Jogensu (lidn)

Jogensu (suom. i , suomen virkand: [ˈjoensuː], ) om Suomenman lidn da lidnankund valdkundan päivnouzmas. Se om valdkundan 12nz' lidn eläjiden lugun mödhe, Pohjoižkarjal-agjan administrativine keskuz.

 Istorii 
Eländpunktan aluz om pandud vl 1848. Saudud vodele 1856 Saiman kanal ühtenzoiti Jogensud järedoidenke lidnoidenke. 20. voz'sadan keskhesai lidn oli valdkundan järedaks südäiportaks, toihe pumaterialad vetme Suomenman tegimidennoks.

Jogensu šingotase pusauvondmaterialiden tehmižel (UPM — faner, pilindmaterialad), biojändusiden pirolizan tegimel (Fortum), traktortegimel (John Deere), lukloiden da niiden sistemiden edheotandal (Abloy), sömtegimištol (Valio).

 Geografijan andmused 
Lidnankund sijadase agjan keskuzpalas i suvipäivnouzmas. Lidn seižub Pühäsel'kä-järven pohjoižel randal. Jogensun keskusen pind oli 120,3 km² vl 2004.

Municipalitet röunatab Venämanke suvipäivnouzmas. Matkad Hel'sinki-pälidnhasai om 370 km suvipäivlaskmha orhal vai 440 km avtoteidme. Lähembaine znamasine lidn om Kuopio 136 kilometras päivlaskmha.

Klimat om subarktine venon kontonentaližen klimatan röunal. Voden keskmäine lämuz om +3,6 C°, kezakun-elokun +14,3..+17,3 C°, tal'vkun-keväz'kun −5,5..−8,6 C°. Ekstremumad oma −40,0 C° (tal'vku) i +37,2 C° (heinku). Kezaaigan minimum om −4,2 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +8,3 C° (tal'vku). Ei voi panda halad heinkus vaiše (minimum om +2,2 C°). Paneb sadegid 616 mm vodes, enamba kezakus-redukus (57..73 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (30..37 mm kus). Lumikatken keskmäine korktuz sase 50..70 santimetrhasai.

Vn 2022 andmusiden mödhe lidnankundan pind om 2 750,96 km², sidä kesken kuiv ma — 2 381,73 km², sokaz ma otab 13,4 % (369,23 km²).

 Tobmuz 
Lidnankund jagase 30 rajonaks. Jogensun municipaline suim kogoneb 59 ezitajaspäi.

Edeližed lidnan pämehed oma Kari Karjalainen (2010 — sügüz'ku 2023), Juhani Meriläinen (1995−2010).

 Eläjad 
Vl 1980 lidnankundan eläjiden lugu oli 63 969 ristitud, vl 2000 — 71 013 ristitud, vl 2010 — 73 305 ristitud, vl 2020 — 76 840 ristitud. Kaikiš suremb municipalitetan ristitišt om nügüd'.

Mamankel' (2016): suomen kel' — 95,4 %, ročin kel' — 0,1 %, toižed keled — 4,5 %.

 Galerei 

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Jogensu-lidnan oficialine sait (jns.fi).    

Kategorii:Suomenman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
*