Esuatini

El Esuatini o eSwatini, ufisialmente Regno de l'eSwatini, conosesto fin al 2018 cofà Swaziland el xe on Stato picenin de l’Àfrica del Sud.
El confina col Mozanbico a est e col Sudàfrica a ovest.

 Etimołozia 
El só nome vien da ła tribù pi grosa, i Swazi.

 Zeografia 

El paexe el xe montagnóxo al est; el teren el se sbasa verso ovest.

Gh'è tanti fiumi che pasa par el eSwatini.

El Paexe el ga senpre dei mominti de séco.

A ovest se cata łe savane e łe foreste pluviałi.

 Storia 

 Antighità 
I primi abitanti del eSwatini i xere i khoisan, un grupo de caciatori racojitori che el vivéa in tuta l’Àfrica del sud.
I khoisan i xe stà mandà via dai grupi bantu che i ga invadesto el teritorio.

Par ła fin del XI secolo, i bantu i controlaa tuta ła zona che pi tardi ła deventarà ła tera dei sotho e dei nguni, i grupi etnici pi grandi che vive inte el Sudafrica.

 Modernità 
Quando i boeri i se ga moso da ła region del Cao, el re Sobhuza I l’è stà bon de conservar l’independensa.
Dopo ła secónda guera boera (1899 – 1902) i inglexi i ga ocupà el regno e i ło ga trasformà in on protetorato.

 Indipendensa 
El eSwatini l’è rivà a l’indipendensa el 6 de setenbre del 1968.
El re Sobhuza II l’è stà riméso sul trono e el ga regnà fin a ła morte, inte el 1982.

Só fiol, re Mswati III l’è ndà sù al trono e el goerna co só mare, come che vol ła tradision: el re el xe el aministrator de ła nasion, só mare ciamada ła granda elefantésa ła xe l'autorità spirituałe del Paéxe.

 Zeografia połitega 
El eSwatini el xe ła ùltima nasion co na monarchìa asołuta in tuta l’Àfrica.

El re no'l vol gnanca ła democrasia, e tuti i partii i xe vietadi.

 Popołasion 
 Etnie 
Ła majorìa de ła popołasion i xe swazi, un grupo bantu de ła faméja dei ngoni.
Gh'è puchi zulu e afrikaanerbianchi del Sudafrica disendenti dai boeri.

 Rełigion 
I cristiani i xe el 83% (i catòleghi xe al 6%), el resto i segue ła religion tradisionałe.

 Società 
Ła majorìa dei swazi i vive ne łe zone rurałi.
Ła concentrasion de zente ła ga portà a utilizar masa i prai e l’acua.

El nùmaro dei małài de AIDS el xe el pi alto de tuto el móndo (39% de ła popolasion el xe infetà).

 Economia 
Ła zente, parò, ła xe tra ła pi poareta del continente: el 70% de ła popołasion el vive sóto el livel de povertà on euro al dì. Ła majorìa de l’economìa ła xe in man ai bianchi. Puchi schei i vien utilizà par el sviłupo.

El eSwatini l’è uno dei Paixi africani co pi risorse.
El ga na agricoltura de susistensa, fortemente influensada da i mominti de séco, anca parché el 60% de ła tera el xe del re, e el resto de conpagnie el xe foresto.
Parò el eSwatini l'esporta legname, ananasi, e coton.
Carbon e diamanti i vien scavà su łe montagne.

Ła industria pi granda l’è queła dei concentrati par far bìbite, ła xe na conpagnia mericana.

 Curioxità 
Tuti i ani, el re el va védar ła reed dance, el "bało de łe cane".
El xe só dirito de tórse na nóva mojer tra una de łe bałerine, che łe ga da èsar vèrgini e łe bała nude.

 Gałeria de someje 

 Notasion 

Altri projeti

 Linganbi foresti