1° de disenbre

El 1 de disenbre el ze el 335° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 336° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 30 dì.

 Avegnimenti 
 1299 – Inte ła bataja de Falconara l'ezèrsito de Federico III de Siciłia el dèzema cueło del Regno de Nàpułi comandà da Fiłipo I d'Anzò
 1328 – Teramoto a Norcia
 1640 – El Portogało el se tołe de novo l'indipendensa da ła Spagna e Joani IV del Portogało el devien re
 1822 – Piero I el vien incoronà inperatore del Braziłe
 1824 – A łe ełesion presidensiałi inte i Stati Unii d'Amèrica, ponesto-che nisun candidà el ga ciapà ła majoransa dei Grandi ełetori, ła Càmara dei raprezentanti la recepise el cònpito de decìdar el vinsidore.
 1913 – La Ford introduze ła prima caena de montajo, reduzendo el tenpo de insenbrajo de un tełaro da łe 12 ore e meza de otobre a 2 ore e 40 minuti. Parte ła produsion de masa.
 1918
 L'Islanda el devien un regno co autogoerno, siben restando unia a ła Danemarca
 La Transilvània la se unise a ła Romania.
 Vien proclamà el Regno dei Serbi, Croati e Sloveni (dopo devegnesto Regno de Jugoslàvia)
 1925 – Pato de Locarno el vien firmà a Londra, justando i confini par mantegner bone rełasion co ła Zermània sconfizesta
 1952 – El New York Daily News el reporta in prima pàzena ła notìsia che Christine Jorgensen, na dona transesuałe daneza, la ze devegnesta ła prima persona che la sorbise co bon èzito un'oparasion chirùrzega par el cànbio del seso
 1958 – La Repùblega Sentrafricana el se indipendentiza da ła Fransa
 1959 – Guera freda: firma del Tratà Antàrtego, firmà da 12 nasion, intrà i cuali USA e URSS, che el destina l'Antàrtide cofà reserva sentìfega e el vieta l'atività miłitare inte el continente (el ze el primo acordo par el controło dei armamenti durante de ła Guera freda)
 1963 – El Nagaland el devien el 16º Stato de l'Ìndia
 1969 – Guera del Vietnam: se ga ła prima ciamada de leva miłitare a sortejo inte i USA da ła fine de ła Seconda guera mondiałe
 1970 – El parlamento itałian aprova ła leje de regołasion su l'istituto del divòrsio.
 1973 – La Papua Nova Guinea la se ciapa l'autogoerno da l'Austràłia
 1987 – La NASA anunsa el nome de łe cuatro conpagnie che le se guadagna i contrati par ła costrusion de ła Stasion Spasiałe Internasionałe.
 1988 – Introdusion de ła Dì mondiałe contro l'AIDS
 1989 – Sità del Vategan: Papa Zovani Paoło II el òspita in Vategan ła vìzita de Michail Gorbačëv
 1990 – Oparari fransezi e britàneghi del Canałe de ła Mànega, i se cata a 40 metri de profondità soto del fondo de ła Mànega, stabiłendo el primo ligamento terestre intrà Gran Bretagna e Eoropa continentałe da l'ùltema glasasion
 1991 – Guera freda: i ełetori ucraini i aprova co larga majoransa el referendum par l'indipendensa da l'Union Soviètega
 1999 – Inaugurasion de l'albergo co 7 stełe Burj al-Arab de Dubai (Emirai Àrabi Unii)
 2006 – Finise el viajo de Papa Benedito XVI in Turchia, verzendo el diàłogo intrà ortodosi e musulmani
 2007 – La TSI scumìsia łe trasmision tełevisive inte la forma 16:9
 2008 – Lineamento intrà Luna, Zove e Vènere
 2009 – El Tratà de Lisbona el entra in vigore.
 2019 – Primo cazo ufisałizà de COVID-19 a Wuhan in Cina, tacando ła Pandemia de COVID-19 del 2019-2021

 Nasesti 
1935
Woody Allen, ator 'merican.
1937
Mina D'Amato, xornałista.
1941:
Federico Faggin, informatego e inventor vèneto.
1960
Carol Alt, atora 'mericana.
1965
Salvatore Schillaci, zugador de bałon.
1974
Roberto Chiacig, cestista.
1977
Brad Delson, sonador de chitara 'merican.

 Morti 
1825
Alessandro I di Russia, rar de Rusia.
1916
Charles de Foucauld
1972
Antonio Segni

 Feste e recorense 
 Nasionałi 
Rełijoze
 Santi catòłeghi 
Sant'Ansano
Sant'Eligio
Sant'Evasio

 Festa del patrono de łe sità 
 Làeghe 
 Dì mondial contra el AIDS
In altri projeti

01