Àdria

Adria el xe un comune de 20 637 abitanti in provincia de Rovigo.

 Storia 
Łe prime trace de un insediamento inte ła xona de ł'atuałe sità de Adria łe risałe al periodo tra el X e el VI secoło a.C., quando i paleo-veneti i ga costruio pałafite sora el teren pałudoxo che, a ł'epoca, el se afaciava sol mar.
Altretanto antica a xe ła frequentasion greca del delta del Po (XII-XI secoło a.C.). Ła serie de łagune prexenti anticamente longo tuta ła costa setentrionałe, da łe foci del Po fin a Grado, łe rendeva sicura ła navigasion de łe navi. Ł'intarese dei greci el gera dà dal fato che inte el Delta del Po a vegneva comercià ł'anbra che ła proveniva dal Baltego, de quałità pregiata.

Ai scuminsi del VI secoło Adria ła gera un senplice insediamento venetico che el se catava sol Mincio, che a ł'epoca el sfociava intel mar e el 'ndava drio a queło che inquó el xe el corso del Canal Bianco. I greci, che i rivendeva ł'ambra in tuto el Mediteraneo, e ga fondà chi un emporion, par gestirne diretamente ł'inportasion.
Adria ła xe diventà cusì famoxa da dare el so nome prima al ramo del Po sora eò qual ła sorgeva, indi al golfo tra ła foce del Po e ł'Istria (Adrias Kolpos) e po' a ł'intiero mar fin al Golfo Jonio (che par i greci el se ciamava Ionios Kolpos). 
Par ła so poxision strategica, Adria ła xe pasà prima soto el dominio de ła potente Siracuxa, po' ła xe diventà preda dei Galli, aleài de ła sità greca.

El progresivo interamento del delta del Po el ga ałontanà ła sità dal mar rendendo senpre pì problemàtega ła prosecusion de ł'atività portuałe.
Al pasajo dei barbari, el porto de Adria el gaveva zà perso ła gran parte de ła so inportansa, ma il ga ciapà un novo ruoło de inportante bastion miłitare, drento i teritori aministrai da ła Cexa de Roma. El definitivo declino del porto de Adria el xe avegnuo in seguito a ła rota de ła Cuca del 589, che ła ga sconvolto ł'intiera idrografia del teritorio sircostante.

Tra ł'VIII e el IX secoło Adria ła xe diventà un feudo vescoviłe indipendente da queło de Ravena. Dopo na parentexi in forma de comun, el xe divegnuo un posedimento estense e el xe restà tałe rimase anca de fronte a ł'espansion de ła Republica de Venesia. 
Soło intel XVI secoło Venesia ła ga ciapà el controło del Adrea, quando ormai ła se gera ridota a un mixero viłajo mezo a na pałù małarica.

 Evołusion demografica 

 Xemełagi 

 Livri 
 Gianni Sparapan - Adria Partigiana Ed. Minelliana - Rovigo - 1986;

 Varda anca 
 Bełonbra

Categoria:Comuni de ła provincia de Rovigo