Ibn al-Mujavir

Abu al-Fath Jamoliddin Yusuf ibn Yaʼqub ibn Muhammad (), koʻproq Ibn al-Mujavir (c. 1205–1292) nomi bilan tanilgan, sayyoh va tadbirkor boʻlgan. U oʻzining safar xotiralari Tarix al-Mustabṣir yoki Tarix al-Mustansir (Ziyrak kuzatuvchining solnomasi) bilan mashhur boʻlib, unda janubiy Arabiston yarim orolining shaharlari, savdosi, mahalliy sulolalari va ijtimoiy urf-odatlari tasvirlangan. Ushbu solnoma Arabiston yarim orolining janubiy hududlari va Sokotra orolining XIII asr boshlaridagi iqtisodiy tarixi va ommaviy hayoti uchun muhim manba hisoblanadi.

U Makkadan janubga qarab Qizil dengiz boʻylab va Arabiston yarim orolining janubiy sohili boʻylab Fors koʻrfazigacha sayohat qilgan. Oʻsha davrda oʻrta asrlardagi ravnaqining boshlanish bosqichida boʻlgan Adan shahrida, Ayyubiylar hukmronligi ostida, u port faoliyatini kuzatib, uning boshqaruvi, soliqlari, bozorlari, urf-odatlari, pul birligi, oʻlchov va tarozilar haqida maʼlumot bergan. SOʻngra uning yoʻli Arabistonning janubiy sohili boʻylab davom etib, u yerda u Adan koʻrfazining Hindiston bilan tarixiy aloqalarini tasvirlab, hind eposi Ramayanani moslashtirgan.

Ibn al-Mujavir xalqning turmush tarzi: binolari, kiyimi, dehqonchiligi, taomi va tarixini tasvirlagan. Shuningdek, u ularning odob-axloqi, rivoyatlari va afsonalariga ham eʼtibor bergan. U Madagaskar, Sharqiy Afrika boʻyi, Adan va Fors koʻrfazi porti boʻlmish Siraf oʻrtasidagi dengiz aloqalarini taʼriflagan. U shaharlarga Balxiy maktabi uslubida xarita tuzgan<br/ >.
Reviewed work: .

 Manbalar 

 Adabiyotlar 
 G. Rex Smith, A Traveller in Thirteenth-Century Arabia / Ibn al-Mujawir’s Tarikh al-Mustabsir, 2022, .
 Shohla Baxtiari, Ibn al-Mujavirning Tarix al-Mustabṣir asaridagi nazariy yondashuvi, Tehron, 2020.

Turkum:XIII asr arablari
Turkum:XIII asr geograflari
Turkum:Oʻrta asrlar Islom dunyosi geograflari
Turkum:Oʻrta asr islom olami sayohatnavislari
Turkum:13-asr sayyohlari
Turkum:Balxiy maktabi
Turkum:1200-yillar tugʻilganlar
Turkum:1292-yilda vafot etganlar