9 de otobre

El 9 de otobre el ze el 282° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 283° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 83 dì.

 Avegnimenti 
 768 – Carloman I e Carlo Magno i vien proclamai Rè dei Franchi
 869 – Carlo el Calvo el vien proclamà Rè de Lotarinza
 1000 – Leif Erikson el descuerze Vinland, devegnindo el primo eoropeo conosesto a métar pie in Nord Amèrica
 1238 – Jàcomo I de Aragona el concuista Valencia, capitałe del Regno de Valencia
 1446 – In Corea el vien creà l'alfabeto hangŭl
 1582 – Sto dì cuà no el eziste inte el całendàrio gregorian: par re-linear el całendàrio a łe stajon, i dì dal 5 al 14 de otobre del 1582 i vien saltai
 1621 – Col Tratà de Khotyn se sancise ła paze intrà Inpero otoman e Połònia
 1655 – Carlo X Gustavo de Svèsia el concuista Cracòvia libaràndoła da l'ocupasion rusa
 1708 – El zar Piero I el dèzema i svedezi inte ła bataja de Lesnaja
 1740 – I cołoni ołandezi e i nativi zavanezi i descaena el masacro de ła popołasion ètnega cineze in Batàvia, copando almanco  persone
 1760 – Guera dei sete ani: łe trupe ruse e austrìaghe łe òcupa Berlin par tre dì
 1790 – Un grave teramoto inte el nord de l'Alzeria el pròvoca gravi dani e un tsunami inte el Mar Mediteràneo copando tremiłe persone
 1799 – La nave miłitare franseze HMS Lutine ła se nega drio de łe coste ołandezi co un bałanso de 240 ómani morti
 1806 – La Prùsia ła entra in guera contro de ła Fransa inte ła Guera de ła cuarta coałision
 1812 – Guera del 1812 – inte un scontro navałe sul Lago Erie, łe forse americane i catura du nave britaniche; la HMS Detroit e la HMS Caledonia
 1814 – In Ciłe Mariano Osorio el repristina tute łe istitusion cołoniałi
 1820 – El Guayaquil el declara l'indipendensa da ła Spagna
 1834 – Vertura de ła Dublin and Kingstown Railway, ła prima ferovia in Irlanda
 1873 – El gnen fondà el United States Naval Institute
 1874 – Co ła firma del Tratà de Berna el vien istituio cueło che ła ze oncó l'Union postałe universałe e da chel momento sta data ła devegnarà el Dì mondiałe de ła posta
 1888 – El Monumento a Washington el vien verzesto al pùblego
 1900 – Le Ìzołe Cook łe taca formar parte dei domini del Regno Unio
 1911 – Un'esplozion gavesta par insidente ła descaena ła revolta de Wuchang contro de ła monarchia cineze
 1914 – Prima guera mondiałe: Asèdio de Anversa – Anversa ła cede a łe trupe todesche
 1918 – El prìnsipe Federico Carlo de Àsia-Kassel el vien ełezesto Rè de Finlàndia e Carèlia
 1944 – Seconda guera mondiałe: el primo ministro britànego Winston Churchill e el cao de l'Union Soviètega Iosif Stalin, i scumìsia na confarensa de nove dì, a Mosca, par discórar sul futuro de l'Eoropa
 1950 – Scumisia ła masacro de Goyang Geumjeong in Corea del Sud
 1963
 L'Uganda ła devien un repùblega
 Straje del Vajont: 1917 persone łe vien copae co che na frana cascada inte ła conca de ła Diga del Vajont ła produze na stra-granda onda che ła sorpasa ła diga e ła se roersa inte ła vałada
 1967 – El dì dopo de ła so catura, Che Guevara el vien zustisià par gaver erlevà ła revołusion in Bołìvia
 1969 – A Chicago, ła Guàrdia Nasionałe ła vien ciamada a téndar ła foła, mentre che łe continua łe dimostrasion ligae al procedimento dei Oto de Chicago (procedimento tacà inte el 24 de setenbre)
 1970 – In Canboja ła vien proclamada ła Repùblega Khmer
 1981 – El presidente François Mitterrand el abołise ła pena de morte in Fransa
 1989 – A Lipsia, inte ła Zermània Est, demostranti i dimanda ła legałizasion dei grupi de opozision e reforme democràteghe
 1994 – El gnen creà a Darmstadt l'ełemento 110
 2006 – la inpreza statounitense Google Inc ła aceta de sorbir el sito web de vìdeo YouTube par 1,65 miliardi de dòłari inte na tranzasion stock-for-stock. 
 2016 – L'Arakan Rohingya Salvation Army ła lansa el so primo ataco contro de łe forse de seguresa del Myanmar drio del confin intrà Bangladesh e Myanmar
 2019 – La Turchia ła scumìsia ła so ofensiva miłitare inte el nord-est de ła Sìria.

 Nasesti 
Morti
 Feste e recorense 
 Nasionałi 
Rełijoze
 Santi catòłeghi 
Festa del patrono de łe sità
 Làeghe 
In altri projeti
In altri projeti

 09