Ahmad al-Buniy

Sharafiddin, Shihobiddin yoki Muhyiddin Abu al-Abbos Ahmad ibn Ali ibn Yusuf al-Qurashiy as-Sufiy, mashhurroq nomi Ahmad al-Buniy al-Malikiy (), oʻrta asr matematigi va islom faylasufi hamda mashhur soʻfiy edi. U haqda juda oz maʼlumot maʼlum. Uning asarlarida Ilm al-huruf (, harflarning botiniy qimmati) va matematika, siḥr – „sehr“, hamda maʼnaviyat bilan bogʻliq mavzular yoritilganB. G. Martin, Muslim Brotherhoods in Nineteenth-Century Africa, Cambridge University Press, 2003, p.149Dietrich, A., „al-Būnī“, in: Encyclopaedia of Islam, Second Edition, Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C. E. Bosworth, E. van Donzel, W. P. Heinrichs, p. 149. U hozirgi Annaba (Jazoir) shahri boʻlgan Almohad xalifaligidagi Buna shahrida tugʻilgan, Ayyubiylar Misrida yashagan va oʻz davrining koʻplab yirik soʻfiy shayxlaridan taʼlim olganBy C. J. Bleeker, G. Widengren, Historia Religionum, Volume 2 Religions of the Present, p.156,.
U oʻz davrining mashhur soʻfiylaridan biri boʻlgan Ibn Arabiyning zamondoshi ediVincent J. Cornell, Realm of the Saint: Power and Authority in Moroccan Sufism, University of Texas Press, 1998, p. 221, va oʻz davrining eng muhim kitoblaridan biri hisoblangan Shams al-Maorif asarini yozgani bilan tanilgan. Bu kitob hanuzgacha talismanlar va fol ochish haqidagi eng asosiy okkult matn sifatida qaraladi, bu asarning muallifligi borasida shubhalar ham mavjud.

 Hissalari 
 Teurgiya 
Oddiy okkultizm (sehr) oʻrniga bu turdagi sehr Ilm al-Hikma (Hikmat ilmi), Ilm al-simiyah (Ilohiy ismlar tadqiqi) va Ruhoniyat (Maʼnaviyat) deb atalgan. Musulmon dunyosidagi sehrga oid koʻpchilik mujarrabôt („tajribada sinab koʻrilgan usullar“) deb ataluvchi kitoblar Shams al-Maorifdan soddalashtirilgan iqtiboslardirMartin van Bruinessen, „Global and local in Indonesian Islam“, Southeast Asian Studies (Kyoto) vol. 37, no.2 (1999), 46-63 . Ushbu kitob bugungi kungacha teurgiya va botiniy sanʼatlarga oid asosiy asar boʻlib qolmoqda.

 Matematika va fan 
Taxminan 1200-yilda Ahmad al-Buniy sodda chegara berish usulidan foydalangan holda muvaffaqiyat kvadratlarini qanday tuzishni koʻrsatgan, biroq u bu usulni oʻzi kashf etmagan boʻlishi ham mumkin. Al-Buniy Lotin kvadratlari haqida yozgan va, masalan, Allohning 99 ismidan baʼzilarining harflaridan foydalangan holda 4 × 4 oʻlchamdagi lotin kvadratlarini tuzgan. Uning anʼanaviy shifobaxsh usullar haqidagi asarlari Nigeriya va boshqa musulmon dunyosi hududlaridagi yoruba musulmon tabiblarining ilm manbai boʻlib qolmoqda.

 Taʼsiri 

Uning asarlari hurufiylar va Yangi Lettrist Xalqaro harakatiga taʼsir koʻrsatgani aytiladi. Denis MacEoin 1985-yilda Studia Iranica jurnalida chop etilgan maqolasida al-Buniy bilvosita imomiy shialarning radikal oqimi boʻlgan bobiylik harakatiga ham taʼsir koʻrsatgan boʻlishi mumkinligini aytadi. Denis MacEoinning taʼkidlashicha, bobiylar keng koʻlamda talismanlar va sehrli harflardan foydalangan.

 Asarlari 
 Shams al-Maʿorif al-Kubro. (Maʼrifatning buyuk quyoshi), Qohira, 1928.
 Sharḥ Ism Allāh al-aʼẓam fī ar-rūḥānī, hijriy 1357-yilda yoki Misrda „al-Maṭbaʿa al-Maḥmudiyya at-Tujjariyya bi-l-Azhar“da bosilgan.
 Kabs al-iktidā, Durham universiteti kutubxonasidagi sharq qoʻlyozmalari orasida.
 Berhatiya, qadimiy sehr – qudrat chaqiruvi.
 Allohning toʻqson toʻqqiz ismining sehrli qoʻllanilishi haqidagi risola – Islom sanʼatining Xalili toʻplamida saqlanadi.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 
 Edgar V. Frensis, Sehr bilan haqiqat oʻrtasidagi chegaralarni xaritalash. Ahmad ibn Ali al-Buniy asarlarida Allohning ismlari

 Havolalar 

 Shams al-Maʼarif al-Kubro – شمس المعارف ولطائف العوارف
 Kabs al-iktida – قبس الإقتداء

Turkum:1225-yilda vafot etganlar
Turkum:XIII asr arablari
Turkum:Sehrli kvadratlar
Turkum:Oʻrta asr misrlik matematiklar
Turkum:Buniy
Turkum:Soʻfiy yozuvchilar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar