Luvha

Maluvha, ndi zwivhumbeo zwa maluvha zwo yaho nga u fhambana. Kanzhi maluvha a vhumbiwa nga zwipiḓa zwine zwa vha uri ndi zwa tshitendeledzi, u mona na magumo a tshiṱaka kana liluvha. Hezwi zwi katela , dzi ne dza vha maṱari o shandukiswaho ane a tikedza maluvha. Matari  kanzhi o itelwa u kunga zwipuka. 

Mveledzo ya maluvha ndi tshipiḓa tsho ṱanganaho na tsha ndeme kha mutevhe wa vhutshilo ha zwimela zwine zwa vha na maluvha. Kha zwimela zwinzhi.dza mbeu dzoṱhe. U tshimbila ha mutavha zwi nga vhangwa nga zwipuka u fana na zwiṋoni na zwikhokhonono, kana zwithu zwine zwa sa tshile u fana na muya na maḓi. Muvhala na tshivhumbeo tsha maluvha zwi ya thusa kha u tavha.

Nga murahu ha u ṱangana ha mbeu, sele dza mbeu dzi a ṱangana fhethu huthihi kha maitele a u ṱangana, zwine zwa vha vhukando ha ndeme kha uri hu vhe na zwinwe zwimela.  Nga u fhandekana ha sele na nyukilia, sele ine ya vha hone i aluwa ya vha mbeu ine ya vha na zwivhumbeo zwine zwa ḓo thusa tshimela tsha tshifhingani tshi ḓaho uri tshi kone u tshila na u aluwa. Nga tshifhinga tshi fanaho, tshipiḓa tsha tshisadzi tsha maluvha tshi vhumba mutshelo, nahone zwiṅwe zwivhumbeo zwa maluvha zwi a fa. Mushumo wa mutshelo ndi u tsireledza mbeu na u thusa kha u phaḓalala hayo kule na tshimela tshine tsha vha uri ndi mme. Zwithu zwine zwa vha uri azwi tshili u fana na muya na maḓi na zwone zwi nga thusa kha u phaḓaladza mbeu.