Shoh Paran

Shoh Paran () – Silhet mintaqasida 14-asr davomida yashagan soʻfiy avliyo. 1303-yilda u ona tomondan xolasining oʻgʻli Shoh Jalol boshchiligidagi Silhetning zabt etilishining yakuniy jangida ishtirok etgan.

 Hayoti 
Shoh Paranning tugʻilgan paytdagi ismi nomaʼlum, biroq uning ismi Farhon boʻlgani, keyinchalik esa „jon, ruh“ maʼnosini anglatadigan Paran shakliga buzilib ketgani aytiladi. Paran soʻzi bengal tilida erkalash ifodasi sifatida ishlatiladi. Boshqalar esa Shoh Paran nomi „pirlar shohi“ degan maʼnodagi Shoh Piran iborasining buzilgan koʻrinishi deb taxmin qiladilar.

Uning otasi Muhammad boʻlib, Paran 11 yoshligida vafot etgan. Paran bobosi Sayyid Ahmad Kabir Suhravardiydan, keyinroq esa Nishopurlik darvesh Aminning qoʻlida taʼlim olgan. U Islom dinini yoyish maqsadida Hind yarimoroli boʻylab uyushtirilgan safarda Shoh Jalolga hamroh boʻlishga qaror qilgan. 1303-yilda Paran Shoh Jalol boshchiligida roja Gour Govindaga qarshi Silhetning zabt etilishining yakuniy jangida qatnashgan.

Biroz vaqt oʻtib, Paran Dehlida Nizomuddin Avliyo tomonidan Jalolga sovgʻa qilingan Jalali Kabutar – kabutarlardan birini yeb qoʻygani aytiladi. Natijada Paran Silhet shahri tashqarisiga surgun qilingan. U hozirgi Xodim Nagar, Dakshingarh hududidagi tepalik ustida xonqoh barpo etgan va bu joy Shoh Paran tepaligi nomi bilan tanilgan.

 Vafoti va merosi 
Paran uylanmagan va avlod qoldirmagan holda vafot etgan. U oʻz xonqohi yaqiniga dafn etilgan. Keyinchalik yonida masjid, iydgoh, langarxona, ayollar uchun ibodat joyi va hovuz boʻlgan dargoh majmuasi barpo etilgan. Asrlar davomida koʻplab ixlosmandlar uning qabri ziyoratiga kelib kelgan va bu amaliyot hozirgacha davom etmoqda. Rabi’ ul-avval oyining 4-, 5- va 6-kunlarida Shoh Paronning Urs marosimi oʻtkaziladi.

Surma daryosi ustidagi koʻprik, yoʻlovchi paromi, hamda Shohjalol fan va texnologiyalar universitetidagi yotoqxona binolaridan biri Shoh Paran nomi bilan atalgan.

 Ruhiy silsila 
Shoh Paranning ruhiy silsilasi quyidagicha:.
 Imom Ali al-Hodiy (10-shia imomi va Suhravardiy anʼanalariga koʻra buyuk olim)
 Sayyid Jaʼfar az-Zakiy
 Sayyid Ali al-Askar an-Nozuk
 Sayyid Abdulloh an-Nozuk
 Sayyid Ahmad an-Nozuk (Iroqning Samarro shahridan Mashhadga hijrat qilgan
 Sayyid Mahmud Buxoriy (Buxoroga hijrat qilgan)
 Sayyid Muhammad Abu al-Fath
 Sayyid Jaʼfar Amir
 Sayyid Ali al-Mu’ayyad
 Jaloliddin Surx-Posh Buxoriy
 Sayyid Ahmad Kabir Suhravardiy Husayniy Jaloliy
 Shoh Jalol.

 Yana qarang 
 Soʻfiylar ro‘yxati
 Bangladeshda Islom
 Manbalar 

Turkum:14-asr hind musulmonlari
Turkum:14-asr hind xalqi
Turkum:Bengal soʻfiy avliyolari