Kanarang

Kanarang () Sosoniylar imperiyasi harbiy tizimidagi oʻziga xos unvon boʻlib, imperiyaning shimoli-sharqiy eng chekka chegaraviy viloyati Abarshahr (Nishopur, Tus va Abivard shaharlari kirgan) qoʻmondoni uchun berilgan. Vizantiya manbalarida bu unvon chanaranges () shaklida beriladi va koʻpincha, masalan Prokopiy asarlarida, mansab egasining haqiqiy ismi oʻrnida qoʻllanadi.

Bu unvon Eronning boshqa chegara hududlarini boshqargan amaldorlarga berilgan anʼanaviy marzbon unvoni oʻrnida qoʻllangan. Boshqa marzbonlar singari, bu mansab ham merosiy boʻlgan. Uni egallagan sulola (Kanarangiylar) ilk bor Yazdigard I () hukmronligi davrida manbalarda tilga olinadi. Biroq, ularning kelib chiqishi Sosoniylardan avvalgi, ehtimol Parfiya davriga borib taqaladigan sulolaga mansub boʻlgan. Kanarangiylar Sosoniylar imperiyasining shimoli-sharqiy chegaralarida yuksak obroʻ-eʼtibor va katta vakolatlarga ega boʻlganlar. Bu holat buyuk fors shoiri Firdavsiyning Shohnoma asarida ularning ulugʻlab tasvirlanishida ham oʻz aksini topgan. Ular 628-yilda Sosoniylarning soʻnggi qudratli hukmdori Xusravni () taxtdan agʻdargan yirik zodagon oilalar qatorida boʻlganlar.

Bu sulola Sosoniylar davlatining soʻnggi kunlariga qadar faol boʻlgan. Arab manbalarida Kanara nomi bilan tilga olingan shaxs hal qiluvchi al-Qodisiyya jangida eroniy yengil otliqlarga qoʻmondonlik qilgan. Uning oʻgʻli Shahriyor bin Kanara esa jasorat bilan jang qilib, oxir-oqibat halok boʻlgani qayd etiladi. Keyinchalik bu oila Abdulloh ibn Omir boshchiligida musulmonlarning Xurosonni zabt etishiga koʻmaklashgani manbalarda qayd etilgan. Buning evaziga Tus viloyati hamda Nishopur viloyatining yarmi ustidan nazoratni saqlab qolish huquqi bilan taqdirlangan. Oxir-oqibat ularni arab harbiy amaldori Humayd ibn Qahtaba tor-mor etgan boʻlib, bu voqea, ehtimol, xalifa al-Mansur () hukmronligi davrida Humayd ibn Qahtabaning Xuroson noibi boʻlgan paytiga toʻgʻri keladi.
 Manbalar 

 Adabiyotlar 





Turkum:Forscha soʻzlar va atamalar
Turkum:Sosoniylar harbiy lavozimlari