Olomouc

Olomouc (mugažo čehan kelel, virkand [ˈɔlɔmɔŭts], sijaline Holomóc vai Olomóc; ) om Čehanman kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe. Se om Olomoucan randan administrativižeks keskuseks da palaks.

 Istorii 
Lidn oli Suren Moravijan valdkundan keskuseks 9.-10. voz'sadal. Olomouc oli lidnuseks hätken aigan, ruhtinasen keskuz. Vl 1253 se sai kunigazlidnan statusad, i vhesai 1641 oli Pühän Rimalaižen imperijan Moravii-grafkundan pälidnaks. Ezmäine jonuz tuli lidnha vn 1841 redukus, läbiti ajaden Pragaspäi Venha vn 1845 elokus.

Olomoucan riman katoližen episkopatan aluz om pandud vl 1063, om olmas arhiepiskopataks vspäi 1777 tähäsai.

Olomouc šingotase mašinansauvomižel (pompad), metallurgijan tegimel, farmaceftižel tegimel, sömtegimištol (šokoladfabrik, maidproduktad, keitandsolan ümbriradmine), turizmal. Lidn om transportteiden znamasižeks keskuseks.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase valdkundan päivnouzmas, randan suvipalan keskuses, Morav-jogen randoil (, Dunain hura ližajogi), 219 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Praghasai om 200 km päivlaskmha, Brnohosai om kuz'kümne kilometrad suvipäivlaskmha.

Klimat om ven kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +8,7 C°, heinkun +19 C°, vilukun −1..−4 C°. Oleskeleb pakaižid tal'vel −15 Cel'sijan gradushasai, kezaaigan maksimum om +35 C°. Paneb sadegid 600 mm vodes.

 Eläjad 
Vn 2011 Čehanman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 101 003 ristitud. Kaik 100 494 eläjad oli lidnas vl 2018. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 105 537 eläjad vl 1991 i 106 063 eläjad vn 2021 rahvahanlugemižen mödhe. Läz 384 tuhad eläjid om lidnaglomeracijas (2019).

Palackijan universitet radab lidnas (, alusenpanend 1573, 20,5 tuhad üläopenikoid vl 2020).

 Transport 
Avtobusad i tramvaid oma kundaližeks transportaks lidnas.

Ezilidnelektrojonused ühtenzoittas ezilidnoidenke Olomouc-päraudtestancijaspäi (), sen sauvuz om restavriruidud vll 2009−2016. Lidn om znamasižeks raudtesol'meks.

 Irdkosketused 
 Lidnan oficialine sait (olomouc.eu). 


Kategorii:Čehanman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
*