Lönnrot Elias

Elias Lönnrot (mugažo suomen kelel, lugedas: lönn-ruut; sünd. 9. sulaku 1802 Sammatti-tulendha, Nüland da Tavastgus, Ročinman kunigahuz — kol. 19. keväz'ku 1884 sigä-žo, Nülandan gubernii, Sur' Suomenman ruhtinazkund, Venäman imperii) — sur' suomalaine tedomez', lekar', kaikjal tutaban «Kalevalan» sädai.

 Biografii 
Elias Lönnrot oli sündnu vodel 1802 sulakun 9. päiväl goll'hä küläomblijan kanzha Sammattihe (nüg. Udenman agj) i eli mairhes. Lönnrot lopi ezmäi ročilaižen školan Tammisaares da Turkus, sid' universitetad Turkus (vodel 1827) da Hel'sinkiš (vodel 1832).

Vodel 1833 Elias zavodi rata lekarin Kajaniš. Sigä hän eli 21 vot, vodhesai 1853. Niil vozil Lönnrot äjan ajeli Suomenmadme, Karjaladme, Saamenmadme (M. Kastrenanke).

Vodelpäi 1853 — suomen kelen da literaturan professor Hel'sinkin universitetas. Vodelpäi 1862 surmhasai (19. keväz'ku 1884) eli Sammatti-kodiküläs. Vodelpäi 1876 — Venäman Imperatorižen Tedoakademijan arvostuzakademik.

 Tedotöd 
Kajaniš Lönnrot kirjuti «Kalevalan» (ezmäine versii — 1835, toine, täuz' — 1849), ročilaiž-suomalaižen vajehnikan i toižed kirjad: «Suomen rahvahan muštatesed» (1842), «Suomen ozoitesed» (1844), «Suomen maižandan kodilekar'» (1839) da «Suomenman kazvišt» (1860).

 Vepsän kelen tedoidused 
Lönnrotan doktordissertacii «Pohjoižčudin keles» («Om det Nord-tshudiska språket», 1853) om kirjutadud vepsän kelen polhe.

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Kalevalan polhe sait (kalevala.ru). (venäkelel)
 Kalevalan venäkel'ne tekst, Kiurun Einon da Mišinan Armasan kändand (kalevala.gov.karelia.ru).
 Kalevalan istorii (kalevala.onego.ru). (venäkelel)
 Kalevala suomen kelel (kaapeli.fi).

 Edesine lugemine 
 Vepsän kel' da kul'tur Elias Lönnrotan sädandrados //Kodima. — 2012. — # 5.

Kategorii:Suomenman kirjutajad
Kategorii:Suomenman kelentedomehed
Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe
Kategorii:Kelentedomehed kirjamišton mödhe
Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Kategorii:Sündnuded Ročinmaha
Kategorii:Kolnuded Nülandan gubernijas