Ahmad Bey masjidi

Ahmad bey masjidi (, ), shuningdek Shayx Ilohiy masjidi () nomi bilan ham tanilgan, shimoliy Gretsiyadagi Markaziy Makedoniya mintaqasining Yannisa shahridagi faoliyati yakunlangan masjiddir. U 15-asrda, Usmoniylar davrida, Frakiya va Makedoniyani zabt etgan hamda shahar asoschisi boʻlgan Gʻoziy Evrenosning nabirasi Ahmad bey tomonidan qurilgan.

20-asrda masjid diniy boʻlmagan maqsadlarda ishlatilgan va hozir juda yomon ahvolda. Uni qoplab olgan oʻsimliklar sabab masjidga kirish mumkin emas. U ilgari Yannisada mavjud boʻlgan yigirmata masjiddan bugungi kunda saqlanib qolgan uchtasidan biri.

 Tarixi 
Ahmad bey masjidi Yannisadagi va umuman Gretsiyadagi eng qadim masjidlardan biri boʻlib, 1450-yildan sal oldin yoki 15-asrning ikkinchi yarmida qurilgan. Masjid nomi Yannisani barpo etgan Gʻoziy Evrenosning nabirasi Ahmad bey nomidan olingan. Dastlabki yillarda bu yer ziyorat uchun muhim maskan boʻlgan, chunki 15-asr olimi Shayx Ilohiyning qabri shu yerda, shuningdek Gʻoziy Evrenosning oʻzi ham shu yerda dafn etilgan. Vafotidan soʻng Gʻoziy Evrenos avliyo maqomiga yaqin darajada eʼzozlangan va Yannisadagi musulmon aholi uning shahrini tekke, madrasa va masjidlar kabi bir qator yodgorlik hamda muassasalar bilan bezalgan.

20-asrda masjid Grek armiyasiga foydalanish uchun berilgan, keyin esa atrofida vujudga kelgan harbiy lager bilan birga mahalliy munitsipalitet ixtiyoriga topshirilgan. Bino atrofi va ustini qalin oʻsimliklar bosib ketgani sabab masjidga kirish oson emas. Ehtimol shu bois u faqat 1990-yilda yodgorlik sifatida roʻyxatga olingan.

 Meʼmorchilik 
Masjid sodda tuzilishga ega boʻlib, kvadrat namozxonadan, ayvondan (portik) va minoradan iborat. Masjidda uch-toʻrt qator gʻishtdan tashkil topgan toshli qatlamlar uchraydi. Ular toʻliq boʻlmagan gʻishtli qoplama (oʻrab turuvchi) qurilish tizimini hosil qiladi. Ichki qismida mehrob saqlangan, ayrim joylarda bezaklari ham koʻrinib turadi.

Hozir balandligi  boʻlgan minora uch qismi yoʻqolgan holda, balkonigacha saqlanib qolgan, biroq 1970-yillardagi portlashdan soʻng  gumbazning qariyb yarmi qulab tushgan. Shunga qaramay boʻyalgan bezak izlari hanuz koʻzga tashlanadi.

Yarmi vayron boʻlib, zoʻrgʻa tik turgan masjid shoshilinch restavratsiya ishlariga muhtoj, ammo bunday ishlar hech qachon amalga oshirilmagan, yaqin kelajakda ham ular boʻyicha reja mavjud emas.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Gretsiyada islom

 Manbalar 

 Adabiyotlar 







Turkum:Gretsiyadagi 15-asr masjidlari
Turkum:Yannisa
Turkum:Usmoniylar imperiyasi davridagi Makedoniya
Turkum:Gretsiyadagi gumbazli masjid binolari
Turkum:Gretsiyadagi minorali masjid binolari
Turkum:Gretsiyadagi usmonli masjidlari