24 de majo

El 24 de majo el ze el 144° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 145° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 221 dì.

 Avegnimenti 
 1086 – Elesion de Papa Vitore III
 1153 – Malcolm IV el devien re de Scòsia
 1370 – El vien siglà el Tratà de Stralsund intrà ła Liga anseàtega e el Regno de Danimarca
 1487 – L'inpostor Lambert Simnel el vien incoronà re cofà Edoardo VI a Dublin
 1626 – Peter Minuit el se conpra Manhattan
 1671 – Ła vien raprezentada par ła prima volta al Palais-Royal de Parize ła comedia "Les furberies de Scapin" de Molière
 1683 – Se inaugura l'Ashmołean Museum
 1689 – L'Ato de tołeransa che el proteze i protestanti, el vien pasà dal parlamento ingleze (i catòleghi romani i vien escludesti intensionalmente)
 1738 – Ła vien fondada ła Ceza metodista
 1787 – La Convension costitusionałe dei Stati Unii ła se reunise dopo che un quorum de dełegai el riva a Filadelfia, Pennsylvania
 1798 – I nasionałisti irlandezi i se rebeła contro l'ocupasion britànega, credendo che trupe fransezi łe vołese invàder l'Irlanda
 1810 – L'Arzentina ła scumìsia ła so revolta contro ła Spagna
 1814 – Papa Pio VII, na volta libarà el dasa Savona el 19 de marso e el re-entra inte i so Stati (rendesti dai fransezi el 24 de zenaro del 1814) da ła parte de ła Romagna, che i ło òspita acuanto benevolmente, rivando a Roma el 24 de majo recevesto da foła che ło aclama 
 1822 – Bataja de Pichincha: Simón Bolívar el asegura l'indipendensa de Quito
 1829 – Papa Pio VIII el pùblega ła Ensìclega "Traditi Humilitati Nostrae", so ła condana de łe nove concesion fiłozòfeghe che łe sostien l'indiferentismo, de łe nove tradusion de ła Bìbia, che no łe ga el "placet" de ła Ceza, de łe società segrete, de ła difuzion de libri funesti, so ła difeza del sacro vìncuło del maridauro
 1832 – El vien proclamà el Regno de Gresa inte el ndar de na sesion de ła Convension de Londra
 1844 – El vien invià el primo mesajo tełegràfego in Còdaze Morse: 'What hath God wrought!'
 1846 – Guera mesegan-americana: el zenerałe Zachary Taylor el catura Monterrey
 1856 – L'abołisionista John Brown e i so ómani i copa sìncue sostegnidori del s-ciavismo arente de Pottawatomie in Kansas
 1861 – Guera de secesion americana: łe trupe de l'Union łe òcupa Alexandria (Virginia)
 1883 – El Ponte de Brooklyn el vien verzesto al tràfego dopo 14 ani de costrusion
 1895
Inghiltera – Henry Irving el devien el primo personajo del mondo del teatro a vegner proclamà cavaliero
 A Londra el comediògrafo omosesuałe Oscar Wilde el vien catà colpévoło de reati contro ła morałe e condanà a l'inprezonamento
 1900 – Guera boera: Al Regno Unio ghe se anete el Stato Lìbaro de l'Orange
 1901 – Inte na miniera del viłajo scosezo de Caerphilly i more inte un insidente setanta-oto minadori
 1910 – Buenos Aires, Arzentina: Dorando Pietri el core ła so ùltema maratona in 2.38'48"2, el so primato personałe
 1915 – L'Itàlia ła entra inte ła guera de fianco de ła Fransa, Gran Bretagna e Inpero ruso. Dal Forte Verena, su l'Altipian de Aziago, parte un primo colpo de canon verso łe fortese austrìaghe postae so ła Piana de Vesena: l'Itàlia ła taca ufisalmente łe oparasion miłitari inte ła Prima guera mondiałe. Ai primi fanti del Rejo Esercito che i sorpasava el confin inte ła istesa data ła ze dedegada ła prima strofa de La canzone del Piave. miniatura|La cuèrcia del 1895 piantada el 24 de majo 1924 in Piasa XXIV Majo a Miłan in memoria dei cadesti de ła Prima guera mondiałe.
