Berillii

Berillii (Be — beryllium latinan kelel) om nellänz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om kahtendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — kahtenden gruppan päalagruppas, IIA), tabluden kahtendes periodas.

 Ühthižed andmused 
Berillii om harv Man kores (3,8 grammad tonnas) i om kalliž. Francine Lui Nikola Voklen-himik avaiži berillijan vl 1817. Nimitihe berill-mineralan mödhe ( bērullos), voib rindatada sen nimed prakritan वॆरुलिय‌-sananke (verulija vepsän kirjamil, «vauhuda») i Belur-lidnan nimenke Čennainno Indijas suves — izumrudan (Be3Al2Si6O18) samižen sija.

Metall i sen ühtnendad oma todestadud kancerogenadБериллий (Berillii) // Химическая энциклопедия (Himine enciklopedii) : vižtomaine / Päredaktor I. L. Knunänc. — M.: Sovetskaja enciklopedija, 1988. — T. 1: А — Дарзана. — 623 lp. — Lpp. 280–281. — 100 000 egz. ISBN 5-85270-008-8 .

Stabiline berillii sädase jüžmakombiden südäitukuiden čihodamižes supernova-tähthiden poukahtusen jäl'ghe. Man atmosferas radioaktivine berillii-10 sädase rattemata hapanikan südäitukuiden čipoimižen rezul'tataks kosmižiden sädegiden valatoitusen al.

 Fizižed ičendad 
Berillii om kova hahkvauvaz i lujas travii metall. Kristalline segluz om geksagonaline. Vedab radiacijad vähän. Kulundan sekundpiguz om 12 600 metrad, kaks'..koume kerdad korktemb mi toižiš metalloiš.

Atommass — 9,01218. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 1,848 g/sm³. Suladandlämuz — 1560 K (1287 C°). Kehundlämuz — 2742 K (2469 C°).

Berillii kogoneb üks'jäižes stabiližes 9Be-izotopaspäi, mugažo tetas 11 radioaktivišt izotopad 5..16 atommassanke, niiden keskes kaks' elädas enamba sekundad: 10Be (pol'čihodamižen pord 1,5 mln vot) i 7Be (53,2 päivest). Ei ole izomärid berillijal.

 Himižed ičendad 
Ei ole reakcijad vedenke. Metall muigotub i reagiruib galogenidenke lämudel korktemba mi 600 C° vaiše. Tuhk palab il'mas. Muigotandmärad: +2, +1, 0. Segoib vedes vähänke muiktusen südäiolendanke eskai.

 Kävutand 
Ottas kävutamižhe paremboičemha ühthesuladusiden ičendoid tobjimalaz. 1/200-ližaduz terashe andab varmdust punotišile i ned ratas milliardhasai ciklid. Berillijan bronz ei iške kibinoid. Berillijan hapanduz (BeO, luja morim) kävutase mülüikš, se om varmed, inertine himižikš (< 800 C° lämudel), korktanke lämuzvedandmahtusenke i lämoinvastaine ühten aigan.

Pätegii om AÜV, mugažo Kitai i Kazahstan. Mail'man tehmine oli 300 tonnad vl 2016.

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Berillii webelements.com-saital. 
 Kirjutuz berillijas Himižiden elementoiden populärižes n-t.ru-kirjištos. 

Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe