Santo Domingo

Santo Domingo ( [ˈsanto ðoˈmiŋɡo], znamoičeb «Pühä Dominik», sanasanhaline znamoičend «pühä pühäpäiv») om Dominikanižen Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn. Municipalitet sen röunoiš om Nacionaline ümbrik (Distrito Nacional).

Lidn om valdkundan znamasine rahaazjoiden, politikan da kul'turan keskuz.

 Lidnan nimed 
Vozil 1496−1502 lidnan nimi oli Uz' Izabel' (). Sid' udesnimitihe lidnad nügüdläižeks. Vozil 1936−1961 lidnan nimi oli Sjudad Truhil'jo (isp.: Ciudad Trujillo) valdkundan enččen Truhil'jo-prezidentan nimen mödhe, sid' kumaižihe diktatoran tobmut.

 Istorii 
Bartolomeo Kolumb, Kolumban Hristoforan vell', pani lidnan alust vn 1496 5. päiväl elokud. Nece om kaikiš amuižemb kaikenaigašti elänzoittud eländpunkt Amerikas, kudamban alusen evropalaižed panihe.

 Geografii 
Santo Domingo sijadase Haiti-saren suvipäivnouzmaižel Kariban mererandal, 14 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kaikiš korktemb lidnan čokkoim om 910 m ü.m.t. kortte. Osam-jogi ( 148 km pitte) lankteb merhe lidnan territorijal jagaden sidä päivnouzmaižeks i päivlaskmaižeks paloikš. Lidn-ümbrik om ümbärtud Santo Domingon agjal, lähine Santo Domingo Este-lidn-millionnik («Santo Domingo Päivnouzmaine») om sen administrativižeks keskuseks. 

Klimat om tropine mussonine neps, päivoikaz vodes läbi. Kunkeskeine lämuz om +25,6..+28,3 C° voden aigan. Ekstremumad oma +11,0 C° (viluku, uhoku) i +39,5 C° (semendku). Il'man lämuz voib ületada +33 C° miččel taht kul, ei voi olda madalamb mi +18 C° kezakus-sügüz'kus. Paneb sadegid 1482 mm vodes, enamba semendkus (151 mm) i heinkus-kül'mkus (148..195 mm kus), vähemba uhokus-keväz'kus (54..59 mm kus). Vihmsezonan aigan kovad tulleid oma paksud. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 79..85 % röunoiš voden aigan.

 Tobmuz 
Santo Domingo kuti Nacionaline ümbrik jagase seičemekümneks nimitadud sektoraks (vai barrio:ks, inkorporiruidud territorijaks).

Lidnan tobmuden pämez' om Nacionaližen ümbrikon alkal'd (alkal'desa, ). Edeline lidnan pämez' om David Kollado (Miguel David Collado Morales, eloku 2016 — sulaku 2020).

 Eläjad 
Vl 2014 lidnan-ümbrikon ristitišt oli 1 402 749 eläjad, vl 2022 — 1 029 110 eläjad.

Vl 2022 kaik 4 274 651 ristitud elädas lidnaglomeracijas 2770 nellikkilometrad pindal (Sur' Santo Domingo, 3,5 mln eläjid oli vl 2014), se otab valdkundan ristitišton kaht videndest.

 Transport 
Avtobusad, metropoliten, taksid, avtoiden kortoman (karšeringan) kompanijad oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Vspäi 2009 metro radab lidnas (kaks' jonod 34 stancijanke, raudteverk om 48,5 km pitte). Vl 2018 vižkilometrine kervačte radaškanzi (nell' stancijad), golliden täht ezikät. Santo Domingon meriport radab Osam-jogen randal.

Rahvahidenkeskeine civiline Las Amerikas-lendimportSanto Domingon rahvahidenkeskeižen Las Amerikas-lendimportan sait (aeropuertolasamericas.com).   (SDQ / MDSD, 5,2 mln passažiroid vl 2023) sijadase kaks'kümnes kilometras päivnouzmha lidnan keskuzpalaspäi. Tehtas reisid Kariban regionan äjihe maihe, Latinižen Amerikan lähižihe maihe (Meksik, Gvatemal, Panam, Kolumbii), AÜV:oiden Florid-štatan lidnoihe i Njuarkha (Nju Jork), Evropan koumhe lidnha (Madrid, Pariž, Frankfurt).

 Galerei 

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Santo Domingon (Nacionaližen ümbrikon) oficialine portal (adn.gob.do). 


Kategorii:Dominikanižen Tazovaldkundan lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
*
Kategorii:Pälidnad
Kategorii:Dominikanižen Tazovaldkundan agjad