Bolgarijan kel'

Bolgarijan kel' (ičeze nimituz: български език) om bolgarijalaižiden kel' da Bolgarijan valdkundkel'.

 Ühthižed andmused 
Nece kel' om indoevropine, slavine kel'. Mülüb slavižiden keliden suvižhe alagruppha. Pagižijoiden lugu om läz 9 millionad ristituid mamankeleks (2008) da 1 mln toižeks keleks. Pagištas Bolgarijas (7,2 mln vl 2015), Pohjoižmakedonijan Tazovaldkundas (2,0 mln, oficialine kirjkel'), Turkanman lodehes, Serbijan päivnouzmas, Grekanman pohjoižes, Ukrainan Odessan agjan päivlaskmas, AÜV:oiš (57 tuh. vl 2008).

Tetas kümnes paginoiden gruppas: koume päivnouzmašt, nell' päivlaskmašt, kaks' Makedonijas i emigrantoiden paginad. Reguliruindorganizacii om Bolgarijan Tedoakademijan Bolgarijan kelen institut (bolg.: Институт за български език), sijadase Sofijas, radab vspäi 1942.

Ičeze šingoteses kel' läbiti nenid pordoid: edel kirjkel't (edel 9. voz'sadad), amuižbolgarijan (9.−12. voz'sadad), keskbolgarijan (12.−16. voz'sadad), udenbolgarijan (jätktase 16. voz'sadaspäi).

 Kirjamišt 
Om 30 kirjant bolgarijan kelen kirjamištos:

А а/a/Б б/b/В в/v/Г г/g/Д д/d/Е е/ɛ/Ж ж/ʒ/З з/z/И и/i/Й й/j/К к/k/Л л/l/М м/m/Н н/n/О о/ɔ/П п/p/Р р/r/С с/s/Т т/t/У у/u/Ф ф/f/Х х/x/Ц ц/ʦ/Ч ч/tʃ/Ш ш/ʃ/Щ щ/ʃt/Ъ ъ/ɤ/, /ə/Ь ь/ʲ/Ю ю/ju/Я я/ja/

Jäl'gmäine kirjamišton reform oli vl 1945, se heiti kaht kirjant kävutandaspäi (Ѫ goläm jus i Ѣ je dvoino).

 Grammatik 
Slavižiden keliden tobjan palan erineden, analitizm harakterizuib bolgarijan kel't: läz ei ole kändoid (om pronominoiš vaiše), prepozicijad i sanoiden järgenduz otiba kändoiden funkcijoid; definitine artikl' kävutase i sijadase sanan lopus. Vaiše makedonijan kel' kävutab artiklid bolgarijan kelen ližaks slavižiden keliden keskes.

Pronominad kaičiba erasiden-se kändoiden formid: nominativ, akkuzativ i dativ. Kaks' lugud oma: üks'lugu i äilugu. Koume grammatišt sugud: mužiksugu, naižsugu, kesksugu. Ei ole verban infinitivad, vajehnikoiš prezensan üks'lugun 1. personan form ozutase. Männuden aigan nell' toižendad oma kaičenus: aorist (kävutase enamba), imperfekt (ottase paksus), perfekt, plüskvamperfekt. Slavižiden keliden enambuz kadoti sidä jagod. Niiden-žo erineden, nell' modust om bolgarijan keles tegendan ümbrikirjutamižen täht: järgeližed koume (indikativ, imperativ, kondicional), i renarativ, ku pagižii ei olend todištajaks oikti i starinoičeb tegendas, kudamban todesižuz voib olda väran.

 Lugusanad 
 един — üks' 
 два — kaks' 
 три — koume 
 четири — nell' 
 пет — viž 
 шест — kuz' 
 седем — seičeme 
 осем — kahesa 
 девет — ühesa 
 десет — kümne
 двадесет — kaks'kümne
 тридесет — koumekümne
 сто — sada
 хиляда — tuha

 Frazad 
 Здравейте! — Tervhen!
 Как се казваш? — Kut sindai kuctas?
 От къде си? — Kugalaine oled?
 Къде живееш? — Kus sinä eläd?
 Довиждане! — Nägemižhesai!
 Благодаря ти. — Kitän.

 Erased toižed sanad 
 mužik — мъж
 mam — майка
 minä — аз
 hän — той/тя/то
 sanuda — казвам
 kirj — книга
 vauged — бял
 kivi — камък

 Homaičendad 


Kategorii:Keled i dialektad kirjamišton mödhe
Kategorii:Bolgarijan keled