Xoju Kirmoniy

Xoju Kirmoniy (; 1290-yil dekabr – 1349) mashhur fors shoiri va soʻfiy boʻlib, Erondan edi.

 Hayoti 
U Eronning Kirmon shahrida 1290-yil 24-dekabrda tugʻilgan. Uning „Xoju“ taxallusi Xoja soʻzining kichraytirish shakli boʻlib, u buni oʻzining sheʼriy taxallusi sifatida ishlatgan. Bu unvon uning yuqori ijtimoiy mavqega ega oiladan kelib chiqqaniga ishora qiladi. „Morshediy“ nisbasining (ismga qoʻshiladigan unvon) qoʻllanilishi uni Morshediyya tariqatining asoschisi boʻlgan fors soʻfiy piri Shayx Abu Ishoq Kazeruniy bilan bogʻliqligini koʻrsatadi. Xoju taxminan 1349-yilda Sherozda vafot etgan va bugungi kunda Sherozdagi uning maqbarasi mashhur sayyohlik maskani hisoblanadi. Yoshligida u Misr, Suriya, Quddus va Iroqda boʻlgan. Shuningdek, u Makkaga haj qilgan. Uning sayohatlaridan bir maqsad taʼlim olish va boshqa yurtlarning olimlari bilan uchrashish boʻlgani aytiladi. Uning eng mashhur asarlaridan biri boʻlgan Humoy va Humoyun asari Bagʻdodda yozilgan. 1335-yilda Eron yerlariga qaytib, oʻz davrining hukmdorlari – Ilxoniylar hukmdorlari Abu Said Bahodirxon va Arpa Keun, Muzaffariylar sulolasidan Mubariziddin Muhammad hamda Inju sulolasining vakili Abu Ishoq Injuga bagʻishlab sheʼrlar yozish orqali saroy shoiri sifatida mavqe topishga intilgan.

 Asarlari 
 Sheʼrlar roʻyxati 

 Devon () – gʻazallar, qasidalar, bandli sheʼrlar, qitʼalar (vosita sheʼrlari) va ruboiylardan iborat sheʼrlar toʻplami
 Humoy va Humoyun () – asarda fors shahzodasi Humoyning sarguzashtlari va u oʻziniy xitoy malikasi Humoyunga oshiq boʻlib qolishi hikoya qilinadi.
 Gul va Navroʻz () – bu doston yana bir sevgi hikoyasini soʻzlab beradi, bu safar voqealar islom paydo boʻlishidan sal avvalgi davrga noaniq tarzda joylashtirilgan.
 Ravzat ul-anvor () – yigirma sheʼriy suhbatda shoir sufiylik yoʻlining talab va shartlari hamda podsholik odob-axloqi haqida soʻz yuritadi.
 Kamalnoma ()
 Gavharnoma ()
 Somnoma () – Rustamning bobosi haqida qahramonlik dostoni

 Tarjimalar 
 Homāy e Homāyun. Un romanzo d’amore e avventura dalla Persia medievale. Nashr va tarjima: Nahid Norozi, soʻzboshi muallifi J. C. Buergel, Milan: Mimesis, 2011

 Yana qarang 

 Fors shoiri va mualliflar roʻyxati
 Fors adabiyoti
 Xoju Kirmoniy maqbarasi

 Manbalar 

 Adabiyotlar 
 Browne, E. G. (1920 [1928]). A Literary History of Persia, 3-jild: Tartar hukmronligi (1265–1502). Kembrij.


 Jan Ripka, Eron adabiyoti tarixi. Reidel Publishing Company. ASIN B-000-6BXVT-K

 Havolalar 

 http://www.shirazcity.org/shiraz/Shiraz%20Information/Sightseeing/Khajou%20e.htm

Turkum:1290-yilda tugʻilganlar
Turkum:1352-yilda vafot etganlar
Turkum:Soʻfiy shoirlar
Turkum:Kirmonliklar
Turkum:Injuyliklar davri shoirlari
Turkum:XIV asr eronlik yozuvchilar