜/ツ゜ 
[tu̜]te テ
[te]to ト
[to] -t ㇳ/ッ
[-t̚]c
[ts] ~ [tʃ]ca チャ
[tsa] ~ [tʃa]ci チ
[tʃi]cu チュ
[tsu̜] ~ [tʃu̜]ce チェ
[tse] ~ [tʃe]co チョ
[tso] ~ [tʃo]n
[n]na ナ
[na]ni ニ
[nʲi]nu ヌ
[nu̜]ne ネ
[ne]no ノ
[no] -n ㇴ/ン 
[-n, -m-, -ŋ-] h 
[h]ha ハ
[ha]hi ヒ
[çi]hu フ
[ɸu̜]he ヘ
[he]ho ホ
[ho] -h 
[-x] -ah ㇵ
[-ax] -ih ㇶ
[-iç] -uh ㇷ
[-u̜x] -eh ㇸ
[-ex] -oh ㇹ
[-ox]p
[p] pa パ
[pa]pi ピ
[pi]pu プ
[pu̜]pe ペ
[pe]po ポ
[po] -p ㇷ゚
[-p̚]m
[m]ma マ
[ma]mi ミ
[mi]mu ム
[mu̜]me メ
[me]mo モ
[mo] -m ㇺ
[-m]y
[j]ya ヤ
[ja]yu ユ
[ju̜]ye イェ
[je]yo ヨ
[jo]r
[ɾ]ra ラ
[ɾa]ri リ
[ɾi]ru ル
[ɾu̜]re レ
[ɾe]ro ロ
[ɾo] -ar ㇻ
[-aɾ] -ir ㇼ
[-iɾ] -ur ㇽ
[-u̜ɾ] -er ㇾ
[-eɾ] -or ㇿ
[-oɾ] -r ㇽ
[-ɾ]w
[w]wa ワ
[wa]wi ウィ/ヰ
[wi]we ウェ/ヱ
[we]wo ウォ/ヲ
[wo]

 Fonetik 
Ainan kelel ei ole äi konsonantoid. Paginan mödhe konsonantoiden lugu om 10..12: [p], [m], [ɾ]/[l], [n], [s], [t͡s]/[t͡ʃ], [j], [h], [k], [t], [ʔ].  

p, t, c, k, h voidas lindä heledoikš ([b], [d], [dz], [g]). Vaihen lopindas voidas olda c, h da ' vaiše. 

Vokalid oma [a], [o], [u], [i] da [e]. Lühüdad da pit'kad vokalid ei olgoi erigoittud. 

Painduz mahtab toižetada vaihiden znamoičendad.

 Grammatik 
Ainan kel' om sintetine agglütinativine kel'. Sil om polisintetižen kelen pirdoid, ozutesikš, inkorporacii: 'api «lämoi» + 'ari «viritada» > api’ari «viritada lämoid».

Ei ole adjektivid, verbad kävutasoiš niikš: ri «olda korktan».

 Lugusanad 
 シネ sine — üks'
 トゥ tu — kaks'
 レ re — koume
 イネ ine — nell'
 アシㇰネ asikne — viž
 イワン iwan — kuz'
 アㇻワン arwan — seičeme
 トゥペサン tupesan — kahesa
 シネペサン sinepesan — ühesa
 ワン wan — kümne
 シネ イカㇱマ ワン sine ikasma wan — üks'toštkümne
 ホッネ hotne — kaks'kümne

 Homaičendad 

Kategorii:Izoliruidud keled
Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe
Kategorii:Japonijan keled
Kategorii:Azijan keled