Abu Hanifa masjidi

Abu Hanifa masjidi (), Buyuk Imom masjidi () nomi bilan ham tanilgan, sunniy masjid va ziyoratgoh boʻlib, Iroqning Bagʻdod viloyati Bagʻdod shahrining shimoliy qismidagi Aʼzamiya tumanida joylashgan. Majmua Bagʻdoddagi eng mashhur masjidlardan biri boʻlib, islom olimi, Hanafiylik mazhabi asoschisi Abu Hanifa an-Nu’mon qabri atrofida bunyod etilgan.

Asrlar davomida majmua koʻplab oʻzgarishlarni boshdan kechirgan. Jumladan, tashqi kuchlar tomonidan vayron qilingan, qayta qurilgan va kengaytirilgan. Masjid Abu Hanifaning ehtirom bilan aytiladigan taxallusi al-imām al-aʿdham („Buyuk peshvo“) nomidan olingan Aʼzamiya tumanida joylashgan.

 Tavsifi va meʼmorchiligi 
Masjidning umumiy maydoni 10 0000 m2 boʻlib, 5 000 nafar ibodatchini sigʻdira oladi. Juma namozlarida odatdagi ibodatchilar soni 1 000 nafarni tashkil etadi, kundalik oddiy namozlarda esa masjidga 200–250 nafar ibodatchi tashrif buyuradi.

 Asosiy zal va yoʻlaklar 
Asosiy zal maydoni 578 m2 boʻlgan ulkan toʻrtburchak zal. U 8 ta marmar ustundan iborat boʻlib, ularning ustida katta gumbaz oʻrnatilgan. Qandillarni ushlab turish uchun temir zanjirlar osilgan, uning atrofida tosh va ganchdan yasalgan 3 ta toʻrtburchak ustun ustiga qurilgan yana 3 ta gumbaz mavjud. Asosiy zal gumbazi eshiklar va ustunlar singari mayda, aniq bezaklar bilan bezatilgan. Devorlar ham yer sathidan 3 metr balandlikkacha Iordaniya marmari bilan qoplangan. Asosiy zalda geometrik naqshlar bilan qoplangan, atrofida 4 ta ustun qurilgan 2 ta mehrob boʻlgan. Ular nafis bezaklar va Baqara surasi yozuvlari bilan bezatilgan.

Masjidda asosiy zalni oʻrab turadigan ikki yoʻlak boʻlgan: biri sharq tomonda, ikkinchisi shimol tomonda. Har birining maydoni 800 m2. Yoʻlaklar tepasida 12 ta ustunga tayanadigan 26 ta gumbaz qurilgan. Ularning har biri orasidagi masofa 4.5 m. Yoʻlaklarga olib kiradigan 3 ta eshik boʻlgan: biri turar joy mavzesi tomondan, ikkitasi bozorlarga qaragan tomondan qurilgan.

 Qabr xonasi 
Asosiy gumbaz ostida joylashgan qabr xonasi keng. Abu Hanifa xona oʻrtasiga dafn etilgan, uning qabri metall panjarali yogʻoch zarih bilan yopilgan.

 Yana qarang 
 Iroqda islom
 Iroqdagi masjidlar roʻyxati

 Manbalar 

 Adabiyotlar 



 Havolalar 

Turkum:11-asr masjidlari
Turkum:Abbosiylar masjidlari
Turkum:Abbosiylar xalifaligi davrida Bag‘dod
Turkum:Osiyodagi soat minoralari
Turkum:Hanafiy masjidlari
Turkum:Iroqdagi gumbazli masjidlar
Turkum:Iroqdagi minorali masjidlar
Turkum:Bagʻdoddagi masjidlar
Turkum:Iroqdagi Usmoniylar masjidlari
Turkum:Saljuqiylar masjidlari
Turkum:Iroqdagi sunniy masjidlar