Costa d'Avòrio

La Costa d’Avòrio, nome oficiale Republica de ła Costa d'Avòrio (in fransexe République de Côte d'Ivoire) xe no stato in tel Africa Oxidentale.
La confina co la Liberia e la Guinea a ovest, el Mali e el Burkina Faso a nord, el Ghana a est. La xe bagnada da e l’Oseano Atlantego a sud.

 Zeografia 

La Costa d'Avòrio la se presenta come on grande altipian chel crese dal mar par rivar a i confini del nord.

El sud el xe cuerto de foreste e de paludi, al nord se nota la dexertificasion che vien vanti.

 Storia 

 Antighità 
No ghe ricatamenti archeologici de rilievo par parlar de la storia de la Costa d’Avòrio prima del XIX secolo.
I kru, i lobi e i senoufo ie rivà inte el XVII secolo. A la fin del XVIII do grupi de akan (i Baoulé e i Malinké) xe entrà in tel teritorio che devegnarà la Costa d’Avòrio.

En tel 1843, la Fransa ga firmà n’acordo co i akan e el paexe l’è divegnù on protetorato, e na colonia dal 1893.

 Indipendensa 
Inte el 1960, la Costa d’Avòrio l’e’ diventà indipendente e el primo presidente l’è stà Félix Houphouët-Boigny fin al 1993. Boigny xera un parlamentar al parlamento francexe e el primo african a esar ministro in Fransa. Na olta presidente de la Costa d’Avòrio, Boigny ga svilupa’ l’agricoltura, ma ga anca sostegnu’ de i projeti controversi. La costrusion de la catedral de Yamoussoukro na copia de la catedral de San Piero in Vaticano, l’è costa dei milioni de dolari. En tel 1990, Boigny l’è stà costreto a verzar a la democrasia e parmetar el multipartitismo.

Dopo la morte del presidente Boigny, ghe stà do colpi de stato e na guera civil che la va vanti dal 2002.

 Zeografia politega 
La cavedal oficial xe Yamoussoukro, anca se governo e ministeri xe a Abidjan.

 Popolasion 
Ancó ghe 65 etnie che vive in Costa d’Avòrio.

El 27% de la popolasion xe imigranti musulmani che vien da i paexi vicini.
 Relixon 
La majoria de i avoriani xe cristiani (catoleghi), la majoria de i foresti xe musulmana.
Stó fato ga creà tension ne i ultimi ani.
 Lengoa 
La lengoa oficial xe el fransexe.

La lengoa pì parlà xe el diola.

 Economia 
La Costa d’Avòrio xe un paexe agricolo.
La produsion de cacao, de oio de palma, cafè, e legname xe esportà in tuto el mondo.
Ne i ultimi ani, la produsion agricola l’è calà a causa de la guera civil.

 Gałeria de someje 

 Notasion 

Altri projeti

 Colegamenti par fora