Bonn

Bonn (mugažo saksan kelel, saksalaižed virktas [ˈbɔn]) om Saksanman lidn Pohjoine Rein da Vestfalii-federacijanman suviröunanno, Rurštadtan kaikiš suvemb pala. Vozil 1949−1990 oli Saksanman Federativižen Tazovaldkundan pälidnaks, i om «federaližeks lidnaks», erased federaližed radnikoičendad sijadasoiš lidnas tähäsai.

 Istorii 
Eländpunktan aluz om pandud vl 11 edel m.e. rimalaižil kuti Castra Bonnensia-lidnuz. Vspäi 1288 ičeze lidnan nevondkund tegeb ištundoid lidnas. Vozil 1597−1794 Bonn oli Köl'nan arhiepiskopan rezidencijaks. Vspäi 1844 raudte ühtenzoitab lidnad Köl'nanke.

«Deutsche Telekom»- i «Deutsche Post»-kompanijoiden päfaterad sijadasoiš Bonnas, mugažo ÜRO:n läz 20 aluzkundad ratas lidnas.

 Geografijan andmused 
Bonn sijadase valdkundan päivlaskmas, seižub Rein-jogen molembil randoil, 60 m ü.m.t. korktusel. Lähembaine järed lidn om Köl'n 24 km pohjoižhe.

Klimat om ven valdmeren pil'vekaz. Voden keskmäine lämuz om +10,3 C°, kezakun-elokun +16,7..+18,8 C°, tal'vkun-uhokun +2,4..+3,1 C°. Paneb sadegid 816 mm vodes, enamba semendkus-sügüz'kus (72..86 mm kus).

 Tobmuz 
Bonn jagase nellăks lidnümbrikoks (), ned alajagasoiš 51 lidnrajonaks ().

Edeline lidnan pämez' om Ašok-Aleksander Sridharan (Ashok-Alexander Sridharan, reduku 2015 — reduku 2020).

 Eläjad 
Vn 2013 lopus lidnan eläjiden lugu oli 311 287 ristitud, vl 2017 — 322 125 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 327 503 eläjad vn 2011 lopus i om nügüd'.

 Transport 
Tramvaid, avtobusad da lidnelektrojonused oma kundaližeks transportaks. Ezilidnelektrojonused da U-bahn ühtenzoittas lidnad Köl'nanke, kiruhjonused — Saksanman toižidenke järedoidenke lidnoidenke, Siegburg/Bonn-stancii om saudud «Köl'n — Frankfurt»-jonol. Jogiport radab Reinal, kävutase vemha ujuden jüguid, passažirlaivad ühtenzoittas Köl'nanke i Düssel'dorfanke.

Rahvahidenkeskeine civiline Köl'n Bonn-lendimport (CGN / EDDK, 12,3 mln passažiroid vl 2017) sijadase 15 km pohjoižpäivnouzmha Bonnan keskuzpalaspäi. Tehtas reisid Evropan i Turkanman äjihe lidnoihe tobjimalaz, om čarterreisid Keskmeren lebutahoiže.

 Irdkosketused 
 Lidnan tobmuden aluzkundoiden sait (bonn.de).    


Kategorii:Saksanman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kategorii:Pohjoine Rein da Vestfalii