4 de majo

El 4 de majo el ze el 124° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 125° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 241 dì.

 Avegnimenti 
 1471 – Guera de łe do roze: bataja de Tewkesbury – Eduardo IV el dèzema l'ezèrsito dei Lancaster e el copa Eduardo, prìnsipe del Gàłes
 1493 – Papa Lisandro VI el mete fin a ła dèspesta so teritori del Novo Mondo intrà Spagna e Portogało, emanando ła boła "Inter Caetera"
 1626 – L'esplorador ołandezo Peter Minuit el riva inte i Novi Paezi Basi (uncó Manhattan) in bordo del See Meeuw
 1776 – El Rhode Island el divien ła prima de łe Trèdaze cołònie americane a renunsar al zuramento de fedeltà a Zorzi III
 1789 – Versailles: rica serimònia de vertura dei Stati Zenerałi
 1791 – Il Papa Pio VI el pùblega ła ensìclega "Quo luctu", so łe dèroghe a łe norme canòneghe par i véscovi de Fransa, par colpa de łe consevense de ła revolusion
 1814 – Napoleon Bonaparte el riva a Portoferraio inte l'ìzoła d'Elba, andove che el taca el so bando
 1861 – Manfredo Fanti decreta ła sopresion de l'Armada Sarda e el nasimento de l'Ezèrsito Italian
 1863 – Guera de secesion americana: bataja de Chancellorsville – La bataja ła finise co ła ritirata de l'ezèrsito de l'Unione
 1886 – Revolta de Haymarket Square: Na bonba ła vien tirada contro i polisioti che i prova de desólvar na mùcia sindacałe a Chicago (Illinois), copando 8 persone e ferìndoghene 60. La połisia ła spara so ła zente
 1910 – Vien fondada ła Royal Canadian Navy
 1912 – Guera ìtalo-turca: L'Itàlia ła òcupa l'ìzoła de Rodi
 1915 – L'Itàlia ła denunsa ła Trìplega liansa
 1919 – Movimento del Cuatro de majo – A Pechin, inte ła piasa Tienanmen, ghe ze łe dimostrasion scołaresche, par protestar contro el Tratà de Versailles, che el gaveva trasferio al Japon racuanti teritori cinezi.
 1924 – Verti i Zughi de ła VIII Ołinpìade, avesti in Parize
 1930 – La polisia britànega ła aresta el Mahatma Gandhi e lo sara inte ła prezon sentrale de Yeravda
 1932 – A Atlanta (Georgia), el gangster Al Capone el vien metesto in gałera par descontar na condana de ùndaze ani par evazion fiscałe
 1942 – Seconda guera mondiałe: bataja del Mar dei Corałi – Ła bataja ła scumìsia col lanso de aèrei de asalto da łe portaèrei statunitensi e japonezi
 1945
Seconda guerra mondiale: Sarà el Canpo de consentramento de Neuengamme, arente a Anburgo, gràsie a l'ezèrsito britànego
Seconda guerra mondiale: Rendesta de l'Armada Todesca del Nord al maresało Bernard Law Montgomery (Convension de Luneburgo)
 1946 – Inte ła baja de San Francisco i Marines, provegnenti da ła cazerma de Treasure Island, i ferma na revolta inte ła prezon federałe de Alcatraz. Sìncue persone łe more inte ła revolta
 1949 – Roma: Dopo grandi debatiminti, l'Itàlia ła firma el tratà e ła entra inte ła NATO
 1954 – Paraguay: El zenerale Alfredo Stroessner e ciapa el podere co un colpo de Stato
 1959 – Anunsai i primi Grammy Award
 1961 – Movimento american par i deriti siviłi: i Freedom Riders i taca un viajo in autobus verso sud
 1970 – Guera del Vietnam: sparatoria de ła Kent State – La Guardia Nasionałe de l'Ohio, inviada a ła Kent State University dopo l'inséndio de l'edifegà del ROTC, ła verze el fogo contra ai scołari che i protestea contra l'invazion statunitense de ła Canboza. Cuatro scołari copai, 9 ferii
 1989 – Irangate: l'ex consejero de ła Caza Bianca, Oliver North el vien declarà colpévoło de trè reati e el vien asolvesto de altre nove cuze. Le condane łe ze stae parò anułae inte l'apeło
 1990 – Firma a Groote Schuur (Città del Capo) del Groote Schuur Minute, intrà Nelson Mandela del Congreso Nasionahe African (ANC) e Frederik Willem de Klerk, al tenpo presidente del Sudàfrica, e cao del Nasestional Party. El documento el signa de fato el scumìsio dei negosiai che i portarà a ła fin de l'Apartheid in Sudàfrica.
 1990 – Letònia: Emanada ła declarasion de indipendensa transitòria che ła divegnarà definitiva inte el 21 de agosto del 1991, data andove ła divegnarà indipendente da l'Union Soviètega.
 1994 – El primo ministro israelian Yitzhak Rabin e el lìder de l'OLP Yasser Arafat i firma un intento de paze, che el garantise l'autogoerno a ła Ciz-zordània
 1998 – Un zùdaze federałe de Sacramento (California) el condana Theodore Kaczynski (alias Unabonber) a cuatro ergàstułi e in pì trenta ani de gałeria, dopo che Kaczynski el aceta un acordo par declararse colpévoło, che el ghe sparagna ła condana de morte
 1999 – Inte ła notada, difarente tronba d'aria łe travolze ła parte sentro-osidentałe dei USA, fazendo inmanco 45 morti
 2000 – El virus informàtego ILOVEYOU el colpise milioni de computer in tuto el mondo.
 2002 – Un BAC 1-11-500 de ła EAS Airlines el casca in mezo al soborgo de Kano, Nizèria poco dopo el decoło, copando pì de 148 persone
 2018 – L'Acadèmia svedeza ła anunsa che, par colpa de un scàndało, per ła prima volta dal 1943, no el vegnarà insegnà el Prèmio Nobel par ła leteratura, che el vegnarà insegnà l'an che vien in union co cheło del 2019
 2020
 Dezastro de ła LoveParade 2010: Duinsburg, Zermània: Archiviada l'inchiesta so łe càuze del dezastro
Dopo 8 stimane de cuarantena, in Itàlia taca ła cusita ciamada Faze 2

