Trénto

Trénto (Trènt in Trentin) l'è ła sità cavedal de ła Provinsia Autonoma de Trénto, in ła Region Trentin-Alto Àdexe e in Itàlia. Ła sta su łe rive del Àdexe e l'è sircondada de monti alti sirca miłesinquesénto-domiłe metri. Ła ga pasà sentomiła abitanti e l'è recordada dapertuto perché dal 1545 al 1563 gh'è stà el Conséjo de Trénto.

 Geografia fìxica 
Ła sità ła se cata sol fondoval del'Àdexe, 55 km a sud de Bolxan e 100 km a nord de Verona.
A ovest ła xe sorastada dal Mónte Bondon (Cima Palon 2090 m s.l.m.), a nordovest da ła Paganeła (2125 m s.l.m.), a nordest dal Mónte Całixio (1096 m s.l.m.), a est da ła Marsoła (1738 m s.l.m.) e a sudest da ła Vigołana (Becco de Fiładona, 2150 m s.l.m.). Ghe se cata ła stasion meteorològega de Trento; ła sità ła xe stada ła pì coverta da ła "nevegada del sècoło".

Ła sità de Trénto rapprexenta el sentro un'àrea urbana conprexa longitudinalmente intrà Mexołonbardo e Roveredo e diładada a est verso ła Valsugana, oltre el comun de Pergine.

Trénto ła prexenta estreme deversidà teritoriałi e de popołasion. Ła popołasion comunal non ła xe presente soło in sità, ma anca in un mucio de sentri sparsi (soborghi), tanto difarenti l'un dal'altro e chei conserva oncora na propia identità che ła sia urbana, paexana, rural o montana. Ła sità antiga conta 55 197 abitanti (otobre 2004). El comun corisponde al'aglomarà urban, al qualè xe qualca volta incluxo quel de Lavis (8 000 ab.; i supera conpagni i 120 000 abitanti). Łe altre localedà confinanti łe xe separae par motivi orogràfeghi.
Fra i soborghi, quel pì popołoxo el xe Gardoło (a nord de ła sità, 12 449 abitanti ła sircoscrision), mentre quel manco popołado el xe Sardagna (soło 1 106 abitanti). Ła magioransa dei soborghi ła xe distribuida sol fondoval del'Àdexe o su łe cołine a est de ła sità, mentre el paexin de Sardagna, catà a ovest el xe su un pian pieroso a 560 metri s.l.m. e el xe łigà al fondoval da na pìcena funivia; i paexi del Bondon i xe invese catai intrà i 490 metri s.l.m. de Vìgoło Baxelga ei 1650 metri de Vaxon e i fa tuti parte de ła stesa sircoscrision comunal.

Ła grandesa del teritorio comunal ła fa derivar dónca na densità de popołasion miga carateristiga de sità conpate e a forte concentrasion de popołasion (668 ab./km² contro, par exempio, i 1 869 ab./km² de Bolxano).

Trénto ła tien un łigame tanto streto co ła montagna, in particołar col Mónte Bondon, ciamà anca l'Alpe de Trénto, parte del teritorio comunal se pol 'ndarghe so in poco tenpo dal sentro sitadin co ła strada provincial.

Visin a ła conca de łe Viote del Bondon xe posìbile vixitar el Sentro de Ecołogia Alpina e el giardin botànego e anca tacar l'escursion verso ła Rexerva Natural Integral de łe Tre Sime del Bondon (Cornet, Dos d'Abramo e Sima Vèrda).

Sudivixion del territorio del comun de Trénto

I 15.803 ètari dei cuałi el xe conposto el comun de Trénto i xe cusì divixi (en órdene de grandesa):
 50,62% de àrea coverta da bos-ci (7 999,21 ètari)
 20,09% de àrea agricoła (3 174,12 ètari)
 7,70% de àrea residenzial (1 216,64 ètari)
 3,33% de àrea data a pàscoło (525,84 ètari)
 3,23% de àrea inprodutiva; o sia xona rocioxa e montagnoxa (510,99 ettari)
 3,00% de àrea coverta da strade (474,33 ètari)
 2.63% par altri servisi (416,24 ètari)
 2,48% de àrea de vèrdo pùblico in aree rexidensiałi (392,62 ètari)
 2,48% de àrea produtiva e industrial (391,56 ètari)
 2,02% de àrea coverta da fiumi, laghi e biòtopi (320 ètari)
 0,89% de àrea coverta da ferovia (140,43 ètari)
 0,70% de àrea estrativa (111,40 ètari)
 0,61% de àrea sciàvełe (96,37 ètari)
 0,12% de àrea fata de parcheji (19,42 ètari)
 0.09% altro (13,82 ètari)}

Varda anca
 Tridentum

Categoria:Comuni de ła provincia de Trento
Categoria:Sità italiane