Ali ibn Hamdun al-Andalusiy

Ali ibn Hamdun al-Andalusiy dastlabki ismoiylik va Fotimiy xalifaligi tarafdorlaridan edi. U Msila shahrining asoschisi va hokimi, shuningdek Fotimiy va Umaviy hukmdorlari xizmatida boʻlgan bir qator hokimlar va sarkardalarning ajdodi boʻlgan.

 Hayoti 
Ali aslida Saʼlaba ismi bilan tugʻilgan boʻlib, nasabi Abdulhamid al-Judhamiydan kelib chiqardi. U Umaviy xalifaligining shomlik lashkarlaridan biri boʻlib, Alcala-la-Real mintaqasidagi al-Andalusga kelib oʻrnashgan edi. Alining otasi Hamdun oilani hozirgi shimoli-sharqiy Jazoir hududida joylashgan Bijoyaga koʻchiradi va u yerda oila  sifatida ni qabul qiladi.

900-yilda Ali haj safariga borishga qaror qiladi, ammo yoʻlda, Kutama berberlari yerlari orqali oʻtayotib, Abu Abdulloh ash-Shiʼiy targʻib qilayotgan ismoiylik daʼvatidan taʼsirlanadi. U shu yerda qolib, Maymuna binti Alaham al-Jiliy ismli kutama ayoliga uylanadi va ismini Saʼlabadan Ali ga oʻzgartiradi. 909-yilda Fotimiy xalifaligi tashkil etilgach, u yangi xalifa Abdulloh al-Mahdiy Billohning eng yaqin maslahatchilaridan biriga aylanadi. 924-yilda al-Mahdiyning valiahd oʻgʻli al-Qoimning Zenata berberlariga qarshi yurishi chogʻida Aliga Hodna togʻlari bilan Shott al-Hodna koʻli oraligʻidagi tekislikda yangi shahar barpo etish vazifasi topshiriladi. Al-Qoim sharafiga al-Muhammadiya (hozirgi Msila) deb nomlangan bu shahar fotimiylarning nazoratini mustahkamlash va bir paytlar serhosil boʻlgan Hodna tekisligini qayta obod etish uchun tayanch maskan sifatida bunyod etiladi.

Ali va uning oilasi yangi shaharga koʻchib borib, uning hokimiga aylanadi va tarixchi Heinz Halmning soʻzlari bilan aytganda, Zenatalarga qarshi Fotimiylar hududining janubi-gʻarbiy chekkasida „chegara grafi“ rolini bajarishni oʻz zimmalariga oladilar. Ali ibn Hamdun 944–947-yillardagi Abu Yazidning katta qoʻzgʻoloni davomida Fotimiylar ishiga sodiq qoladi. 945-yil oxirida Hamdun lashkarini Beja tomon boshlab boradi, biroq Abu Yazidning oʻgʻli Ayyub bilan boʻlgan jangda magʻlub etilib, qattiq jarohat oladi.

Hamdundan soʻng uning oʻgʻli Jaʼfar hokimlikni meros qilib oladi. U va uning ukasi Yahyo keyingi oʻn yilliklarda Fotimiylar bilan Umaviy Qurtuba xalifaligi oʻrtasidagi nizolarda muhim rol oʻynab, nihoyat 971-yilda Umaviylar tomoniga oʻtib ketadilar.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 




Turkum:9-asr tugʻilganlar
Turkum:945-yilda vafot etganlar
Turkum:Shahar asoschilari
Turkum:10-asr ismoiliylar
Turkum:Msila viloyati
Turkum:X asr arablari
Turkum:Banu Judham
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar