Guera Iran-Iraq

La guera Iran-Iraq, conosesta anca cofà ła guera inponesta (, Jang-e-tahmīlī) in Iran e cofà ła Qādisiyya de Saddam Hussein (قادسيّة صدّام, Qādisiyyat Saddām) in Iraq, ła ze stada na guera conbatesta intrà i du Paezi dal setenbre del 1980 a l'agosto del 1988.

Inte l'època del conflito sta guera ła vegnea ciamada dai storiògrafi Guera del Golfo (intendendo cheło Pèrsego), notasion soravivesta finmente a l'invazion irachena del Kuwait del 2 de agosto del 1990.

 Rasegna istòrega
El casus belli ła ze sta l'invazion irachena de l'Iran, ocoresta inte el 22 de setenbre del 1980 dopo de na longa istòria de dèspute inte el confin, frision intrà i rezimi in cuestion (ditatoriałe-làego cueło iracheno, teocràtego-ditatoriałe cueło iranian, che el se gavea trasformà inte na repùblega islàmega iłibarałe, ma multipartìtega inte ła fin de ła guera). L'Iran el ghea declarà de èsar sta vìtema de l'ataco irachen: de facto i iracheni i ghea atacà par primi e de sorpreza, sensa na formałe declarasion de guera.

Inte el scumìsio del setenbre del 1980, el ditatore irachen Saddam Hussein el ghea sconfesà el tratà che el regołava ła dèsputa confinària siglà inte el 1975, dal so predecesore Aḥmad ʿAlī Ḥasan al-Bakr col scià Moḥammad Reża Pahlavī, regnante in cueła època in Iran. Tuti e do i contendenti no i zera sodisfai dei acordi confinari siglai dai respetivi predecesori: l'Iraq el se ispirava al vècio confin otoman in vigore finmente al 1920, e l'Iran el garia vołesto anétarse tuto l'Iraq del sud, de predomenansa sciita, l'istesa confesion rełijoza de majoransa inte l'interior de ła Repùblega Islàmega.

Col s-ciopo de ła guera, l'Iraq el ghea restabilio łe rełasion diplomateghe coi Stati Unii inte el 1983, rełasion interonpeste inte el 1967 de sevente de ła Guera dei Sie Dì co Israełe. L'Union Soviètega, invese, ła ghea jutà diretamente co provizon miłitari l'Iraq e indiretamente l'Iran mediante de ła Sìria. Dopo dei primi boni èziti da parte de l'ezèrsito irachen, ła guera ła se gavea trasformà inte na sustoza guera de pozision e inte un recìproco bagno de sàngue.

El Consejo de Seguresa de łe Nasion Unie ła ghea ciamà a l'órdene pì de na volta tuti e do i goerni, ma el cesar el fogo no el ze sta decretà prima del 20 de agosto del 1988, e el scànbio dei prezonieri de guera no el ze sta pusìbiłe finmente al 2003. El conflito el ghea rabaltà insanabilmente i ecuiłibri de ła rejon, e i so efeti i se ghea fazesto sentir fortamente inte el imedià dopoguera: du ani dopo de l'armistisio, de fato, l'Iraq el ghea invadesto el Kuwait inte el tentativo de otegnere un rescato econòmego e pułìtego dal ponto-morto post-conflito che el ghene zera derivà.

 Notasion 

Altri projeti

 Linganbi foresti 

Categoria:Guera Iran-Iraq