Artah jangi

Artah jangi 1105-yil 20-aprelda Antioxiya yaqinidagi Artah shahrida salibchilar qoʻshinlari bilan saljuqiy turklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan. Turk qoʻshinlariga Halab hukmdori Faxr ul-Mulk Ridvon boshchilik qilgan boʻlsa, salibchilarga Antioxiya knyazligi regenti Tancred rahbarlik qilgan. Jangda salibchilar gʻalaba qozonib, Halabga tahdid sola boshlagan.

 Kelib chiqishi 
1104-yilda Harron jangida salibchilarning magʻlubiyatidan soʻng, Antioxiyaning Osi daryosi sharqida joylashgan barcha mustahkam qal’alari tark etilgan. Qoʻshimcha salibchi qoʻshinlarni toʻplash maqsadida antioxiyalik Bohemond I Yevropaga yoʻl olgan va Antioxiyada regentlikni Tankredning zimmasiga yuklagan. Tankred yoʻqotilgan qal’alar hamda devor bilan oʻralgan shaharlarni qayta egallash ishlarini boshlagan.

1105-yil bahorining oʻrtalarida Antioxiyadan sharqiy-shimoli-sharqda  masofada joylashgan Artah aholisi qal’adagi antioxiyalik garnizonni quvib chiqargan boʻlishi yoki Ridvon qal’aga yaqinlashganda u bilan ittifoq tuzgan yoxud unga taslim boʻlgan boʻlishi mumkin. Artah Antioxiya shahrining sharqida joylashgan salibchilar qoʻlida qolgan soʻnggi qal’a boʻlib, uning boy berilishi Antioxiya uchun bevosita tahdid tugʻdirgan. Ridvon keyinchalik Artahda garnizon joylashtirgan yoki joylashtirmagani aniq emas.

 Jang 
Tankred  nafar otliq va  nafar piyodadan iborat qoʻshin bilan Artah qal’asini qamal qilgan. Ridvon qamalga toʻsqinlik qilishga urinib,  nafar piyoda va nomaʼlum miqdordagi otliqlardan iborat qoʻshin toʻplagan. Musulmon piyodalarining  nafari koʻngillilardan iborat boʻlgan. Tankred jangga kirib, Halab qoʻshinini magʻlub etgan. Bu gʻalaba manbalarda uning „yer relyefidan mohirona foydalanishi“ bilan izohlanadi. Franklar, ehtimol, „soxta chekinish“ usulidan foydalanib, taktik ustunlikka erishgan. Dastlabki chekinishdan soʻng musulmon piyodalari salibchilar lageriga kirib kelgan. Biroq keyin salibchilar kutilmaganda hujum qilib, dushmanni qirib yuborgan. Faqatgina oz sonli jangchilar qochib qutulishga muvaffaq boʻlgan.

 Oqibati 
Tankred knyazlikning sharqiy chegaraviy hududlari ustidan nazoratni mustahkamlashga kirishib, al-Jazr va Lailun mintaqalaridagi mahalliy musulmon aholining qochib ketishiga sabab boʻlgan. Ushbu aholining bir qismini Tankred qoʻshinlari oʻldirgan edi. Gʻalabadan soʻng Tankred Osi daryosining sharqida joylashgan hududlarda deyarli jiddiy qarshiliksiz oʻz istilolarini kengaytirgan. Shimoliy Suriyadagi keyingi muhim voqealar 1111-yilgi Shayzar jangi va 1115-yilgi Sarmin jangi boʻlgan.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 





Turkum:Antioxiya knyazligi ishtirok etgan janglar
Turkum:Saljuqiylar imperiyasi ishtirok etgan janglar
Turkum:1105-yilgi ziddiyatlar
Turkum:12-asr Saljuqiylar imperiyasida
Turkum:1105-yil Osiyoda
Turkum:1100-yillar Salibchilar davlatlarida