Kano (lidn)

Kano (mugažo anglijan i hausa-kelil) om lidn Nigerijan pohjoižes. Se om Kano-štatan administrativine keskuz, valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe.

 Istorii 
Lidn oli Kanon kunigahusen pälidnaks 12. voz'sadal, sid' sultanatan pälidnaks vll 1430−1805. Vanhan lidnan seinäd i niiden verajad (12.-14. voz'sadad) oma kaičenus päpaloin. Lidn mainitase Dall-nimitusenke () üks'jäižen kukhan mödhe 15. voz'sadan lophusai. Pälidnan statusan kadotandan jäl'ghe lidnalaižed eliba läbi näl'ged 19. voz'sadal äi kerdoid (vozil 1807−1810, 1830nded, 1847, 1855, 1863, 1873, 1884, 1889−1890), sil-žo aigal Kano jäi regionan kommertižeks keskuseks. Tora Kanonno tegihe vn 1903 keväz'kus, i alištihe lidnad Suren Britanijan tobmudele. Vl 1967 Kano-štat om sätud.

Kano-lidn šingotase erazvuiččil kommertižil holitišil, tekstilin, nahkoiden i kengiden tehmižel (amussai), pähkmiden i puvillan torguindal.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase štatan keskuzpalan pohjoižes, savannan Sahel'-zonan suves, 488 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Klimat om kaks'sezonine tropižen savannan, päivoikaz vodes läbi. Voden keskmäine lämuz om +26,9 C°, sulakun-semendkun +31,8..+32,0 C°, tal'vkun-vilukun +21,3..+21,9 C°. Absolütine minimum oleskeli +4,9 C° (tal'vku, viluku), maksimum +44,8 C° (sulaku, semendku). Il'man lämuz voib ületada +34 C° miččel taht kul, ei voi olda madalamb mi +14 C° semendkus-sügüz'kus. Paneb sadegid 1149 mm vodes, enamba heinkus-elokus (307..400 mm kus), kuiv sezon oleleb redukus-sulakus (36 mm pordos), ei olele sadegid ani kül'mkus-keväz'kus. Il'man keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 66..76 % röunoiš heinkus-sügüz'kus, 19..30 % tal'vkus-sulakus,  36..57 % toižiš kuiš.

 Tobmuz 
Kano jagase kahesaks sijaližen ohjastusen nimitadud territorijaks (): Dala, Fagge, Gvale, Kano municipaline, Kumbotso, Nasarava, Tarauni, Ungogo. Niiden ristitišt om 329..980 tuh. eläjid (2022), kaikiš enamba tihedašti elänzoittud oma Dala (13,9 km²), Kano municipaline (14,9 km²) i Nasarava (48,7 km²), vähemba — Ungogo (214,5 km²) i Kumbotso (186,7 km²).

 Eläjad 
Vl 2006 lidnan eläjiden lugu oli 2,828,861 ristitud, vl 2016 — 3,931,300 ristitud (499 km² pindal). Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

Islaman mečetiden äjüz om avaitud, vspäi 2000 šariatan oiktuz om väges lidnas. Hristanuskondan jumalankodikundoiden viž pühäpertid oma saudud.

 Homaičendad 


Kategorii:Nigerijan lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
*