 Nasesti 
Morti
Avegniminti
Internasionałi:
Dì mondiałe del zugo del bałon (istituia da ła FIFA par comemorar ła Trazèdia de Superga)
 Star Wars Day (sełebrada par ła fraze May the Force be with you che ła połe sonar cofà May the 4th be with you)
Nasionałi:
 : Dì del recordo in onor dei màrtiri e descapasitai.
 : Dì de la Juventud, decretà inte el 1949 par conmemorar el Movimento del 4 de majo.
 :
 Rhode Island: Dì de l'Indipendensa.
 :
 Kuningan: festa hindú balineza, che ła vien fata anca el 30 de novenbre. Sto fenómano el ocore parché el ano śaka balinezo el ga 210 dì.
 : Kokumin no Kyûjitsu (Repozo nasionałe).
 : Dì de l'Indipendensa.
 : Dì de Cassinga.
 : Dodenherdenking (Dì Nasionałe del Recordo, rememorasion de la Seconda Guera Mondiałe).
 : Dì Literàrio, conmèmora el movimento del 4 de majo.
 : Aniversario de la coronasion del rè George Tupou I.
 Rełijoze 
Cristianèzemo:
 Santo Afra de Brescia, matrona, màrtire
 Santi Agapio e Secondino, màrtiri
 Santo Agostino Webster, priore benedetin e màrtire
 Santo Antonina de Nicea, màrtire
 San Cassiano de Novellara, véscovo e màrtire
 San Ciriaco de Gerusalemme, véscovo e màrtire
 Santo Etelredo de ła Mercia, re e abate
 San Firmino de Verdun, véscovo
 San Floriano de Lorch, màrtire
 San Fortunato, letore e màrtire
 San Fulvio, màrtire
 Santa Fulvia, màrtire
 San Gottardo de Hildesheim, véscovo
San John Houghton, màrtire
 San Lorenso de Novara, véscovo
 Santi e beati Màrtiri certozini de Londra
 San Paolino Bigazzini, monaco benedetin
 San Richard Reynolds, màrtire
 San Robert Lawrence, màrtire
 San Silvano de Gaza e 39 conpagni, véscovo e màrtiri
 Beate Angela Isabella e Angela Bartolomea dei Ransi, agostiniane
 Beato Giovanni Haile, sacerdote e màrtire
 Beato Jean-Martin Moyë, fondatore de łe Suore de ła Providensa
 Beato Ladislao da Gielniów, sacerdote francescan
 Beato Luca da Toro, mercedario
 Beato Marco Ongaro da Conegliano, francescan
 Beati Màrtiri de ła Gran Bretagna
 Beati Màrtiri inglezi (beatifegai nel 1987)
 Beato Tommaso da Olera (Acerbis), capucin
In altri projeti

 04