Vitgenštein Lüdvig

Lüdvig Jozef Johann Vitgenštein ( [ˈluːtvɪç ˈvɪtgənˌʃtaɪn]; sünd. 26. sulaku 1889, Ven, Avstrijan da Mad'jaranman imperii — kol. 29. sulaku 1951, Kembridž, Anglii, Sur' Britanii) oli avstrijalaine analitine filosof i logikantedai, matematikan, melen i kelen sarakos.

Tedomehen kazvatajad libuiba evrejižiš kanzoišpäi. Prihaine openui kodiš 14-voččehe ighäsai, sid' koume vot Lincan školas. Lüdvig jätksi opendamine Berlinan tehnižes universitetas (1906−1908), tedoiži mehaništ inženerijad. Vspäi 1908 openui Anglijas, sid' kirjuti ičeze töid anglijan i saksan kelil. Sai opendust Kembridžan universitetas vspäi 1911. Mez' oli hüvädtegijaks tatan surman jäl'ghe vl 1913. Ühtni Ezmäižhe mail'man sodha vspäi 1914 kacmata medicinižhe tedonandmižhe, ezmäi laival, sid' artillerijas, putui plenha vl 1917, sigä kirjuti ičeze ezmäižen tedotön. Radoi opendajan Venas 1920-nzil vozil. Sai filosofijan doktoran arvod vl 1929 i vhesai 1947 radoi opendajan Kembridžan universitetas.

Eziti ratud «idealižen» kelen sauvondan programad, kudamban ezikuva om matematižen logikan kel'. El'genzi filosofijad kuti «kelen kritikad». Sädi logižen atomizman doktrinad —  tedon strukturan projekcii mail'man strukturha. Vitgenšteinan filosofijan küzundad da tedoitud temad märičiba uden angliž-amerikanižen filosofijan harakterad.

 Valitud pästtud sädused 
Filosofan käzikirjutused oma kaitud britanižes Triniti-kolledžas (Kembridž).

 Logisch-Philosophische Abhandlung, Annalen der Naturphilosophie, 14 (1921, Traktat logikas da filosofijas)
 Philosophische Untersuchungen (1953, Filosofijan tedoidused)
 Bemerkungen über die Grundlagen der Mathematik (1956, Voziden 1937−1944 valitud tedotöd logikan i matematikan filosofijas)
 Bemerkungen über die Philosophie der Psychologie (1980, Kirjutused psihologijan filosofijas, kahtes tomas)
 Blue and Brown Books (1958, Sinine i bur kirjad, lugetud lekcijad Kembridžan üläopenikoile vll 1933−1935 anglijan kelel)

 Homaičendad 

Kategorii:Avstrijan filosofad
Kategorii:Avstrijan tedomehed
Kategorii:Suren Britanijan filosofad
Kategorii:Suren Britanijan tedomehed
Kategorii:Filosofad kirjamišton mödhe
Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe
Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe