Belgorodan agj

Belgorodan agj () om Venälaižen Federacijan subjekt.

Se mülüb Federaližhe keskuzümbrikho.

Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Belgorod.

 Keled 
Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.

 Istorii 
Belgorodan agj om olmas vn 1954 vilukun 6. päiväspäi.

Belgorodan agjan PäkäskuzBelgorodan agjan Päkäskusen tekst. — Constitution.garant.ru.  om vahvištadud vn 2003 24. päiväl tal'vkud Agjan Duman ezitajil, om allekirjutadud gubernatoral sen-žo voden 31. päiväl tal'vkud da om väges nügüd' äiluguižidenke vajehtusidenke. Se vajehti endišt Päkäskust, kudamb oli vahvištadud vn 1995 20. päiväl sulakud.

 Geografijan andmused 
Agj röunatab Voronežan agjanke päivnouzmas, Ukrainanke suves da päivlaskmas (sen Luganskan, Har'kovan da Sumin agjoidenke), Kurskan agjanke pohjoižes. Belgorodan agj om mererandatoi.

Pind om 27 134 km², sidä kesken mustma otab 77 % territorijad, mec — läz kümnendest. Znamasižed joged oma Severskii Donc da Oskol. Agjan päivnouzmaižed joged mülüdas Don-jogen da Azovmeren basseinha, päivlaskmaižed joged — Dnepranjogen da Mustmeren basseinha.

Reljef om kukhikaz da vanoikaz. Kaikiš ülähaižemb nimetoi čokkoim sijadase agjan pohjoižes (277 m). Kaikiš alahaižembad čokkoimed oma jogiden kendäkod agjan suves.

Klimat om ven kontinentaline. Tal'v om hobed, keza om hätkeline. Heinkun keskmäine lämuz om +21..+23 C°, vilukun −5..−7 C°. Paneb sadegid 500..600 mm vodes.

Londuseližed varad oma raudkivend, boksitad, apatitad, sauvondmaterialad (letked, saved, mouckivi), mustma.

 Tobmuz 
Agjan pämez' om gubernator. Kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks. Väčeslav Gladkov radab gubernatoran vn 2020 kül'mkun 18. päiväspäi. Gubernator om mugažo agjan Ohjastusen pämez', hän märičeb sen strukturad da paneb Ohjastusen ühtnijoid radnikusile. Üks' ezmäine varagubernator da seičeme muite varagubernatorad oma hänele abhu.

Käskusenandai tobmuz om üks'kodine parlament. Se om Belgorodan agjan Dum 50 deputatanke viž vot valdatusen strokunke, rahvaz valičeb heid kaikid mugažo. Vasilii Poträsajev radab Agjan Duman ezimeheks vn 2015 vilukun 22. päiväspäi. Hän om valitud tošti vn 2015 valičendoiden jäl'ghe.

Radonoigendai tobmuz om Belgorodan agjan Ohjastuz. Agjan departamentad, ohjandused da laudkundad alištudas Ohjastusele.

Gubernatoran edelstrokuižed valičendad oliba vn 2021 19. päiväl sügüz'kud. Nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižel tural (78,79 %). Edeline gubernator om Jevgenii Savčenko, radoi seičeme strokud (18. tal'vku 1993 — 22. sügüz'ku 2020, sai 69,29 % änid vn 2017 valičendoil). Agjan Duman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2015 13. päiväl sügüz'kud.

 Eläjad 
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe agjan eläjiden lugu oli 1 532 526 ristitudVenäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (gks.ru). , vn 2021 — 1 540 486 ristitud. Kaikiš suremb agjan ristitišt oli 1 552 865 eläjad vl 2017. Kaikuččed kaks' ristitud koumespäi oma lidnalaižed.

Kaik om üks'toštkümne lidnad agjas da 18 lidnanvuittušt žilod. Toižed järedad lidnad (enamba 85 tuh. ristituid vl 2010) oma Vanh Oskol i Gubkin. Vl 2017 kaik oli 15 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.

Rahvahad (enamba 0,5 % vl 2010): venälaižed — 91,7 %, ukrainalaižed — 2,7 %, armenijalaižed — 0,5 %, toižed rahvahad — 2,2 %, rahvahuden ozutandata — 2,9 %.

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Belgorodan agjan gubernatoran oficialine sait (savchenko.ru). 
 Belgorodan agjan gubernatoran da Ohjastusen oficialine portal (belregion.ru). 
 Belgorodan agjan Duman oficialine sait (belduma.ru).