Cuzina

Co ła paroła coxìna o cuxinasevente altre grafie anca cuzina se intende tuto chel'insieme de pràteghe e tradisioni ligà al magnàr, e piesè in xenerałe ała preparasion de robe da magnàr e da béar. Ogni paexe del mondo gà ła só manièra de cuxinar e i só piati tipici.

Una de łe cuxine piesè rinomate in tel mondo ła xe cueła itałiana, che la vanta varie speciałità tipiche. In Italia ghe xe anca tante coxine rejonałi, difondeste solo inte na rejon o na xona ziogràfega.

 La Cuxina Veneta 
La base de ła coxina veneta (e mìa soło veneta) ła xe sicuramente ła połenta, che ła se magna sia péna fata, sia brustolà.

Tra i vari piati e prodoti tipici del Veneto ghe xe i seguenti:

 Primi 
 i bigołi co l'Arna
 i bigołi in sardeła
 ła pasta e fasoi
 ła minestra de rixi e bixi
 i risi e bruscandołi
 el risoto al'isolana e cueło col tastasal
 ła sopa coada de Trevixo

 Secondi 
 el bacałà a ła visentina
 ła paeta al malgaragno, altra speciałità de Vicensa
 el léso co la pearà
 el cervo in tecia col sełeno de Verona
 łe mołeche
 ła pastisada de muso
 połenta e oxei
 połenta e scopeton (che sarìa l'aringa fumegà)
 łe sardełe in saor
 ła trota fario deł'Alto Vixentin
 al caoriòl
 ł'agneło d'Alpago in tecia

 Prodoti tipeghi 
 ła sopresa vèneta
 el lardo del s-ciopo dei Lesini

 Torte e dolxi 
 łe fritołe de Carneval
 el pandoro
 i gróstołi o galani
 i xałeti
 łe fritołe coła maresìna
 ła torta sbrixołona
 el tiramesù

 Le arte da coxina 
Tra łe varie arte (atrezi) che se dopara in coxina ghe xe el piron, el cortel, el cuciàro o sculiaro, el mestoło (minèstro) par misciare ła pasta o altre robe, el pasìn par filtrar i liquidi, ła gratarola par gratar el formajo e tanti altri strumenti e atrézi vari.

 Notasion