Shamsiddin Ali ibn Qutbiddin

Shamsiddin Ali (taxminan 1387-yilda tugʻilgan; 1438 yoki 1439-yilda vafot etgan)Bosworth, p. 429 — 1419-yildan vafotigacha Seyistonning Mihraboniylar sulolasidan boʻlgan maliki. U Qutbiddin Muhammadning oʻgʻli edi.

 Hayoti 

Otasi hayotligida Shamsiddin Ali Temuriylar hukmdori Shohrux xizmatiga harbiy qoʻmondon sifatida kirgan. 1414–15-yillarda u Mihraboniylar qoʻshiniga boshchilik qilib, Forsdagi isyonni bostirishda Shohrux kuchlariga yordam berdiBosworth, p. 457. U vatanda ham faol boʻlib, Seyistonning shimolida Mihraboniylar hokimiyatiga qarshi koʻtarilgan qoʻzgʻolonni bostirdi.

Qutbiddin 1419-yil fevralida vafot etgach, Mihraboniylar va Seyiston amirlari Shamsiddinni uning vorisi deb eʼlon qilishga qaror qildilar. Shamsiddin Shohrux saroyiga borib, Seyiston Maliki sifatida tasdiqlandi. 1420-yilda temuriylar uni Qora qo`yunli turkmanlariga qarshi yurishda yordam berish uchun chaqirdilar. Shohrux turkmanlar yetakchisi Qora Iskandar qoʻshinini magʻlub etib, 1421-yilda Ozarbayjon va Armanistonni egalladiRoemer, p. 102. Shamsiddin Tabriz hokimi etib tayinlandi va bu lavozimni ikki yil egalladiBosworth, p. 458.

Seyistonga qaytgach, Shamsiddin Qutbiddin hukmronligi davrida Shohruxning viloyatga bostirib kirishi oqibatida yetgan zararlarni tiklash uchun jadal ish olib bordi. Sugʻorish kanallarini qurishdan tashqari, u 1422-yil oxirida poytaxti boʻlishi moʻljallangan yangi shahar qurilishini boshladi. Shamsiddin bu loyiha ustida bir necha yil ishladi; shu jarayonda u Shohruxning 1434-yilda Qora Qoyunluga qarshi yurishida ham qatnashdi va ikki yildan soʻng shahar qurilishida yordam berish uchun Tabrizdan quruvchilar, gʻisht teruvchilar va oʻymakorlarni olib qaytdiBosworth, p. 459. The name of this city was B.r.k. or Mirak.. Shu bilan bir paytda Shamsiddinning ukasi Shoh Jalol ad-Din maktablar, xayriya muassasalari va diniy institutlar tashkil etgani bilan tanildi; bu esa Seyistonga bir qator mashhur olimlarni jalb qildi.

Shamsiddin 1438 yoki 1439-yilda vafot etdi va uning oʻrniga oʻgʻli Nizomiddin Yahyo taxtga oʻtirdi.

Izohlar

Manbalar
Bosworth, C.E. The History of the Saffarids of Sistan and the Maliks of Nimruz (247/861 to 949/1542-3). Costa Mesa, California: Mazda Publishers, 1994.
Roemer, H. R. "The Successors of Timur." The Cambridge History of Iran Volume 6: The Timurid and Safavid Periods. Edited by Peter Jackson. New York: Cambridge University Press, 1986. 

Turkum:Mihraboniylar
Turkum:1380-yillarda tugʻilganlar
Turkum:1430-yillarda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili noaniq
Turkum:Vafot etgan yili noaniq
Turkum:14-asr Eron kishilari
Turkum:15-asr Eron kishilari