3 de majo

El 3 de majo el ze el 123° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 124° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 242 dì.

 Avegnimenti 
 1512 – Roma, taca el Concìlio Lateranense V
 1791 – La Dieta polaca ła proclama ła Costitusion del 3 de majo (prima costitusion moderna inte l'Eoropa e seconda inte el mondo)
 1808
Spagna: revolta a Madrid contra a l'ocupasion de Napoleon Bonaparte, i masacri del pòpoło da parte dei fransezi i ispirarà i cuadri de Francisco Goya, intrà sti cuà ła teła El 3 de majo 1808
 Guera de Finlàndia: la Svèsia ła perde ła fortesa de Sveaborg, che ła vien concuistada da ła Rùsia
 1810 – Lord Byron el noa inte el Ełesponto
 1815 – Guera austro-napoletana: l'ezèrsito austrìago el dèzema łe trupe del Regno de Nàpułi comandae da Gioacchino Murat inte ła bataja de Tolentino.
 1860 – Carlo XV de Svèsia-Norveza el vien incoronà rè de Svèsia
 1867 – La Compagnia de ła Baja de Hudson ła renunsa a tute le preteze so l'ìzoła de Vancouver
 1912 – I primi morti del RMS Titanic łe vien sepełeste a Halifax, in Nova Scòsia
 1916 – I lìder de ła Rivolta de Pàscua i vien zustisiai a Dublin
 1923 – Jacopo Gasparini (1879 – 1941) el vien ełezesto governator d'Eritrea. El restarà in carga finmente el 1928
 1933 – Nellie Tayloe Ross ła devien ła prima fémana che ła derize ła Zeca dei Stati Unii
 1937 – Gone with the Wind (Via col vento), un romanzo de Margaret Mitchell, el vinse el Prèmio Pulitzer
 1939 – Stalin el nòmena cofà ministro dei èsteri Vjačeslav Michajlovič Molotov
 1941 – Dopo l'intervento de łe trupe todesche ła Gresa ła se rende a l'Itàlia
 1945 – Seconda guera mondiałe: negamento de łe prezon gałizanti: Cap Arcona, Thielbek e Deutschland da parte de ła RAF inte ła baja de Lubeca (Lübeck)
 1946 – El Tribunałe Miłitare Internasionałe par l'Estremo Oriente el scumìsia i so lavori a Tokyo, contro 28 raprezentanti de l'ezérsito e del goerno japonezo, incolpai de crìmeni de guera e crìmeni contra a l'umanità
 1947 – La nova Costitusion postbèłega Japoneza ła entra in vigore
 1951
 Verse ła Royal Festival Hall de Londra
 Jōsei Toda el divien il secondo presidente de ła Soka Gakkai
 1952 – I tenenti cołonełi statunitensi Joseph O. Fletcher e William P. Benedict i atera co un aèreo inte el Poło nord ziogràfego
 1956 – Prima edision dei canpionai del mondo de Jūdō
 1960 – Daisaku Ikeda el divien el terso presidente del Soka Gakkai
 1968 – Parize, prime carghe de ła połisia contro i scołari che manifesta: taca el Majo franseze
 1970 – Leonardo Murialdo el vien proclamà santo da Papa Paolo VI
 1979 – Regno Unio, Margaret Thatcher ła vien nomenada prima Ministro
 1982
 In Połònia, a Varsàvia e in altre sità, le manifestasion de Solidarność łe se scontra co ła połisia
 Guera de łe Falkland: Il caciatorpediniero Type 42 HMS Sheffield (D80) el vien colpio e negà da un mìsiłe Exocet
 1991
 Vien firmada ła Declarasion de Windhoek
 1998 – Alle 00.08 Jacques Chirac e Helmut Kohl i fima l'acordo so ła nòmena del presidente de ła Banca sentrałe eoropea: el ze ła nasimento de l'eoro. Tenporalmente el vałe 1936,27 lire italiane
 2002 – L'euro el divien ła vałuta ufisałe dei stati de l'Union Monetària Eoropea
 2005 – Dopo 35 anni, la Corte de Casasion ła asolve tuti i inputai de ła Strage de Piasa Fontana e ła condana al pagamento de łe speze prosedurałi i parenti de łe vìtime e łe parte siviłi coinvolzeste
 2018
 L'Academy Awards ła buta fora l'atore Bill Cosby e el rezista Roman Polański dopo de racuante movense contro lori
 Par ła prima volta dopo el 1983, se sveja de novo el vulcan Kīlauea inte łe Hawaii

 Nasesti 
1951:
Massimo Ranieri, cantante e atore italian

Morti
 1987:
Dalida, cantante itało-franseza (n. 1933)

 Feste e recorense 
 Sivili 
Internasionali:
 Dì mondiale de l'asma
 UNESCO – Dì mondiale de ła libartà de stanpa
Nasionali:
 Japon – Festa de ła Costitusion (festa nasionałe)
 Połònia – Festa de ła Carta Costitusionałe del 3 de majo (festa nasionałe)

 Rełijoze 
Cristianèzemo:
 Invension de ła Croze 
 Beato Adamo de Cantalupo in Sabina
 Beato Arnaldo de Rossinol, mercedaro
 Sant'Alessandro I, Papa
 Sant'Ansfrido de Utrecht, véscovo e confesore
 San Conlaedo, véscovo
 Beato Edoardo Giuseppe Rosaz, véscovo e fondatore de łe Suore fransescane misionàrie de Susa
 Beata Emilia Bicchieri, domenicana 
 Santi Evènzio, Lisandro e Teoduło, màrtiri
 San Fiłipo apòstoło
 San Jacopo el Menore, apòstoło
 San Giovenale de Narni, véscovo
 San Guglielmo da Firenze, mercedaro e màrtire
 Beata Marie-Léonie Paradis, fondatora Suore picenine de ła Sacra Fameja (Sherbrooke)
 San Pietro de Argo, véscovo
 San Stanislao Casimiritano, sacerdote
 San Teodosio de Pečerska, mònago
 Santi Timoteo e Maura, maridauri e màrtiri
 Santa Vioła de Verona, màrtire
 Beato Zaccaria, fransescan

Rełijon romana antiga e moderna:
 Ludi Florali, sesto e ùltemo dì

Soka Gakkai:
 Dì de ła Soka Gakkai

In altri projeti

 03