19 de lujo

El 19 de lujo el ze el 200° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 201° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 165 dì.

 Avegnimenti 
 64 - El scumìsia el Grando inséndio de Roma (Dies nefastus)
 484 – Leónsio el vien incoronà inperadore a Tarso contro Zenon
 711 – Le forse musulmane de Tariq ibn Ziyad i sconfize i Vizigoti guidai da re Roderigo
 1333 – Bataja de Halidon Hill: bataja finałe de łe Guere d'indipendensa scosezi
 1544 – Scumìsia l'asèdio de Boulogne, inte el ndar de l'invazion de Enrico VIII in Fransa
 1553 – Lady Jane Grey ła vien sostituia da Maria I cofà rezina d'Inghiltera, dopo gaver regnà par solché nove dì
 1620 – Se ga el Sacro maseło in Valtełina: sirca 600 protestanti co done e putełi i vien copai inte ła note dai catòłeghi infogonai da predegatori fransescani e domenegani
1717 - La flota veneziana suportada da un scuadron mis-cià de nave portoghezi, maltezi e pontefise ła dèzema i Otomani inte ła bataja de Matapan
 1848 – Deriti de łe done: Scumìsia a Seneca Falls (New York) ła Convension sui deriti de łe Done
 1862 – Guera de secesion americana: a Buffington Island, inte l'Ohio, el raid del zenerałe confedarà John Hunt Morgan el vien ostacolà cuando che un grupo dei so ómani el vien caturà co i sercava de traersar el fiume Ohio
 1870 – Guera franco-prusiana: ła Fransa ła ghe declara guera a ła Prùsia
 1902 - Svìsara: el finise el Consejo Federałe, co ła firma de ła Costitusion.
 1903 – Maurice Garin el vinse el primo Tour de France
1918 - El Honduras el ghe declara guera a ła Zermània; trè dì prima ło ghea fato Haití.
 1942 – Seconda guera mondiałe: bataja de l'Atlàntego – el grandamerajo todesco Karl Dönitz el ghe órdena ai ultemi U-Boot de retirarse dai so pozisionaminti, cofà resposta ai statunitensi de un òtemo sistema de convoji
 1943 – Seconda guera mondiałe: Roma ła vien bonbardada dai Liai par ła prima volta fazendo 617 morti. Papa Pio XII el dasa el Vategan e el va a dar na man e socorso a łe vìteme
 1964 – Guera del Vietnam: inte el ndar de un comìsio a Saigon, el primo ministro sudvietnamita Nguyễn Khánh el dimanda de slargar ła guera inte el Vietnam del Nord
 1969 – Ła vien ufisałizada ła Bank of Baroda
 1975 – Verona: El el vien fondà el primo parco de divertimenti stàbiłe in vèneto (Gardaland)
 1976
 El vien creà in Nepal el Parco nasionałe de Sagarmatha
 Montréal: Nadia Comăneci, 14 ani, ła divien ła prima atleta a ciapare el puntejo perfeto de 10 inte ła XXI Ołinpìade
 1979 – In Nicaragua i rebełi Sandinisti i roersa ła ditatura, pozada dai USA, de Anastasio Somoza Debayle
 1980 – I Zughi de ła XXII Ołinpìade i vien verti ufisalmente a Mosca
 1985
 Dezastro de ła Val de Stava: A łe ore 12:22:55 el croła un coston paltanozo de ła Montecatini inte ła Val de Stava (TN). Inte el so percorso ła cołada de paltan ła fa 268 morti. Insieme a cueła del Vajont, ła resta una de łe pì gravi catàstrofe industriałe e anbientałe eoropee.
 El vicepresidente statunitense George H. W. Bush el anunsa che l'insegnante Christa McAuliffe ła sarà ła prima maestra che ła vołarà inte el Space Shuttle
 1992 – Pałermo: pochi mezi dopo da ła straje de Capaci, el vien copà da ła màfia el procuratore de ła Repùblega Paolo Borsellino insieme a sincue ajenti de ła so scorta inte ła Straje de via d'Amelio
 1996 – Zughi de ła XXVI Ołinpìade i vien verzesti ufisalmente a Atlanta
 1997 – L'IRA, dopo de ła vitòria dei laburisti inte łe ełesion britàneghe, el recùpara el cesar el fogo intieronpesto l'ano prima.
 2001 – Ciad: Descuerto un crànio fòsiłe de na spece desconosesta, denomenada Sahelanthropus tchadensis o "Toumaï". Ła publegasion ufisałe ła ze sol Nature inte el 11 de lujo del 2002
 2007 - ła sonda Cassini-Huygens de ła NASA ła descuerze na nova luna de Saturno: el satèłite nùmaro 60.
2007 - òmani armai inte ła provinsa del dezerto osidentałe ezisian del goernorà de Vałe Nova i ataca un posto de bloco miłitare, copando mìnemo 21 soldai. Par cuanto che el ze sta rifario, l'Ezito el ga declarà el stato de ałarma inte el confine col Sudan.

 Nasesti 

 Morti 
 1249:
Jacopo Tiepolo, cuarantatre doxe dea Repùblega Vèneta

 Feste e recorense 
 Nasionałi 
 : Dì de ła Libarasion Nasionałe.
 : Dì dei Màrtiri
 : Dì dei Eroi de ła Pàtria e dei so Famejari.
 Làeghe
 Festività romane: primo dì de Lucaria.
Rełijoze
 Santi catòłeghi 
Festa del patrono de łe sità

In altri projeti

 19