Tunizìa

La Tunizìa oTunixìa, ufisialmente la Repùprika de Tunixìa (in àrabo الجمهورية التونسية, al-Jumhūriyya al-Tūnusiyya), xe on Stato de l’África del nord, parte del Magreb.
El konfina co ł’Aljeria a ovest e co ła Łìbia a sudest; la xe bagnada dal Mar Mediteraneo a nordest.

 Zeografia 
La kosta la xe rika de akua.

El 40% del teritorio xe inte el dexerto del Sahara. La kosta la xe fèrtile.

 Storia 

 Antigità e età de mexo 
miniatura|sinistra|Kartàxene
In Tunixìa gera òmeni preistorici fin dal pałeołìtico.

El primo pòpoło ka se konose xe i berberi.

I fenici xe rivá su inte łe koste de ła Tunixìa e i ga fondá Kartàxene inte el 814 a.K.. Kartàxene l’è deventá na potensa komerçiàł e militàr in poki ani e sa mexo a konkoistàr i paexi del Mediteraneo.
La łota ko Roma xe 'ndá vanti dal 264 al 146 a.K. e xe fenìa ko la distrusion de Kartàxene. I romani ga ricostruìo la çitá e i ła ga fata deventàr ła prima provinçia africana.

A ła fin del periodo romàn, i vandałi ga invadesto Kartàxene e i xe restài fin al 533.
Nte el 533, el xeneràl bizantìn Bełixario ga koncoistá tuto el nord Africa.
Doxento ani dopo, i Árabi.

I Árabi xe restài fin ke i xe rivài i Turki de l’impero otoman in tel 1574.

 Modernità 
En tel 1705 ge stá ła fondasion de ła dinastìa Husaynide.

Da el 1881 i francexi ga stabilì on protetorato.

 Indipendensa 
La Tunixìa xe deventá indipendente el 20 de marso 1956 e ła Repùbrika l’è stá proklamá el 25 de lujo del 1957fin a sto momento ł’á reñá ła dinastìa Husaynide..
El primo prexidente xe stá Habib Bourguiba, deposto kon on kolpo de Stato inte el 1987 dal xeneràl Zine El-Abidine Ben Ali.

 Ekonomia 
L’agrikoltura xe pratiká su la kosta (gran, formenton, biada).
La Tunixìa xe el sesto produtór mondiàl de fosfati.

Ła industria (tèsile, prodoti petrołìferi) xe in krézita.

 Demografia 
La majorìa de la popołasion xe muxułmana.

I tunixini parla àrabo e francexe.

 Gałeria de someje 

 Notasion 

Altri projeti

 Łinganbi forèsti