Nazli Najafova

Nazli Mammadogʻa qizi Najafova (; 1890-yil, Naxichevan, Rossiya imperiyasi – 1977-yil, Naxichevan, Ozarbayjon SSR, SSSR) – Naxichevandagi birinchi qizlar maktabining asoschisi, Ozarbayjon SSRda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi.

 Tarjimayi holi 
Nazli Najafova 1890-yilda Naxichevanda tugʻilgan. Nazlining katta bobosi Ogʻasibey va otasi tomonidan bobosi Mirzo Muhammad Tohir Naxichevan xonligining vazirlari boʻlishgan. Uning onasi Kangarli urugʻidan boʻlgan zodagon oiladan chiqqan. Akasi polkovnik Yusufbey Tohirovning qoʻllab-quvvatlashi ostida Nazli Boku musulmon ayollar maktabining birinchi oʻquvchilaridan biri boʻladi. Nazliga Mirzo Alakbar Sobir, Najafbek Vazirov, Hasanbey Zardabiy, Abdurahimbek Haqberdiyev kabi maʼrifatparvarlar saboq bergan. Sakkiz yillik taʼlimdan soʻng Nazli oʻsha paytda oilasi yashayotgan Erivanga joʻnab ketadi. Ketishidan biroz oldin Nazli Jalil Mammadqulizoda bilan uchrashdi, Mamadqulizodaning gʻoyalari uning dunyoqarashiga jiddiy taʼsir koʻrsatgan. Erivanida Nazli oʻgʻil bolalar maktabida musulmon qizlar uchun alohida sinf ochilishiga erishgan.

1912-yilda Toirovlar oilasi Naxichevanga qaytib keldi, u yerda Nazli yaqinda ochilgan qizlar uchun kichik maktabda ishlay boshlaydi. Avvaliga oʻqituvchilik qilgan, keyin maktab direktori boʻlgan. Maktab faoliyati shaharning baʼzi diniy kayfiyatdagi aholisida salbiy munosabat uygʻotganMedeniyyet.az – Mədəni-maarifçilik tariximizdə Azərbaycan qadını. Nazli oʻz ish haqining yarmini xavfsizlik uchun qoʻriqchilarga sarflashga toʻgʻri kelgan. Gʻazanfar Musabekovning singlisi, Boku musulmon ayollar maktabidagi dugonasi Ayna Sultonova unga Naxichevanda ayollar klublarini, mahalliy oʻqituvchilar tayyorlov maktabida qizlar uchun maxsus sektorni, Ordubadda esa qizlar maktabini ochishda yordam bergan.

1917-yil oktyabr oyida Rashidbey Afandiyev qizlar maktabiga direktor boʻlganidan keyin Nazli va yosh teatr rejissyori Rza Tahmasib maktabda drama toʻgaragini ochishgan. 1921-yilda yovuz niyatli odamlar Nazlini oʻldirmoqchi boʻlib, uning uyiga hujum qilishadi. Suiqasd muvaffaqiyatsiz tugaydi, chunki Nazli bu vaqtda Ozarbayjon oʻqituvchilarining birinchi qurultoyida ishtirok etayotgandi. Oʻsha yili Nazli Naxichevanda qizlar uchun birinchi havaskorlik teatrini ochishga muvaffaq boʻladi. 1937-yilda Nazliga uning maʼrifiy faoliyatida yordam bergan turmush oʻrtogʻi Najafgulu Najafov hibsga olingan525.az – Naxçıvanlı məşhur Nəcəfovlardan biri – Nəcəfqulu Nəcəfov haqqında öyrəndiklərimiz. 1942-yilda Nazli xalq dushmanining xotini sifatida Qozogʻistonga surgun qilingan. Qozogʻistonda oilasini boqish uchun Najafova oʻqituvchilik faoliyatini davom ettirgan holda ishchilar brigadasida ham ishlagan.

1947-yilda Ozarbayjonga qaytgach, Goychayda ozarbayjon va rus tillaridan dars bergan. Soʻngra umrining oxirigacha Naxichevanda pedagogik faoliyatini davom ettirgan. Nazli Najafova 1977-yilda vafot etgan.

 Manbalar 

Turkum:1890-yilda tugʻilganlar
Turkum:1977-yilda vafot etganlar
Turkum:Ozarbayjonlik oʻqituvchilar