Addis-Abeb

Addis-Abeb ( [adˈdis ˈaβəβa], transliteracii: Addis Abäba «uz' änik»,  «(londuseližed) hulad purtked») om Efiopijan pälidn da kaikiš suremb lidn, mugažo rahvahidenkeskeižen Afrikan Ühtištuz-organizacijan sekretariatan sijaduz.

Lidn federaliženke alištusenke vn 1995 valdkundan konstitucijan mödhe, sen ližaks om Oromii-regionan administrativižeks keskuseks.

 Istorii 
Nügüdläine lidn om tetab vspäi 1886. Valdkundan pälidn vspäi 1889.

Addis-Abeb šingotase sauvondal (kommertine likumatomuz ezikät), torguindal, transportal, valdkundaližiden holitišiden sferal. Industrialižed parkad oma tematižed, sobiden tehmine i farmaceftine tegimišt ratas niiš. Valdkundan KSP:n 29 % sädase pälidnas (2022).

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase valdkundan keskuzpalas, Entoto-mägen alusenno, 2326..3000 m korktusil, 2355 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kaikiš madalamb lidnan sija om lendimport suvipäivnouzmas, Entoto-mägi seižub lidnan pohjoižes i om kaikiš korktemb. Addis-Abeb om ümbärtud Oromii-regional i sijadase sen keskuzpalan kaglhal.

Klimat om subtropine päivoikaz korktoiden mägiden. Voden keskmäine lämuz om +16,4 C°, kuidme +15,2..+18,2 C°. Ekstremumad oma 0 C° (reduku-keväz'ku) i +30,6 C° (uhoku). Voib panda halad tal'vaigan. Lämuz voib erineda rajonidme kümnehe Cel'sijan gradushasai. Paneb sadegid 1165 mm vodes, enamba heinkus-elokus (280..290 mm kus), kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-vilukus (7..13 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 75..80 % rounöiš heinkus-sügüz'kus, 51..53 % kül'mkus-keväz'kus.

 Tobmuz 
Lidn jagase kümneks nimitadud alalidnaks ( kifle ketema). Ned alajagasoiš 99 lidnanlaptaks (ቀበሌ, kebele).

Lidnan tobmuden pämez' om mer. Kaik lidnalaižed valitas lidnan nevondkundan ühtnijoid videks vodeks, kudambad valitas merad, hänen valdatusiden strok om viž vot mugažo. Edeližed lidnan pämehed oma Takele Uma Benti (heinku 2018 — eloku 2020), Diriba Kuma (heinku 2013 — heinku 2018).

 Elajad 
Kaik 2 739 551 eläjad oli lidnas vl 2007. Vn 2012 heinkus lidnan ristitišt oli 3 041 002 eläjadEfiopijan Statistikan keskuzagentusen ristitišton arvoind vn 2012 1. päiväl heinkud (csa.gov.et). . Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

 Transport 
Kundaline transport om avtobusad, mikroavtobusad i taksid. Kiruhtramvain (Kebnan metron) kaks' jonod oma töhöpästtud vl 2015 (39 stancijad, 31,6 km raudted). Raudted ühtenzoittas lidnad valdkundan toiženke järedanke Dire-Dau-lidnanke da röunantagaiženke Džibuti-portanke.

Rahvahidenkeskeine civiline Addis-Abeb Bole-lendimportRahvahidenkeskeižen Addis-Abeb Bole-lendimportan sait (boleairport.com).  (ADD / HAAB, 12,1 mln passažiroid vl 2018) sijadase kudes kilometras suvipäivnouzmha lidnan keskuzpalaspäi. Uden lendimportan sauvomine mäneb 65 kilometras suvhe nügüdläiželpäi Modžo-lidnas.

 Galerei 

 Sebruzlidnad 
  Ankar, Turkanma (vspäi 2006)
  Beer Šev, Izrail' (vspäi 2004)
  Čhunčhon, Korejan Tazovaldkund (vn 2004 semendkuspäi)
  Johannesburg, Suviafrikan Tazovaldkund (2002)
  Lion, Francii
  Läipcig, Saksonii, Saksanma (2004)  Nairobi, Kenii
  Pekin, Kitai (2006)
  San Paulu, Brazilii (2010)
  Uz' Deli, Indii (2004)
  Vašington (Kolumbijan federaline ümbrik), AÜV (2013)
  Vindhuk, Namibii (2024)

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnan ohjastusen oficialine sait (cityaddisababa.gov.et).    


Kategorii:Efiopijan lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
*
Kategorii:Pälidnad
Kategorii:Efiopijan regionad
*