Jangon

Jangon ( [jàɰ̃.ɡòʊɰ̃]), vepsän kirjamil: Jangoun, edel 1989. vot Rangun) om Mjanmaran kaikiš suremb lidn. Se om Jangonan agjan administrativine keskuz da pala mugažo.

 Istorii 
Ende kalanikoiden Dagon-külä oli lidnan sijas. Vspäi 1775 sanu sidä vägestusel kunigaz udesnimiti nügüdläižikš, Jangon-nimituz znamoičeb «vihankandandan lopind». Britanižed kolonizatorad kävutihe sen vajehtadud variantad.

Vn 2005 kül'mkun 6. päivhäsai Jangon oli valdkundan pälidnaks, sid' sirtihe sidä Naip'jidoho. Jangon jäi valdkundan ižandusen, kul'turan da opendusen znamasižembaks keskuseks tähäsai.

Ižandusen päsarakod oma omblendfabrikad, sauvond, torguind, transportine sarak (järed meriport). Lidnan šingotez vitkostase vällän finansižen sferan, elektrusen vajaguden i rahvahidenkeskeižiden sankcijoiden tagut.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase valdkundan suves, agjan keskuzpalas, Jangon-jogen randal, 15 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad lidnan keskuzpalaspäi Indižen valdmeren randhasai om koumekümne kilometrad suvhe.

Klimat om subekvatorialine. Sä om pil'vekaz lujas vihmsezonan aigan, päivoikaz toižil kuil. Voden keskmäine lämuz om +27,4 C°, keväz'kun-semendkun +28,9..+30,6 C°, tal'vkun-vilukun +24,9..+25,4 C°, toižil kuil +26..+28 C°. Ekstremumad oma +9,2 C° (tal'vku) i +42,2 C° (sulaku, semendku). Paneb sadegid 2841 mm vodes. Vihmsezon oleskeleb semendkus-redukus, enamba sadegid om kezakus-elokus (554..624 mm kus). Kuiv sezon tuleb kül'mkus-sulakus, vähemba sadegid om tal'vkus-uhokus (17 mm pordos). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 65..69 % röunoiš tal'vkus-sulakus, 85..87 % kezakus-sügüz'kus. Lidn aluštub tropižile ciklonoile voden tobjad palad.

 Tobmuz 
Jangon-lidn jagase koumekümneks koumeks nimitadud lidnrajonaks (). Ned mülüdas Jangonan agjan erazvuiččihe ümbrikoihe: Päivlaskmaižes om 12 rajonad, Päivnouzmaižes 14, Pohjoižes nell', i Suvižes om kaks' rajonad. Rajonan šingotesen komitet ohjandab kaikuččel lidnrajonal. Jangon-lidnan šingotesen komitet () ohjandab kaikel lidnal.

Edeline lidnan pämez' om Maung Maung Soe (, sulaku 2016 — viluku 2021).

 Eläjad 
Jangonan ristitišt ületi millionad 1940-nzil vozil i oli 1 302 000 eläjid vl 1950. Vn 2014 Mjanmaran rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 5 160 512 ristitud. Kaik 7 360 703 eläjad om ezilidnoidenke 10 170 km² pindal (Jangonan agj, 2014).

Läz kaks'kümned universitetad i kolledžad oma avaitud lidnas, niiden kesken Ezmäine i Toine medicinižed universitetad, Jangonan tehnologine universitet, Kompjutertedoidusiden universitet, Mjanmaran meriuniversitet.

 Transport 
Avtobusad gazpoltusel, taksid, ehtatimed i tramvai (kuz' kilometrad vspäi 2016) oma kundaližeks transportaks lidnas. Rengazraudte om saudud 46 km pitte, se radab passažiroiden täht (39 stancijad).

Rahvahidenkeskeine civiline Jangon-lendimportRahvahidenkeskeižen Jangon-lendimportan sait (yangonairport.aero).  (RGN / VYYY, 6,1 mln passažiroid vl 2018) sijadase vižtoštkümnes kilometras pohjoižhe lidnan keskuzpalaspäi. Tehtas reisid Suvipäivnouzmaižen Azijan kaikiš surembihe lidnoihe, mugažo Mjanmaran äjihe lidnoihe.

 Galerei 

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnan oficialine sait (ycdc.gov.mm).  


Kategorii:Mjanmaran lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
*