Kartje Žak

Žak Kartje ( [ʒak kaʁtje], bret.: Jakez Karter; sünd. 31. tal'vku 1491, Sen-Malo-lidn, Bretanin gercogkund — kol. 1. sügüz'ku 1557, sigä-žo, Francii) oli francijalaine (bretonilaine) merimatkadai da tedoidai. Om Kanadan territorijoiden edelmatkai, zavodi Amerikan francižen kolonizacijan.

 Biografii 
Tedoidajan kazvatajad oliba Žame Kartje-tat i Žesslen Žansar-mam.

Ekspedicijoiden jäl'ghe Kartje eli kodiman tahoiš igän lophusai, radoi kändajan portugalijan kelespäi.

 Ekspedicijad 
Ezimeletaden, Kartje ühtni florencijalaižen Džovanni da Verraccano-tedoidajan ekspedicijoihe Pohjoižamerikan randannoks vl 1524 da Suviamerikannoks möhemba. Francijan Francisk I-kunigaz varatoiti heid löudamha lühüdambad ted Indijannoks da Kitainnoks. Vl 1532 mülütihe Bretonin gercogkundad Francijha, i se-žo kunigaz valiči Kartjed jätkustamha ecmižid.

Merimatkadai tegi koume ekspedicijad Pohjoižamerikan randannoks vll 1534, 1535−1536 i 1541−1542, ümbrikirjuti Njufaundlendan randoid, Ph. Lavrentijan jogen da lahten. Kartje mainiti lavrentijalaižiden irokeziden kanada-sanan («külä») i nimiti territorijoid kanadoikš («külikš»). Regionan vezimaršrutad oliba sured da pit'kad i voiba olda vaiše znamasižel kontinental, mitte ei ole tedoiduses völ. Edel 1605 vot ei olend evropalaižiden kaikenaigaižid eländpunktoid nügüdläižen Kanadan territorijal.

 Kanz 
Žak Kartje oli arvostadud merimez' i nai koditahondas vl 1520, Meri Ketrin de Granš oli hänen ak sijaližes elitaspäi.

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Žak Kartjen erižpertin-muzejan sait, Sen-Malo (musee-jacques-cartier.fr).  

Kategorii:Francijan matkadajad
Kategorii:Merimatkadajad
Kategorii:Matkadajad kirjamišton mödhe
Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Kategorii:Kanadan istorii
Kategorii:Kolnuded Francijas