5 de lujo

El 5 de lujo el ze el 186° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 187° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 179 dì.

 Avegnimenti 
 1294 – Dopo 27 mezi de Conclave el vien ełezesto Papa Cełestin V
 1610 – John Guy el salpa da Bristol, co altri 39 cołoni, verso Teranova
 1687 – Publegà el Philosophiae Naturalis Principia Mathematica de Isaac Newton
 1803 – La Convension de Artlenburg ła porta a l'ocupasion franseze de Hannover (che ła zera goernada dai monarchi britàneghi )
 1811 – El Venesueła ła ze ła prima nasion sudamericana a declarar l'indipendensa da ła Spagna
 1813 – Guera del 1812: łe scumìsia trè stimane de incursion britàneghe su Fort Schlosser, Black Rock e Plattsburgh (New York)
 1814 – Guera del 1812: bataja de Chippawa – El zenerałe major statunitense Jacob Brown el dèzema el zenerałe britànego Phineas Riall a Chippewa (Ontario)
 1830 – I fransezi, desbarcai a  Sidi Ferrudj el 14 de zugno, i entra in Algeri e i ciapa el podere fazendo ła Alzeria franseze
 1841 – Nàsita del turismo organizà: Thomas Cook el organiza el primo pacheto turìstego cofà che el ze intendesto uncó
 1865 - Inghiltera prima leje al mondo sui lìmiti de vełosità
 1884 – La Zermània el se inposesiona del Camerun
1938 - L'Itàlia, el Japon e el Manchuko i firma a Tokyo un acordo de comèrcio
 1940 – Seconda guera mondiałe: el Regno Unio e ła Fransa de Vichy i finise łe rełasion diplomàteghe
 1941 – Seconda guera mondiałe: łe trupe todesche łe riva al fiume Dnepr
 1943
 Seconda guera mondiałe: bataja de Kursk – Scumìsia el pì grando scontro intrà cari armai de ła stòria
 Seconda guera mondiałe: ła flota de invazion liada ła nàvega verso ła Sicìlia
 1945 – Seconda guera mondiałe: declarada ła libarasion de łe Fiłipine
 1946 – Nase el bikini
 1950
Guera de Corea: primo scontro intrà forse statunitense e nordcoreane (Task Force Smith)
 Sionismo: a ła Kneset pasa ła Leje del retorno che ła garantise a tuti i ebrei el derito de imigrare in Israełe
 1951 – William Shockley el inventa el transistor a zunsion
 1958 – Prima scałada del Gasherbrum I, 11ª sima pì alta del mondo
 1962 – L'Alzeria ła ciapa l'indipendensa da ła Fransa.
 1971 – L'età minima par votare inte i Stati Unii ła vien portada da 21 a 18 ani
 1975 - Cao Verde el ciapa l'indipendensa dal Portogało
 1986 – La Stàtua de ła Libartà ła vien reverzesta al pùblego dopo de na granda restaurasion
1994 - Jeff Bezos el fonda a Seattle Amazon, ła pì granda e-commerce del mondo.
 1995 - la Costitusion de l'Armènia ła vien aprovada par referéndum nasionałe
 1996 – Edimburgo: nase ła piègora Dolly, el primo mamìfaro nasesto da na clonasion
 1998
 In Alzeria ła entra in vigore na dura leje su l'arabizasion
 El Japon el lansa na sonda spasiałe verso Marte, zontàndose a ła corsa spasiałe
 2003 – Taiwan el ze l'ùltemo teritòrio a vegner cavà da ła lista de łe àree infete da ła SARS scrivesta da l'Organizasion Mondiałe de ła Sanità
 2004 – Prime ełesion presidensiałi in Indonèzia
 2005 – The Indipendent el pùblega el stùdio su łe trase de Homo sapiens catae arente del lago Valsequillo, a Puebla in Mèsego, inte el novenbre del 2003. I resercatori de l'Università de Liverpool e Bournesmouth i declara che łe peche łe deriva da 38-39 000 ani fa, co invese se zera senpre credesto che l'Amèrica no ła fuse stada cołonizada prima de 11.500 ani fa
 2007 – Ła vien mesa in véndita ła nova Fiat 500 
2012 – El vien inaugurà The Shard a Londra 
 2015 - Referéndum grego del 2015: Grando refudo a łe condision inponeste da l'Union Eoropea, el Fondo Monetàrio Internasionałe e Banca Sentrałe Eoropea.
 2016 – La sonda spasiałe Juno ła entra inte l'òrbita de Zove. Prima volta che un veìcuło spasiałe el riva tanto arente al pì grando pianeta del Sistema sołare
 2018 – 
La Lituània ła divien el 38° menbro de l'OCSE
Spagna: El Partido Popular el organiza łe so prime primàrie par ła ełesion del presidente del partio.

 Nasesti 
 1810 – El nasa in Connecticut Phineas Taylor Barnum

Morti
 2021 - Raffaella Carrà prezentadora, cantante, showgirl italiana

 Feste e recorense 
 Nasionałi 
 : Dì de ła Costitusion.
 : Dì de ła Indipendensa.
 : Dì de ła Indipendensa.
 : Dì del Parlamento.
 : Dì de ła Indipendensa.
 : Dì de ła Defeza, Dì de ła Daireaux.
 : Dì del Fizioterapèuta

Rełijoze
 Santi catòłeghi 
Festa del patrono de łe sità
 Làeghe 
In altri projeti

 05