23 de apriłe

El 23 de apriłe xe el 113° dì de l'ano secondo el całendàrio gregorian e el 114° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 252 dì.

 Avegnimenti 
215 a.C. – Un ténpio dedegà a Vènere el vien fato inte ła sima del cołe del Canpidojo a Roma in ricordo de ła Repùblega romana sconfizesta al lago Trasimen in Ùnbria
1348 – Inghiltera: rè Edoardo III el proclama el dì de San Zorzi e el fonda l'Òrdene de ła Giaretiera
1467 – I venesiani i sconfize i otomani che i fałise l'Asèdio de Kruja in Albania Vèneta.
1521 – Bataja de Villalar: Carlo V d'Asburgo, sovran todesco e rè de Spagna cofà Carlo I el sconfize i Comuneros
1616 – Steso dì de morte dei scritori William Shakespeare, Miguel de Cervantes e Garcilaso de la Vega motivasion par ła cuała l'UNESCO el ga proclamà sto dì cofà "Dì mondiałe del libro e del derito d'autore"
1661 – Rè Carlo II d'Inghiltera, Scòsia e Irlanda el vien incoronà inte l'Abasia de Westminster
1702 – Ana de Gran Bretagna ła devien regina
1775 – Wolfgang Amadeus Mozart mùzica el testo metastazian El rè pastore
1799 – El ducà de Kent el ze sta dato al cuarto fioło de Zorzi III, el prìnsipe Edoardo Augusto
1827 – Bataja de Camacuã: l'ezèrsito arzentin el buta fora i braziłegni
1836 – Dopo ła sconfizesta del 21 apriłe, el zenerałe mesegan Santa Ana el scanpa travestio da contadin, ma el vien brincà dai texani de Sam Houston par le aclamasion dei prizonieri davanti de eło
1859 – Ultimàtum de Francesco Giuseppe a Cavour; Nepomuceno Bolognini el se refuza in Lonbardia e el entra cofà ufisałe inte l'ezèrsito sabàudo
1867 – William Wallace Lincoln el breveta el Zoetrope, strumento precursor del proietore par el sìnema
1868 – Parize: su Le Moniteur vien publegà un artìcuło so ła mitrajadora da poco inventada
1915 – Armenia: inte ła note intrà el 23 e el 24 de apriłe i scritori, intełetuałi, ómani połìteghi i vien prełevai inte łe so caze e deportari; el ga scumìsio el Zenosìdio armen
1918 – Ła Guatemała ła declara guera a ła Zermània (Par ła Prima guera mondiałe)
1920 – El Consejo Nasionałe de ła Turchia el refiuta el goerno del sultan Mehmet VI e el anunsa na tenporànea costitusion
1941 – Seconda guera mondiałe: a Sałònego (Gresa) le forze ìtało-todesche łe firma l'armistìsio co ła Gresa agredia
1942 – Seconda guera mondiałe: raid aèrei todeschi so l'Inghiltera in risposta al raid so Lubeca. Bonbe todesche łe colpise forte łe sità inglezi de Exeter, Bath e York
1945
Le trupe statunitensi de ła 90th Infantry Division i lìbara el Canpo de consentramento de Flossenbürg
 1946 – Ła Piaggio ła breveta ła Vespa.
1948 – Guera arabo-israeliana: el prinsipałe porto israelian, Haifa, ła vien concuistada da łe forse pałestinezi
1956
USA: el cantante Elvis Presley el fa el so primo spetàcoło a Las Vegas, Nevada
Itàlia: sentada inaugurałe de ła Corte costitusionałe italiana
1967 – Lanso in òrbita de ła Sojuz 1: a bordo un soło cosmonàuta, el cołoneło Vladimir Komarov, che el morirà inte el mezo de łe oparasion de re-entrada de ła veìcoło spasiałe
1968 – USA: manifestasion scołaresche ła Colunbia University contro ła Guera del Vietnam
1979 – Viene adotada ła bandiera de łe Ìzołe Marshall
1982 – Viene prezentà el computer Sinclair ZX Spectrum
1985 – Arzentina, a Buenos Aires se varze el proceso so ła fin dei Desaparecidos
1990
La Namìbia ła divien el sentosesantèzemo Stato apartegnente a łe Nasion Unie e el sincuantèzemo del Commonwealth inglezo
1993 – Eritrea: referendum par l'indipendensa da l'Etiòpia
1994 – Inportante paso in vanti inte ła fìzega: vien publegada ła descuerta sperimantałe del cuark top, na partezeła subatòmega, de ła cuała se ghea prevedesto l'ezistensa dal Modeło Stàndar
2001 – La Intel ła comerciałisa el procesador Pentium 4
2005 – Nase YouTube: a łe 8.27 de ła sera se nota el primo account e vien cargà el primo vìdeo, intitołà Me at the zoo
2017 – Primo turno de łe ełesion presidensiałi in Fransa
2018 – Atentato a Toronto

Nasesti
Moresti

 Feste e recorense
 Sivili 
Internasionali:
Dì mondiałe del libro e del derito d'autore, promovesta da l'UNESCO
Dì internasionale de ła łéngua inglese, promovesta da l'UNESCO
Dì internasionale de ła łéngua spagnola, promovesta da l'UNESCO

Nasionali:
Sità del Vategan: San Giorgio, onomàstego de Papa Francesco (al sècolo Jorge Mario Bergoglio)
Inghiltera: Dì nasionale (San Giorgio)
Spagna: Dì de l'Aragona (sèlebra l'autonomia de l'Aragona, inte el dì del Santo patrono)
Spagna: Dì de Casteja e León (sèłebra l'autonomia de Casteja e León in comemorasion de ła bataja de Villalar, 1521)
Spagna: Dì de san Zorzi (Giornada de Sant Jordi) in Catełogna
Turchia: dì dei putełi i e de ła Sovranità Nasionale (segna la fondasion de l'Asenblea Nasionałe inte el 1920)

 Rełijoze
Cristianèzemo:
Sant'Adalberto de Praga, véscovo e màrtire
San Zorzi, martire de Lydda, patrono de Zeorza, Inghiltera, Lituània, Malta e de un mùcio de comuni
Santi 48 màrtiri mersedari fransezi
Sant'Etelredo del Wessex, re dei Sasoni
Sant'Eulogio de Edessa, véscovo
San Gerardo de Toul, véscovo
San Zorzi de Suelli, véscovo
San Jón Ögmundsson, véscovo
San Marolo, arcivéscovo
Beato Egidio d'Assisi, terso compagno de San Francesco d'Assisi
Beata Elena Valentinis, rełijoza
Beata Maria Gabriella Sagheddu, rełijoza
Beato Sebastiano de Riccafont, mersedaro
Beata Teresa Manetti (Tereza Maria de ła Croze), fondatora delle Suore carmelitane de Santa Teresa

Rełijon romana antiga e moderna:
Vinalia (Vinalia priora Iovi)
Nadałe de Vènere Erycina

Ásatrú:
Festa de Ingeld e de Sigurd, eroi nòrdeghi, sìnbolo de corajo
In altri projeti

 23