Krakov

Krakov ( [ˈkrakuf], ,  Kroke) om lidn Pol'šanman suves. Se om kahtenz' surtte lidn valdkundas, Penen Pol'šanman sodaveikundan administrativine keskuz. Lidnan keskuz mülüb UNESCO:n mail'man jäl'gusen nimikirjuteshe.

 Istorii 
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 965. Se sai lidnan oiktusid vl 1257. Vozil 1038−1596 oli Pol'šanman pälidnaks, vhesai 1734 — pol'šalaižiden kunigahiden vencastusen sijaks.

Krakov šingotase raudan metallurgijan tegimel (ArcelorMittal Poland S.A.), tegimištoližen i elektrotehnižen mašiništon pästandal, IT-kompanijoil, turizmal (kahtenz' sija valdkundas Varšavan jäl'ghe). Mail'man, Suren Britanijan, Saksanman i Skandinavijan kompanijoiden kontorad sijadasoiš lidnas: Google, IBM, Royal Dutch Shell, HSBC, General Electric, ABB, Hitachi, kaik enamba 50 kompjuterprogramiden Comarch-kompanijan päfater sijadase Krakovas.

 Geografijan andmused 
Lidn seižub Visl-jogen randoil sil sijal, kus jogi kändase laivjogeks, 188..383 m ü.m.t. korktusil. Matkad Varšavhasai om 252 km pohjoižhe orhal vai 296 km avtotedme.

Klimat om ven valdmeren valatoitusenke, kontinentaližen klimatan pirdoidenke, pil'vekaz vodes läbi. Voden keskmäine lämuz om +8,9 C°, kezakun-elokun +17,6..+19,3 C°, tal'vkun-uhokun −0,5..−1,6 C°. Ekstremumad oma −29,9 C° (tal'vku-uhoku) i +37,3 C° (eloku). Kezaaigan minimum om −0,1 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +19,8 C° (uhoku, tal'vku). Ei voi panda halad heinkus-elokus. Paneb sadegid 673 mm vodes, enamba heinkus (98 mm), vähemba tal'vkus-keväz'kus (32..38 mm kus). Paneb lunt 55 päiväd tal'ves. Lumikatken keskmäine korktuz sase kahesha santimetrhasai vilukus. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 70..76 % keväz'kus-elokus, 80..87 % sügüz'kus-uhokus.

 Tobmuz 
Krakov jagase kahesatoštkümneks lidnrajonaks () vspäi 1991, ned oma nomeruidud da vspäi 2002 nimitadud-ki, oz. Dzielnica I Stare Miasto («vanh lidn»).

Lidnan tobmuden pämez' om mer (). Kaik rahvaz valičeb händast radnikusele videks vodeks (edel 2018. vot strok oli nell' vot). Edeližed lidnan pämehed oma Jacek Maihrovski (Jacek Majchrowski, kül'mku 2002 — semendku 2024), Andržei Maria Golaš (Andrzej Maria Gołaś, kül'mku 1998 — kül'mku 2002).

 Eläjad 
Vl 1939 lidnan eläjiden lugu oli 259 tuh. ristituid. Kaik 769 498 eläjad oli lidnas vl 2018. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd', sodaveikundan nelländez. Lidnaglomeracijan ristitišt om 1,5 mln elajid (2020) 4065,11 nellikkilometrad pindal, vl 2010 oli 1,4 mln eläjid.

 Galerei 

 Sebruzlidnad 
  Kijev, Ukrain (vspäi 1993)
  Löven, Flandrii, Bel'gii (1991)  Milan, Italii (2003)
  Nürnberg, Bavarii, Saksanma (1991)

 Partnörlidnad 
Krakoval om 21 partnörlidnad:Miasta Partnerskie (Partnörlidnad). — Krakow.pl. 
  Bordo, Francii (vspäi 1993)
  Bratislav, Slovakii (1987)
  Budapešt, Mad'jaranma (2005)
  Edinburg, Šotlandii, Sur' Britanii (1995)
  Fes, Marok (2004)
  Florencii, Italii (1992)
  Frankfurt Mainal, Gessen, Saksanma (1991)  Göteborg, Ročinma (1990)
  Insbruk, Avstrii (1998)
  Kusko, Peru
  L'vov, Ukrain (1995)
  Läipcig, Saksonii, Saksanma (1995)
  Orlean, Francii (1992)
  Peč, Mad'jaranma (1998)  Piter, Venäma (2006)
  Rim, Italii
  Ročester, Nju Jork (štat), AÜV (1973)
  San Francisko, Kalifornii, AÜV (2009)
  Zoloturn, Zoloturn (kanton), Šveicarii (1990)
  Tbilis, Gruzii (2009)
  Vil'nüs, Litvanma

 Arvokahad sebruzlidnad 
  Kito, Ekvador
  Kuritib, Brazilii (1993)
  La Seren, Čili (1995)

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnan oficialine portal (krakow.pl).       


Kategorii:Pol'šanman lidnad‎
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
*