Hujariyya

Hujariyya () – Fotimiylar qoʻshini tarkibidagi maxsus tayyorgarlik korpusi, XII asr boʻsagʻasida soni – kishiga yetgan elita otliq harbiy birlikka aylantirilgan.

 Tarixi 
Mazkur nom „xona, hujra“ maʼnosini anglatadigan  soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, ushbu atama xalifalik saroyi va uning hujralarida yoki ularga yaqin joylarda joylashtirilgan hamda tayyorlangan qoʻshinlarga nisbatan qoʻllangan. Shunga oʻxshash muassasa X asr boshlarida Abbosiylar xalifaligida ham mavjud boʻlgan.

Fotimiylar xalifasi al-Mu’izz () Qohiradagi xalifalik saroyida harbiy tayyorgarlik maktabini () tashkil etib, unda ofitserlarni harbiy sanʼatga oʻrgatishni maqsad qilgan. Fotimiylarning mashhur sarkardasi Anushtekin ad-Dizbariy aynan shu muassasada taʼlim olgan. Ushbu sarkarda atigi 3 yil ichida muddatidan avval bitirgan. 1149—1154-yillarda sarkarda va boʻlajak vazir al-Odil ibn as-Sallar ham ushbu maktab bitiruvchilaridan edi.

XI asr oxirida vazir al-Afdal Shahanshoh oʻz qoʻshinlari salibchilarga nisbatan ojiz ekanini anglagach, maktabning vazifasini tubdan oʻzgartirdi. Al-Afdal hujariyyani faqat oz sonli kishilar uchun ochiq boʻlgan tanlab olinadigan muassasadan toʻlaqonli harbiy boʻlinmaga aylantirdi. Buning uchun harbiy va fuqaroviy elita vakillarining oʻgʻillaridan  nafar yoshni yollab, turkiy  (qul-askarlardan iborat otliq qoʻshin) bilan mahorat jihatidan tenglasha oladigan chavandozlarni tayyorlashni maqsad qildi. Tayyorgarlik jarayonida boʻlinma 7 ta kazarmaga () boʻlinib, ular orasida  (Gʻoliba) yoki  (Fath) kabi nomlar mavjud edi. Kursantlar bir necha yil davomida murabbiylar (lar) nazorati ostida boʻlib, shu davr mobaynida turli fanlar va harbiy koʻnikmalarga oʻrgatilgan. Oʻqishni tugatgan askarlar saroy yoshlari () nomi bilan tanilgan. Al-Afdal faoliyatidan bir muddat oʻtgach, korpus tarkibi  kishigacha yetgan.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 





Turkum:Fotimiylar xalifaligining harbiy tarixi
Turkum:Fotimiylar xalifaligi davrida Qohira
Turkum:Fotimiylar xalifaligida 10-asrda tashkil etilganlar
Turkum:Harbiy akademiyalar