Sol

Järgeline sol vai Keitandsol (himijas — natrijan hlorid, NaCl) om ezmäižen tarbhaižusen söndtavar. Se om mujutomad kristallad. Kävutadas maguteseks.

Sol oleleb järedanke i henonke jauhosenke; puhtaz, jodiruidud, nitritine. Puhthuden mödhe jagase sortuikš: üläsort, ezmäine sort, toine sort.

Sadas kaivuzišpäi ümbriradmižeta, merespäi i soljärvišpäi veden purutusel, mareiguišpäi solsegoitusen kül'menzoitusel.

 Biologine rol' 
Sol om tarbhaine ristitun da toižiden eläbiden olijoiden elonradmižen täht, se mülütab hloran i natrijan ionid. Hloran ion om solmuiktusen pämaterial, südäikoht suladab sömäd sen abul. Natrijan ion ühtneb nervimpul'soiden oigedamižhe, lihasiden kuiduiden radho toižiden mikroelementoiden ionidenke. Niiden mairiž vedab organizmad vällüdennoks i lujetadud šupštusennoks. Sil-žo aigal natrijan liig ližadab veren painut i pidestub nozoluden eritandad.

Mail'man tervhudenkaičendan organizacii rekomenduib röunatada natrijan kulutandad kahtel grammal päiväs täuz'kaznuzile, mugoine natrijan lugumär mülüb solan vidhe grammaha. Pidab muštta, miše natrii om toižiden söndtavaroiden palaks, i sol mülüb lihaproduktoihe, mineralvedhe da paštateshe, ka puhthan solan kulutand voib olda sekundarižeks.

 Solha sidodud vepsän muštatišed 
 Enččel solal ei jotanzoita. (mi oli, ka mäni lophu)
 Solatomad särpta da ei mel'hišt čukoida.

 Homaičendad 

Kategorii:Magutesed