Shamsiddin Abu Abdulloh al-Xaliliy

Shamsiddin Abu Abdulloh Muhammad ibn Muhammad al-Xaliliy (; 1320–1380) – astronomik jadvallar tuzgan Mamluklar davridagi suriyalik astronom. Umrining koʻp qismini Damashqdagi Umaviylar masjidida  (diniy vaqt hisobchisi) sifatida ishlagan.

Uning hayoti haqida oz narsa maʼlum.

 Ishlari 
Al-Xaliliy oʻzining ikkita matematik jadval toʻplami bilan tanilgan boʻlib, ikkisi ham taxminan 30 000 ta yozuvdan iborat. Misrlik mashhur musulmon astronomi Ibn Yunus tomonidan tuzilgan barcha yozuvlarni, al-Xaliliyning oʻzi Damashq shahri uchun tuzgan yozuvlaridan tashqari, jadvalga kiritgan. U oʻzining „Umumiy jadvallari“ga 13 000 ta yozuv kiritib, unda turli yordamchi funksiyalarni hisoblab chiqqan, bu esa unga istalgan kenglik uchun sferik astronomiyaning standart masalalarini yechishga imkon bergan. Bundan tashqari, 3 000 ta yozuvdan iborat jadval tuzgan boʻlib, unda XIV asrdagi barcha musulmon mamlakatlari uchun barcha kenglik va uzunliklar boʻyicha Makka shahrining yoʻnalishi boʻlgan  koʻrsatilgan. Al-Xaliliyning jadvallaridagi qiymatlar uch yoki toʻrt aniq raqamgacha toʻgʻri aniqlangan deb hisoblanadi. Al-Xaliliy har bir yozuvni aniq qanday hisoblab chiqqani nomaʼlum.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 





 Further reading 
 (PDF version)




Turkum:1320-yilda tugʻilganlar
Turkum:1380-yilda vafot etganlar
Turkum:Damashqliklar
Turkum:Oʻrta asr suriyalik astronomlar
Turkum:Oʻrta asr suriyalik matematiklar
Turkum:Qibla aniqlash bilan shugʻullangan olimlar
Turkum:XIV asr astronomlari
Turkum:XIV asr munajjimlari
Turkum:Mamluk sultonligi olimlari
Turkum:XIV asr arab xalqi vakillari
Turkum:XIV asr suriyaliklar