Ibrohim Xon masjidi

Ibrohim Xon masjidi (, dan), Sulton Ibrohim masjidi () nomi bilan ham tanilgan, Gretsiya janubidagi Krit orolining Retimnon shahridagi faoliyati tugatilgan masjiddir. Retimnon fortezzasi (qadimiy qal’a) ichida joylashgan bu inshoot dastlab venetsiyaliklar tomonidan da cherkov sifatida qurilgan. Orol usmonlilar tomonidan bosib olingach, cherkov masjidga aylantirilgan. Masjid faoliyati 1971-yilda yakunlangan va keyinchalik koʻrgazma markazi sifatida qayta qurilgan.

 Tarixi 

U venetsiyaliklar sobori oʻrnida qurilgan boʻlib, bu cherkov taxminan 1583–1585-yillarda bunyod etilgan va Avliyo Nikolayga bagʻishlangan edi. Venetsiyaliklar 1571-yilgi bosqin chogʻida avvalgi cherkov butunlay vayron qilingach, sobor kafedrasini fortezzaga koʻchirishgan. 1585-yilda Carrara ismli voris yepiskop cherkovda ibodat marosimlarini oʻtkazishdan bosh tortgan, bunga sabab qilib u yetarlicha jihozlanmagani va joy juda torligini aytib oʻtgan.

Retimnon usmonlilar tomonidan zabt etilgach, oradan koʻp oʻtmay, ular cherkovni buzib tashlab, 1648-yilda Sulton Ibrohim I sharafiga, katta va salobatli gumbazli masjid qurdilar. Majmua 1971-yilda Retimnon shahri mulkiga aylangan, u 2002–2004-yillarda Vizantiya qadimiy yodgorliklari eforati tomonidan restavratsiya qilingan va hozir koʻrgazma markazi sifatida foydalaniladi.

 Meʼmorchiligi 
Masjid gumbazining diametri  boʻlib, u sakkizta ravoq ustiga tayangan. Bugun ham uning toʻrt devoridagi ravoqlardan burchaklarda hosil boʻlgan sferik uchburchaklar, shuningdek kirish qismi ustidagi ravoq koʻrinib turadi. Bundan tashqari, murakkab boʻrtma naqshli mehrob hamda bino ichidagi buzib tashlangan minoraning asosi hamon saqlangan. U bir vaqtlar cherkov/masjidning shimoli-gʻarbiy burchagida turgan minora boʻlishi kerak. Minora XX asr boshlarida qulab tushgan va qayta qurilmagan.

 Yana qarang 

 Gretsiyada Islom
 Gretsiyadagi sobiq masjidlar roʻyxati
 Usmonlilar Kriti

 Manbalar 

 Adabiyotlar 


 Katsarakis, Antonis (2022). „Réthymnon, Kritdagi Ibrohim Xon masjidining meʼmoriy panjarasi“. Nexus Network Journal 24 (2022):203–216

 Havolalar 


Turkum:Gretsiyadagi 16-asr cherkovlari
Turkum:Gretsiyadagi 17-asr masjidlari
Turkum:Sobiq soborlar
Turkum:Gretsiyadagi sobiq cherkovlar
Turkum:Gretsiyadagi sobiq masjidlar
Turkum:Gretsiyadagi gumbazli masjid binolari
Turkum:Gretsiyadagi minorali masjid binolari
Turkum:Kritdagi usmonli masjidlari
Turkum:Gretsiyadagi Rim-katolik cherkov binolari