Altitùdene

L'altitùdene ła ze ła distansa vertegałe de un ojeto dal liveło del mare, o sia ła so altesa sora liveło del mare (s.l.m.) o altesa asołuta, una de łe trè coordenae zeogràfeghe terestri insieme a ła latitùdene e a ła lonzitùdene.

El tèrmeno zenèrego altesa o altura, anbedó co l'isteso signifegare, el se refarise invese a l'altesa rełativa, o sia ła distansa de un ojeto da un liveło de referimento arbitràrio o sia ła diferensa intrà łe altitùdeni de do difarenti posti, par ezénpio intrà ła sima de na montagna e el fondovałe o intrà un aeromòbiłe e el teren sotostante.

Descrision
Sendo 'na łonghesa, l'altitùdene ła vien de sòłito mezurada in in metri (sistema internasionałe); inte i Stati Unii d'Amèrica e inte el Regno Unio invese ła vien mezurada in pie (sistema anglosàsone).

Superfisi izo-altitùdenałi łe coinside co łe superfisi izo-zeopotensiałi senpre che no ghe sìpia variasion locałi de ła gravità terestre. La presion atmosfèrega e ła densità de l'ària łe se sbasa sirca esponensialmente co l'aumentar de l'altitùdene. L'altitùdene ła se mezura comunemente traverso l'altìmetro o par via de mezure zeodèteghe de treangołasion trigonomètrega par mèdio de teodołiti o livełi. Convensionalmente come altitùdene de un sentro abità comunałe se tołe de refarimento el post andove el ze ponesto el Munisìpio del comun considarà.

 Ipsografia 
L'ipsografia el ze el stùdio de łe altitùdeni. L'altitùdene mèdia de łe tere emerzeste ła ze intrà i 500 e i 600 m cusita repartia intrà i continenti:

Eoropa340 mÀzia870 mÀfrica340 mAmèrica meridionałe600 mAmèrica setentrionałe600 mOseània360 mAntàrtide (altitùdene całota de jaso)2 000 m

Le pì grande altitùdeni terestri łe ze raprezentae da łe montagne, ła cuała Sima pì ełevada, l'Everest ła riva a sirca 8.850 metri sora el liveło del mare, prategamente racuanto poco in confronto del rajo terestre (6.378,14 km): se se raprezentase el globo terestre co na sfera de un metro de rajo de fati se garia da raprezentar l'Everest co pena un relievo de un miłìmetro, ponesto che in proporsion el ze sirca 1/720 del rajo terestre.

Aeronàutega
In aeronàutega el tèrmeno altitùdene o cuota el vien doparà par dirghe a ła distansa vertegale in confronto al liveło mèdio del mare, col tèrmeno altesa o altura se se refarise a ła distansa vertegałe in confronto a un ponto in ła tera, e co ełevasion se ghe dize a ła distansa vertegale de un ponto so ła superfise terestre dal liveło mèdio del mare. L'altitùdene ła vien zeneralmente mezurada in pie, ma in racuanti paezi i vien doparai anca i metri.

 Notasion 

Voze corełae
 Altimetria
 Coordenae zeogràfeghe
 Latitùdene
 Lonzitùdene
 Desliveło
 Prominensa topogràfega
 Izołamento topogràfego
 Pendensa topogràfega
 Zeòide
 Normalnull

Altri projeti

 Linganbi foresti 

 True Altitude
 http://elevationmap.net  



Categoria:Cartografia