Andersen Hans Kristian

Hans Kristian Andersen ( [hans kʁæsdjan ˈɑnɐsn̩]; sünd. 2. sulaku 1805, Odense, Danijan i Norvegijan unii — kol. 4. eloku 1875, Kopenhagen, Danii) oli danijalaine kirjutai i runokirjutai. Sädeli danijan kelel.

 Biografii 
Hans Kristian oli sündnu gollhä kanzha Odensen Fün-sarel. Hänen Hans Andersen-tat (1782−1816) oli bašmakoiden tegii, Anna Mari Andersdatter-mam (1775−1833) libui golläs perehespäi i radoi sobanpezijan. Priha kazvoi nervižen i vasthaotlijan, 14-voččen sirdi Kopenhagenha. Edesti toižid rolid Kunigahan teatras kacmata effektatomha irdnäghu. Vl 1827 lopi školopendust, no kirjuti petusidenke elon lophusai. Vl 1829 publikoiči «Astužnikan matk Holmen-kanalaspäi Amageran päivnouzmaižennoks agjannoks»-sanutest fantastikan žanras, sai tetabut i kirjuti sarnoid sen jäl'ghe elon lophusai. Läz kümenikad sarnoid kirjuti runoil. Hänen romanad i p'jesad ei olend mugomad tetabad kut sarnad. Vl 1871 ezmäine balet oli lavastadud Andersenan sarnoiden mödhe.

Eli naimatoman, jäi lapsetoman. Lanksi magaduzsijaspäi 67-voččen, sai lujid satatesid i koli koumes vodes.

 Sädused 
Andersen sädi läz 200 sarnoid lapsiden i täuz'kaznuziden täht, romanid i p'jesid. Kaik ned oma joudjas lähekäzižuses vspäi 1975. Äjad sarnad oma tetabad kaikes mail'mas, fil'mzihe niid i tehtihe mul'tfil'mid 20. voz'sadaspäi, möhemba ližazihe videovändoid.

Valitud sarnoiden nimikirjutez
 «Düiman pitte neižne» (, 1835)
 «Iškim» (Fyrtøiet, 1835)
 «Kunigahan uz' plat'kö» (Keiserens nye Klæder, 1837)
 «Lipaz-lendim» (Den flyvende Kuffert, 1839)
 «Lumikunigaznaine» (Sneedronningen, 1844)
 «Mecjoucned» (De vilde Svaner, 1838)
 «Neičukaine viridenke» (Den lille Pige med Svovlstikkerne, 1845)
 «Noidkukkaz» (Elverhøi, 1845)
 «Ole Lukoie» (Ole Lukøie, 1841)
 «Ozan kolušad» (Lykkens Kalosker, 1838)
 «Pahakulu sorzanpoigaine» (Den grimme Ælling, 1843)
 «Princess hernhudel» (Prindsessen paa Ærten, 1835)
 «Pen' merineižne» (Den lille Havfrue, 1837)
 «Sigoidenpaimen» (Svinedrengen, 1841)
 «Varmed tinasine saldataine» (Den standhaftige Tinsoldat, 1838)

 Mušt 
Sarnoiden süžetiden tetabuz abuti niiden kuvandoile tehtas keliden idiomikš, oz., «kunigahan uz' plat'kö». Muštpachad oma olmas neniš lidnoiš: Bratislav, Malag, Moskv, Nju Jork, Odense. Vl 1985 «2476 Andersen»-asteroid om nimitadud kirjutajan muštoks.

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Hans Kristian Andersenan muzei Odense-lidnas (hcandersensodense.dk).  

Kategorii:Danijan kirjutajad
Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe
Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Kategorii:Sündnuded Odenshe