Jamoliddin al-Mizziy

Jamoliddin Abu al-Hajjoj Yusuf ibn az-Zakiy Abdurrahmon ibn Yusuf ibn Abdulmalik ibn Yusuf al-Kalbiy al-Qudoiy al-Mizzīy, (), shuningdek Al-Hofiz Abu al-Hajjoj nomi bilan tanilgan, Suriyalik muhaddis va mashhur ilm ar-rijol sohasidagi eng yetakchi ulamo edi.

 Hayoti 
Al-Mizzīy 1256-yilda Halab yaqinida soʻnggi Ayyubiylar amiri An-Nasir Yusuf hukmronligi davrida tugʻilgan. 1260-yildan boshlab bu hudud Mamluk sultonligining naib as-saltanalari (noib sultonlar) tomonidan boshqarilgan. Bolaligida u oilasi bilan birga Damashq tashqarisidagi al-Mizza qishlogʻiga koʻchib oʻtadi va u yerda Qur’on va fiqhni oʻrganadi.
Yigirma yoshlari atrofida u muhaddis boʻlish uchun tahsil ola boshlaydi va ustozlardan dars oladi. Uning sinfdoshi va umrboqiy doʻsti Taqiyuddin ibn Taymiyya edi. Aynan Ibn Taymiyaning, shofeʼilikning huquqiy qarashlariga zid gʻoyalari, mafkuraviy taʼsiri uni bir muddat qamoqqa tushishiga sabab kelgan.

Ibn Taymiyaga yaqinligiga qaramay, u 1319-yilda Damashqdagi yetakchi hadis maktabi boʻlmish Dor al-Hadis al-Ashrafiyyaning rahbari boʻldi. Shuningdek u Ash’ariy aqidasiga eʼtiqod qilishini bildirgan boʻlsa-da, uning haqiqiy eʼtiqodlari borasida shubhalar davom etgan. U Misr Mamluk sultonligi, Suriya () va Hijoz boʻylab safar qilgan va musulmon olamidagi eng buyuk ilm ar-rijol () olimi, shuningdek arab tilining yetuk grammatik va filologi boʻlgan. U 1341/1342-yillarda Damashqdagi Dor al-Hadis al-Ashrafiyyada vafot etgan va Sufiyya qabristoniga dafn qilingan, by al-Kattani, pg. 208, Dar al-Bashaʼir al-Islamiyyah, Beirut, seventh edition, 2007..

 Shogirdlari 
 Az-Zahabiy
 Abdulvahhob as-Subkiy
 Ismoil ibn Kasir  Ibn Kasir al-Mizzīning qizlaridan biriga uylangan.
 Ibn al-FurotFozia Bora, Writing History in the Medieval Islamic World: The Value of Chronicles as Archives, The Early and Medieval Islamic World (London: I. B. Tauris, 2019), p. 38; ..
 Najmiddin at-Tufiy.

 Asarlari 
 Tahzib al-kamal fi asmo ar-rijol; tarjimayi hol lugʻati boʻlib, Al-Kamal fi Asmaʼ ar-Rijal nomli roviylar tarjimayi hollari toʻplamining kengaytirilgan va qayta ishlangan nusxasidir. Unda olti asosiy hadis toʻplami va boshqalardagi isnod roviylari hadisning tarfi (boshlanish qismi) asosida jamlangan. Tahzibda Ruvot kutub as-sitta ham kiritilgan. Ibn Hajar al-Asqalaniy va boshqalar bu asar boʻyicha muxtasarlar yozgan.
 Tuhfat al-ashrof bi-maʼrifat al-atrof; birinchi avlod roviylari – Paygʻambar sahobalarining musnadlari alifbo tartibida joylashtirilgan ensiklopediyasi. U musulmon rivoyatshunosligini oʻrganish uchun beqiyos manba boʻlib, an-Nasoiy Al-Sunan al-kubrosini ham oʻz ichiga oladi.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 








 Havolalar 
 Imom al-Mizzī, uning qisqa qamogʻi va Imom al-Buxoriyning „Xalq af’al al-ibod“ asari ()

Turkum:1256-yilda tugʻilganlar
Turkum:1342-yilda vafot etganlar
Turkum:XIII asr arablari
Turkum:14-asr arab shaxslari
Turkum:Sunniy musulmon ulamolar
Turkum:Shofiʼiylar
Turkum:Asariylar
Turkum:Hadis ulamolari
Turkum:Damashqliklar
Turkum:14-asr islom ulamolari
Turkum:Dastlabki salafiylar
Turkum:13-asr huquqshunoslari
Turkum:14-asr huquqshunoslari
Turkum:Jarh va ta’dil olimlari
Turkum:Banu Kalb