1° de setenbre

El 1 de setenbre el ze el 244° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 245° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 121 dì.

Uncó el taca el Autuno meteorołòzego.
 Avegnimenti 
 5509 v.C. – Scumìsia ła primo an del całendàrio bizantin. Secondo tradision bizantina sta cuà ła ze ła data de ła creasion del mondo
 1092 – Joani II Comnen el divien co-inperatore bizantin
 1532 – Ana Bołena ła vien fata marcheza de Pembroke da Enrico VIII de Inghiltera
 1715 – Luizi XIV, re de Fransa, el more dopo gaver regnà par 72 ani
 1752 – La Canpana de ła Libartà (Liberty Bell) ła riva a Fiładelfia
 1804 – Juno, uno dei pì grandi asteròidi de ła fasa prinsipałe, el vien descuerto da l'astrònomo todesco Karl Ludwig Harding
 1847 – Mesina, Itàlia: intento de revolta contro dei Borboni, ben suito sedà, forse par colpa de na dełasion
 1864 – Guera siviłe americana: el zenerałe confedarà John Bell Hood el evàcua Atlanta (Georgia), dopo de un asèdio de cuatro mezi de łe trupe de William Tecumseh Sherman
 1870 – I prusiani i se guadagna na vitòria decizionałe inte ła bataja de Sedan
 1873 – Cetshwayo el monta inte el trono cofà re dei Zulù de sevente de ła morte de so padre Mpande
 1875 – De sevente de un sasìnio, ła vien bandia l'organizasion de minadori irlandezi dizesti Molly Maguires, che i protestava contro de łe dure condision de lavoro soto de łe cuałe i zera sotoponesti inte i Stati Unii
 1891 – Arzentina, Juan Vucetich el fonda el primo laboratòrio de identificasion datiloscòpega; inte el futuro sta data ła vegnarà stabiłia cofà Dì Internasionałe de ła Datiłoscopiahttps://dactiloscopia.wixsite.com/forense/about-us
 1897 – Ła verze ła metropułitana de Boston, ła prima del Nord Amèrica
 1905 – I Stati de l'Alberta e de Saskatchewan i taca formar parte de ła Confederasion canadeze
 1910 – El gnen fondà el Sport Club Corinthians Paulista, in Braziłe
 1914 
San Pieroburgo, in Rùsia, el cànbia ła so nome in Pierogrado
Inte el zoo de Cincinnati more l'ùltemo ezenplare de cołonba migradora
 1917 – La Rùsia ła se proclama ufisalmente na repùblega
 1920 – El zenerałe Henri Gouraud proclama el nasimento del Grando Lìbano
 1923 – El grando teramoto de Kantō el devasta Tokyo e Yokohama, copando sirca 100.000 persone
 1928 – Ahmet Zogu declara che l'Albania ła ze divegnesta na monarchia e el se ghene proclama èsar el re
 1930 – Firma del Pian Young, sostituindo el Pian Dawes (clàuzuła de saraura del Tratà de Versailles)
 1939 – 
Seconda guera mondiałe – La Zermània Nazista ła ataca ła Połònia, scumisiando ła guera.
 Ła vien istituia ła Medaja al mèrito par i soldai de Wehrmacht, SS, Kriegsmarine, e Luftwaffe. Anca ła version finałe de ła Croze de fero ła vien istituia in sta data
 1944 – Libarasion de Firense
 1945 – El Trio Lescano el se ezibise par l'ùltema volta inte ła ràdio italiana
 1951 – I Stati Unii, l'Austràlia e ła Nova Zełanda i firma un tratà de mùtua protesion, ciamà ANZUS.
 1958 – L'Islanda ła espande i so teritori de pesca finmente a łe àcue del Regno Unio, co ła diatriba che ła culmenarà inte ła Guera del merluso.
 1969 – Na revołusion in Libia porta ła cołoneło Mu'ammar Gheddafi al podere
 1970 – Tentà sasìnio del re Husayn de Zordània da parte de guerejeri pałestinezi
 1979 – La sonda spasiałe statunitense Pioneer 11 ła divien ła prima a rivar a Saturno pasando sul pianeta a na distansa de 21.000 km
 1980 – 
Chun Doo-hwan el divien presidente de ła Corea del Sud dopo de łe demision de Choe Kyu-ha
 La Maratona de ła speransa de Terry Fox ła se ferma arente de Thunder Bay, inte l'Ontario
 1981 – L'IBM el lansa inte el marcà el primo personal computer: el 5150, bazà su procesadore Intel 8088
 1983 – Guera freda: un jet de ła Korean Air el vien abatesto da un càcia soviètego co che l'aèreo corean el zera ndà drento del spàsio aèreo de l'Union Soviètega. I morti i ze stai 269
 1985 – Na spedision franco-americana ła cata fora ła rùdaro del RMS Titanic
 1991 – L'Uzbekistan el declara ła so indipendensa da l'Union Soviètega
 1997 – In Svìsara łe taca łe trasmision dei canałi TSI2, TSR2 e SF2
 2004 – A Beslan (Osèsia Nord-Alània, Rùsia) dei teroristi ceceni armai i tołe in ostajo sentenari de putełi e adulti inte ła scoła ełementare de ła sità.
 2011 –inte i Stati Unii el nase el social network denomenà Snapchat .
 2012 –Le lanpadine de incandesensa łe finise de vegner produzeste inte l'Union eoropea
 2016 –In Venesueła , l'opozision pułìtega prevede na mobiłitasion inte ła capitałe denomenada «Tolta de Caracas », par far presion sul goerno de Nicolás Maduro , col fin che el vegna fazesto el referendum de rèvoca presidénsiałe.

 Nasesti 
1962:
Ruud Gullit, alenadore e ex-xugadore de bałon olandexe
1989
Bill Kaulitz, cantante dela band tedesca Tokio Hotel e el so gemelo, Tom Kaulitz, chitarista dela band.

Morti
 Feste e recorense 
 Internasionałi 
 Dì Internasionałe de ła Datiłoscopiahttps://dactiloscopia.wixsite.com/forense/about-us

 Intranasionałi 
 Dì del Conosimento (Rùsia, Ucràina, Biełorùsia e Armènia)

 Nasionałi 
  – Festa de l'unità nasionałe
 – Festa nasionałe
  – Dì de ła conosensa
  – Festa deii insegnanti
  – Festa de ła costitusion
  – Festa de l'indipendensa (da l'URSS)
  – Dì de ła Gazia
  – Dì de ła Bandiera
  – Dì de Prevension da Dezastri
  – Dì de Ati de Bontà a Cazo
  –  Dì dei Vetarani
  – Dì del zornałista

Rełijoze
 Santi catòłeghi 
Festa del patrono de łe sità
 Làeghe 
In altri projeti

01