Kaunas

Kaunas (mugažo litvan kelel, virktas [ˈkɐʊˑnɐs]) om Litvanman kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe. Se om valdkundan erine municipalitet, mülüb Kaunasan statistikan regionha i om sen keskuseks.

 Istorii 
Legendan mödhe panihe Kaunasan alust vodel 1030, no ezmäine mainitez lidnas vasttase vaiše vodel 1361. Eländpunkt sai lidnan statusad vl 1408. Vl 1441 Kaunas ühtni Hanza-ühtištushe, i 16. voz'sadan augotišes se oli jo Litvanman ühteks kaikiš elokahambiš lidnoišpäi. Vodelpäi 1701 Kaunas oli Venämas (möhemba — Venälaižes imperijas). Vl 1862 ühtenzoittihe Kaunasad raudtel Venäman da Saksanman pälidnoidenke.

Konz Litvanma sai ripmatomut i kadoti Vil'nüsad, ka pälidn sirtihe Kaunasha. Kaunas oli Litvanman pälidnan vodelesai 1940, sid' sirtihe pälidnad tagaze, Vil'nüsha (valdkundan konstitucijan mödhe Vil'nüs oli pälidnan kaiken). Toižen mail'man sodan aigan 30 tuhad kaunaslašt evrejalašt oli riktud.

 Geografijan andmused 
Kaunas sijadase 104 km lodeheze Vil'nüsaspäi. Lidn seižub Litvanman kaikiš surembiden Nämunasan () da Nerisan jogiden ühthejoksmusenno, 48 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Via Baltika-kiruhtel.

Klimat om ven kontinentaline Baltijan meren valatoitusenke. Keza om päivoikaz, tal'vaig om pil'vekaz lujas. Voden keskmäine lämuz om +7,9 C°, kezakun-elokun +16,3..+18,7 C°, tal'vkun-uhokun −1,4..−3,0 C°. Ekstremumad oma −36,3 C° (uhoku) i +35,3 C° (eloku). Kezaaigan minimum om +0,1 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +14,8 C° (uhoku). Ei voi panda halad kezakus-elokus. Paneb sadegid 710 mm vodes, enamba heinkus (96 mm) i elokus (84 mm), vähemba uhokus-sulakus (41..44 mm kus). Kun keskmäine relätivine il'man nepsuz vajehtase 67..73 % röunoiš sulakus-heinkus, 84..89 % redukus-uhokus.

 Tobmuz 
Kaunas jagase 11 nimitadud lidnrajonaks ( «tobminkund»).

Lidnan municipalitetan edeline pämez' om Andrüs Kupčinskas (Andrius Kupčinskas, 2007 − keväz'ku 2015).

 Eläjad 
Vl 2004 lidnan ristitišt oli 366 652 eläjad. Kaik 292 677 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaik 623 262 eläjad om ezilidnoidenke 8086 km² pindal (2022), valdkundan videndez.

Kaunas om üläopendusen lidnaks, läz 50 tuhad üläopenikoid elädas siš. Kaikiš suremb üläopendusen aluzkund om Universitet Vitautas Suren nimedUniversitetan Vitautas Suren nimed sait (vdu.lt).   (), sen aluz om pandud vl 1922. Kaik seičeme tuhad üläopenikoid om üks'toštkümnel fakul'tetal, ratas kaks' institutad mugažo.

 Sport 
 Kauno Žal'giris (futbolklub)
 Hegel'mann (futbolklub)
 FBK Kaunas
 FC Stumbras

 Mel'heižtahod 
Kaunasas om čomid arhitekturmuštnikoid: keskaigaižen lidnusen ruinad, äiluguižed jumalankodid, toižed istorižed pertid, muzejad.

 Galerei 

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnan municipalitetan oficialine sait (kaunas.lt). (litvan da anglijan kelil)


Kategorii:Litvanman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kategorii:Kaunasan agj