Gadolinii

Gadolinii (Gd — gadolinium latinan kelel) om kuz'kümne nellänz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes, lantanoidoiden gruppaspäi (koumanz' grupp, kudenz' period), vanhtunuden klassifikacijan mödhe — koumanden gruppan laptalagrupp, IIIB.

 Ühthine ümbrikirjutand 
Element om harv londuses, Man koren südäiolend — 6,2 grammad tonnas.

Francine Žan de Marin'jak-himik avaiži gadolinijan vl 1880. Om nimitadud suomalaižen Juhan Gadolin-himikan kanzannimen mödhe.

 Fizižed ičendad 
Gadolinii om pehmed notked hobedaižvauged mametall. Kristalline segluz om geksagonaline ninev. Londuseline radioaktivižuz om 1,5 Bk/kg ühten vähäradioaktivižen izotopan olendan tagut.

Atommass — 157,25. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 7,900 g/sm³. Suladandlämuz — 1585 K (1312 C°). Kehundlämuz — 3273 K (3000 C°).

Londuseline gadolinii kogoneb ühtes vähäradioaktivižes da kudes stabiližes izotopoišpäi: 152Gd (0,2 %, T½=1,08 × 1014 vot, kändase samarijaks-148 α-čihodamižen kal't), 154Gd (2,18 %), 155Gd (14,8 %), 156Gd (20,47 %), 157Gd (15,65 %), 158Gd (24,84 %), 160Gd (21,86 %). Sen ližaks, tetas 29 ratud radioaktivišt izotopad 134..151, 153, 159, 161..169 atommassanke i 10 metastabilišt izomärad. Niišpäi kaikiš hätkembad oma 150Gd-izotop 1,8 mln vozid pol'čihodamižen pordonke, 148Gd (T½=71,3 vot) i gadolinii-153 (240 päivest). Kaikiš hätkembad eläjad izomärad oma 143mGd (T½=110 sekundad) i 145mGd (85 sekundad). Izotopad čihotas β- i protonižen (izotop 141), α- (izotopad 148, 150 i 152), α- i β-čihodamižen (izotop 149) vai muite β-čihodamižen kal't (kaik toižed), kebnembad kändasoiš evropijaks, jüžmakombad terbijaks, izotopad 141 i 149 — evropijaks i samarijaks, izotopad 148, 150 i 152 — samarijaks.

 Kävutand 
Ottas kävutamižhe gadolinijad atomenergetikas, elektronikas, metallurgijas i medicinas. Sadas üläveimid i ülämadalid lämuzid.

Gadolinijan päeksportör — Kitai, mugažo om löudmižsijid AÜV:oiš, Kazahstanas, Venämas, Ukrainas, Avstralijas, Brazilijas, Indijas da Šrilankas. Puhthan (irguz 99,9%) metallan kilogramm maksoi 133 US$ vl 2014. Mail'man vozne tehmine — 400 tonnad.

 Irdkosketused 
 Gadolinii webelements.com-saital. 
 Kirjutuz gadolinijas Himižiden elementoiden populärižes n-t.ru-kirjištos. 

Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe