Karačajevsk

Karačajevsk (, , , , ) om Venäman lidn Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkundan keskuses. Se om tazovaldkundan koumanz' eländpunkt eläjiden lugun mödhe, om Karačajevskan lidnümbrikon administrativine keskuz, mugažo Karačajevskan rajonan administrativižeks keskuseks (ei mülü rajonha).

 Istorii 
Eländpunktan aluz om pandud karačailaižil vl 1926 kuti Georgijevskoje. Vl 1927 udesnimitihe Mikojan-Šahar:aks (). Vl 1929 se sai lidnan statusad. Vll 1944−1957 nimitihe Kluhori:kš (). Vll 1944−1955 oli Gruzijan NST:n palaks, sid' mülütihe Stavropolin randha möst. Rahvahan reabilitacijan jäl'ghe vspäi 1957 lidn nimitase nügüdläižikš.

Karačajevsk šingotase elektroühtenzoitajiden paloiden tegimel i sömtegimišton edheotandoil (oludentegim, leibtegim, maidtegim), mugažo betoniž-šebin'tegim i kalankazvatusen edheotand (torp) ratas.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase ümbärdajan rajonan lodehes (no suvemb, mi lidnanvuitte Ordžonikidzevskii-žilo), Kubanin i sen huran Teberd-ližajogen kaikil randoil, 857 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Čerkesskhasai om vižkümne kaks' kilometrad pohjoižhe orhal vai 59 km avtotedme. Lähembaižed lidnad om Ust'-Džegut nell'kümnes kilometras pohjoižhe i Teberd 44 km suvhe avtol.

 Tobmuz 
Kaik kuz' eländpunktad mülüdas lidnümbrikho Karačajevskan ližaks: Teberd-lidn, koume lidnanvuittušt žilod (Dombai, El'brusskii, Ordžonikidzevskii) i kaks' muite žilod (Malokurgannii, Mara-Ajagji). Kaik ned oma ümbärtud Karačajevskan rajonan territorijal.

Lidnümbrikon tobmuden pämez' om lidnan Duman ezimez'. Edeline Duman ezimez' om Ali Semönov (uhoku 2011 — sügüz'ku 2022). Lidnümbrikon mer (Administracijan pämez') om Marat Urusov vn 2022 sulakuspäi. Edeližed merad oma Al'bert Dotdaev (reduku 2020 — sulaku 2021), Alik Dinaev (reduku 2017 — reduku 2020).

 Eläjad 
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 21 483 ristitud, lidnümbrikon pol', vn 2021 — 23 867 ristitud. Vl 2018 lidnan ristitišt oli 21 067 eläjad, lidnümbrikon — 38 588 eläjad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 22 113 eläjad vl 2002 i om nügüd'.

Rahvahad (enamba 0,5 % vl 2010, ozutadud rahvahudenke): karačailaižed — 81,6 %, venälaižed — 11,3 %, osetinalaižed — 1,8 %, čerkesalaižed — 0,9 %, totarlaižed — 0,8 %, ukrainalaižed — 0,5 %, toižed rahvahad — 3,1 %.

Islaman pämečet' om avaitud lidnas. Ortodoksižen hristanuskondan ph. Panteleimonan jumalanpert'Karačajevskan pühäpertid sobory.ru-saital.  om saudud vodele 1997. Vižkümnenden päivän jumalankodikundan loičendpert' radab.

 Openduz 
Lidnan lapsiden opendusen aluzkundad oma viž päivkodid, nell' keskškolad (nomer 1, 3, 5, 6), gimnazii (nomer 4), muzikškol, čomamahtoine škol, lapsiden da norišton sportškol.

Lidnan professionaližen opendusen aluzkundad oma Karačajevsk-lidnan Politehnine kolledžKaračajevsk-lidnan Politehnižen kolledžan sait (karachaevsk-polytech.ru). , Rahvahidenkeskeine nügüd'aigaižen ohjandusen avol'jaine kolledž (Čerkessk) — Karačajevskan filial, Karačajan da Čerkesijan valdkundaline universitet U.D. Alijevan nimedKaračajan da Čerkesijan valdkundaližen universitetan sait (kchgu.ru).  (Karačajevsk, ei ole filialoid, alusenpanend 1938).

 Galerei 

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnümbrikon tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (karachaevsk.info). 

Kategorii:Venäman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
Kategorii:Karačajan da Čerkesijan Tazovaldkundan lidnad
*
*