Łéngua ocitana

Lozzitan o lengua de oc (inte l'orisenal occitan, lenga d'oc) (dal qual lenguadoca) la xe na lengua romanza parlà in Ozzitania, vasta rejon stòrega conprendente la màssima banda del sud de la França e de algune zone de la Spagna (Val da Aran, in Catalogna) e de l'Itaia, inte raquante vałi ozitane sora na estension de 4500 kilometri cuadrài, intrà i teritori provinsiali de Cúneo e Torin.

Inte ste ùltime zone l'ozzitan el xe lengua menoritaria reconossùa e tuteà da le lese locai. Difarente la situazzion in França onde che l'Ozzitan el gode de estremamente poca tutea. In Spagna, l'ozzitan el xe na lengua ufizzial rejonal inte la Val da Aran dal 1990, in Catalogna, dal 2006In Spagna łe ze reconoseste cofà łengue el catalan, el basco, el gałisian, el łionéxe, l'oçitan, l'asturian e l'aragonéze..

A ciacolar l'ozzitan sarìa çerca do mijoni de persone, mentre se stima in çerca sette mijoni el nùmaro de persone che ghe ne gavarìa na conossença passiva.

 Etimolosìa 
La denominazzion ozzitan el riva da la parole ozzitana òc che el signìfega si.

Sto criterio distintìo el xe stà doparà da Dante Alighieri, che el ga descrito la lengue ozzitana, françese, e taiana in base a le so rispetive partesee afermative: òc, oïl (antenà del moderno oui) e sì.

El tèrmine lengua occitana el riva da òc e el xe parso inte i testi ministratìi latini verso el 1300. Epure, fin al sècolo XX, la lengua ozzitana la jera nota par el pi cofà lengua d'oc o provençal.
Dai ani 1960/70 el tèrmine ozzitan el xe deventà usual par definir tuta la lengua, e el tèrmine provençal uncuò el designa solo el diaeto provençal in senso streto.

 Ocitan ancuo 
Ła Łéngua ocitana la ze utilixà dal grupo Lou Dalfin, che ne xe la masima espresion muxical moderna. El grupo el vien da la region del Piemonte. Esistono tanti altri artisti che i canta in ocitan.

 Łéngua ocitana, Łéngua veneta e Łéngue romanze 
 Łatin  Vèneto  Sardegnoło  Corso  Gałisian  Łonbardo  Siçiłian  Arpitan  Oçitan  Furlan  Łionéxe facere  far  fàghere  fà  facer  fà  fàciri  fâre  far  fâ  facere factum  fato  fatu  fattu  feito  fat  fattu  fêt  fach  fat  feichu filius  fiol  fìgiu  figliu  fillo  fiö  figghiu  fily  filh  fi  fiyu ferrum  fero  ferru  ferru  ferro  fèr  ferru  fèr  fèrre  fier  fierru fames  fame  fàmene  fami  fame  fam  fami  fam  fam  fam  fame planum  pian  pianu  pianu  chan  pian  chianu  plan  plan  plan  chanu pluere  piòvar  pròere  piova  chover  piöv  chiòviri  plovêr  plòure  plovi  chovere clavis  ciave  crae  chjave  chave  ciav  chiavi  clâ  clau  clâf  chave noctem  note  notte  notte  noite  nòt  notti  nuet  nuèch  gnot  nueiche multum  molto  mudu  multu  moito  mot  muttu  mot  molt  mot  mueitu oculus  òcio  òcru  ochju  ollo  öcc  òcchiu  uely  uèlh  voli  gueyu vetulus  vecio  bétzu  vechju  vello  vècc  vecchiu  viely  vièlh  vieli  vieyu guccius  porseło  porcu  porcu  porco  porscèl  porcu  pòrc  pòrc  purcit  gochu pessulāre  serar  serrare  chjode  pechar  serà  chiùdiri  clôre  tancar  sierâ  pechare

 Note 


ozzitan
Categoria:Łéngue romanxe