Vatikan

Vatikan (, oficialine virkand [ˈstatus tʃiviˈtatis vatiˈkane], klassine [ˈstatʊs kiːwɪˈtaːtɪs waːtɪˈkaːnae̯],  [ˈstaːto della tʃitˈta ddel vatiˈkaːno]) — valdkund da lidn Evropan suves. Se om associacijoiš Italijanke.

Iče ičeleze pälidn, se om anklav Riman südäimes. Vatikan om kaikiš penemb ripmatoi valdkund Mas. Verazmaižed sur'oigenduzkundad sijadasoiš Riman territorijal.

 Istorii 
Vn 1929 11. päiväl uhokud Vatikan sai ripmatomut Italijaspäi.

 Geografijan andmused 
Vatikan om röunoiš kaikiš polišpäi Italijanke, mavaldkundröunan piduz om 3,2 kilometrad.

Vatikan sijadase Vatikanan kukhal Riman lodehližes palas. Severz'-se sadoid metrid om Tibr-joghesai.

 Politine sistem 
Ohjandusen form om absolütine teokratine monarhii. Papa om katoližen jumalankodikundan tobmuden koumen sarakon pä i lopuline instancii. Kardinalad valitas papad hänen elon pitte strokuks. Nügüdläine valdkundan pämez' om Francisk-papa (266. lugul), valitihe händast vn 2013 13. päiväl keväz'kud.

Vatikanan ohjastuz om Rimalaine Kurii (latin. i ). Pjetro Parolin om valdkundan sekretarikš (59nz' lugul) vn 2013 redukun 15. päiväspäi.

 Eläjad 
Vl 2013 valdkundan eläjiden lugu oli 839 ristitud, vl 2017 — 1000 ristitudTäuz' kaceg (Vatikan-lidn) // Mail'man faktoiden kirj. — Cia.gov. . Läz koumed tuhad Italijan rahvahanikoid ratas Vatikanas päivän aigan.

Person sab rahvahanikust radnikoičendan taguiči jumalankodikundha näht i kadotab sidä radon Vatikanas lopun jäl'ghe. Ristit ei voi sada rahvahanikust sündundan Vatikanha tagut. Kadonu Vatikanan rahvahanikuz vajehtase Italijan rahvahanikushe ku ei tošt rahvahanikust, vn 1929 kožundkirjutesen Italijanke mödhe.

 Ižanduz 
Ižanduz om kommertižetoi planan alusel. Se šingotase katolikoiden andaks rahatomižil i turizmal (suveniriden, počtmarkoiden i Vatikanan evrorahuziden mönd, maksline tulend muzejihe), kirjoiden pästandal, uniforman omblendal, mozaikan tehmižel. Ičeze varaelektrostancii om valdkundas, kävutadas päiväiželektropanelid. Vatikanan bank om olmas vspäi 1942, se nimitase «Religijan azjoiden institut» (IOR, , ).

Vl 2013 büdžetan tulendad oliba 315 mln, mänetused — 348 mln (KTO:n andmused, US$ ekvivalentas).

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Vatikan-valdkundan oficialine sait (vaticanstate.va).     
 Pühän Valdištmen oficialine sait (vatican.va).