9 de novenbre

El 9 de novenbre el ze el 313° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 314° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 52 dì.

 Avegnimenti 
 1494 – La fameja Medici ła vien espulsada par ła seconda volta da Firense
 1729 – Spagna, Fransa e Inghiltera i firma ła Tratà de Sivija
 1794 – 18 Brumaro de l'ano III: a Parize i Moscardini i ataca i Club dei jacobini.
 1799 – Colpo de Stato del 18 brumaro: Napołeon Bonaparte el va al podere
 1872 – Grando inséndio de Boston
 1880 – Un grando teramoto el colpise Zagàbria, desfando ła catedrałe
 1887 – I Stati Unii de l'Amèrica i se ciapa i deriti su Pearl Harbor, Hawaii
 1918 – In Zermània ła vien proclamada ła repùblega cofà nova forma istitusionałe del Reich.
 1921 – In Itàlia, el vien fondà el Partio Nasionałe Fascista
 1923 – El gnen reprimesto el tentativo de revołusion de Adolf Hitler. St'ùltemo el vien condanà a 5 ani de prezon, ma par na redusion de pena el sconta solché 9 mezi.
 1932 – Scontri intrà sociałisti e conservatori in Svìsara, 12 morti e 60 ferii
 1938 – Reichskristallnacht (Note dei cristałi), pogrom contro dei ebrei in Zermània
 1944 – Inte l'aniversàrio de fondasion del Partio Nasionałe Fascista, ła vien libarada dai Liai ła sità de Forlì, sinbołegamente inportante parché in cheła època propagandada cofà "Sità del Duce"
 1953 – La Canboja ła se indipendentiza da ła Fransa
 1963 – In Japon, un'esplozion in na miniera de carbon ła copa 458 minatori e el ghene manda in ospeałe altri 839 par colpa de l'avełenamento da monòsido de carbònio
 1965 – A łe ore 17.45 un black-out el colpise i Stati Unii nord-osidentałi e grandi teritori canadezi, insmisiando-drento sirca 30 miłioni de persone.
 1967 – Primo lanso de un razo Saturn V co test su ła protesion tèrmega par l'Apollo 4
 1968 – Inte ła Comunità econòmega eoropea el entra in vigore l'acordo su ła lìbara circołasion dei lavoratori intrà i paezi menbri.
 1981 – Buenos Aires, Argentina: Se ga ła prima manifestasion popołar contro el ditadura miłitar arzentina dal colpo de Stato de 1976.
 1987 – Itàlia: secondo e ùltemo dì de votasion inte el referendum che el vietarà ła produsion de ełetrisità doparando l'enerzia nucleare
 1989 – Guera freda: casca sinbołegamente e fizegamente el Muro de Berlin che el divideva in du ła sità dal 1961
 1990 – in Nepal se dita na nova Costitusion che restaura ła democrasia.
 1991 – Arente de Culham, el Joint Eoropean Torus, el pì grando e potente tokamak inte el mondo se lùmena gràsie al primo esperimento de fuzion nucleare controłada su ła Tera
 1998
 El vien ufisalmente abołita ła pena de morte inte el Regno Unio.
 Inte ła pì granda càuza siviłe de ła istòria dei Stati Unii, un zùdeze federałe el aprova na sentensa che ła dimanda a dezene de società de brokerajo de pagare 1,03 miłiardi de dòłari a investitori inbrojai sul schema de fixing del NASDAQ
 1999 – Inte ła reunion de ła Internasionałe Sociałista, taca farse sentir ła divizion intrà ła Tersa Via de Tony Blair e ła sanca umanista de Lionel Jospin.
 2003 – Ecrise totałe de Luna, vizìbiłe inte łe Amèriche, in Eoropa, in Àfrica, e in Àzia sentrałe
 2004 – Mozilla Foundation ła lansa ła version 1.0 del so navegadore web, Mozilla Firefox
 2005 – l'Ajensia Spasiałe Eoropea ła lansa ła sonda spasiałe Venus Express par l'esplorasion de Vènere.
 2016 – in Stati Unii, Donald Trump el vinsa łe ełesion presidensałi e el vien proclamà cofà 45º presidente dei Stati Unii
 2020 – in Perù, el Congreso de ła Repùblega el destituise co 105 voti a favor el presidente Martin Vizcara dopo de do ani de incargo.

 Nasesti 
Morti
 Feste e recorense 
 Internasionałi 
Dì internasionałe dei récord Guinness.
 Intranasionałi 
, , , , : Tag der Erfinder - Dì de l'Inventor (data ełezesta in onor de Hedy Lamarr).

 Nasionałi 
 : Fiesta de ła bandiera nasionałe.
 : Dì Nasionałe de ła Animasion Arzentina.
 : Schicksalstag - Dì del Destin
 :
Dì de ła Libartà Mondiałe
Dì de Carl Sagan

Rełijoze
 Santi catòłeghi 
Festa del patrono de łe sità
 Làeghe 

In altri projeti

 09