Giacomo Tiepolo

Giacomo Tiepolo, dito Scopulo (Venesia, ... – Venesia, 19 de lugio 1249) el xe stà el quarantatreèximo doxe de ła Repùblica de Venesia, dal 6 de marso 1229 al 2 de magio (o 20) 1249, co el gà adicà e'l se ga tirà indrio a vita privada.

Omo seguro e decixo, da ła sóa famegia i xe vegnui anca el doxe Lorenzo Tiepolo só fio, (1268 – 1275), el famoxo Giacomo Scopulo, só nevodo, e'l conosuo, par małe raxon, Bajamonte Tiepolo só bis–nevodo.

 Vita 
De famegia rica e inportante, Giacomo el se ga destinto presto par ła sóa capasità tołendo gloria e richese (intrà łe cuałi el comando sul'ìxoła greca de Scopulos, da ła qual el soranome).
Bravo e caro a parecia xente, el xe stà doxe de Candia e dó volte bailo a Costantinopoli.

El se ga spoxà quatro volte e'l ga avùo quatro fii e na fia. Anca se'l gera ben considerà, co el doxe prima el ga adicà Piero Ziani i 40 ełetóri chei gaveva da sèłier chi chel gavese da tórse l'inportante carga, quei chei ga votà łu e quei chei ga votà Marin Dandolo i gera del steso nùmero. A ła fin ła sièlta ła xe stada fata in maniera daverò curioxa: el vinsidor el xe stà ełeto da ła sorte. Se conta che, daspò sta roba, i Tiepolo e łe famege più conservadore, come i Dandolo e i Gradenigo, i ga scomensà a èser nemighe, co conseguénse che łe ga influensà Venesia par squaxi tuto el sècoło vanti.

 Dogado 
Pena chel ga tólto ła carga el ga scomensà quietar łe parece rebełion che łe gera partie inte i posediménti venesiani perifèreghi. La situasione ła gera difìsiłe, soratuto a Candia, e'l doxe el ga mandà un bel fià de soldai. El Tiepolo, bravo połìtego e anca soldà coragióxo, prima de far sta roba, el ga mandà paréci nòbiłi venesiani come podestà in sità de ła teraferma, in manièra da controłar eventuałi guere che łe gavaria posùo danegiar ła sità lagunar. Inte el 1234, ła prima de numeroxe revolte a Candia ła xe stada a ła fin controłada, ma poco ténpo daspò łe xe stae łe sità de ła teraferma vèneta a tor łe arme contro Venesia: Ezzelino da Romano, cao dei ghibełini, el ga scomensà a sołevar łe xone che łe ghe partegnivaa. In sti ani qua Piero, un dei fii del doxe, el xe stà copà dai ghibełini. Venesia, s-cerada coi guelfi par motivasion połìteghe, ła ga fato numeroxe incursion inte ła teraferma e ła ga sofegà ogni prova de łe sità de ła Dalmasia a liberarse da ła sóa influénsa.

Daspò un poco de ténpo, ła guera ła xe finìa e 'ntel'Itałia del nord i Guelfi i ga tolto el poder: ła situasion ła xe tornada quieta e Venesia ła ga posùo tirar indrio i sói soldai. In quei ùltimi ani de dogado el Tiepolo el ga reorganixà el derito marìtimo venesian e'l ga creà nove istitusion par agitar el doxe inte ła condusion del Stato.

Vecio e stanco, daspò paréci ani al poder, a ła fin el ga sièlto de adicar el 2 o'l 20 de magio 1249. El xe morto el 19 de lugio del steso ano; sta roba ła fa pensar che l'adicasion ła fuse stada domandada da vecésa o małatia, e chel fuse stà costreto.

 Altri projeti 

Tiepolo, Giacomo
Tiepolo, Giacomo