Abdulloh al-Misriy

Abdulloh al-Misriy (taxm. XVIII asr oxiri tugʻilgan – XIX asr boshlarida vafot etgan) arab-malay yozuvchisi boʻlgan. U 1799-yilda Gollandiya Sharqiy Hindiston kompaniyasi bankrotga uchraganining oqibatlarini oʻz koʻzi bilan koʻrgan; uning mulklari Gollandiya taxti tasarrufiga oʻtishi kabi keng koʻlamli oʻzgarishlar sodir boʻlib, buning natijasida siyosiy hayotda katta oʻzgarishlar yuz berdi. Gollandlarning Indoneziyadagi faoliyati savdo shirkati tusidan chiqib, mustamlakachi davlatga aylandi.

 Hayoti 
U Sumatraning Palembang shahrida tugʻilgan, aslida esa oilasi Kedahdan boʻlgan. Uning ajdodlari Usmonlilar boshqargan Misrdan kelgan boʻlib, bu uni odatda Hadramiy naslidan boʻlgan kreollardan farqlardi. Tuhfat al-Nafis asariga koʻra, u kreol hadramiylarga, xususan al-„kadrilar“ va Pontianak hukmdorlariga yaqin boʻlgan. XIX asr boshlarida u bir muddat Sharqiy Yavaning Besuki hududida yashagan. Uning amakivachchasi shayx Abdurrahmon Indoneziyaning muhim ulamosi boʻlgan Usmon bin Yahyoning ona tomondan bobosi edi.

 Asarlari 
Uning asarlarida Qurʼondan keng iqtibos keltiriladi. Asarlaridan birida oʻz davridagi ijtimoiy iyerarxiya masalalari yoritilgan boʻlib, u boy va qudratli nasab egalari oʻzlarini boshqalardan ustun qoʻyadigan ijtimoiy tizimni tanqid qiladi. Uning yozganlari malay dunyosidagi arablarning nasl-nasab bilan haddan tashqari faxrlanishini masxara qiladi va oroldagi arablar hayotidagi tengsizlik masalasini kengaytirib yoritadi.

Uning mashhur asarlaridan biri Hikoyat Mareskalek (Mareskalek qissasi) boʻlib, unda u Herman Viljem Daendelsning (1808–1811) tajovuzkor boshqaruvini tanqid qiladi.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 

 Mandal, Sumit. 2017. Becoming Arab: Creole Histories and Modern Identity in the Malay World. Cambridge University Press. 23–42-betlar.
 Tagliacozzo, Eric. 2009. Southeast Asia and the Middle East: Islam, Movement, and the Longue Durée. Stanford University Press.

Turkum:XVIII asrda tugʻilganlar
Turkum:XIX asrda vafot etganlar
Turkum:Arab tarixchilari
Turkum:Misr kelib chiqishli indoneziyaliklar
Turkum:Malayziya kelib chiqishli indoneziyaliklar