Mussa bin Biyq

Mussa bin Biyq (), boshqa nomlari Musa Al Big, Mossa Al Biyq, Mussa Ben Mbiki yoki Mussa Ibn Molik, Mozambik orolining hukmdori va ummonlik badavlat savdogar boʻlgan; 1544-yilda orolni portugallar egallab olgunga qadar.

 Tarixi 
Mozambikda islomning tarixi kamida oʻninchi asrga borib taqaladi. Manbalarda bu mintaqa musulmon sayyohlari va savdogarlari uchun maʼlum va tez-tez tashrif buyuriladigan hudud boʻlgani qayd etiladi. Mussa bin Biyq shayx, yaʼni islomiy bilimlar borasida vakolatli shaxs sifatida eʼtirof etilgan. Orolning nomi, keyinchalik esa butun Afrika davlati Mozambikning nomi uning nomidan kelib chiqqan. Islom bilan birga bu yurtga sheʼriyat, tarix, tijorat bitimlari va boshqa adabiy janrlarda savodxonlik kirib kelgan. XV asr oʻrtalariga kelib, qirgʻoq boʻylab doimiy va gullab‑yashnagan savdo va diniy sultonliklar barpo etilgan va ularning ayrimlari Zambezi boʻylab ichkariga kirib borgan.

 Merosi 
2000-yilda tashkil etilgan Mozambikning birinchi Islom universiteti uning nomi bilan ataladi.

 Manbalar 

Turkum:Mozambik tarixi
Turkum:Mozambikda islom
Turkum:Ummonlik siyosatchilar
Turkum:Ummonlik iqtisodchilar
Turkum:Ummonlik musulmonlar