Gondi

Gondi (fors tili: گندی), baʼzan gʻondi yoki gundi deb ham yoziladi, fors yahudiylari taomi boʻlib, köftalardan iborat. Taom qiymalangan qoʻzi goʻshti, buzoq goʻshti yoki tovuq goʻshtidan tayyorlanadi va anʼanaviy ravishda Shabbatda dasturxonga tortiladi. Quritilgan laym baʼzan masalliq sifatida ishlatiladi. Gondi Shabbat va boshqa yahudiy bayramlarida tortiladigan tovuq shoʻrvasi tarkibida beriladi; ularning ashkenaz yahudiylaridagi oʻxshashi – matsa koptoklariga oʻxshaydi.

Ular baʼzan garnir sifatida yoki aperitiv tarzida ham tortiladi. Qoʻshimcha taomlar sifatida Yaqin Sharq noni va yalpiz, suvkress hamda rayhon kabi xom koʻkatlar beriladi.

 Kelib chiqishi 
Gondining kelib chiqishi aniq maʼlum emas, chunki Erondagi turli shaharlarda yashagan yahudiy jamoalari uni yaratgan, deb aytiladi; biroq odatda u ilk bor Tehron yahudiy jamoasida tayyorlangan, deb hisoblanadi. Goʻsht qimmat boʻlgani sababli, u Shabbat uchun maxsus taom boʻlgan. U eronlik yahudiylarga nisbat beriladigan kam sonli taomlardan biridir. Gondi togʻ yahudiylari orasida ham mashhur taomdir.

 Yahudiy bayramlari 

Odatda matsa koptoklaridan kattaroq boʻladigan gondi, „erkak anatomiyasining muayyan qismi uchun beadab kinoya“ deb ataladigan nomga ega boʻlib, Isroildagi fors yahudiylarida Purim bayrami taomida tortiladi. U Pesax uchun matsa koptoklariga muqobil taom ham hisoblanadi.

 Masalliqlar 
Gondi retseptlari odatda qandaydir koʻrinishdagi qiymalangan goʻsht, noʻxat uni (u qovurilgan noʻxatdan tayyorlanishi ham mumkin), mayda toʻgʻralgan piyoz, maydalangan kardamon va tuzni oʻz ichiga oladi.

 Yana qarang 
 Matsa koptogi – oʻxshash ashkenaz yahudiylari taomi
 Yahudiy taomlari roʻyxati
 Köfta taomlari roʻyxati

 Manbalar 

Turkum:Fors yahudiy oshxonasi
Turkum:Shoʻrvalar
Turkum:Isroil oshxonasi
Turkum:Mizrahi yahudiy oshxonasi
Turkum:Shabbat taomlari
Turkum:Köftalar
Turkum:Pesax taomlari
Turkum:Iftorlik taomlari