Novosil'

Novosil'  () om Venäman lidn da lidnankund Orelan agjan pohjoižpäivnouzmas. Se om Novosilin rajonan administrativine keskuz da pala.

 Istorii 
Amuižed eländpunktad oliba olmas lidnan sijas da sen ümbrištos edel meiden erad völ, arheologijan andmusiden mödhe. Nügüdläine eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan Nikonan aigkirjas vl 1155 kuti Novosil'-lidn da lidnuz. Se oli Novosilin ruhtinazkundan keskuseks (1352 — 1430-nded voded). Mülüi Surhe Litvanman ruhtinazkundha 15. voz'sadal.

Vspäi 1494 alištub Moskvan tobmudele. Novosil' oli makundan keskuseks vspäi 1708, sai makundan lidnan oficiališt statusad vl 1777. Šingotihe torgovanoiden i käziradajiden lidnaks. Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud nacistoil (13. kül'mku — 27. tal'vku 1941), jäi frontan pirdanno vn 1943 heinkuhusai i oli pandud mantazole läz täuzin. Om udessündutadud 20. voz'sadan kahtendes poles.

Novosil' šingotase turizmal i maižanduzrajonan keskuseks, ei ole tehmišton edheotandoid. Ende savičuntegim i konservtegim radoihe.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase rajonan suvipalas, Zuš-jogen oiktal korktal randal ( 234 km pitte, Okan üläjoksmusen oiged ližajogi), 220 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Orelhasai om kuz'kümne viž kilometrad päivlaskmha orhal vai 82 km avtotel. Toine lähembaine lidn om Mcensk 46 km lodeheze orhal vai 53 km avtotedme. Lähembaine raudtestancii om Zalegošč (ven. Залегощь) nell'toštkümnes kilometras suvipäivlaskmha avtotedme, radab «Orel — Jelec»-keskustal.

 Tobmuz 
Novosil' om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind — 5,14 km².

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeline lidnan pämez' om Valentina Ščukina (kül'mku 2013 — kezaku 2016). Lidnankundan Administracii om likvidacijan processas (2023).

 Eläjad 
Vl 1897 lidnan ristitišt oli 2 912 eläjad, vl 1939 — 3 332 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 3 658 ristitud, rajonan koume seičemendest, vn 2021 — 2 912 ristitud. Kaik 3 216 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 4 800 eläjad vl 1913 i enamba nelläd tuhad eläjid vll 1989−2003 (4 600 rist. vll 1996−2000).

Rahvahad (2010): venälaižed — 94,8 %, ukrainalaižed — 1,2 %, toižed rahvahad — 4,0 %. Novosilin kozakišton sebr.

Ortodoksižen hristanuskondan ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert'Novosilin pühäpertid sobory.ru-saital.  (1810−1813) om kaičenus lidnas. Novosilin Pühän Hengen mez'jumalankodi om saudud koumes kilometras päivlaskmha lidnaspäi.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodi, keskškol. Professionaližen opendusen aluzkund om Orelan agrobiznesan da servisan tehnikum — Novosilin filialNovosilin filialan lehtpoled Orelan agrobiznesan da servisan tehnikuman mgal.orel.ru-saital. .

 Galerei 

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnan da rajonan tobmuden aluzkundoiden sait (novosilr.ru). 

Kategorii:Venäman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kategorii:Orelan agjan lidnad
*