Francijan kel'

Francijan kel' (ičeze nimituz: Français) om üks' gallo-romanižiš, indoevropižiš kelišpäi. Se om Francijan, Kanadan, Monakon, Bel'gijan, Šveicarijan, Lüksemburgan da erasiden-se Afrikan i Valdmerimaiden valdkundoiden oficialižeks keleks.

Pagižijoiden lugu om 274 millionad ristituid (2014) kuti mamankel' i toine kel', sidä kesken 76 mln ristituid (2012) kut mamankel'. Francijan kirjkel' om latinan kirjamišton pohjal diakritižiden znamoiden ližadusenke. Reguliruindorganizacijad oma Francijan akademii (fr.: Académie Française, vspäi 1635, sijadase Parižas) i Francijan kelen Kvebekan ohjastuz (fr.: Office québécois de la langue française, OQLF, vspäi 1961, sijadase Monreališ).

Francijan kel' kävutase ÜRO:n i EÜ:n ühteks radkelišpäi. Se om levitadud kaikil kontinentil, toine mugoine kel' om anglijan kel'.

 Ümbrikirjutand 
Francijan kirjamišt mülütab 26 latiništ kirjant, niišpäi k- i w-kirjamed kävutasoiš ottud velgha verhiš sanoiš vaiše. Kirjamed diakritižidenke znamoidenke ei mülügoi päkirjamištho, no kirjutamine niita lugese grammatižeks petuseks oficialižikš. Diakritik kävutase vokaliden täht päpaloin (eéèêë — akut, gravis, cirkumfleks, trema) i kuvastab oiktad virkandad, eile painendad; sedil' Çç-konsonantas znamoičeb [s]-kulundad, eile [k], edel vokalid, päiči vokališ i, e. Painend om fiksiruidud jäl'gmäižel tavul.

Francijan kel' om flektivine verban aigoiden šingotadud sistemanke. Libui rahvahaližes latinan kelespäi (oli levitadud Rimalaižen imperijan provincijoiš) i läksi sišpäi edahamb mi toižed romanižed keledDu françois au français (Francijan kelespäi francijan kel'he) academie-francaise.fr-saital. . Kacmata lugendan ohjandimiden olendha, piidab panda muštho kaikuččen sanan oiktad virkandad.

 Lugusanad 
 un / une [œ̃] — üks' 
 deux [dø] — kaks' 
 trois [tʁwɑ] — koume 
 quatre [katʁ] — nell' 
 cinq [sɛ̃k] — viž 
 six [sis] — kuz' 
 sept [sɛt] — seičeme 
 huit [ɥit] — kahesa 
 neuf [nœf] — ühesa 
 dix [dis] — kümne
 vingt [vɛ̃] — kaks'kümne
 trente [tʁɑ̃t] — koumekümne
 cent [sɑ̃(t)] — sada
 mille [mil] — tuha

 Frazad 
 Bonjour! (oficialižikš) / Salut! (oficialitomikš) — Tervhen!
 Comment vous appelez-vous? (oficialižikš) / Comment t’appelles-tu? (oficialitomikš) — Kut teid kuctas? / Kut sindai kuctas?
 D'où venez-vous? — Kugalaine olet?
 Où vivez-vous? — Kus tö elät?
 Au revoir! — Nägemižhesai!
 Merci. — Kitän.

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Francijan kelen levigandmižen agentuz verhiš maiš (fle.fr).   


Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe
Kategorii:Bel'gijan keled
Kategorii:Burkina Fason keled
Kategorii:Burundin keled
Kategorii:Čadan keled
Kategorii:Francijan keled
Kategorii:Kanadan keled
Kategorii:Kongon Demokratižen Tazovaldkundan keled
Kategorii:Kot d'Ivuaran keled
Kategorii:Lüksemburgan keled
Kategorii:Monakon keled
Kategorii:Ruandan keled
Kategorii:Šveicarijan keled