Vhupo ha mvelo

Vhupo ha mvelo hune ha dovha ha ḓivhiwa sa vhukhudo ha zwipuka zwa ḓaka, vhupo ha biosphere kana bioreserve. Vhupo ha mvelo kana fhethu ha u vhulunga mvelo ) ndi fhethu ho tsireledzwaho ha ndeme kha zwimela, zwipuka, fungus kana zwivhumbeo zwa geolodzhi kana zwiṅwe zwithu zwo tsireledzwaho zwine zwa nga ṋetshedza dzangalelo ḽo khetheaho ḽa u vhulunga zwikhala zwo khetheaho zwa ngudo zwi  nga vhewa nga zwiimiswa zwa muvhuso kha maṅwe mashango kana nga vhaṋe vha mavu vha phuraivethe u fana na zwiimiswa zwa u thusa vhashai na zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso . Zwiko zwa mvelo zwi wela kha zwigwada zwo fhambanaho zwa IUCN zwi tshi bva kha tshiimo tsha tsireledzo ine ya ṋewa nga milayo. Nga nḓila yo ḓoweleaho i  nga nḓila yo khwaṱhaho u fhira phakha ya mvelo . Mavundu o fhambanaho a nga shumisa dziṅwe theminolodzhi u fana na fhethu ha tsireledzo ya ekholodzhi kana fhethu ho tsireledzwaho ha phuraivethe kha mulayo na kha madzina a tshiofisi a dziridzeve.

maitele kwao a mvelele ane a ṱoḓa u lingana na u thomiwa na u ṱhogomelwa ha fhethu ho vhetshelwaho zwipuka o thoma kale na Khosi Devanampiya Tissa wa Sri Lanka.  Vho thoma vhupo ha zwipuka zwa ḓaka ha Mihintale vhuṅwe ha vhupo ha zwipuka zwa ḓaka ha u thoma ha ḽifhasi.  Kanzhi madzuloni a kale o vha ana zwithu zwine zwa vha uri zwo tikedziwa nga vhurereli sa fhethu hune ha vha na ḓaka ḽivhi ḽa Afurika Tshipembe hune ha vha uri ho vha ho iledziwa kha vhathu vhe vha vha vha tshi khou tshuwiswa nga u ṱhaselwa nga muya arali vha ya henefho. Fhethu hukhethwa hune ha vha uri ho iledzwa u bva kha u dzhena ha vhathu ,u swika kha u rea khovhe na u zwima zwi ya divhea nga mvelele nnzhi dza kale shango lothe.