25 de lujo

El 25 de lujo el ze el 206° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 207° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 159 dì.

 Avegnimenti 
 306 - Costantin I el vien proclamà inperador da łe so trupe
 325 - Fine del Concìlio de Nicea: el primo concìlio ecumènego del mondo cristian, drio de ła prase del Conciłio de Jeruzałeme de età apostòłega.
 864 – Co l'Edito de Pistres, Carlo el Calvo el órdena mezure de defeza contro łe invazion vichinghe
 1139
 Stìpuła del Tratà de Mignan intrà Papa Inosenso II e Rujero II de Sicìlia
Alfonso Henriques de ła contea de Portucale el dèzema i musulmani inte ła bataja de Ourique, el declara ła so indipendensa e el proclama ła nàsita del Regno del Portogało.
 1261 - Reconcuista de Costantinòpułi da parte dei bizantini comandai dal zenerałe Lésio Strategòpuło, ła sità torna a devegner capitałe de l'Inpero bizantin.
 1365 – Un forte teramoto el ciapa Bołogna
 1467 – Conbatesta ła bataja de ła Ricardina che ła vede al fronte ła Repùblega de Venèsia, Ferara, Bołogna, el Stato Pontefiso e el Dogado de Urbin
 1593 - Enrico IV de Fransa el se converte publegamente dal protestantèzemo al catołèzemo
 1672 - Guera d'Olanda: Federico Gulielmo I de Brandeburgo el firma un tratà de liansa co łe Provinse Unie
 1722 - La Guera dei tre ani scumìsia sul confin intrà Maine e Massachusetts
 1759 - Guere franco-indiane: in Cànada, łe forse britàneghe i ghe tołe Fort Niagara ai fransezi, che dopo i sbandona Fort Rouillé
 1799 - A Abukir in Ezito, Napołeon I de Fransa el dèzema 10 000 otomani guidai da Mustafa Pascià
 1814 - Guera del 1812: bataja de Lundy's Lane – Renforsi i rivava arente del Niagara par łe forse britàneghe e canadezi del zenerałe Phineas Riall. A łe 6 de sera ła scumìsia na sanguenària bataja, che ła ndarà vanti finmente ła matina dopo, contro i omani de Jacob Brown. I americani i se retira a Fort Erie
 1830 - Carlo X e i ministri del Goerno Polignac i emana łe Ordinanse de Saint-Cloud
 1861 - Guera de secesion americana: ła Resołusion Crittenden-Johnson ła vien aprovada dal Congreso statunitense. In sta cuà se declara che ła guera ła vien conbatesta par salvar l'Union e no par métar-fin a ła s-ciavitù
 1866 - El Congreso USA el aprova na leje che ła istituise el grado de zenerałe de l'ezèrsito (uncó "zenerałe a 5 stełe"). El tenente zenerałe Ulysses S. Grant el divegnarà el primo
 1868 - El Wyoming el divien teritòrio dei Stati Unii
 1897 - El scritore Jack London el parte par unirse a ła Corsa a l'oro del Klondike andove el farà i so primi conti scriti dopo devegnesti popołari
 1898 – Scumìsia l'invazion statunitense de Porto Rico, co łe trupe che łe desbarca inte ła baia de Guánica
 1907 – La Corea el divien un protetorà del Japon
 1909 – Louis Bléreot conpie el primo voło in aeroplan traerso La Mànega, da Calais a Dover in 37 minuti
 1920 – Tełecomunegasion: prima trasmision ràdio bidiresionałe transatlàntega
 1934 – I nazisti i sasina el cancełiere austrìago Engelbert Dollfuss, inte el ndar de un colpo de Stato falio.
 1943 – Seconda guera mondiałe: Benito Mussolini el vien sfiducià dal Gran consejo del fascismo che el vota l'órdene del dì Grandi, dopo el vien inprezonà Viła Savoja dai Carabinieri e sostituio al goerno da Piero Badoglio; sto avegnimento el segna ła cascada del fascismo
 1944 – Seconda guera mondiałe: Oparasion Spring – Uno dei dì pì sanguenari par łe trupe canadezi inte el ndar de ła guera: 18.444 pèrdite, intrà cual 5.021 morti
 1946 – Test nucleari: inte el primo test sotomarin de na bonba atòmega, ła USS Saratoga (CV-3) (no pì oparadiva) ła vien negada arente de l'Atołon de Bikini inte l'osèano Pasìfego, co che i USA i zera drio detonar ła Baker Day
 1952 – Porto Rico el divien un teritòrio autogoernà dei Stati Unii
 1968 – Papa Poło VI el pùblega l'ensìclega "Humanae Vitae".

 1969 – Guera del Vietnam: el presidente statunitense Richard Nixon el declara ła Dotrina Nixon, drio de ła cuała i USA i se speta che i liai aziàteghi i se preòcupe de ła so defeza miłitare. Sta cuà ła ze sta el scumìsio de ła "vietnamizasion" de ła guera
 1973 – El vien lansada ła dodèzema sonda verso Marte, inte ła mision rusa Mars 5: ła sonda ła rivarà inte el pianeta el 12 de febraro del 1974 e ła inviarà a ła Tera racuanti dati
 1978 – Nase Louise Brown, ła prima nàsita da na fecondasion in vitro
 1984 – Svetlana Evgen'evna Savickaja, ła cosmonàuta de ła Salyut 7, ła divien ła prima dona a caminar inte el spàsio
 1992 – I Zughi de ła XXV Ołinpìade i vien verzesti ufisalmente a Barsełona
 1994 – Israełe e Zordània i firma ła Declarasion de Washington che ła finise formalmente el stato de guera che ghe zera intrà łe do nasion dal 1948
 1998 – La Marina Miłitare dei Stati Unii ła comisiona ła portaèrei USS Harry S. Truman (CVN-75) e ła mete in servìsio
 2000 – Parize: un Concorde de l'Air France, el voło 4590 el casca poco dopo el decoło da l'Aeroporto Charles de Gaulle fazendo 113 morti, łe 109 persone che łe zera drento e 4 in tera.
 2004 – Pì de 100.000 opozidori del pian de retirada del primo ministro Ariel Sharon, i partèsipa a na cadena umana che ła va da Gush Katif (łe comunità ebràeghe arenti a ła Strisa de Gaza), finmente al Muro Osidentałe, a Jeruzałeme (90 chiłòmetri)
 2010 – WikiLeaks ła pùblega documenti clasifegai de ła Guera in Afghanistan.
 2018 – Se ga i Atentai de As-Suwayda: na sèrie de atentai terorìsteghi del Stato Islàmego drento de cheła goernasion, inte l'intierior de ła Sìria. El ze el pezo ataco de l'ano, co 315 morti (dei cuałi 7 atentatori suicidi e altri 56 copai) e pì de 200 ferii.

 Nasesti 
Morti
 Feste e recorense 
 Nasionałi 
 : Dì del Baterista e Percusionista Cilen
 : Dì del Río Yaque del Norte
  – Vizìlia del dì de ła Revołusion
  - Dì de Jaakko
  – Dì de ła costitusion (1952)
  – Dì de ła Repùblega (1957)

Rełijoze
 Santi catòłeghi 
Festa del patrono de łe sità
 Làeghe 
In altri projeti

 25