How Markets Fail

How Markets Fail: The Logic of Economic Calamities (tarjimasi: Bozorlar qanday inqirozga uchraydi: iqtisodiy falokatlar mantigʻi) – iqtisodchi va jurnalist John Cassidy tomonidan yozilgan kitob. Kitob 2009-yilda Farrar, Straus and Giroux nashriyoti tomonidan chop etilgan.

 Umumiy tavsif 
Kitobda iqtisodiy nazariyaning tarixi koʻrib chiqiladi. Shuningdek, bozorlarning yaqin davrdagi oʻsishi va qulashining sabablari tahlil qilinadi. Asarda, xususan, uy-joy bozoridagi pufak va 2007—2009-yillardagi kredit inqirozi muhim misollar sifatida yoritilgan.

Muallif asarda erkin bozorning mutlaq va cheklanmagan mafkurasini tanqid qiladi. Bundan tashqari, moliya sohasida davlat tomonidan tartibga solish zarurligini asoslab beradi.

 Kitobxonlar tomonidan qabul qilinishi 
Kirkus nashri kitobni yulduzli sharh bilan baholab, shunday deydi: „Kitobning nomi vaʼda qilgan mazmunni toʻliq ochib beradi. Shu bilan birga, u Adam Smithdan Ben Bernankegacha boʻlgan soʻnggi uch asr davomida shakllangan iqtisodiy tafakkurga aniq va xolisona nazar tashlaydi. U asosiy nazariyalarning amalda qanday natija berganini koʻrsatib, ularning koʻpincha kutilganidek samarali boʻlmaganini ochiq-oydin tahlil qiladi.“ The New Republic jurnali vakilining taʼkidlashicha, Robert M. Solow esa Cassidy raqobatbardosh bozor iqtisodiyoti muvozanat holatida resurslarni samarali taqsimlashga qanday erishishini puxta yoritib bergan. Uning fikricha, asar „mulohazali oʻquvchiga sodda yoki ayyor boʻlishidan qatʼi nazar, erkin bozorning notoʻgʻri shiorlariga qarshi mustahkam immunitet hosil qilishi, shu bilan birga yaxshi ishlaydigan bozor tizimi amalda nimaga qodir ekanini tushuntirib berishi kerakligini aytadi. Har ikkala gʻoya ham muhim“.

Monthly Review nashri xodimi Robert Pollin mazkur kitobni „qamrovi keng boʻlgan, turli mavzular boʻyicha yangi qarashlarni taklif etuvchi asar“ sifatida tavsiflaydi. Uning taʼkidlashicha, chuchuk suv va shoʻr suv iqtisodiyoti haqida umumiy tasavvur beruvchi dastlabki ikki boʻlim „zerikarli yoki murakkab emas […] Cassidyning ushbu boblardagi uslubi aniq va jonli“. Pollin, shuningdek, Cassidyni „buyuk moliyaviy makroiqtisodchi Hyman Minsky va Monthly Review jurnalining hammuassis muharriri Paul Sweezyga munosib baho bergan, ularni iqtisodiy jarayonlardagi xavfli tendensiyalarni anglab, oldindan ogohlantirgan juda kam sonli mutaxassislar qatorida koʻrsatgan ilk sharhlovchi“ sifatida eʼtirof etadi. Biroq Pollin tanqidiy jihatga ham eʼtibor qaratib, jurnalist „reallikka asoslangan iqtisodiyot gʻoyalarini qanday qilib amaliy siyosat va institutlarga aylantirish mumkinligi haqida jiddiy mulohaza yuritmagani“ni ham aytib oʻtgan.

Bob Frick mazkur kitobni Buyuk inqiroz sabablarini yorituvchi eng sara kitob sifatida tavsiya qilgan. Shuningdek, uni „iqtisodiyot pufaklarni ragʻbatlantiruvchi hukumat siyosatiga qanday turtki berishini fosh qiluvchi ayovsiz hikoya“ deb taʼriflagan. U barcha kitobxonlarga murojaat qilib, „shunday ajoyib kitobni oʻqishingiz shart“, deb taʼkidlagan. The Independent gazetasi muxbiri Ivan Fallon shunday fikr bildirgan: „Oʻzi jurnalist boʻlsa-da, asarni koʻproq ich-ichida yashiringan iqtisodiy tarixchi sifatida yozgan. Chunki soʻnggi oʻn yillikdagi ulkan yuksalish va undan ham kattaroq inqirozga sabab boʻlgan asosiy omillarni sovuqqonlik va ishonchli tahlil bilan yoritadi.“

 Manbalar 

 Havolalar 
 Discussion on How Markets Fail with John Cassidy, December 4, 2009

Turkum:Iqtisodiy inqirozlar haqidagi kitoblar