Renii

Renii (Re — rhenium latinan kelel) om seičemekümne videnz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om seičemendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — seičemenden gruppan laptalagruppas, VIIB), tabluden kudendes periodas.

 Ühthine ümbrikirjutand 
Nece element om harv Man kores lujas 0,07 grammad tonnas palanke. Germanižed Ida i Val'ter Noddak-himikad avaižiba renijad vl 1925 spektroskopijan abul, i vl 1926 tedomehiden grupp sai elementan kaht milligrammad. Sen nimi om anttud Reinanjogen nimen mödhe. Renii om jäl'gmäine avaitud element, kudambal stabiline izotop om olmas.

Metallal ei ole biologišt rolid.

 Fizižed ičendad 
Renii om kova löumassulatud hobedaižvauged päličmänendmetall. Paramagnetik. Renijan tuhk adsorbiruib vezinikad.

Atommass — 186,207. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 21,02 g/sm³ (4. sija metalloiden keskes). Suladandlämuz — 3459 K (3186 C°, 2. sija metalloiden keskes vol'framan jäl'ghe). Kehundlämuz — 5903 K (5630 C°, kaikiš korktemb metalloiden keskes).

Londuseline renii kogoneb kahtes izotopaspäi: 185Re (37,07 %) i 187Re (62,93 %, T½=4,12 × 1010 vot, kändase osmijaks-187 β-čihodamižen kal't). Tetas mugažo 33 ratud radioaktivišt izotopad 160..184, 186, 188..194 atommassanke, i 21 izomärad. Niiden keskes kaikiš hätkembad oma 183Re-izotop 70 päivest pol'čihodamižen pordonke, 184Re (T½=38 päivest) i renii-186 (3,7 päivest). Kaikiš hätkemb eläjad izomärad oma 186mRe (T½=200 tuhad vozid) i 184mRe (169 päivest). Izotopad čihotas protonižen (izotop 161), α- i protonižen (izotop 160), α- i β-čihodamižen (izotopad 162..170) vai muite β-čihodamižen kal't (kaik toižed), kebnembad kändasoiš vol'framaks, jüžmakombad osmijaks, izotop 186 — molembikš, izotopad 160, 162..170 — vol'framaks i tantalaks. Izomär 161m kändase tantalaks-157 α-čihodamižen kal't.

 Himižed ičendad 
Kompaktine metall muigotub il'mas korktemb mi 300 C° lämudel. Muigotandmärad: −3, −1..+7, sidä kesken +2, +4, +6 i +7 päpaloin. Voib segoitada azotmuiktuses kebnas lämbitamižes:
  Re + 7HNO3 -> HReO4 + 7NO2 + 3H2O

Sädab amal'gamad artutinke. Ei voi säta karbidoid.

 Kävutand 
Ottas kävutamižhe renijad metallurgijas da elektrotehnikas, saudas reaktivižid likutimid. Renii om hüvä katalizator mugažo.

Sadas severt-se kümned tonnoid vodes mail'madme, molibdenan i vas'ken ühtes. Kaikiš järedambad löudmižsijad sijadasoiš Čiliš. Üks' kaikiš kal'hembiš metalloišpäi, arv rippub puhthudespäi lujas, 99,99 %-renijan kilogramm maksoi US$3000 vl 2014.

 Irdkosketused 
 Renii webelements.com-saital. 
 Kirjutuz renijas Himižiden elementoiden populärižes n-t.ru-kirjištos. 

Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe