Vladikavkaz

Vladikavkaz (,  [Dzaudžikau] «Dzaugan eländpunkt») om Venäman lidn da lidnümbrik valdkundan suvipäivlaskmas. Se om Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan administrativine keskuz i kaikiš suremb lidn. Om «sodahoštusen lidn»-arvonke vspäi 2007.

 Istorii 
Eländpunktan aluz om pandud vl 1784 kuti Vladikavkaz-lidnuz Venälaižen imperijan Jekaterina II-imperatornaižen käskön mödhe hänel valitud sijha Georgijevskan traktatan vahvištusen jäl'ghe. Soda-gruzine te zavodiše lidnas.

Vladikavkaz om lidnan oficialiženke statusanke vspäi 1860. Vl 1875 raudte ühtenzoiti lidnad Rostovanke. Vozil 1931−1944 i 1954−1990 lidnan nimi oli Ordžonikidze, vll 1944−1954 — Dzaudžikau. Vspäi 1990 oficialine venäkel'ne nimituz om eziauguine.

Vladikavkaz šingotase mujumetallurgijan koumel tegimel, kahtel gidroelektrostancijal, elektroladimiden i elektrokomponentoiden koumel tegimel, sauvondmaterialiden pästandal (savič, pumaterialad, katuzmaterialad), sömtegimištol (oluden, etilspirtan, väghižiden alkogoližiden jomiden tehmine), mugažo stökolpakuitesen, zirkloiden i bioetanolan tegimed, kalližarvoižiden kividen ümbriradmine i nahktegim ratas lidnas.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase tazovaldkundan päivnouzmas, Terek-jogen () mougotil randoil, Kavkazan pohjoižil pautkil. Lidnan keskuzpala seižub 692 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl.

Matkad Moskvhasai om 1504 km pohjoižhe orhal. Lähembaižed järedad lidnad oma Nal'čik lodeheze (117 km avtotedme), Nazran' pohjoižpäivnouzmha (26 km avtotedme) i Groznii päivnouzmha (113 km avtotedme).

Klimat om ven ezimägišton. Voden keskmäine lämuz om +9,2 C°, kezakun-elokun +18,1..+20,7 C°, tal'vkun-uhokun −0,6..−1,9 C°. Voib toda pakaižid −22 Cel'sijan gradushasai kül'mkus-keväz'kus, i räkäd korktemb mi +30 C° keväz'kus-redukus. Ekstremumad oma −27,8 C° (viluku, uhoku) i +39,2 C° (eloku). Kezaaigan minimum om +2,2 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +27,1 C° (tal'vku). Ei voi panda halad kezakus-elokus, sügüz'kun minimum om 0 C°. Paneb sadegid 883 mm vodes, enamba semendkus-elokus (93..113 mm kus), vähemba tal'vkus-uhokus (31..34 mm kus).

 Tobmuz 
Vladikavkaz jagase nelläks administrativižeks rajonaks. Lidnanvuitte Zavodskoi-žilo da viž muite žilod mülüdas lidnümbrikho Vladikazkazan ližaks, kaik ned alištudas lidnrajonile. Lidnümbrikon pind om 291,61 nellikkilometrad.

Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Ezitajiden suiman ezimez'. Hän valičese suiman 32 ezitajal videks vodeks. Kaik rahvaz valičeb suiman ühtnijoid videks vodeks. Edeline suiman ezimez' om Ruslanbek Ikaev (sügüz'ku 2019 — heinku 2022). Lidnan Administracijan pämez' panese radnikusele suimal videks vodeks mugažo. Municipalitetan Administracijan pämez' om Väčeslav Mil'dzihov vn 2021 heinkuspäi. Edeline Administracijan pämez' om Tamerlan Farniev (sügüz'ku 2019 — kezaku 2021).

 Eläjad 
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 130 755 eläjad, vl 1959 — 164 420 eläjad. Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 311 693 ristitud, lidnümbrikon — 330 148 ristitud. Vn 2021 rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 295 830 eläjad, kaiken lidnümbrikon — 312 755 eläjad. Kaik 306 978 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 325 tuhad eläjid vl 1992.

Rahvahad (lidnümbrik, enamba 0,4 % vl 2010): osetinalaižed — 63,9 %, venälaižed — 24,5 %, armenijalaižed — 3,5 %, gruzijalaižed — 2,2 %, ingušad — 1,1 %, azerbaidžanlaižed — 0,7 %, ukrainalaižed — 0,6 %, grekalaižed — 0,5 %, toižed rahvahad da rahvahuden ozutandata — 3,0 %.

 Openduz 
Üläopendusen aluzkundad:
 Pohjoižosetijan valdkundaline universitetPohjoižosetijan valdkundaližen universitetan sait (nosu.ru).    K. L. Hetagurovan nimed
 Pohjoižkavkazan kaivuzmetallurgine institut (valdkundaline tehnine universitet)
 Pohjoižosetijan valdkundaline medicinine akademii
 Pohjoižosetijan valdkundaline pedagogine institut
 Mägiden valdkundaline agrarine universitetMägiden valdkundaližen agrarižen universitetan sait (gorskigau.ru). , i agrarine kolledž senno
 Vladikavkazan modan institut
 Vladikavkazan ohjandusen institut
 Tekstil'tegimišton biznesan i tehnologijoiden institut
 Civilizacijan institit
 Kontemporarine gumanitarine universitet

Niiden ližaks, läz 15 professionaližen keskopendusen aluzkundad ratas lidnas.

 Galerei 

 Tetabad ristitud 
Sündnuded
 Valerii Gazzajev (sünd. 1954) — Nevondkundaližen Ühtištusen futbolist (ezirivenvändai) i Venäman futboltrener.
Elänuded
 Valerii Gergijev (sünd. 1953) — osetijalaine mez', Nevondkundaližen Ühtištusen i Venäman dirižor.

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (vladikavkaz-osetia.ru). 


Kategorii:Venäman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
*
Kategorii:Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan lidnad
Kategorii:Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan lidnümbrikod