Kazan Soda Elektrik

Kazan Soda Elektrik (toʻliq nomi Kazan Soda Elektrik Üretim A.Ş.) — Turkiyaning Anqara viloyatida joylashgan, trona mineralidan tabiiy kalsiniyatsiyalangan soda va oziq-ovqat sodasi ishlab chiqaruvchi kimyo sanoati va elektr energiyasi korxonasi. Kompaniya Ciner Holding tarkibiga kiradi.

 Tarixi 
Trona rudasi konlari dastlab dunyodagi eng yirik togʻ-kon korporatsiyalaridan biri — Avstraliya-Britaniya qoʻshma shirkati Rio Tinto Groupga tegishli edi. Oʻn besh yildan ortiq davom etgan qidiruv ishlaridan soʻng, kompaniya bu yerda trona qazib olishni amalga oshira olmaydi degan xulosaga keldi va 2010-yilda konlarni Ciner Holdingga sotib yubordi.

Byurokratik ruxsatnomalar va moliyalashtirish masalalari hal etilgach, 2015-yilda zavod qurilishi boshlandi. Loyihaning investitsiya byudjeti 1,5 milliard AQSh dollarini tashkil etdi. Loyihani moliyalashtirish Xitoy sanoat va tijorat banki (ICBC), Xitoy eksport-import banki va Doyche bank tomonidan Xitoy eksport va kredit sugʻurta korporatsiyasi (Sinosure) kafolati ostida taʼminlandi. Qurilish ishlari China Tianchen Engineering Corporation (TCC) tomonidan amalga oshirildi. Korxona ikki yarim yil ichida qurib bitkazildi. Kazan Soda Elektrik zavodining ochilish marosimi 2018-yil 15-yanvarda Turkiya prezidenti Recep Tayyip Erdoğan ishtirokida boʻlib oʻtdi.

 Faoliyati va ishlab chiqarish 
Kazan Soda Elektrik uchta boʻlimdan iborat: togʻ-kon qazib olish, qayta ishlash va kogeneratsiya. Kon qazib olish maydoni Kahramankazan tumanida, ishlab chiqarish zavodi esa Anqaraning shimoli-gʻarbidagi Sincan tumanida joylashgan.

Zavodning konchilik boʻlimi qayta ishlash boʻlimini trona eritmasi (natriy seskvikarbonat) bilan taʼminlaydi. Buning uchun oʻrtacha 600 metr chuqurlikdagi trona qatlamiga burgʻulash quduqlari orqali issiq suv yuboriladi va erigan trona eritma shaklida yuqoriga soʻrib olinadi. Zavodda beshta qayta ishlash liniyasi mavjud. Kogeneratsiya inshooti 380 MVt elektr energiyasi va 400 tonna bugʻ ishlab chiqaradi.

Zavodning yillik ishlab chiqarish quvvati 2,5 million tonna kalsiniyatsiyalangan soda (natriy karbonat, Na2CO3) va 200 000 tonna oziq-ovqat sodasini (natriy bikarbonat, NaHCO3) tashkil etadi. Kompaniyada 1000 ga yaqin xodim mehnat qiladi.

Kazan Soda Elektrikning trona zaxiralari dunyoda kattaligi boʻyicha ikkinchi oʻrinda turadi. Zavod Yevropadagi eng yirik kalsiniyatsiyalangan soda ishlab chiqarish korxonasi hisoblanadi. Kazan Soda va Eti Soda korxonalari bilan birgalikda Ciner Holding va Turkiya dunyoda kalsiniyatsiyalangan soda ishlab chiqarish boʻyicha yetakchiga aylandi. Ishlab chiqarilayotgan sodaning soflik darajasi 99,8% ni tashkil etadi, bu dunyodagi eng yuqori koʻrsatkichdir.

 Barqarorlik 
Kompaniya atrof-muhitga taʼsiri boʻyicha Carbon Disclosure Project (CDP) hisobotini eʼlon qilgan. 2019-yilda ularning emissiya intensivligi har bir tonna mahsulot uchun 0,345 tonna CO2 ekvivalentini tashkil etdi.

 Yana qarang 
 Eti Soda
 Ciner Holding

 Manbalar 

Havolalar 
 Kazan Soda Elektrik rasmiy veb-sayti (turk va ingliz tillarida)
 Ciner Grup saytida Kazan Soda Elektrik haqida ma'lumot
 Kazan Soda Elektrik 2020-yilgi barqarorlik hisoboti (PDF)

Turkum:Turkiya kimyo kompaniyalari
Turkum:2010-yilda tashkil etilgan kompaniyalar
Turkum:Turkiyadagi konchilik kompaniyalari
Turkum:Anqaradagi kompaniyalar
Turkum:Kahramankazan