Jugoslavia

Ła Repùblega Sosiałista Federałe de Jugoslavia ła ze sta ło Stato prinsipałe dei Balcani dal 1943 al 1992, ano de ła so disołusion.

Fondà soto el nome de Repùblega Democràtega Jugoslava (29 de novenbre - 4 de diçenbre 1943) come risultato de ła seconda riunion de l'AVNOJ (Consejo Antifasista de Łiberasion Popołare de ła Jugoslavia) che ła se ga tegnù a Jajce (Bosnia e Erzegovina) sora łe senari de queło ca jera stga el Regno de Jugoslavia, inte el 1946 ła ga canbià el proprio nome in Repùblega Federativa Popołare de Jugoslavia mentre inte el 1963 ła ga asunto el so nome definitivo.

Ła Jugoslavia ła confinava a nord-òvest co l'Itałia e l'Àustria, a nord co ła Ongarìa e Romanìa, a est co ła Bulgarìa, a sud co l'Albanìa e ła Gresa e a òvest co'l mar Adriàtico.

Inte el perìodo de ła Guera freda ła Jugoslavia ła ze stà un inportant menbro dei  paezi nó ałineài.

El so primo presidente el ze sta Ivan Ribar mentre el Maresiało Tito el jera Primo Ministro. Inte el 1953 Tito el ze sta ełeto presidente, carica che ła ze diventà a vita inte el 1963. Tito el ze morto el 4 de majo del 1980. Co ła so morte łe tension interne intrà łe diverse nasionałità, che prima łe venìa mese a tazere anca co ła forsa, łe ga scuminsià a vegner fora. Dopo che cuatro de łe sie Repùbleghe Sosiałiste łe ga deciarà l'indipendensa tra el 1991 e el 1992, ła Federasion ła se ga desfà par far posto a ła Repùblega Federałe de Jugoslavia, formà da łe do restanti repùbleghe (Serbia e Montenegro). Inte el 2003 anca sta Federasion ła ze sta trasformà in Union de Serbia e Montenegro. Inte el 2006, infine, ła Serbia e el Montenegro i se ga separà e atualmente i ze do Stati del tuto indipendenti.

 Repùbleghe Sosiałiste e Province Autonome 
Internamente ło Stato el jera divizo in sie Repùbleghe Sosiałiste e do Province Autonome Sociałiste che łe fazeva parte de ła Repùblega Sosiałista de Serbia. Ła capitałe federal ła jera Belgrado.

Co ła costitusion del 1974, in seguito a łe tension interne, dovue al nasionałismo dei croati e a łe tendense łiberałi dei serbi a se jera previsto el dirito par łe Republiche de poterse destacare da ła Federasion. Tałe dirito no el jera previsto par łe Province Autonome.

Republiche e Province in ordine alfabètego:

 Repùblega Sosiałista de Bosnia e Erzegòvina, co capitałe Sarajevo
 Repùblega Sosiałista de Croasia, co capitałe Zagabria
 Repùblega Sosiałista de Masedonia, co capitałe Skopje
 Repùblega Sosiałista de Montenegro, co capitałe Titograd (atuałe Podgorica)
 Repùblega Sosiałista de Serbia, co capitałe Belgrado, ca includeva anca:5a. Provincia Sociałista Autonoma del Kòsovo, co capitałe Priština5b. Provincia Sociałista Autonoma de ła Vojvodina, co capitałe Novi Sad
 Repùblega Sosiałista de Slovenia, co capitałe Łubiana.

 Disołusion 
Łe prime do Repùbleghe Sosiałiste a dichiarare l'indipendenzaa łe ze sta ła Slovenia e ła Croasia (tute e do el 25 de zugno 1991), tegnù drio dopo pochi mizi da ła Macedonia (8 de setenbre 1991). El 5 de apriłe 1992 anca ła Bosnia e Erzegovina ła se ga dichiarà indipendente, a sto punto łe do Repùbleghe Sosiałiste restà, la Serbia e el Montenegro, łe ga dà vita a ła Repùblega Federałe de Jugoslavia, metendo fin a ła storia de ła Federasion Sociałista.

 Note 

 Bibliografia 
 S. Bianchini, La questione jugoslava, Giunti, Firenze 1996 	 
 J. Krulic, Storia della Jugoslavia, Bompiani, Milano 1997 	 
 J. Pirjevec Il dì di San Vito. Jugoslavia 1918-1992. Storia di una tragedia, ERI, Roma 1993
 A. Floramo, recensione di R. Petrović, Il fallito modello federale della ex Jugoslavia , «eSamizdat», 2006, IV, pp. 11–16

 Łigamenti foresti 
  Ordeni e medaje de ła Republica Sociałista Federałe de Jugoslavia 

Categoria:Jugoslavia
Categoria:Stati comunisti