1 Utama

1 Utama – Malayziyaning Selangor shtatidagi Bandar Utama hududida joylashgan ulkan savdo markazi. Umumiy maydoni 5 590 000 (kvadrat fut) 519 000 m² ni tashkil etadi. Markazda 713 ta savdo doʻkoni faoliyat yuritadi. U Malayziyaning eng yirik savdo markazlaridan biri hisoblanadi. Savdo markazi 2022-yilgacha dunyodagi eng katta savdo markazlari orasida yettinchi oʻrinda boʻlgan. 2022-yilda uning oʻrnini Putrajayadagi IOI City Mall egallagan. Savdo markazining birinchi bosqichi, hozirda „Eski qanot“ deb ataladigan qismi, 1995-yilning sentyabr oyida oʻz faoliyatini boshladi. Xaridorlar oqimining koʻpayishi va savdo maydonlariga boʻlgan talabning oshishi natijasida, 2003-yilda „Yangi qanot“ nomi bilan ikkinchi bosqich qurib bitkazildi.

2018-yilda 1 Utama E binosi qoʻshilishi bilan qoʻshimcha 592 015 (kvadrat fut) 55 000,0 m² maydon kengaytirildi. Hozirda majmua bir nechta savdo hududlari, restoranlar, kafelar, sport inshootlari, yomg’irli o‘rmon hududi va mahalliy hamda xalqaro yoʻnalishlarni qamrab olgan avtovokzalni oʻz ichiga oladi. Hozirgi asosiy yirik ijarachilar qatoriga AEON Department Store and Supermarket, Jaya Grocer va Parkson universal doʻkonlari kiradi. Savdo markazida avvallari Singapur brendi Tangs, yapon universal doʻkoni Isetan, shuningdek, 1996-yilda Malayziyada ochilgan birinchi IKEA doʻkoni faoliyat yuritgan. Savdo markazi bir qator nufuzli mukofotlarga sazovor boʻlgan, jumladan, EdgeProp Malayziya Best Managed Property Awards 2019 tanlovida chakana savdo toifasida Oltin mukofot, 2006—2007-yilgi Retail World Excellence Awardsda „Yilning eng yaxshi savdo majmuasi“ uchun Platina mukofoti.

 Xususiyatlar 
1 Utama savdo markazi 203 000 kvadrat metr (2 190 000 kvadrat fut) chakana savdo maydoniga ega. Uning tarkibidagi 713 ta doʻkon turli iqtisodiy qatlamlarga moʻljallangan boʻlib, AEON va Parkson kabi yirik universal doʻkonlardan tortib, yuqori darajadagi xalqaro brendlargacha, shuningdek, Food District ovqatlanish majmuasi, Din Tai Fung, KFC, McDonald’s, Texas Chicken, Dunkin' Donuts va Carl's Jr. kabi koʻplab restoranlarga qadar keng turdagi ijarachilarni birlashtiradi. Majmuada ikkita yirik kinoteatr tarmogʻi — TGV Cinemas va GSC ham mavjud.

Bu savdo markazi avval Malayziyaning birinchi IKEA doʻkoni Cold Storage, Cold Storage supermarketi, MPH Bookstores kitob doʻkoni va Isetan universal doʻkonini ham oʻz ichiga olgan. 1 Utama savdo bilan cheklanmay, omma uchun bir qator sport va koʻngilochar imkoniyatlarni taklif qiladi, jumladan, bouling zali, Beysbol mashq qafasi, toqqa chiqish devori, syorfing havzasi va parashyutdan sakrash uchun sunʼiy shamol tunneli kiradi. Savdo markazining ichida joylashgan tropik yomgʻirli oʻrmon 2003-yil 25-oktabrda barpo qilingan. Uni yaratish uchun yaqin atrofdagi oʻrmondan Tabebuia rosea daraxti qazib olinib, majmuaga olib kelingan va shu orqali asosiy „baldax“ (oʻrmon tomi) shakllantirilgan. Shuningdek, butazor qatlamini hosil qilish uchun Alocasia, yovvoyi banan, Johanesteijsmannia, Aglaonema va Phyllagathis kabi yana 200 dona turli oʻziga xos oʻsimlik koʻchatlari ekilgan. Mazkur ichki oʻrmon 2003-yil noyabr oyida jamoatchilik uchun ochilgan. 2019-yil holatiga koʻra, savdo markaziga yiliga 33 milliondan ortiq kishi tashrif buyuradi va eng yuqori tirbandlik odatda bayram mavsumlarida kuzatiladi.

 Hodisalar 
 Yongʻinlar 
Savdo markazida ikki marotaba yongʻin sodir boʻlgan. Birinchi yongʻin 2013-yil 25-fevralda bolalar oʻyin maydonchasi jihozlari doʻkonidagi saqlash xonasidan boshlangan va butun binoda elektr taʼminotining uzilishiga sabab boʻlgan. Ikkinchi yongʻin esa 2014-yil 11-iyulda yuz bergan; u ovqatlanish hududlaridan birining oshxonasida boshlangan. Har ikki yongʻin kichik miqyosda boʻlgan va hech qanday talafotlar qayd etilmagan.

 Manbalar 

 Havolalar 
 Rasmiy vebsahifasi

Turkum:1995-yilda Malayziyada tashkil etilgan muassasalar