Diałeto primierot

El Primieròt el é in dialeto parlà te la Val de Primiér, tel Trentin.

 Carateristeghe 

Se vedon la storia del Primiér, podon capir che el Primierot el é pì vesìn al todésch, al ladìn e al feltrin che da cuel del rest del Trentin.

Tra i carateristeghe pì importanti ghe n'é:
 La pronunẑia de /θ/ co /ẑ/ (ingles: Think), compagn al belumat e al feltrin;
 La pronuncia de /dz/ e de /d/ co /z/;

 Esenpi de la lengua 
 I zì de la stemàna 
Luni, Marti, Mèrcol, Dòbia, Vèndre, Sàbo, Doménega.

 Le stajon 
Insuza, Istà, Ferzina, Invèrn.

 I mesi del àn 
Ðegnèr, Feorèr, Mèrẑ, Aorìl, Majo, Ðugn, Lujo, Agost, Setember, Otober, November, Deẑember.

 I nùmari 
 Un, Doi, Trei, Cuatro, Ẑinque, Sìe, Sèt, Òt, Nòve, Dies. 
 Úndese, Dòdese, Trèdese, Cuatòrdese, Cuìndese, Sédese, Dissèt, Disdòt, Disnove, Vinti. 
 Trènta
 Cuaranta
 Ẑinquanta
 Sesanta
 Setanta
 Otanta
 Novanta
 Ẑènto
 Dosènto
 Mili
 Domili
 Diesemili
 Ẑèntomili
 N milion
 N miliardo

 Provèrbi 
 Mèjo brusar in paes che perder le tradiẑion

 Provèrbi contazini 
 Se el Sass Maor el ga l capel, mòla la falẑ e ciapa el restèl.
 Se el Sass Maor el ga la ẑentura, el siegador el laora a man segura.
 De San Valantin se guèrna sènẑa lumin.

 Proverbi meteorològici 
 Se (la piova) la vien da Santa Catarina, ciapa el restel e camina.
 Se (la piova) la vien da la Ẑareda, la vien co la ghèda.
 Se (la piova) la vien dal Pavion, piova a balon.
 Se (la piova) la vien del Schener, la vien col ster.
 Se (la piova) la vien de San Martin, la vien col scudelìn.

 Sioglilengua e filastròche 
 Ẑento ẑeste de ẑeule marẑe.
 Tirìn, tirìn, tirìna / la vècia Giacomina /la lava le scudèle, /la salva le pì brute, /la romp le pì bèle, /despò la và in piaza, /la crompa la salata, /la tasta se la é bona /col far de na parona /e tuti i la minciona. /

 Bibliografia 
  Livio Tissot, Dizionario primierotto, ed. Manfrini, 1996.
  Primiero ieri e oggi.
  Primiero - Storia e attualità, autori vari, 1956.

 Voxi corełade 
 diałeto vèneto setentrional

 Colegamenti esterni 
 I todeschismi ntel diałeto primierot

Primieròt
Categoria:Provincia de Trento