Kemerovo

Kemerovo () om lidn da lidnümbrik Venäman Sibirin suves. Se om Kemerovon agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn ristitišton mödhe (Novokuzneck om kahtenz'), mugažo om Kemerovon ümbrikon (edel vn 2019 elokud — rajonan) administrativižeks keskuseks (ei mülü sihe).

 Istorii 
Ezmäižen kerdan Kemerovo-külä mainitase kirjutadud purtkiš vl 1721. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud lidnaks vn 1918 9. päiväl semendkud Ščeglov-nimenke, sid' Ščeglovsk läz vspäi 1924, ühtištadihe Ščeglovo- i Kemerovo-žiloid. Udesnimitihe lidnad Kemerovo:ks vn 1932 27. päiväl keväz'kud. Vll 1925−1943 lidn oli rajonan keskuseks, vn 1943 26. vilukuspäi — uden agjan keskuz.

Kivihilen samine, kivivoinhimižen produkcijan pästand da sömtegimišt harakterizuidas lidnad.

 Geografijan andmused 
Lidn sijadase agjan pohjoižes, seižub Tom'-jogen da sen Iskitimk-ližajogen molembil randoil, 140 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om ümbärtud Kemerovon ümbrikon territorijal kaikiš polišpäi.

Matkad Moskvhasai om 2997 km päivlaskmha orhal vai 3601 km avtotedme. Lähembaižed järedad lidnad oma Novokuzneck (218 km suvhe avtotedme), Novosibirsk (260 km päivlaskmha avtotedme) i Tomsk (218 km lodeheze avtotedme). Ezilidnad oma Berözovskii kahtes kilometras pohjoižpäivnouzmha i Topki kümnes kilometras päivlaskmha orhal Kemerovon röunaspäi.

Klimat om terav kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +1,3 C°, kezakun-elokun +16,2..+19,0 C°, tal'vkun-uhokun −14,5..−17,0 C°. Ekstremumad oma −48,4 C° (tal'vku, viluku) i +38,0 C° (heinku). Kezaaigan minimum om −5,7 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +6,8 C° (uhoku). Ei voi panda halad heinkus vaiše (minimum +0,5 C°). Paneb sadegid 505 mm vodes, enamba kezakus-elokus (62..72 mm), vähemba vilukus-sulakus (19..28 mm kus).

 Tobmuz 
Kemerovo jagase videks administrativižeks rajonaks. Se om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks.

Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeline lidnan pämez' om Il'ja Seredük (heinku 2016 — sügüz'ku 2022). Lidnan Rahvahandeputatoiden nevondkundan ezimez' om Jurii Andreev vn 2021 redukuspäi. Edeline nevondkundan ezimez' om Nikolai Senčurov (uhoku 2016 — reduku 2021).

 Eläjad 
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 532 981 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 558 973 eläjad vl 2018, agjan videndez.

Rahvahad (enamba 0,5 % vl 2010): venälaižed — 94,6 %, totarlaižed — 1,3 %, ukrainalaižed — 0,7 %, armenijalaižed — 0,6 %, saksalaižed — 0,5 %, toižed rahvahad — 2,3 %.

 Transport 
Kemerovo om olmas avtotesol'meks. Kaks' avtotesildad da üks' raudtesild ühtenzoittas Tomin randoid. Avtobusad, trolleibusad, tramvaid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas.

Rahvahidenkeskeine civiline Kemerovo-lendimport Aleksei Leonovan nimedKemerovon rahvahidenkeskeižen lendimportan sait (airkem.ru).  (KEJ / КРВ, 512 tuh. passažiroid vl 2019) sijadase läz lidnad koumes kilometras sen suvipäivnouzmaižes rounaspäi. Sišpäi tehtas reisid Tailandha, Vjetnamha, Kirgizstanha, mugažo Moskvha, Novosibirskha, Sočihe i Simferopolihe.

 Tetabad ristitud 
Sündnuded
 Elena Mališeva (sünd. 1961) — Venäman TV-vedai, arvostadud lekar'.
Elänuded
 Aleksei Leonov (sünd. 1934) — venälaine mez', Nevondkundaližen Ühtištusen kosmonavt nomer 11, läksi kosmosan avarudehe ezmäižeks mail'mas.
 Andrei Panin (1962−2013) — oli Venäman akt'or.

 Galerei 

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnan Rahvahandeputatoiden nevondkundan sait (kemgorsovet.ru). 
 Lidnan Administracijan sait (kemerovo.ru). 


Kategorii:Venäman lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
*
*
Kategorii:Kemerovon agjan lidnümbrikod