Surat

Surat (mugažo anglijan kelel; ,  [suɾət], vanh. Surjapur — «Päiväižen lidn») om Indijan kahesanz' surtte lidn-millioner, Gudžarat-štatan kahtenz' surtte lidn Ahmedabadan jäl'ghe.

 Istorii 
Eländpunktan aluz om pandud Gopi-brahmanal 15. voz'sadan lopus. Vodele 1512 Surat oli Indijan päivlaskman znamasižeks rahvahidenkeskeižeks portaks. Portugalijalaižed sauvoihe lidnusen vl 1540, se seižub nügüd'aigan-ki.

Vozil 1615−1687 Angližen Ost-Indijan kompanijan üht torguindfaktorijoišpäi sijazihe Suratas. Vl 1668 kompanii pani torguindfaktorijan alust Bombeihe, sid' Suratan ižanduz mäni lanktushe.

Vl 1837 lämoipalo da sur'vezi murenzihe lidnan tobmad palad.

20. voz'sadan augotišele Surat kändihe möst torguindan i kebnan tegimišton keskuseks.

 Geografijan andmused 
Surat sijadase štatan suves, sen keskuzpala seižub kaks'kümnes kahtes kilometras Arabijan meren randištospäi. Randanpird om 35 kilometrad. Kaiken lidnan keskmäine korktuz om 34 m ü.m.t.. Lidnan keskuzpala levigandeb alangištos 13 m ü.m.t. korktusel, sijadase Tapti-jogen hural randal.

Lidn sijadase 284 km suvhe štatan administrativižes Gandinagar-keskusespäi. Matkad Mumbaihesai om 240 km suvhe orhal vai 300 km avtoteidme.

Klimat om tropine savannan, mussonine räk. Om kaht sezonad: vihmoiden da kuivaig. Räkämbaižed oma sulaku, semendku da kezaku, niiden keskmäine lämuz om +30..+31 C°. Tal'vkun da vilukun kesklämuz om +23 C°. Ekstremumad oma +4,4 C° (viluku) i +45,6 C° (sulaku-kezaku). Paneb sadegid 1200 mm vodes. Kezaku-sügüz'ku oma vihmasižed (200..450 mm kus), sen tagut lujad sur'veded oleldas. Kuiv pord om jättud aig (43 mm kaikes pordos). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 33..44 % röunoiš kül'mkus-sulakus i 70..80 % kezakus-sügüz'kus.

Surat jagase seičemeks administrativižeks zonaks.

 Eläjad 
Lidnan ristitišt ületi millionad 1980-nziden voziden augotišes (912,600 eläjad vl 1981 i 1,519,000 eläjid vl 1991). Vl 2011 lidnan eläjiden lugu oli 4,462,002 ristitud 326,5 km² pindal. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

 Ižanduz 
Suratan kogosüdäiprodukt om 40 bln US$ fiskaližel vodel 2011−2012 (kahesanz' sija Indijan lidnoiden keskes), vl 2010 se oli 14 bln US$.

Lidn om Indijan kul'turan da turizman keskuz, diamantoiden leiktamižen da poliruindan mail'man keskuz, Indijan «šuukan pälidn». Toižed tegimišton sarakod oma kivivoin da gazan samine, laivansauvomine, metallurgii, mugažo cementan, mineraližiden heretusiden da bumagan tehmine.

Mail'man elektrotehnologižiden IBM- da Wipro-kompanijoiden palakundad sijadasoiš lidnas (faktižešti vai virtualižešti).

 Transport 
Avtobusad da kiruhavtobusad oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes. Kebnan metron kahten jonod sauvomine jätktase vspäi 2021 i linneb vaumiž vn 2027 lopus. Surat-päraudtestancii radab vspäi 1860.

«Deli — Mumbai»-kiruhte läbitab lidnad, mugažo «Surat — Kolkat»-kiruhte zavodiše lidnas.

Rahvahidenkeskeine civiline Surat-lendimportRahvahidenkeskeižen Surat-lendimportan sait (suratinternationalairport.com).  (STV / VASU, 1,2 mln passažiroid vl 2022) sijadase üks'toštkümnes kilometras suvipäivlaskmha lidnan keskuzpalaspäi Magdall-avanportanno (Magdalla). Sišpäi tehtas reisid Indijan surihe lidnoihe i lähižiden štatoiden lidnoihe, AÜE:n Šardžaha i Dubaihe.

 Galerei 

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Surat-lidnan ohjastusen oficialine sait (Surat Municipal Corporation, suratmunicipal.gov.in). 


Kategorii:Indijan lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kategorii:Gudžaratan lidnad