Dimorphos

Dimorphos (denominasion formałe (65803) Didymos I; denominasion provixionaria S/2003 (65803) 1) ła xe un satełite naturałe o luna de l'ogeto terrestre vissin a l'Estere 65803 Didymos, con cui forma un sistema binario. Ła luna ła xe stà scoverta el 20 novenbre 2003 da Petr Pravec in cołaborasion co altri astronomi de tuto el mondo. Dimorphos el ga un diametro de  suła so estension pi longa e el xe stà el bersajo del Double Asteroid Redirection Test (DART), na mision spasiàl NASA che ła ga s-ciantà na nave spasiàl co ła luna el 26 22 setenbre a quasi Diter. Vanti de l’inpato da parte de DART, Dimorphos el gaveva na forma de sferoide oblato co na superfisie coverta de masso ma praticamente nissun crateri. Se pensa che ła luna ła se gabia formà co Didymos el ga perso ła so masa par via deła so rapida rotasion, che ła ga formà un aneło orbitante de detriti che el se ga conglomerà in un mucio de macerie a basa densità che el xe deventà Dimorfo ancùo.

L’inpato DART el ga sbasà el periodo orbitałe de Dimorphos intorno a Didymos de 33 minuti e el ga butà fora pì de  de detriti nel spasio, produxendo un penaco de pólvare che el ga iluminà el sistema Didymos e el ga sviłupà un -lungo coda de polvere che persistiva per diversi mesi. Se prevede che l’inpato DART el gabia causà ła rifasitura globałe e ła deformasion deła forma de Dimorphos, łasando un cratere de inpato de diverse dexene de metri de diametro. Łe oservasión dopo l’inpato dełe flutuasion deła łuminosità nel sistema Didymos łe sugerise che l’inpato el pol vér o deformà Dimorphos in modo significativo in na forma ełisoidałe o el pol vérlo mandà in na rotasion caoticamente tumbling. Se Dimorfo el jera in un stato de rotasion a s-ciopo, ła luna ła sarà sogeta a tidal force iregołari da Didimo prima che ła torna a un stato tidal locked entro diverse deceni. Ła mission ESA Hera ła xe prevista pa rivar al sistema Didymos nel 2026 pa studiar mejo i efeti de l'inpato de DART su Dimorphos.

 Scoperta 
L'asteroide primario Didymos el xe stà scoperto nel 1996 da Joe Montani del Spacewatch Project a l'Università de l'Arizona. El satełite Dimorphos el xe stà scoperto el 20 novenbre 2003, in fotometria [[] cołeghi de l’ Oservatorio Ondřejov in Repùblica Ceca. Dimorfo el xe stà catà co diminusion periodiche neła łuminosità de Didimo dovùe a eclise reciproche e ocultasion. Co i so cołaboradori, el ga confermà dałe imagini Arecibo radar delay-Doppler che Didymos el xe un sistema binario.

 Etimologia 
El Working Group for Small Bodies Nomenclature de ła International Astronomical Union (IAU) el ga dato el so nome uficiałe al satełite el 23 giugno 2020. The name Dimorphos is derived from a Greek word () meaning 'having two forms'. Ła giustificasion del novo nome ła dise: "Come obietivo dełe mision spasiałi DART e Hera, el deventarà el primo corpo cełeste neła storia cosmica che ła so forma ła xe stà canbià in modo sostansiałe come risultà de l'intervento umàn (l'inpato DART)". El nome el xe stà sugerìo da Klenisome, un pianista sientifico siensiato a ła Università Aristotełe de Tesałonica e un menbro sia dei grupi DART che Hera. Prior to the IAU naming, the nickname Didymoon was used in official communications.

Categoria:Asteròidi Apolo