Nikel'

Nikel' (Ni — niccolum latinan kelel) om kaks'kümne kahesanz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om kümnendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — kahesanden gruppan laptalagruppas, VIIIB), tabluden nelländes periodas.

 Ühthine ümbrikirjutand ​
Nikel' om levitadud Man kores keskmäras, 0,01 % massan mödhe vai 100 grammad tonnas. Voib löuta ičesündujad nikelid vaiše meteoritoiš raudanke ühtes. Vl 1751 ročine Aksel' Fredrik Kronstedt-himik sai puhtast nikelid ezmäižen kerdan.

Metall da sen ühtnendad oma toksižed, kuctas allergišt reakcijad. Nikelin otand südäimehe om vitiligon ühteks süišpäi.

 Fizižed ičendad 
Nikel' om lujas kova plastine tagokaz korrozijanvastaine hobedaižvauged päličmänendmetall. Elementan elektroniden konfiguracii orbitaliden mödhe voib olda mugoi-ki: 2, 8, 17, 1.

Atommass — 58,6934. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 8,9 g/sm³. Suladandlämuz — 1728 K (1455 C°). Kehundlämuz — 3003 K (2730 C°).

Londuseline nikel' kogoneb vides stabiližes izotopaspäi: 58Ni (68,27 %), 60Ni (26,10 %), 61Ni (1,13 %), 62Ni (3,59 %), 64Ni (0,91 %). Tetas 26 ratud radioaktivišt izotopad 48..57, 59, 63, 65..78 atommassanke, i kahesa izomärad. Niiden keskes kaikiš hätkembad čihodajad oma 59Ni-izotop (T½=76 tuhad vozid), 63Ni 100,1 vot pol'čihodamižen pordonke i 56Ni-izotop (T½=6,07 päivest).

 Himižed ičendad 
Nikel' om vähäaktivine himižešti. Ei ole reakcijad nenidenke substancijoidenke: vezi, muglad i erased muiktused. Muigotandmärad: +3..+1, mugažo +4 harvoin. Metall om kattud hapandusen kerthel normaližiš arvoimižiš. Nikel' palab il'mas tuhkan nägus vaiše i sädab kaht hapandust: NiO i Ni2O3.

Metall segoitase aktivižikš vähän koncentriruidud azotmuiktuses:

i koncentriruidud palabas rikmuiktuses:
 ,

reakcii mäneb vitkos solmuiktusenke i vähän koncentriruidud rikmuiktusenke.

 Kävutand 
Ottas nikelid kävutamižhe tehmaha rosttumatont terast (sadud nikelin kaks' koumandest), raudatomid i räkänvastaižid ühthesuladisid. Kävutadas nikeliruimha pindoid, tehmaha vanuimid, akkumulätorid i järgeližid rahuzid. Renein nikel' om himižiden reakcijoiden katalizatoraks.

Saihe 2,25 mln tonnoid mail'mas vl 2016. Pätegijad (enamba 200 tuh. tonnoid) oma Filippinad, Venäma, Kanad, Avstralii, Uz' Kaledonii (Francii). Vl 2012 maksoi 15,5..17,6 US$ kilogrammas.

 Irdkosketused 
 Nikel' webelements.com-saital. 
 Kirjutuz nikeliš Himižiden elementoiden populärižes n-t.ru-kirjištos. 

Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe