Shoh Akbar Danapuriy

Shoh Akbar Danapuriy (1844–1914), shuningdek, Shoh Muhammad Akbar Abulolai Danapuriy nomi bilan ham tanilgan. – hindistonlik ulamo, voiz, yozuvchi, tilshunos va soʻfiy shoir edi. U tasavvufning Naqshbandi Abulolaiya tariqatiga mansub boʻlgan. U imom Ahmad Rizo Xon Barelviy va Voris Ali Shohning zamondoshi edi.

U 1884-yildan 1914-yilgacha Xonaqoh Sajjadiya-Abulolaiya sajjadanishini sifatida xizmat qilgan. Shoh Akbar Xoja Haydar Ali Atishning shogirdi boʻlgan Vahid Allohabadiyning shogirdi edi. U Zohra Baining ustozidan biri boʻlgan.

 Hayoti va taʼlimi 
Danapuriy 1843-yil 11-sentyabrda Uttar-Pradesh shtatining Agra tumani, Nay Basti qishlogʻida Shoh Sajjad Pok Danapuriyning oilasida tugʻilgan.

U oʻqishni amakisi, Mavlono Shoh Muhammad Qosim Abulolai Danapuriy rahnamoligida boshlagan.

 Nasabi 
U Paygʻambar Muhammadning amakisi boʻlgan Az-Zubayr ibn Abdul Muttalib nasliga mansub edi. Bobolari orqali u 1180-yilda Manerni fath qilgan, deb eʼtirof etiladigan mashhur soʻfiy avliyo imom Muhammad Toj Faqih Hoshimiy avlodidan hisoblangan. Imom Muhammad Toj Faqih Hoshimiyning merosi uning kenja oʻgʻli Shayx Abdul Aziz va nabirasi Sulaymon Langar Zamin orqali davom etgan. Sulaymon Langar Zamin Kako qishlogʻidagi Pir Jagjot Shahobuddinning qizi Mahduma Bibi Kamolga uylangan edi.

 Oila aʼzolarining mustaqillik harakatlaridagi oʻrni 
Shoh Akbar Danapuriyning amakisi, Mavlono Shoh Muhammad Qosim Danapuriy (1803–1864), 1857-yilgi Hindiston qoʻzgʻoloni atrofidagi voqealarda muhim shaxslardan biri boʻlgan. U britan hukmronligiga qarshi chiqqani bilan tanilgan, mahalliy yoshlarga taʼsir oʻtkazib, ularni urushga safarbar etishda faol qatnashgan va ularga harbiy taktikaga oʻrgatgani, buning uchun ularni Agra qalʼasida tayyorlagani aytiladi. Shu davrda u qoʻzgʻolonning yetakchi arboblaridan biri boʻlgan Mavlono Ahmadulloh Shoh Madrasiy bilan uchrashib, mustamlakachilik hokimiyatiga qarshi kurash rejalari haqida suhbatlashgan. Ushbu faoliyati tufayli Shoh Qosim Danapuriy britan hukumatiga qarashli maʼmuriyat tomonidan hibsga olingan va Moradobodda olti oy qamoq jazosiga hukm qilingan. Biroq keyinchalik u oqlangan.

 Faoliyati 
Shoh Akbar otasi Shoh Sajjad Pok Danapuriy vafotidan soʻng, 1884-yilda Danapur, Shoh Tolidagi Xonaqoh Sajjadiya Abulolaiya sajjadanishini boʻldi.

 Shaxsiy hayoti 
1865-yilda Danapuriy Mavlono Shoh Viloyat Husayn Azimabadiyning qizi Bibi Naima (boshqa nomi Ahmadiy Bibi) bilan turmush qurgan. Ularning ikki qizi va bir oʻgʻli: Shoh Mohsin Danapuriy boʻlgan.

 Adabiy asarlari 




















 Vafoti va merosi 
Shoh Akbar Danapuriy 67 yoshida, hijriy 1327-yil Rajab oyining 14-kuni (milodiy 1909-yil 1-avgust) Danapurdagi Shoh Tolidagi Xonaqoh Sajjadiya Abulolaiyada vafot etgan va oʻsha kechaning oʻzida Mahdum Sajjad Pokning Astanasi hududiga dafn etilgan. Shoh Akbar Danapurining yillik urs marosimi har yili islomiy taqvimning Rajab oyi 14–15 kunlari oʻtkaziladi.

Barelviy harakatining asoschisi imom Ahmad Rizo Xon Barelviy oʻzining qasidasi Amaal-ul-Abrar fi Lam-ul-Ashrarda Danapuriy nomini tilga olgan, bu asar Nadva harakatiga qarshi boʻlgan kishilar uchun yozilgan edi.

 Yana qarang 

 Amir Abulola

 Izohlar 

 Manbalar 

 Adabiyotlar 






 Havolalar 
 Shoh Akbar Danapuri – Rekhta saytida

Turkum:1844-yilda tugʻilganlar
Turkum:1914-yilda vafot etganlar
Turkum:Naqshbandiya tariqati
Turkum:Patna tumanidan boʻlganlar
Turkum:Biharlik yozuvchilar
Turkum:Hindistonlik musulmon Islom ulamolari
Turkum:Urdu tilidagi shoirlar
Turkum:Hoshimiy qavmi
Turkum:Soʻfiy shoirlar