Kuritib

Kuritib ( [kuɾiˈtʃibɐ] «pedaipähkmen tahond» tupi-indejalaižiden kelespäi) om lidn-millioner Brazilijan suves. Se om Paran-štatan administrativine keskuz da sen kaikiš suremb lidn, valdkundan kahesanz' lidn eläjiden lugun mödhe.

 Istorii 
Eländpunktan aluz om pandud vn 1693 29. päiväl keväz'kud. Kaks' voz'sadad šingotihe kaivuziden radol i oli maižanduzrajonan torguindan keskuseks. Sai lidnan statusad vl 1842.

Raudte ühtenzoiti Paranagua-meriportanke vl 1885. Vl 1912 ezmäižen braziližen universitetan aluz om pandud Kuritibha, se om Paranan federaline universitet.

Kuritib om avtoiden tegijoiden kahtenz' surtte keskuz Latinižes Amerikas. Vodes läz 2 mln turistoid tuldas neche puhthaze ekologižešti lidnha.

 Geografii da klimat 
Lidn sijadase štatan päivnouzmas, Paranan mägiplatol, nellän penen jogen vezivaradimidenke randoil, 864..1021 m korktusil, 934 metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel, 110 km päivlaskmha Atlantižen valdmeren randpolespäi.

Klimat om meren da mägiden subtropine neps, pil'vekaz vodes läbi. Voden keskmäine lämuz om +17,8 C°, tal'vkun-keväz'kun +20,3..+21,4 C°, kezakun-elokun +13,8..+14,9 C°. Ekstremumad oma −5,4 C° (sügüz'ku) i +35,5 C° (reduku, kül'mku). Il'man lämuz voib ületada +28 C° miččel taht kul. Ei voi panda halad vilukus-keväz'kus (keväz'kun minimum om +3,9 C°). Paneb sadegid 1631 mm vodes, enamba redukus (161 mm) i tal'vkus-uhokus (152..226 mm kus), vähemba sulakus-elokus (81..112 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 77..83 % röunoiš voden aigan.

 Tobmuz 
Kuritiban lidnümbrikon pind — 435,9 km², sidä kesken lidnanlaptoiden — 319,4 km².

Lidnan tobmuden pämez' om prefekt (), kaik rahvaz valičeb händast i hänen varamest nelläks vodeks. Edeline prefekt om Rafael' Greka (Rafael Greca, 1993−1996, viluku 2017 — tal'vku 2024).

 Eläjad 
Vl 2013 lidnan eläjiden lugu oli 1,848,943 ristitud, vl 2017 — 1,908,359 ristitud. Vn 2022 Brazilijan rahvahanlugemižen mödhe kaik 1,773,718 ristitud om lidnas i 3,559,366 ristitud kaikes lidnaglomeracijas 15 417 nellikkilometrad pindal, ühesanz' surtte valdkundas (vl 2013 oli 3 210 tuh. eläjid, oli seičemenz' surtte). 

Augotižlibundan mödhe (lidnan eläjad, 2022): evropalaižed — 74,4 %, pardu (segoitadud augotižlibundanke) — 20,1 %, afrikalaižed — 4,1 %, azijalaižed — 1,3 %, indejalaižed — 0,1 %.

Religijan mödhe (2010): riman katolikad — 62,4 %, protestantad — 24,0 %, religijatomad — 6,7 %, spiritistad — 2,8 %, toižed uskojad — 3,7 %.

 Transport 
Avtobusad (niiden kesken pit'kad), kiruhavtobusad (Rede Integrada de Transporte, verk radab vspäi 1974, kahtenz' amutte mail'mas) i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Velotehuziden piduz om sada kilometrad. Metrod ei ole, hot' tender sauvomha ezmäšt jonod oli tedotadud vl 2014.

Rahvahidenkeskeine civiline lendimport Afonsu Pena-prezidentan nimedKuritiban rahvahidenkeskeine lendimport Afonsu Penan nimed aeroportos.grupoccr.com.br-saital.  (CWB / SBCT, 5,5 mln passažiroid vl 2023 i 20 tuh. tonnoid jüguid vl 2021) sijadase kahesatoštkümnes kilometras suvipäivnouzmha lidnan keskuzpalaspäi lähižes San-Žoze-dus-Pinjais-municipalitetas. Tehtas passažirreisid Suviamerikan erasihe-se pälidnoihe (Buenos Aires, Montevideo, Santjago, Lim), Brazilijan äjihe surihe lidnoihe. Om jügureisid Evropha (Lüksemburg, Milan, Frankfurt), Santjagoho, Majamihe, Brazilijan erasihe-se surihe lidnoihe.

 Galerei 

 Sebruzlidnad 
  Aküreiri, Islandii (vspäi 2013)
  Asunsjon, Paragvai (1999)
  Džeksonvill, Florid, AÜV (2009)
  Gvadalahar, Halisko, Meksik (1999)
  Hančžou, Čžeczän, Kitai (1999)
  Himedzi, Japonii (1984)
  Koimbr, Portugalii (1975)
  Krakov, Pol'šanma (1992)
  Montevideo, Urugvai (1990)
  Santa Krus de la Sjerr, Bolivii (1989)
  Suvon, Suvikorei (2009)

 Homaičendad 

 Irdkosketused 
 Lidnan tobmuden oficialine sait (curitiba.pr.gov.br). 


Kategorii:Brazilijan lidnad
Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe
*