L'jež

L'jež ( [ljɛːʒ],  [lœyk], vallonijan kelel: Lîdje [liːtʃ],  [ˈlʏtɪç], ) om lidn Bel'gijan päivnouzmas. Se om L'ježan agjan administrativine keskuz.

 Istorii 
Eländpunkt om tetab Leodium-lidnaks Rimalaižen imperijan aigaspäi. Nimel om parallelid germanižiš, ukrainan i venän keliš, rekonstruiruiše kut *liudik-, libub germanižes *liudiz-tüvespäi «rahvaz». Mainitase dokumentoiš vspäi 558 kuti Vicus Leudicus. Kirjutadud purtkiden mödhe, hristanuskondan otand regionas kändihe täudeks 8. voz'sadal.

Voz'sadoiš L'jež oli sodaazegišton konstruktoroiden päsijaks. 16. voz'sadaspäi se oli hilen samižen, terasen i azegišton tehmižen kaikiš znamasižembiš keskusišpäi. Molembiden mail'man sodoiden aigan lidn oli okkupiruidud Saksanman sodavägil.

L'jež šingotase logistikan keskuseks, elektrotehnižel sarakol, aviakosmižil tegimil (Airbus:an i Arian 5-raketan palad), sömtegimištol (jondveden, oluden i šokoladan pästand).

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase agjan pohjoižes, Urt-jogen lanktendan Maasha randoil. Matkad Alamaiden Maastriht-lidnhasai om 33 km pohjoižhe orhal, Saksanman Aahenhasai om 53 km pohjoižpäivnouzmha.

Klimat om ven meren, Gol'fstriman valatoitusenke. Voden keskmäine lämuz om +11,2 C°, kezakun-elokun +17,3..+19,3 C°, tal'vkun-uhokun +6,4..+7,3 C°. Ekstremumad oma −19,8 C° (viluku) i +39,5 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +1,2 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +20 C° (uhoku). Paneb sadegid 853 mm vodes, enamba kezakus-elokus (79..85 mm kus) i tal'vkus (89 mm), vähemba keväz'kus (60 mm) i sulakus (53 mm).

L'jež jagase kümneks nimitadud rajonaks (sections de la commune). Edel 1977. vot ned oliba erigoittud municipalitetoikš vai lähižiden kundoiden paloikš. Niišpäi kaikiš suremb om L'jež-rajon tähäsai, otab lidnan ristitišton koume videndest.

 Eläjad 
Vl 2015 lidnan eläjiden lugu oli 197 013 ristitud, vl 2018 — 197 355 ristitud. Lidnan nügüdläižiš röunoiš kaikiš suremb ristitišt oli 226..243 tuhad eläjid vll 1910−1970 (242 986 ristitud vl 1970). Läz 750 tuhad ristituid elädas lidnaglomeracijas 1879 km² pindal (2008).

Augotižlibundan mödhe (2023): bel'gijalaižed sijaliženke augotižlibundanke — 43,83 %, bel'gijalaižed verazmaiženke augotižlibundanke — 36,14 %, verazmalaižed — 20,03 %.

Valdkundaline francijankel'ne L'ježan universitetL'ježan universitetan sait (uliege.be).   () radab lidnas vspäi 1817, 26,8 tuh. üläopenikoid vl 2021.

 Transport 
Kundaline transport om avtobusad da taksid.

Järedad jogiport (15,8 mln tonnoid vl 2007, koumanz' sija Evropas) i L'jež-lendimportL'jež-lendimportan sait (liegeairport.com).   (vspäi 1990, LGG / EBLG, 1,4 mln tonnoid vl 2021, videnz' sija Evropas, i 300 tuh. passažiroid vl 2018) ratas L'ježas jüguiden täht päpaloin.

 Galerei 

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnan oficialine sait (liege.be).    

Kategorii:Bel'gijan lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
*