Clitoride

El clitoride (dal greco κλειτορίς, -ίδος, kleitorís, -ídos, dal significato de "collinetta") el xe un organo dell'aparato genitale feminile. Ła ze prezente inte i mamifari de seso femenino e anca inte i strusi.

A'l contrario de'l pene, el só omòłogo mascołin, ła clitoride normalmente no ła contien  ła vertura distałe de l'uretra, e no ła ga mìa nesun roło inte ła minsion e inte ła reprodusion.

In serti animałi, fra i cuałi ła iena, ła clitoride ła ze partegołarmente granda:  ła vien uzada anca par ła minsion, el copiamento e el parto. Acna inte i mamifari, fra cui i łemuri e łe simie ranjo, ła clitoride ła rezulta de dimension notévołe.

El primo anatomista a darghene na conpleta descrision anatòmega e funsionałe A ze stà Georg Ludwig Kobelt.
miniatura|1) Prepusio de ła clitoride, 2) Clitoride, 3) Picołi łavri, 4) Vazina, 5) Grandi łavri
miniatura|Antiga imàzene

 Anatomia e fiziołozìa 
sinistra|miniatura|Cuando no ła ze in stato de ecitasion, el clitoride el ze recoverto da'l prepusio clitorideo (costituìo da un pinso de pełe formà dai picołi   łavri)
Ła clitoride ła fa parte dei organi eretiłi de l'aparado zenitałe femenin, insenbre ai bulbi de'l vestibolo. El ze un organo inpari e mediano, situà inte ła porsion anterosuparior de ła pota, a'l de soto de ła comesura anteriore dei  łavri .  a ga na parte łibara de forma siłindroide de łonghesa 2-3 cm e diametro de 6-7 mm che i aumenta durando l'ecitasion sesuałe. Ła ze costituìa da do corpi cavernozi de ła clitoride, che i forma un organo ùnego, dito corpo de ła clitoride, che'l se porta insima e in vanti, par repiegar po in baso, termenando co un glande soramontà da un prepusio clitorideo. A ze propio i corpi cavernozi de'l clitoride che i ghe ne parmete l'aumento de dimension durando l'esitasion sesuałe, co i stesi mecanizmi che i avien inte i corpi cavernozi de'l pene.

L'inervasion sensitiva de ła clitoride, partegołarmente bondanrte, ła ze asegurada dai nervi provenjienti dai do nervi pudendi interni e i decore so ła suparfise de'l clitoride fin a termenar inte'l glande. In tuta ła clitoride, co màsema fisesa inte'l só glande, eziste in nùmaro notévołe corpuscołi sensidivi de varia natura, cofà cuełi de Meissner, de Pacini, de Krause ecc.).

Ła ze ancorada a ła sinfizi pùbega tramide el łigamento suspensorio de ła clitoride.

Da'l ponto de vista de'l zviłupo enbrionał  ła clitoride ła ga l'istesa orìzene de'l pene. Ła ze infati anca ciamada "pene arcàego".

Ła conosensa de ła clitoride e de ła só anatomia carsa ła ze scarsa respeto a cueła de n'altri organi sesuałi e ła ze influensada in modo sinjifegadivo da łe parsesion culturałe de 'sto organo. Na major educasion a'l revardo ła podarìa jutar a suparar i zudisi asosiài a'l corpo femenino e a'l piaser sesuałe femenino; cofà par ezenpio, el fato che ła masturbasion femenina ła sipia un tabù.

 Orgazmo clitorideo 
Ła clitoride no ła partesipa a  ła funsion reprodutiva. N'oportuna stimołasion atuada inte'l glande de ła clitoride ła porta ła dona a l'orgazmo.

Fin a tenpi resenti A venjiva eroneamente definìi do tipi de orgazmo par ła dona, cueło clitorideo e cueło vazinałe.
Un studio condoto so un sazo de vołontarie da Foldes e Buisson e intitołà  Il complesso clitorideo: uno studio ecografico dinamico el porta a'l suparamento de ła distinsion tra i do orgazmi, sostenjendo che l'orgazmo el ze senpre zenarà da ła clitoride. L'orgazmo inpropriamente dito vazinałe el sarìa provocà da ła stimołasion par fregametno indireto de ła clitoride mèdema. Soło el 25% de łe donne  łe sparimenta regołarmente l'orgazmo durando ła penetrasion vazinałe.

 Mudiłasion clitoridee 
L'esision de ła clitoride ła ze eroneamente ciamada sirconsizion femenina. Cuando, oltra a l'esision de ła clitoride, A se ga l'ablasion dei grandi łavri e el restrénzimento co sumario intarvento serùzego ocluzivo de l'orifisio vazinałe, A se  parla de infibułasion.

Tałe pràteghe łe ze atuàe in racuanti Paezi de'l mondo, masime in serti paezi arabi e afregani, co diverse finałidà:

 inibir  asessałità femenina;
 łe ze par łe done un obligo sosiałe derivante da fatori econòmeghi (łe done no łe ze economegamente independenti);
 A se retien ła clitoridectomia na pràtega "izènega" in cuełe sosietà che łe considera el piaser sesua łe femenin calcosa de "sporco": in realtà l'izene ìntema femenina ła pezora, soradetuto co l'infibułasion che no ła parmete l'eiesion  dei fluidi corporei (urina, sangue mestruałe, segresion vazinałe).

Łe mudiłasion łe conporta na un cało e a volte n'ałienasion de  ła capasità de ła dona de razonzer l'orgazmo. Par de pì  a ferida sicatrizada simentada da l'infibułasion ła se reverze in maniera asàe dołoroza co ła deflorasion.

Łe Mudiłasion Zenitałe Femenine (MGF) łe conporta gravi dani psicołòzeghi e fìzeghi, e łe pol condùzer anca a ła morte par emorazìa e/o infesion. Le MGF  łe ze na viołasion dei deriti umani, parseguìa penalmente in tanti paezi de'l mondo, conpreza l'Itałia.

Le MGF riflettono una disuguaglianza radicata tra i sessi, una forma estrema di discriminazione nei confronti delle donne e delle ragazze.

L'articolo 583-bis del codice penale italiano punisce entrambe le pratiche. La legislazione coranica non prevede interventi mutilatori, mentre è "raccomandata" (sunna), la circoncisione. La tradizione in alcune parti dell'Egitto e nel Corno d'Africa fa sopravvivere tali pratiche, talora eseguite anche dopo il trasferimento all'estero per motivi legati al fenomeno migratorio.

 Piercing de ła clitoride 
miniatura|Piercing de ła clitoride
Ła clitoride ła ze una de łe zone sojete a ła pràtega de'l piercing, sepur asàe manco comunemente de altre aree de'l corpo cofà par ezenpio łobo de ła recia, nariza, caviełi o bonìgoło. Storegamente ła pràtega ła se atesta a'l pòpoło de'l Borneo dei daiachi (ndove che A ze in uzo anca el piercing de'l glande mascołin dito ampallang), ndove che'l vien prategà zbuzando ła clitoride co na spina insarindoghe po un picoło aneło d'oro o un zogeło a forma de fuzo e che'l rarezenta un grando orgojo par łe done daiachi.

 Note 

 Bibliografia 
Łibri




  2ª ed. Leonida Edizioni, 2019.


Reviste


 Voze corełàe 
 Clitoridectomia
 Esision de ła clitoride
 Piercing de'l clitoride
 Vibrador clitorideo

Altri projeti

Linganbi foresti

Categoria:P1417 lexesta da Wikidata
Categoria:P3365 lexesta da Wikidata
Categoria:Anatomia de łe béstie