Vezi

Vezi (vezinikan oksid vai vezinikan gidrohapanduz) om himine substancii sel'ktan nozoluden nägunke.

 Ühthine ümbrikirjutand 
Vezi om mujutoi (penes lugumäras), hajutoi da magutoi. Himine formul om H2O vai HOH. Veden molekulas om kaks' vezinikan atomad da üks' hapanikan atom. Voib olda 135 veden toižendad izotopoiden mödhe.

Substancii oleskeleb kovas olendas lumen vai jän, gazanvuiččes — veden purun. Läz 70,8 procentad Man pindad om kattud vedel — Manvaldmeri (valdmered i mered), järved, joged, jä, gruntvezi, puru da pil'ved.

Vezi om hüvä segoitai. Om gazid da solid (tipižid segoitadud substancijoid) vedes londuseližidenke arvoimižidenke. Vedel om päznamoičend elon sündundas da olendas Mal, eläbiden organizmiden himižes sauvuses, klimatan da sän formiruindas.

Veden ninevuz om 0,9982 g/sm³, suladandlämuz om 0 C°, kehundtemperatur om läz 100 C° (rippub atmosferižes painudespäi).

 Himižed ičendad 
Vezi om vezinikan palamižen (muigotandan) produktaks reakcijas hapanikanke, no voib olda toižiden-ki himižiden reakcijoiden lopuližeks rezul'tataks, mugomiden kut hil'vezinikoiden i toižiden organižiden substancijoiden palamine.

Voib sada vet:
 neniden reakcijoiden satuseks —




 neitralizacijan reakcijoiš —




 metalloiden hapandusiden endištandas vezinikal —
 .

Vezi čihodase joudjaks hapanikaks i molekulärižeks vezinikaks neniš arvoimižiš: lujas korktad lämuded, vai elektroliz (elektrojoksusen paineg), vai ionizirui sädegoičend:
 .

Vezi reagiruib honuzlämudel:
 aktivižidenke metalloidenke (natrii, kalii, kal'cii, barii da tž.)


 ftoranke i galogenkeskeižidenke ühtnendoidenke:

  (madalil lämuzil)

 .

 Erased veden toižendad vepsäks 
 Kezavezi — vezi honusen temperaturanke.
 Ristvezi — vezi londuses Vederistmiden aigan.
 Rougvezi — kostunu vezi kevädel.
 Uhk, uhkvezi — lumenalaine vezi.

 Vedhe sidodud vepsän muštatišed da ozoitesed 
 Muštatišed 
 Aig astub, kuti vezi jokseb.
 Enzne vezi jo meres om. (männu azj)
 Heinäd alemb, vet ülemb.
 Ištujan kiven alle vezi ei jokse.
 Kadoi kuti kala vedhe.
 Kala vedeta ei elä.
 Konz vezi persken alle tuleb, siloi i ujumaha.
 Leib da vezi — saldatan söm.
 Minus jo ei midä otta: ni jauhod, ni vet. (olen ravaz)
 Märg ei varaida vet.
 Palanu lämoid ei varaida, a upnu — vet.
 Pästa kivi vedehe, jüged om sigäpäi vedada.
 Süväs kaivos vezi ei lopte.
 Toižes kodiš i vet toižin kandištas.
 Tünäs vedes sured kalad kudodas.
 Vanh ak vinad job, laho pu vet vedab.
 Veden mödhe i vedehine löudase.
 Veden taga mäned vet ecmähä.
 Vedes-se vezi. (kaik om järgenduses; kaik om ičeze sijil)
 Vezi karaižen löudab.

 Ozoitez 
 Must härgaine om lujas joll'akaz, hot' äjak vet anda, ka kaiken job. (küuduk)

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Vsevolod Arabadži: Veden ozoitesed n-t.ru-saital. 
 Vezi n-t.ru-saital. 
 Veden fazdiagrammad lsbu.ac.uk-saital. 


Kategorii:Segoitajad
Kategorii:Nozoluded
Kategorii:Muiktused
Kategorii:Oksidad
Kategorii:Alused