 1923 – Finise ła Guera civile irlandeze co ła vitòria de l'ezèrsito nasionałe irlandezo
 1928 – El Zenerale Umberto Nobile, el concuista el Polo Nord par ła seconda volta col Direzìbiłe Itàlia
 1930 – Amy Johnson el atera a Darwin (Austràlia), divegnendo ła prima dona a volar da l'Inghiltera a l'Austràlia (ła zera partia el 5 de majo par un voło de 17.600 km)
 1940 – Igor' Sikorski el fa co bon èzito el primo volo de un ełicòtaro a rotor sìnguło
 1941 – Seconda guera mondiałe: Inte el nord Atlàntego, ła nave da bataja tedesca Bismarck ła nega ła HMS Hood (51) inte ła bataja del streto de Danemarca, copando tuto l'ecuipajo fora che trè òmani de cheła che ła zera l'orgojo de ła Royal Navy
 1943 – Ołocàusto: Josef Mengele el devien capo ufisałe mèdego del Canpo de consentramento de Auschwitz
 1945 – Franz Ziereis, l'ùltemo comandante del Canpo de consentramento de Mauthausen-Gusen, el vien ferio a morte dopo de ver proà scanpar.
 1956 – A Lugan, in Svisera, se ga el primo Eurovision Song Contest
 1958 – La United Press International ła vien formada da ła fuzion intrà United Press e International News Service
 1961 – Cipro devien menbro del Consejo d'Eoropa
 1962 – Malcolm Scott Carpenter el òrbita trè volte da torno de ła Tera, drento de ła càpsula spasiałe Aurora 7
 1967 – L'Ezito el inpone un enbargo drio łe coste israeliane che łe se varda sul Mar Roso
 1968
 Racuanti scołari i da fogo a ła Borsa de Parize.
 El vien inaugurà el Gateway Arch, de Saint Louis (Missouri)
 I ativisti del Fronte de Libarasion del Québec i asalta l'anbasada statunitense a Québec co un ataco co dinamite
 1970 – In Union Soviètega łe taca łe trivełasion par el Poso superprofondo de Kola
 1976 – Washington: el Concorde el entra in servìsio
 1980 – La Corte internasionałe de zustìsia ła dimanda che i ostaji i vegna libarai da ła anbasada statunitense de Teheran
 1991 – Taca l'Oparasion Salomon, el grando trasferimento di ebrei fałasa da l'Etiòpia verso Israełe
 1993
 L'Eritrea ciapa l'indipendensa da l'Etiòpia
 La Microsoft delìbara Windows NT
 2000 – A Parize se ga el Congreso del Milènio dei matemàteghi, inte el ndar del cuało i ze stai proponesti 7 problemi par el milènio, imitando i 23 problemi de Hilbert
 2001 – El sherpa cuindezene Temba Tsheri el devien ła persona pì zóvane a ver scalà l'Everest
 2002 – Un artìcuło sul primo novo órdene de inseti descrivesto dal 1914, el Mantophasmatodea, el vien publegà su Science
 2004 – Israele se retira da Rafah, finenndo l'Oparasion Arcobałen
 2008 – Dopo 240 ani de monarchia, in Nepal ła vien proclamada ła repùblega federale
 2014 – Elesion eoropee del 2014
 2015 – Papa Francesco pùblega ła so seconda ensìclega, "Laudato si'"
 2019 – Milioni de scołari in tuto el mondo i manifesta inte łe piase par el Secondo Siòparo Globałe par el Clima, promovesto dai grupi de Fridays for Future e da l'ativista svedeza Greta Thunberg

 Nasesti 
Morti
 Feste e recorense 
 Sivili 
Internasionali:
 Dì eoropeo dei parchi e dei jardini

Nasionali:
 Italia – Recorensa de l'entrada in guera inte el 1915

In altri projeti

 24