Kayxusrav III

Kayxusrav III (كَیخُسرو سوم, ) yoki Gʻiyosiddin Kayxusrav ibn Qilich Arslon (;  – 1284) 1265-yilda Rum saljuqiy sultoni etib tayinlanganida ikki yoshdan olti yoshgacha edi. U Qilich Arslon IVning oʻgʻli boʻlib, Saljuqiylar sulolasi zaif vakili sanalardi va u Parvona Muʼiniddin Sulaymon tomonidan boshqarilgan.

 Hukmronligi (1265–1284) 
Moʻgʻul xoni Abaqa tomonidan quvvatlangan Muʼiniddin Sulaymon 1266-yilda Qilich Arslon IVni qatl qildirgan. Yosh Kayxusrav faqatgina ramziy hukmdorga aylantirildi va uning hukmronligi davridagi voqealarda hech qanday rol oʻynamadi; bu davr avval Parvona, soʻngra esa Rumning moʻgʻul vaziri va arbobi Faxriddin Ali tomonidan toʻliq nazorat qilindi.

1277-yilda Baybars boshchiligidagi Mamluk sultoni qoʻshinlarining bostirib kirishi va ularning Elbiston jangida moʻgʻullarni tor-mor etishidan soʻng, moʻgʻullar hukmronligidagi Anatoliyadagi tartibsizliklar davomida Karamanlar sulolasi vakili Shamsiddin Mehmed Konyani egallashga muvaffaq boʻldi va qisqa muddatga Jimrini Rum sultonligining qoʻgʻirchoq hukmdori sifatida oʻrnatdi.

1283-yilda Kayxusrav moʻgʻul qoʻmondoni Kangirtay tomonidan Ilxoniya hukmdori Ahmadga qarshi qoʻzgʻolonga jalb etildi. Kayxusrav isyonchilikda qatnashgani uchun 1284-yil mart oyida qatl etilgan.

Kayxusrav III sulolaning soʻnggi saljuqiy sultoni boʻlib, u Konyadagi Alovuddin masjididagi sulolaviy maqbaraga dafn etilgan.

 Kayxusrav III taxti 

Saljuqiylarning yogʻoch oʻymakorligining ajoyib namunasi boʻlgan uning taxti hozirda Anqara etnografiya muzeyida saqlanadi. Bungacha u Anqaradagi Qizil Bey masjidida saqlangan edi.

 Qoʻlyozmalar 
Nasiriddin Muh ibn Ibrohim tomonidan yozilgan, Gʻiyosiddin Kayxusrav III saroyida yashagan davrga oid bir qoʻlyozma maʼlum. Qoʻlyozma 1272–1273-yillarga tegishli. Unda nasriy va sheʼriy asarlar, shuningdek, miniatyuralar toʻplami jamlangan.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 
 Claude Cahen, Usmonlilar davrigacha boʻlgan Turkiya: moddiy va maʼnaviy madaniyat hamda tarix boʻyicha umumiy sharh, J. Jones-Williams tarjimasi, (Nyu-York: Taplinger, 1968) 284 va boshq.
 Blue Guide: Turkey (London: A&C Black, 1995) 602-bet.

 Havolalar 


Turkum:XIII asr Rum sultonlari
Turkum:1284-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar