Varšav

Varšav, pagin. Aršav ( [varˈʂava], jidiš: וואַרשע / Varše , , ), täuz' nimituz om Varšav-pälidn (pol'š. Miasto stołeczne Warszawa), om Pol'šanman pälidn (vspäi 1596) da kaikiš suremb lidn. Mugažo se om Mazovijan sodaveikundan administrativižeks keskuseks, mülüb sihe.

 Istorii 
Eländpunkt om lidnan statusanke vspäi 1323. Toižen mail'man sodan aigan (1939−1945) Krakov oli pälidnaks, Varšavan viž kudendest oli pandud mantazole, sidä kesken istorine keskuz. Keskusen vaiše pen' pala om udessaudud i vaiše irdpolel.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase valdkundan keskuzpalan päivnouzmas, sodaveikundan keskuzpalas, Visl-jogen randoil, 78..116 m ü.m.t. korktusil.

Klimat om ven kontinentaline. Keza om päivoikaz, tal'vaig om pil'vekaz lujas. Voden keskmäine lämuz om +9,0 C°, kezakun-elokun +17,7..+19,7 C°, tal'vkun-uhokun −0,1..−1,5 C°. Ekstremumad oma −30,7 C° (viluku) i +37,0 C° (eloku). Kezaaigan minimum om +1,8 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +18,9 C° (viluku). Ei voi panda halad kezakus-elokus. Paneb sadegid 550 mm vodes, enamba kezakus-elokus (61..82 mm kus), vähemba vilukus-keväz'kus (29..31 mm kus). Lumi venub 68 päiväd tal'ves, lumikatken keskmäine korktuz ei ületa seičemed santimetrad. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 68..72 % röunoiš sulakus-elokus, 84..88 % redukus-uhokus.

 Tobmuz 
Varšav jagase kahesatoštkümneks nimitadud lidnrajonaks (äilugu ) vspäi 2002.

Lidnan käskusenandajan tobmuden pä om Varšavan nevondkund (), lidnalaižed valitas sen 60 ühtnijad videks vodeks. Jäl'ghižed valičendad tegišoiš sihe vn 2024 sulakus. Lidnan tobmuden pämez' om mer (prezident, , lüh. Prezydent m.st. Warszawy). Kaik lidnan eläjad valitas händast radnikusele videks vodeks. Edeline mer om Hanna Gronkevič-Val'c (Hanna Gronkiewicz-Waltz, tal'vku 2006 — kül'mku 2018).

 Eläjad 
Vl 2014 lidnan eläjiden lugu oli 1,729,119 ristitud, vl 2016 — 1,748,916 ristitudStan na 30.06.2016. // Baza Demografia. Ludność (Demografine baz. Ristitišt). — Główny Urząd Statystyczny (demografia.stat.gov.pl). . Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 1,860,281 eläjad vn 2021 rahvahanlugemižen mödhe i om nügüd'. Enamba 3,1 mln elädas kaikes lidnaglomeracijas 6 100,43 km² pindal (2016. voz').

Rahvahad (lidnan eläjad vaiše vl 2021): pol'šanmalaižed — 98,78 %, ukrainalaižed — 0,46 %, vaugedvenälaižed — 0,31 %, evrejalaižed — 0,21 %, toižed rahvahad i rahvahuden ozutandata — 0,24 %.

 Transport 
Avtobusad, tramvaid da ezilidnelektrojonused oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Vspäi 1995 metro radab lidnas (vspäi 2022 om 39 stancijad kahtel jonol, 41,3 km raudted). Kaks' päraudtestancijad om saudud lidnas.

Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Varšavan lendimport Frederik Šopenan nimedRahvahidenkeskeižen Varšavan lendimportan Šopenan nimed sait (lotnisko-chopina.pl).   (WAW / EPWA, 18,8 mln passažiroid vl 2019) sijadase kahesas kilometras keskuzpalaspäi lidnan südäimes, sen suvipäivlaskmaiženno röunanno. Sišpäi tehtas reisid mail'madme, Evropan äjihe pälidnoihe da järedoihe lidnoihe, čarterreisid Keskmeren, Kariban meren da Indižen valdmeren lebutahoiže, jügureisid, mugažo Pol'šanmadme. Toine rahvahidenkeskeine civiline Varšav/Modlin-lendimportRahvahidenkeskeižen Varšav/Modlin-lendimportan sait (modlinairport.pl).   (WMI / EPMO, 3,1 mln passažiroid vll 2019 i 2022) sijadase 49 km pohjoižhe Varšavan keskuzpalaspäi. Sišpäi tehtas reisid Evropan järedoihe lidnoihe.

 Galerei 

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Pälidnan ohjastusen oficialine portal (um.warszawa.pl).  


Kategorii:Pol'šanman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
*
Kategorii:Pälidnad
*