Alaska

Ła Ałaska o in altre varianti de ła łéngua vèneta scrivesto Ałasca, dal 3 de zenaro del 1959, el kostituise el 49° Stato dei Stati Unii de Amèrika; el ze el 47° Stato pì popołozo e el 1° pì estendesto dei USA.

El nome "Ałaska" el ze probabilmente rivà da ła paroła "grando paeze" o "teraferma" dei Ałeuti.

 Storia 
Un jaser sul mar: l'Ałaska ła ze uno dei paizi pi a nord del móndo|200px|thumb|left
Ła Ałaska ła ze stà abitada inisialmente dai popołi ke i ła gea okupada traversando el pasajo de ła Tera de Bering, inkluzi i Inuit e na varietà de grupi de amerindi. Ła majoransa de ła popołasion pre-Kołonbiana de łe Amèrike, se no tuta, ła ga doparà sta róta kuà, ma i ga proseguìo verso est e sud.

El primo dokuménto skrito el ne rifarise ke el primo eoropeo a rivar in Ałaska el ze vegnest da ła Rusia. Vitus Bering el ga navegà verso est e el ze rivà al mónte San Ełia. Ła konpagnìa Ruso-Amerikana ła ga kacà łe łóntre par ła só pełica. Ła kolònia no ła ze mai stata tanto profìkua, a kàuza dei kósti de trasporto, ma ła ze una de łe testimonianse pi konkrete de ła kołonizasion rusa de la Amèrika.

Inte el 1867, i Stati Unii i ga akuistà l'Ałaska da ła Rusia par 7.200.000 $, ekuivałenti a 5 dòłari par km². L'akuisto el ze stà òpara del Segretario de Stato William Seward e el ze stà ratifegà dal Senato statuniense el 9 de apriłe 1867. El pasajo di sovranità el ze avegnest el 18 de otóbre de lo stéso ano. L'akuisto no'l ze stà popołar inte el resto dei Stati Unii, onde ke l'Ałaska ła vien sóranomenada ła "Folìa de Seward" o "ła Jasera de Seward". L'Ałaska ła sèłebra l'akuisto ogni ano l'ùltimo łuni de marso, camàndoło Seward's Day, méntre el 18 de otòbre el ze noto kofà Alaska Day.

El 7 de lujo 1958 el Presidente Eisenhower el ga firmà l'Alaska Statehood Act, fazendoło diventar leje dei Stati Unii. Sto ato el ga verto ła strada par l'amision de l'Ałaska inte l'Union.

Ntel 1976, ła kostitusion del Stato ła ze sta modifikà par stabiłire el Alaska Permanent Fund. El fondo investe na porsion de łe entrate minerarie del Stato, inkluze łe entrate del Trans-Alaskan Pipeline System, "a beneficio de tute łe zenerasion de Alaskani". Fin al zugno 2003, el vałore del fondo zera de 24 miłiardi de $.

 Sità e sitadine inportanti 
Ankoreij: ła sità pi granda de l'Ałaska|500px|thumb|none

Ła sità pi popołoza de l'Ałaska ła ze Ankoreij, ko na popołasion de 260.284 persóne, 225.744 de łe kuałi łe vive inte l'àrea urbanizada.

 Ankoreij
 Ferbanks
 College
 Eagle River parte nord-est di Ankoreij
 Junò
 Wasilla
 Kodiak
 Ketchikan
sità ko manko de 10.000 abitanti
 Sitka
 Palmer
 Bethel
 Barrow
 Kenai
 Soldotna
 Unalaska
 Kotzebue
 Nome
 Petersburg
 Homer
 Dillingham
 Valdez
 Seward

Ła łista de łe sità pi esteze dei Stati Unii de ła Amèrika ła véde tre sità de l'Ałaska ai primi tre posti: inte l'órdine Sitka, Junò e Ankoreij; (Jaksonvil in Flòrida ła òkupa el kuarto posto inte sta łista).

 Gałeria de someje 

 Notasion 

Altri projeti

 Kołegaminti de fora 

 Bankonote de ła Kompagnia Ruso-Americana "Sealskin" 
 Sito de someje 
 Mapa de ła Ałaska

Categoria:Stati dei Stati Unii de l'Amèrica