Mendelejev Dmitrii

Dmitrii Ivanovič Mendelejev (; sünd. 8. uhoku 1834, Tobol'sk, Tobol'skan gubernii, Venäman imperii — kol. 2. uhoku 1907, Piter, Venäman imperii) oli venämalaine himik da polimat, Imperatorižen Piterin universitetan professor i Piterin Tedoakademijan ühtnii.

Mez' om Himižiden elementoiden periodižen tabluden avaidajan, nece om üks' fundamentaližiš käskusišpäi mail'mas. Tedomez' sädi «Himijan alused»-monografijan ().

 Biografii 
Dmitrii oli sündnu Tobol'skan ümbrikon školoiden i gimnazijan Ivan Mendelejev-direktoran kanzha jäl'gmäižeks seičemetoštkümnendeks lapseks, mam oli Marija Mendelejeva (Kornil'jeva). Dmitrii Mendelejev openui Tobol'skan gimnazijas vspäi 1841, oli Päižen pedagogižen institutan pästnikan vl 1855 (kut hänen Ivan-tat-ki vl 1807). Vahvišti kandidatan dissertacijad kristallografijas vl 1856.

Vll 1857−1890 tedomez' radoi opendajan Imperatorižes Piterin universitetas. Sai himijan doktoran arvod (1865).

 Kanz 
Mez' oli naižiš kahtišti. Ezmäine ak oli Feozva Leščeva Tobol'skaspäi (vai Fiza, 1826−1906) vspäi 1862, kaks' last sünduihe i kändihe täuz'kaznuzikš. Kahtenz' ak oli Anna Popova (1860−1942), Urüpinskan kozakan tütär, vspäi 1881 sünduihe nell' last.

 Mušt 
Muzei-arhiv radab Piterin valdkundaližes universitetas. Muzei-usadib sijadase Moskvan agjan Klinan rajonan Boblovo-žilos.

Panihe äi muštnikoid, büstoid i barel'jefoid Mendelejevan muštoks, niiden kesken koumin Piteriš i Moskvas, kaks' Tümenin agjas i Bakus, üksin Murinos, Üläufaleiš, Dubnas, Tomskas, Kijevas, Londonas.

Venäman Mendelejevsk-lidn (Tatarstan) om nimitadud tedomehen kanzannimen mödhe, žilo, raudtestancii, irdad, Tobol'skan mikrorajon, Tümenin lendimport, Jaroslavlin kivivoinümbriradai tegim, Moskvan Mendelejevskaja-metrostancii.

Äiluguižed Venäman tedoorganizacijad, suim, konkurs i premii oma Mendelejevan nimed.

Jäžomad Kirgizstanas i Antarktidas, Jävaldmeren mägisel'g, vulkan Kunašir-sarel, asteroid (2769) i Kudmaižen krater saiba Mendelejevan nimed.

 Homaičendad 

Kategorii:Himikad
Kategorii:Venäman tedomehed
Kategorii:Polimatad
*
Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe
Kategorii:Sündnuded Tobol'skha