5 de zugno

El 5 de zugno el ze el 156° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 157° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 209 dì.

 Avegnimenti 
 1224 – Federico II de Svèvia a Nàpułi el fonda l'Università degli Studi de Napoli
 1288 – Inte ła bataja de Worringen i se scontra i ezèrsiti de Joani I de Brabante e de l'arcivéscovo de Colònia Siegfried II de Westerburg, una de łe bataje pì sanguinàrie del Medioevo.
 1561 – Straje dei valdezi de Guàrdia Piemonteze, pòpoło de łéngua ocitana
 1741 – Vitus Jonassen Bering el dasa ła Kamčatka par esplorar l'Alaska
 1783 – I fradełi Montgolfier i demostra in pùblego ła so Montgolfière
 1829 – La HMS Pickle ła se catura ła nave negriera Voladora arente de Cuba
 1832 – Movense popołari a Parize inte el ndar dei funerałi del zenerałe inperiałe Jean Maximilien Lamarque, morto el 1º de zugno par via de l'epidemia de cołera che ła se ghea slargà inte ła sità. L'insuresion ła finise el 6 de zugno, dopo un dì e na note de scontri so łe baricae
 1833 – Ada Lovelace ła se cata co Charles Babbage
 1837 – Houston ła ciapa un statuto sitadin
 1849 – La Danemarca devien na monarchia costitusionałe dopo de ła firma de ła nova Costitusion
 1864 – Guera de secesion americana: bataja de Piedmont
 1895 – La mosion de Nicholas Flood Davin par dare el voto a łe done ła vien respenzesta da ła Caza dei comuni canadeze
 1900 – Guere boere: i soldai britàneghi i se tołe Pretoria
 1914 – Finise el proceso a Firense par Vincenzo Peruggia, che el ghea robà Ła Joconda dal Muzeo del Louvre inte el 21 de agosto del 1911.
 1917 – Prima guera mondiałe: i Stati Unii i ataca ła coscrision
 1940 – El gabineto canadeze el declara iłegałi łe organizasion naziste, fasiste e comuniste e ła ghene inprezona i cai
 1944 – Seconda guera mondiałe: pì de 1.000 bonbardieri britàneghi i 5.000 tonełae i bonbarda l'artijeria todesca de ła costa de Normandia cofà preparasion par el D-Day
 1945 – El crimenałe fasista Pietro Koch el vien fuzilà a Roma
 1947 – Pian Marshall: el Segretàrio de Stato dei Stati Unii George Marshall el propone el juto econòmego par i paezi d'Eoropa
 1959 – El primo goerno de Singapore el fa zuramento
 1963 – El Segretàrio de Stato a ła Guera del Regno Unio, John Profumo, el se dimete dopo del scàndało sesuałe
 1967 – Guera dei sie dì: l'aviasion israeliana ła lansa atachi contenporànei contro łe forse aèree de Ezito, Zordània, e Sìria
 1968 – Sirhan Sirhan spara a Robert Kennedy a l'Ambassador Hotel de Los Angeles, California. Kennedy el morirà el dì dopo
 1975 – El Canałe de Suez el vien riverzesto par ła prima volta dopo de ła Guera dei sie dì
 1976 – Inte l'Idaho (Stati Unii d'Amèrica) se ronpe ła diga de Teton; more 11 àneme.
 1977
 El personal computer Apple II el vien metesto in vendita
 Colpo de Stato a łe Seychelles
 1981 – Inìsio ufisałe de l'epidemia de AIDS
 1984 – El primo ministro de l'India, Indira Gandhi, el órdena un ataco al Ténpio d'Oro, el logo santo dei Sikh
 1989 – Durante ła Protesta de piasa Tienanmen, el Rebeło Sconosesto el se para davanti ai cari armai par blocarli. El divegnarà el sinboło de ła revolta.
 1991 – Lanso del Space Shuttle Columbia, mision STS-40
 1995 – El vien creà par ła prima volta el Condensà de Bose-Einstein
 2002 – Ła vien pùblegada ła suite Mozilla 1.0, ła prima version "ufisałe"
 2006 – Irac: in un'esplozion a łe 21.35 (19.35 in Itàlia) a Nassiriya more el caporal majore de l'ezèrsito Alessandro Pibiri de ła Brigada "Sasari", e i resta ferii altri altri 4 miłitari italiani
 2012 – Aterajo del rover Curiosity su Marte, lansà el 26 de novenbre 2011.

 Nasesti 
Morti
 Feste e recorense 
 Nasionałi 
Rełijoze
 Santi catòłeghi 
Festa del patrono de łe sità
 Làeghe 
In altri projeti

 05