9 de setenbre

El 9 de setenbre el ze el 252° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 253° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 113 dì.

 Avegnimenti 
 9 – Scumìsia ła bataja de ła foresta de Teutoburgo, i romani, al comando de Varo, i vien sconfizesti da na coałision de pòpołi zermàneghi guidada da Armìnio
 337 – I fiołi de l'inperatore roman Costantin I — Costantin II, Costanso II e Costante I — i gnen incoronai augusti e, dopo de ła purga che ła ga brincà chełi altri menbri mascułini de ła dinastia costantiniana, i regna tuti insieme
 533 – Un ezèrsito roman de cuindazemiła ómani soto comando de Bełisàrio i intaca Caput Vada (atuałe Tunisia) e i màrcia a ła concuista de Cartàzene, ocupada dai Vàndałi
 999 – Inte ła bataja de Svolder re Olaf I de Norveja el vien desfà in mare da ła flota de na coałision conponesta da Danemarca, Svèsia e dal Jarl de Lade
 1493 – Inte ła bataja de Corbàvia l'ezèrsito croato-ungareze del bano Mirko Derenčin el sorbise na pezante sconfizesta da parte de l'Inpero otoman
 1739 – S-ciopa inte łe cołònie americane ła prima revolta de s-ciavi de cołore conosesta cofà Ribejon de Stono.
 1776 – El Congreso continentałe el dà ufisalmente el nome de Stati Unii al novo Stato
 1801 – El zar Lisandro I el conferma i priviłeji dei Goernatorai bàlteghi
 1850 – La California ła vien ametesta cofà 35º Stato dei Stati Unii de l'Amèrica
 1863 – Guera de secesion americana: l'ezèrsito unionista el entra a Chattanooga (Indiana)
 1867 – El Lusenburgo el se indipendentiza
 1886 – Ła vien finałizada ła Convension de Berna par ła protesion de łe òpare letaràrie e artìsteghe
 1942 – Seconda guera mondiałe: un idrovołante japoneze ła sgansa na bonba insendiària sora de l'Oregon
 1943 – Regno de Itàlia: El vien costituio el Comità de Libarasion Nasionałe
 1944 – Seconda guera mondiałe: l'Union Soviètega ła invade ła Bulgaria
 1947 – 
 Ła meraja e informàtega Grace Muray Hoper descuerze el primo bug
 in Arzentina, ła Leje 13.010 ła reconose el sufrajo universałe, el derito de łe done de votar e de vegner ełezeste.
 1948 – Ła vien creada ła Repùblega Popołare Democràtega de Corea
 1975 – Ła vien lansada ła sonda Viking 2
 1976 – L'Organizasion par ła Libarasion de ła Pałestina (OLP) ła aderise a ła Liga araba
 1991 – El Tazìkistan el declara l'indipendensa da l'Union Soviètega
 1993 – L'OLP reconose el derito de Israełe a susìstar in paze e seguresa
 1999 – La Declarasion de Sirte el ze el primo ato formałe che decreta el nasimento de l'Union africana
 2001 – Ahmad Shah Massoud el vien mortalmente ferio inte un atentà suicida conpiesto da ajenti de Al Qaida
 2015 – Co 23 226 dì de regno (63 ani, 7 mezi e 3 dì), Elizabeta II ła riva eguajar el rècord de ła rezina Vitòria; el so regno el ze el pì longo de tuta ła istòria britànega e el pì longo in asołuto de na rezina.
 2016 – Ła Corea del Nord ła fa na proa co na bonba atòmega cauzando un teramoto de magnitùdene 5,3 de ła Scała sismołòzega de Richter.

 Nasesti 
Morti

1569:
Pieter Brueghel el Vecio, pitor fiamingo.
1976:
Mao Zedong, statista cinexe (n. 1893)
1998:
Lucio Battisti, cantautore italian (n. 1943)

 Feste e recorense 
 Internasionałi
 : Dì Internasionałe par la Protesion de ła Educasion da Atachihttps://es.unesco.org/news/onu-proclama-9-septiembre-como-dia-internacional-proteccion-educacion-ataques
 Dì Mondiałe de ła Agriculturahttps://www.efe.com/efe/america/comunicados/dia-mundial-de-la-agricultura-momento-perfecto-para-reconocer-el-trabajo-del-campo/20004010-MULTIMEDIAE_4338202
 ABB y Green.TV: Dì Mondiałe del Veìcuło ełètregohttps://movilidadelectrica.com/dia-mundial-del-vehiculo-electrico/
 Dì Mondiałe so ła sensibiłizasion so ła Sìndrome Alcòłego Fetałehttps://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=6565378
 Nasionałi 
 : Dì de ła Fondasion de ła Repùblega
 : Dì del Puteło
 : Dì de łe Vìteme del Olocàusto e de ła viołensa da rasismo
 : Dì del Folklore Nasionałehttps://www.latribuna.hn/2018/02/21/congreso-declara-9-septiembre-dia-del-folklore-nacional/
 : Dì del Crizantemo
 : Dì dei Servisi d'Emerzensa
 : Dì de ła Indipendensa
 : Dì de łe Forse Armae
Rełijoze
 Santi catòłeghi 
Festa del patrono de łe sità
 Làeghe 

In altri projeti

 09