Turkiya Respublikasi Oila va ijtimoiy xizmatlar vazirligi

Turkiya Respublikasi Oila va ijtimoiy xizmatlar vazirligi () – Turkiya hukumatining oila ishlari va ijtimoiy xizmatlar uchun mas’ul vazirligi. Hozirda vazirlikka Mahinur Özdemir rahbarlik qilmoqda.

 Tarixi 
2011-yilda vazirlik tashkil etilgunga qadar xotin-qizlar va oila masalalari boʻyicha ishlar Ijtimoiy xizmatlar va bolalarni himoya qilish agentligi yordamida vazirlar mahkamasidagi Davlat vaziri tomonidan amalga oshirilar edi. Yangi tashkil etilgan vazirlikning birinchi rahbari Fatma Şahin boʻldi. 2018-yilda vazirlik Mehnat va ijtimoiy xavfsizlik vazirligi bilan birlashtirilib, Oila, mehnat va ijtimoiy xizmatlar vazirligi tashkil etildi. Biroq, 2021-yilda bu birlashuv bekor qilindi va mehnat masalalari alohida vazirlikka ajratildi.

 Tashkiliy tuzilmasi 
Markaziy darajada vazirlik zaif qatlamlarga xizmat koʻrsatishga ixtisoslashgan bir nechta Bosh boshqarmalardan iborat. Mahalliy darajada esa vazirlik Turkiyaning barcha 81 viloyatida viloyat boshqarmalari va Ijtimoiy yordam va birdamlik jamgʻarmalari orqali faoliyat yuritadi.

 Xizmat koʻrsatish bosh boshqarmalari 
 Oila va jamiyat xizmatlari bosh boshqarmasi
 Bolalar xizmatlari bosh boshqarmasi
 Nogironlar va keksalar xizmatlari bosh boshqarmasi
 Ayollar maqomi bosh boshqarmasi
 Ijtimoiy yordam bosh boshqarmasi
 Shahidlar va faxriylar yaqinlari bosh boshqarmasi

 Loyihalar va dasturlar 

 Oiladagi zoʻravonlik 
Vazirlik tomonidan ishlab chiqilgan „Oilani himoya qilish va xotin-qizlarga nisbatan zoʻravonlikning oldini olish toʻgʻrisida“gi qonun loyihasi 2012-yil 8-martda qabul qilindi. Qonun kuchga kirgach, Izmirda xotinlarining prokuraturaga qilgan murojaatiga asosan 800 nafar erkakka nisbatan uch oydan olti oygacha boʻlgan muddatga yaqinlashmaslik haqida buyruq berildi. Oʻz uyidan haydalgan yoki hayoti xavf ostida boʻlgan 90 nafar ayol ayollar boshpanalariga joylashtirildi.

Oiladagi zoʻravonlikka oid qonun qabul qilingandan soʻng, vazirlik 2012-yil sentabr oyida xavf tugʻilganda favqulodda vaziyatlarda ayollar foydalanishi uchun „Vahima tugmasi“ deb nomlangan elektron qurilmani ishga tushirdi. Bundan tashqari, politsiyaga favqulodda qoʻngʻiroq qilish uchun bir marta bosish orqali ishlaydigan mobil ilova ishlab chiqildi.

Vazirlik maʼlumotlariga koʻra, 2009—2012-yillar oraligʻida oiladagi zoʻravonlik oqibatida jami 695 kishi, jumladan 369 ayol hayotdan koʻz yumgan. Vazirlik 2013-yil yanvar oyida mamlakat boʻylab 6 764 ayol politsiya himoyasiga olinganini xabar qildi. Adana viloyati 1 605 nafar ayol bilan birinchi oʻrinni egalladi.

Vazirlik nomus qotilligi va bolalarga nisbatan zoʻravonlik boʻyicha sud jarayonlarida ishtirok etishni davom ettirdi. 2012-yilning uch oyi davomida vazirlik 17 ta shunday ishga aralashdi. Biroq, baʼzi hollarda sud vazirlikning arizasini rad etgan.

2014-yil yanvar oyida vazirlik ayollarni oiladagi zoʻravonlik haqida xabardor qilish, sherik bilan munosabatlardagi shafqatsiz xatti-harakatlar modellarini sanab oʻtish uchun maxsus qoʻllanma tayyorladi va tarqatdi.

 Nogironlar va keksalar parvarishi 
Vazirlik 2012-yilda rivojlanishida nuqsoni boʻlgan insonlar va Altsgeymer kasalligi bilan ogʻrigan bemorlarni parvarish qilish boʻyicha maxsus markazlar tashkil etish loyihasini boshladi.

 Ayollar uchun kasb-hunar taʼlimi 
Vazirlik Milliy taʼlim vazirligi bilan birgalikda „Ayollar uchun kasb-hunar taʼlimi“ dasturini yoʻlga qoʻydi. Bir yil davomida unda 28 viloyatdan 780 nafar ayol ishtirok etdi. Eng ommabop yoʻnalish „Bolalar parvarishi va texnologiyasi“ boʻldi.

 Vazirlar roʻyxati 
 Ismi Partiyasi Lavozim muddati Hukumat Davlat vaziri (Ayollar va oila ishlari uchun mas’ul)Güler İleriSHP1991-yil 20-noyabr1992-yil 22-fevralDemirel VIITürkân Akyol1993-yil 25-iyun 1994-yil 27-iyunÇiller IIşılay SaygınDYP1995-yil 5-oktyabr1999-yil 11-yanvar Çiller II & IIINimet BaşAKP2005-yil 2-iyun2009-yil 2-mayErdoğan I & IISelma Aliye Kavaf2009-yil 2-may 2011-yil 6-iyul Erdoğan II Oila va ijtimoiy siyosat vaziriFatma ŞahinAKP2011-yil 6-iyul2013-yil 25-dekabr Erdoğan IIIAyşenur İslam2013-yil 25-dekabr 2015-yil 28-avgust Davutoğlu I Ayşen Gürcan Mustaqil2015-yil 28-avgust 2015-yil 17-noyabr Davutoğlu II Fatma Betül Sayan Kaya AKP 2016-yil 24-may 2018-yil 10-iyul  Yıldırım Oila va ijtimoiy xizmatlar vaziriDerya YanıkAKP2021-yil 21-aprel2023-yil 3-iyunErdoğan IVMahinur Özdemir2023-yil 3-iyundanhozirgachaErdoğan V

 Manbalar 

 Havolalar 
 Rasmiy saytlar 
 Oila va ijtimoiy xizmatlar vazirligi rasmiy sayti 
 Oila va ijtimoiy xizmatlar vazirligi rasmiy sayti (Inglizcha) 
 Vazirlikning rasmiy Twitter (X) sahifasi
 Vazirlikning rasmiy Instagram sahifasi

 Aloqador tashkilotlar 
 Darülaceze (Shafqat uyi) boshqarmasi rasmiy sayti 
 Ijtimoiy yordam va birdamlik jamgʻarmalari haqida maʼlumot 

 Xalqaro hisobotlar 
 UN Women Türkiye – BMTning Turkiyadagi ayollar masalalari boʻyicha boʻlimi 
 UNICEF Türkiye – Bolalarni himoya qilish dasturlari 

Turkum:Turkiya vazirliklari
Turkum:2011-yilda tashkil etilgan vazirliklar
Turkum:Oila va ijtimoiy yordam