2026-yilgi Yaponiya umumiy saylovlari

2026-yil 8-fevral kuni Yaponiyada muddatidan oldin umumiy parlament saylovi bo‘lib o‘tdi. Ushbu saylovda Yaponiya Milliy parlamentining quyi palatasi — Vakillar palatasidagi jami 465 o‘rin uchun deputatlar saylandi. Ovoz berish mamlakat bo‘ylab barcha saylov okruglarida, shu jumladan proporsional vakillik tizimi asosidagi hududlarda ham o‘tkazildi. Natijada Vakillar palatasining barcha 465 a’zosi saylandi.


Saylov Sanae Takaichi Yaponiyaning Bosh vaziri lavozimiga kirishganidan to‘rt oy o‘tib o‘tkazildi. U 2025-yilda Liberal-demokratik partiya (LDP) raisi saylovida g‘alaba qozonib, 2025-yil 21-oktabrda bosh vazir bo‘lgan va LDP–Ishin koalitsion hukumatini tuzgan edi. Ushbu saylov natijasida amaldagi LDP–Ishin koalitsiyasi yirik ustunlik bilan g‘alaba qozondi.
Dastlabki saylovdan keyingi so‘rovlar natijalariga ko‘ra, Bosh vazir Sanae Takaichi boshchiligidagi Liberal-demokratik partiya Vakillar palatasida ko‘pchilik o‘rinlarni qo‘lga kiritishi kutilmoqda.

 Saylov tizimi 

Vakillar palatasidagi 465 o‘rin parallel ovoz berish tizimi orqali taqsimlanadi. Shundan 289 nafar deputat bir mandatli saylov okruglarida nisbiy ko‘pchilik (first-past-the-post) tizimi asosida saylanadi. Qolgan 176 o‘rin esa 11 ta ko‘p mandatli hudud bo‘yicha partiya ro‘yxati asosidagi proporsional vakillik tizimi orqali taqsimlanadi. Qonuniy partiya ro‘yxatiga ega bo‘lgan siyosiy partiyalar nomzodlari okrugda ham, partiya ro‘yxatida ham ishtirok etishi mumkin. Buning uchun partiya kamida 5 nafar parlament a’zosiga ega bo‘lishi yoki kamida 1 nafar parlament a’zosi va avvalgi milliy saylovlardan birida umumiy ovozlarning kamida 2 foizini olgan bo‘lishi talab etiladi. Agar nomzod o‘z okrugida yutqazsa, u proporsional tizim orqali baribir deputat bo‘lib saylanishi mumkin. Biroq agar bunday ikki tomonlama nomzod okrugda 10 foizdan kam ovoz olsa, u proporsional ro‘yxat orqali ham saylanish huquqidan mahrum bo‘ladi.

 Manbalar