Jamil ibn Darroj

Jamil ibn Darroj shia olimlaridan va ishonchli roviylardan biri boʻlib, Jaʼfar as-Sodiq, Muso al-Kozim va Ali ar-Rizoning sahobalaridan edi. Tugʻilgan sanasi taxminan hijriy 128-yilga toʻgʻri keladi. Uning kunyasi Abu Ali yoki Abu Muhammad boʻlgan.

 Oilasi 
Uning oilasi Kufada yashagan. Otasi Abu as-Sabih baqqol boʻlgan. Uning ukasi Nuh ibn Darroj ishonchli roviy hamda Kufa va bir muddat Bagʻdodning sharqiy qismi qozisi boʻlgan.

 Faoliyati 
Jamil ibn Darroj hadisda eng ishonchli shia roviylaridan biri boʻlib, Imomiyya ularning rivoyatlarining sahihligiga yakdil boʻlgan oʻn sakkiz faqih qatoriga kiradi.

Kashshiy bu oʻn sakkiz kishining nomlarini uchtadan olti kishilik uch guruhda sanab oʻtgan: 1) al-Boqir va as-Sodiqning umumiy sahobalari, 2) as-Sodiqning sahobalari, 3) as-Sodiq va al-Kozimning umumiy sahobalari. Jamil as-Sodiqning yosh sahobasi sifatida ikkinchi guruhning eng ishonchli faqihi deb hisoblanadi.

Jamil as-Sodiqning maxsus hadislarini tashuvchilardan biri boʻlgani, as-Sodiq unga boshqalarga oʻrgatmagan sirlarni oʻrgatgani aytiladi. As-Sodiqdan rivoyat qilingan hadisda: „Ey Jamil! Bizning sahobalarimiz (shialar) bilmaydigan hadislarni rivoyat qilma, aks holda ular seni inkor etadilar“, deyiladi.

 Hadislari 

Jamil Jaʼfar as-Sodiq, Muso al-Kozim va Ali ar-Rizodan bevosita qariyb uch yuz hadis rivoyat qilgan.
Bundan tashqari, u ellikga yaqin roviydan, ularning aksariyati as-Sodiq sahobalaridan boʻlgan kishilardan rivoyat qilgan.

 Faoliyati 
Jamildan uch toʻplam xabar qilingan: biri mustaqil (Asl deb ataladigan va baʼzan kitob deb ham yuritilgan), ikkinchisi Murazim ibn Hakim Azdiy Madaʼiniy bilan hamkorlikda, uchinchisi esa Muhammad ibn Humron bilan hamkorlikda yozilgan.

 Ishonchi 
Jamil al-Kozim vafotidan soʻng qisqa muddat al-Rizoning imomatiga shubha qilgan va shu bois voqifiy shialardan sanalgan, biroq al-Rizoning imomatini koʻrsatuvchi dalillarni koʻrib chiqqach, bu qarashdan qaytgan va al-Rizoga sodiq kishilardan biriga aylangan.

 Vafoti 
Jamil umrining oxirida koʻr boʻlib qolgan va al-Rizo davrida vafot etgan.

 Manbalar 

 Havolalar 


Turkum:Hadis roviylari
Turkum:Islomning shia olimlari