Tabeła periòdega

__HIDDENCAT__

Ła tabeła periòdica dei ełeminti ła xe el schema che se dopara par clasificare i ełementi chìmeghi in baxe al só nùmaro atòmego.

L'è stà inventà inte el 1869 dal chìmego ruso Dimitrij Mendeleev e a l'inisio ła gavéa un saco de spasi vodi previsti par métarghe i ełeminti che sarìa stai catai fora pi tardi.

Ła tabeła periòdica ła se divìde in grupi e perìodi:
 Ogni grupo (cołone verticałi de ła tabeła) el ga dentro i ełeminti che i ga ła stesa configurasion ełetrònica esterna (ła manièra che i ełetroni i ga de sistemarse intorno al nùcleo). Dentro ogni grupo ghe xe ełeminti che i ga caraterìstiche che łe se someja.
 Ogni perìodo (righe orizontałi de ła tabeła) el taca co un ełemento che el ga inte ła configurasion ełetrònica esterna del só atomo un ełetron de tipo s, e 'ndaxendo vanti verso i ełeminti che i vien dopo dentro el perìodo, el nùmaro atòmico el crèse de uno par ogni pasajo.

Inte łe condision normałi de presion (1 bar) e de tenperatura (298 K = 25°C):
 I ełeminti che i ga el nùmaro atòmico scrito in roso i xe gas;
 I ełeminti che i ga el nùmaro atòmico scrito in blu i xe lìquidi (i xe soło do: el bromo e el mercùrio);
 I ełeminti che i ga el nùmaro atòmico scrito in nèro i xe sòłidi.

Inte ła natura:
 I ełeminti che inte ła figura i ga un bordo continuo nero i se poe catare in natura so ła Tèra, in forma de uno o de pì ixòtopi stàbiłi. I ełeminti che inte ła figura i ga un bordo fato co strichete grixe i se forma in natura co altri ełeminti i se disìntegra, ma no i ga mìa ixòtopi pì veci de ła Tèra. I ełeminti che inte ła figura i ga un bordo fato co puntini blu i xe artificiałi (ełeminti sintètici). L'ełemento sensa bordo (117, ununsèptio) no el xe gnancora stà catà fora.

 Altri projeti 

Categoria:Chìmega
Categoria:Voxe sensa fonti - siense