UNESCO

L’Organizasion Culturałe Sientìfega e par l'Educasion de łe Nasion Unie scursà in UNESCO, (acrònemo de l'ingleze United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization pronunsa  o ) ła ze na ajensia spesałizada de łe Nasion Unie creada col finUNESCO at a glance inte el sito de l'UNESCO de prómovar ła paze e ła conprension intrà łe nasion co l'istrusion, ła siensa, ła cultura, ła comunegasion e l'informasion promovendo "el rispeto universałe par ła zustìsia, par el stato de derito e par i deriti umani e łe libartà fondamentałi" łe cuałe łe vien definie e aclarae da ła Declarasion universałe dei deriti umani.

Fondada durante ła Confarensa dei Ministri Liai de l'Educasion (CAME), ła so Costitusion ła ze stada firmada el 16 de novenbre del 1945 e entrada in vigor el 24 de novenbre del 1946, dopo ła ratìfega da parte de vinti Stati.

 Storia 
L'UNESCO el ze sta organizà inte el 6 de novenbre del 1945 e el 24 de novenbre del 1946, inte ła Confarensa dei Ministri Liai de l'Educasion (CAME). Sto grupo de Ministri de l'Educasion dei Stati Liai contro al Nasismo el se ghea catà par ła prima volta a Londra inte el 1942, inte el mezo de ła seconda guera mondiałe.

Za dal 1942 se ghea manifestà intrà i ministri eoropei, e par inisiativa de ła Gran Bretagna, ła ezijensa de ła creasion de un organismo sovranasionałe bon de spàndar ła cultura de ła paze, de ła democrasia e de l'uguajansa intrà ómani che el se saria garia gavesto da laorar so cuestion intełetuałi inte el dopoguera. Cuazi suito se ga vesto ła idea de far-su na organizasion internasionałe de rełevansa globłle.Archivio dell'UNESCO in inglese

Inte ła Confarensa del 1943 el ze sta scrivesto el testo de l'Ato de Costitusion de l'UNESCO, che el vien firmà el 16 de novenbre del 1945 e entrà in vigor el 4 de novenbre del 1946, dopo de ratìfeghe de vinti Stati: Arabia Saudia, Austràlia, Braziłe, Cànada, Cecoslovàchia, Cina, Danemarca, Ezito, Fransa, Gresia, India, Lìbano, Mèsego, Norveza, Nova Zełanda, Regno Unio, Repùblega Dominicana, Stati Unii de l'Amèrica, Sudàfrica e Turchia.

L'Itàlia ła ze stada ametesta inte el 8 de novenbre 1947 a l'unanimità inte ła seconda sesion de ła Confarensa Zenerałe fata in Sità del Mèsego. "Amision parfesionada poco dopo, el 27 de zenaro del 1948, col deposto a Londra de l'instrumento de ratìfega de l'Ato de costitusion de l'Organizasion da parte del Goerno Italian. Sto reconosimento el ga vesto el vałor morałe de un primo paso verso ła amision de ła Itàlia inte el ONU, amision che łe ghea in chel perìodo racuante dificultà. In Itàlia, na volta fata ezecutiva co Decreto presidensiałe del 12 de lulio del 1949 ła Convension de Londra so l'UNESCO, ła ze stada istituia ła Comision Nasionałe par l'Educasion, la Siensa e la Cultura co Decreto Interministeriałe de l'11 de febraro del 1950".Sintesi Storica  sul sito della CNI UNESCO

Dopo de ła fin de ła seconda guera mondiałe, tanti Stati i ga ciapà decizion, par cuestion ligae a ła pułìtega interiora e ai fati internasionałi, de no partesipar altro a l'UNESCO, tante de łe cuałe łe ze ritornae e che atualmente oncora łe ghe fa parte. Ła Ajensia Spesałiada de łe Nasion Unie par ła Educasion, ła Siensa e el Sviłupo ła conta uncó 195 Stati Menbri e 11 Menbri Asociativi.Stati Membri sul Sito dell'UNESCO

Quei de l’UNESCO i fa na lista del patrimonio de l'umanità. Lì i sa mesi d'acordo su tanti posti che par la storia, la cultura e par la natura val la pena de tendarghe n'ocio par far in maniera che i posa godarseli i nostri fioi e i nostri neodi. In altre e grose parole la conservasion e la sicuresa l'è importante par la comunità del mondo.

L’UNESCO la gà anbasadori.

El dodaxe de otobre del 2017 i Stati Unii i ga dichiarà che i va fora da l'organixasion par via de serte poxision del UNESCO rełative al stato israelian e a ła Pałestina.

 Diretori 
  Julian Huxley (1946 - 1948)
  Jaime Torres Bodet (1948 - 1952)
  John Wilkinson Taylor (1952 - 1953)
  Luther Evans (1958)
  Vittorino Veronese (1958 - 1961)
  René Maheu (1961 - 1974)
  Amadou-Mahtar M'Bow (1974 - 1987)
  Federico Mayor (1987 - 1999)
  Kōichirō Matsuura (1999 - 2009)
  Irina Bokova (2009 - 2017)
  Audrey Azoulay (2017 - atuałe)

 Varda anca 
 Lista dei patrimoni de l’umanità.
 Notasion 

Altri projeti

 Linganbi foresti 

 Sito ufisiałe de l’UNESCO
 Sito dei patrimoni de l’umanità 
 Sito dei patrimoni de ła umanità in Sicilia