Urus-Martan

Urus-Martan (,  vai МартантIе) om Venäman lidn da lidnankund Čečenijan Tazovaldkundan keskuzpalan suvipäivlaskmas. Se om Urus-Martanan rajonan administrativižeks keskuseks da palaks.

 Istorii 
Eländpunktan aluz om pandud vozil 1708−1713 kuti Хьалха Марта-aul severziš-se futorišpäi elänzoitmaha tahod. Vl 1832 Venäman imperijan armii murenzi aulad. Vedihe čečenan rahvahan suimid neciš eländpunktas (vll 1840, 1918, 1923). 19. voz'sadan kahtendel polel venämalaižiden kaikenaigaine Urus Martan-varmitez () oli saudud läz necidä čečenalaižiden aulad, ühtištadihe niid aigan mändes.

Nevondkundaližen aigan lugetihe Urus-Martanad žiloks, sikš miše vaiše omblendfabrik da kaks' mecanümbriradmižen cehad oliba tegimišton edheotandoil, ristitišt ajeli burlakoita sauvojikš toižihe regionihe. Žilo sai lidnan statusad vl 1990. Voziden 1994−1996 i 1999 sodoiden aigan Urus Martanan erased pertid oliba muretud bombanheitandal.

Urus-Martan šingotase sauvondmaterialiden tegimil (raudbeton, vahtbetonižed blokad, asfal't), söndtavaroiden kombinatal (vspäi 2019), mugažo konditerine fabrik i lindferm ratas.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase rajonan pohjoižpalas, Martan-jogen randoil ( 61 km pitte, Sunžan i Terekan oigedpol'ne bassein), 235 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Martan-jogen Tangi- i Rošni-ližajoged jokstas lidnas mugažo.

Matkad Grozniihasai om koumekümne kilometrad pohjoižpäivnouzmha. Toine lähembaine lidn om Ačhoi-Martan 21 km päivlaskmha orhal vai 23 km avtotedme.

 Tobmuz 
Urus-Martan om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.

Lidnankundan Deputatoiden nevondkundan ezimez' om Mohmad Dikaev vn 2021 tal'vkuspäi. Edeline ezimez' om Musa Saaev (keväz'ku 2017 — tal'vku 2021). Edeline merijan pämez' (mer) om Salamu Asuev (tal'vku 2015 — keväz'ku 2017).

 Eläjad 
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 49 090 ristitud, rajonan kaks' videndest, vn 2021 — 63 449 ristitud. Vl 2017 lidnan ristitišt oli 58 588 eläjad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

Rahvahad (enamba 1 % vl 2010): čečenalaižed — 96,4 %, venälaižed — 1,8 %, toižed rahvahad — 1,5 %, rahvahuden ozutandata — 0,3 %.

Islaman enamba mi kaks'kümne pühäpertid oma saudud lidnas.

 Openduz 
Lapsiden opendusen aluzkundad oma üks'toštkümne nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 2..8, 10, 12, 13), kuz' keskškolad (nomer 1..4, 6, 7), škol-internat nomer 1, rajonan lapsiden sädamižen pert', čomamahtoiden škol, rajonan sportškol nomer 1.

Urus-Martanan Regionidenkeskeižen medicinižen kolledžan filialUrus-Martanan filialan lehtpoled Regionidenkeskeižen medicinižen kolledžan mmtk26.ru-saital.  (Jessentukad) i privatine ekonomikan da oiktusen kolledžEkonomikan da oiktusen kolledžan sait (keip.prof95.ru).  oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš. Ende Orenburgan servisan da tehnologijoiden kolledžan filial radoi mugažo.

 Galerei 

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (meriya-urus-martana.ru). 

Kategorii:Venäman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kategorii:Čečenijan Tazovaldkundan lidnad
*