Samad Mir

Samad Mir (1893 – 9-yanvar 1959) kashmirlik soʻfiy shoiri edi. Uning sheʼriyati ilohiy goʻzallik, maʼnaviy sogʻinch va soʻfiy anʼanasining axloqiy ideallarini oʻrganadi.

 Hayoti 
Mir 1893-yilda Alam Sahib Narvara, Srinigarda tugʻilgan. Uning ota-onasi, Xoliq Mir va Nur Xoliq Mir, musulmon, aniqrogʻi soʻfiy diniy tariqatining darvesh aʼzolari boʻlib, kambagʻallik va riyozat ahdini qabul qilgan edilar.

Otasi Xoliq Mir aslida Budgam tumanidagi Nambalhar qishlogʻidan edi. Xoliq ham shoir boʻlib, Samad tugʻilganidan koʻp oʻtmay, 1893–1894-yillar oraligʻida vafot etgan.

Mirning ikki akasi boʻlgan: Rohim va Muhammad. Rohim Narvarada qolgan, Muhammad esa yigirma yoshlari atrofida vafot etgan. Voyaga yetgach, Mir oxir-oqibat ajdodlar qishlogʻi Nambalharga qaytgan.

Yoshlik yillarida Mir Hari Nivas saroyida mardikor boʻlib ishlagan. Keyinchalik uylangan va uch oʻgʻil hamda bir qizning otasi boʻlgan.

 Sheʼriyati va soʻfiylik 
Mir savodsiz boʻlgan va hech qanday rasmiy taʼlim olmagan. Uning baytlarini Vagardagi Ali Shoh, Budgamlik shaxs, yozib olgan.

Uning sheʼrlarining toʻliq toʻplami Kulyaat-e-Samad Mir nomi bilan Motilal Soqiy tomonidan tuzilgan va tahrir qilingan. Jammu va Kashmir sanʼat, madaniyat va tillar akademiyasi bu toʻplamning qayta koʻrib chiqilgan nashrlarini bir necha bor chop etgan. Mirga 200 dan ortiq sheʼr nisbat beriladi.

Mir asarlarida sanskrit va hind lugʻat boyligi uygʻunlashgan boʻlib, paygʻambarlar, soʻfiy avliyolar va diniy shaxslar haqidagi ishoralar mavjud.

Uning hayoti va adabiy merosiga bagʻishlangan monografiya Sahitya Akademi tomonidan urdu va kashmir tillarida nashr etilgan.

 Vafoti 
Mir 1959-yil 9-yanvarda Nambalhar, Budgam tumanida vafot etgan. U Nambalhardagi Agar qismida dafn etilgan va hozir u yerda unga bagʻishlangan ziyoratgoh mavjud.

 Asarlari 
Mirning asarlari orasida quyidagilar bor:

 Aknandun (Yagona oʻgʻil) – keng miqyosda uning eng muhim dostoniy sheʼri hisoblanadi.

 Praran Praran Taravatiyay – paygʻambar Muhammadni madh etuvchi naʼt qatorlari.

 Paygʻambarlar, avliyolar va kashmirlik soʻfiy shayxlarini duo bilan yod etuvchi qisqa ilohiy sheʼrlar.

Uning lirik sheʼrlari sanskrit va hind tilidan olingan qarz soʻzlardan foydalanishi bilan mashhur.

Mirning bir necha asarlari kashmir soʻfiy musiqa anʼanalarida hanuz ijro etilmoqda va Abdulrashid Hafiz kabi mintaqaviy qoʻshiqchilar tomonidan kuylanganREF_3853a4e.
 Manbalar 

 Havolalar 
 Kuliyat-e-Samad Mir – Internet Archive sayti
 Kalam-e-Samad Mir – Abdul Rashid Hafiz ijrosida
 Samad Mir tarjimai holi (PDF) muallif: doktor Shakil Ahmad Mir

Turkum:1890-yillarda tugʻilganlar
Turkum:1959-yilda vafot etganlar
Turkum:XX asr hind yozuvchilari
Turkum:Kashmirlik shoirlar
Turkum:Soʻfiy shoirlar
Turkum:Srinigarlik yozuvchilar