Šal'gotarjan

Šal'gotarjan ( [ˈʃɒlɡoːtɒrjaːn], ) om lidn Mad'jaranman pohjoižes. Se om Nograd-agjan administrativižeks keskuseks (vspäi 1950) da palaks.

 Istorii 
Šal'gon zamk i jumalanpert' oliba saudud 13. voz'sadal. Zamkan ruinad oma kaičenus läz lidnad. Nügüdläine eländpunkt šingotaškanzihe kivihilen samižel 19. voz'sadan keskes. Se sai lidnan statusad vl 1922. Samine kivihilen kaivuzišpäi om sauptud nügüd', kebnad varad tuliba lophu.

Šal'gotarjan šingotase metallurgižel tegimel (ratas viluvanundan i nagloiden cehad vaiše), turizmal, tehnopark om saudud vodele 2000. Ende stökoltegim i lämuzizoläcijan tegim radoiba mugažo.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase agjan pohjoižpäivnouzmas, Karanč-Medveš-mägimassivanno, 299 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om mecoid korktoil kukhil lidnas ümbri.

Matkad Budapešthasai om 120 km suvipäivlaskmha, Miškol'chasai om seičemekümne kilometrad päivnouzmha.

Klimat om ven kontinentaline Atlantižen valdmeren i Keskmeren valatoitusenke, pil'vekaz vodes läbi. Voden keskmäine lämuz om +10,0 C°, ühten..kahten gradusad alemba mi valdkundan keskmäras, kezakun-elokun +18,5..+19,1 C°, tal'vkun-uhokun −2,0..+0,6 C°. Paneb sadegid 609 mm vodes, enamba semendkus-elokus (61..80 mm kus), vähemba tal'vkus-keväz'kus (32..40 mm kus) i redukus (37 mm).

 Eläjad 
Vn 2001 Mad'jaranman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 42 528 ristitud, vn 2011 — 37 166 ristitud 100,84 km² pindal, vn 2022 — 31 312 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 46 763 eläjad vl 1980 i 45 351 eläjad vl 1990. Somoskőújfalu-žilo (2,2 tuh. rist. vl 2015) läksi lidnaspäi vl 2006 lidnan jügedan ekonomižen situacijan tagut.

Religijan mödhe (2022): riman katolikad — 28,5 %, kal'vinistad — 1,7 %, lüteranižusen polenpidajad — 1,0 %, grekan katolikad — 0,3 %, toižed uskojad — 3,2 %, religijatomad — 20,8 %, jätiba vastuseta — 44,5 %.

 Galerei 

 Irdkosketused 
 Lidnan oficialine sait (salgotarjan.hu).  

Kategorii:Mad'jaranman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
*