Tulii

Tulii (Tm — thulium latinan kelel) om kuz'kümne ühesanz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes, lantanoidoiden gruppaspäi (koumanz' grupp, kudenz' period), vanhtunuden klassifikacijan mödhe — koumanden gruppan laptalagrupp, IIIB.

 Ühthine ümbrikirjutand 
Element om harv londuses lujas, kaikiš harvemb lantanoidoiden keskesLeenson I.A. Химические элементы за 60 секунд (Himižed elementad 60 sekundas). — M.: AST, 2016. — 160 lp. — Lp. 48. — (70 faktad).  ISBN 978-5-17-096039-2., pala Man kores — 0,27 grammad tonnas. Ročine Per Teodor Kleve-himik avaiži tulijan hapandust vl 1879. Nimitihe mifižen Tule-saren mödhe (,  Fula), sijatihe sidä Evropan pohjoižes. Amerikaine Teodor Uil'jam Ričards-himik sai metallad ezmäižen kerdan vl 1911 i märiči sen atommassad.

Tulii ližadab substancijoiden vajehtusen pigut ristitun hibjas, segojad solad oma vähätoksižed. Kazmused läz ei otkoi tulijad südäimehe.

 Fizižed ičendad 
Tulii om pehmed da tagokaz, notked hobedakaz mametall. Kristalline segluz om geksagonaline ninev.

Atommass — 168,93422. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 9,321 g/sm³. Suladandlämuz — 1818 K (1545 C°). Kehundlämuz — 2223 K (1950 C°).

Londuseline tulii kogoneb üks'jäižes stabiližes 169Tm-izotopaspäi. Tetas 34 radioaktivišt izotopad 145..168, 170..179 atommassanke, i 26 izomärad. Niiden keskes kaikiš hätkembad oma 171Tm-izotop 1,92 vot pol'čihodamižen pordonke, 170Tm (T½=128,6 päivest) i tulii-168 (93,1 päivest). Kaikiš hätkembad eläjad izomärad oma 164mTm (T½=5,1 minutad) i 161m1Tm (läz vit minutad). Izotopad čihotas β- i protonižen (izotopad 146, 147, 149), α- i β-čihodamižen (izotopad 153..156) vai muite β-čihodamižen kal't (kaik toižed), kebnembad kändasoiš erbijaks, jüžmakombad itterbijaks, izotopad 168 i 170 — molembikš, izotopad 149, 153..155 — erbijaks i gol'mijaks.

 Kävutand 
Kävutadas tulijad elektronikas (informacijan kandajad, termoelementad) i optikas (lazerad), üläveimiden palaks, evron banknotoiš. Ottas kävutamižhe radioizotopoid röntgensädegoičendan purtkeks portativižen medicinižen diagnostikan täht.

Metallan päeksportör — Kitai, mugažo om sen löudmižsijid AÜV:oiš, Kazahstanas, Venämas, Ukrainas, Avstralijas, Brazilijas, Indijas i Skandinavijas.

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Tulii webelements.com-saital. 
 Kirjutuz tulijas Himižiden elementoiden populärižes n-t.ru-kirjištos. 

Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe