Taivaz

Taivaz om avaruz Man vai miččen-ni toižen astronomižen objektan pindan päl. Avaros znamoičendas — ühthine nägu, kudamb lagištase neciš objektaspäi kosmoshasai.

Antikaigan amuižed rahvahad lugiba taivast i mad jumaloiden i ümbrištoiden ezitatoikš. Sättujad taivhale i male jumalad oliba Uran i Geja amuižil grekalaižil, Nut i Geb amuižil egiptalaižil.

 Man taivaz 
Man taivhan nägu rippub päivesen aigaspäi, voz'aigaspäi, säspäi i kaclijan korktusespäi valdmeren pindan päl. Taivhal pil'ved i Man Kudmaine-kaimdai nägudas paksus.

Päivän pil'vetoi taivaz om taivazman mujun. Zoriden aigan (Päiväižen nouzmas i laskmas) sädegiden matk taivhas ližadub, i sen muju oleskeleb pakuižen, ruskedpakuižen i rusttan ližamujun, voib nähta vihandad-ki sädeged harvas.

Öližel aigal taivhan muju vajehtase muzasinižeks. Voib nähta sel'ktas Kudmašt, tähthid i toižid astronomižid objektoid. Lunad oleskeldas 90..400 km korktusel. Tähthakaz taivaz om kaikiden paštoimiden ühtmuz, kudambid voib nähta öl vai hämäras taivhanröunan päl.

Päivän aigan taivhan loštuz ühtel korktusel voib vajehtadas kümnikoihe kerdoihe vauktusen häiktusen tagut vaiše. Se rippub mugažo neniš parametroišpäi: päivesen aig, Päiväižen korktuz, čuraduz i sijaduz, il'man nepsuz, pölüstoitand i aerozoliden mülütand.  

 Taivhaze sidodud vepsän tärtused 
 Poud — pil'vesetoi taivaz.
 Taivazma — sinivauvhan mujun.
 Taivhaline — Ülähäine.
 Taivhansaub, taivhan kareguz — taivhad.

 Taivhaze sidodud vepsän muštatišed da ozoitesed 
 Muštatišed 
 Eile rad taivhas, a om mas.
 Kacud taivhaze, ka kand regen kukerdab. (ole tark)
 Kittäs, ka kuti taivhale letas. (kittäs liigan)
 Kur'g taivhas, a muna perskes. (pästtud voimusen polhe)
 Rad ei ole taivhal, a om mas.
 Samba libub hagole, meletab, miše jo taivhas om.
 Su avaida, ka taivhaspäi ei lankte.
 Taivaz om korktal, ei kule rahvast.
 Taivaz sanub: sapkad, mö sanum: eile.
 Ühten taivhan al olem. (olem kohtaižed)

 Ozoitesed 
 Taivastme ajeleb äi rahvast, ei ni kerdad nägude (angelad).
 Vellen hebošt ei voi tabata, sizaren laudruzuid ei voi kerata (ahav da taivaz).

 Homaičendad  


Kategorii:Atmosfer