Ibn Hud

Abu Abdulloh Muhammad ibn Yusuf ibn Hud al-Judhamiy (arabcha: محمد بن يوسف بن هود, 1238-yilda vafot etgan), odatda Ibn Hud nomi bilan tanilgan, 1228-yildan 1238-yilgacha al-Andalusning katta qismini nazorat qilgan taifa amiri edi. U 1118-yilgacha Saragosa taifasini boshqargan Hudiylar sulolasi avlodlaridan boʻlgan.

1212-yilda Las Navas de Tolosa jangida nasroniylar koalitsiyasidan butkul magʻlubiyatga uchraganidan soʻng, Almohadlar hukmronligi al-Andalusda tanazzulning soʻnggi bosqichiga oʻtadi. Ibn Hud 1228-yil may oyida qoʻzgʻolon boshlaydi va tezda xalq qoʻllab-quvvatlashiga erishadi, Mursiya hamda Valensiya hokimlarini tor-mor keltiradi. Bu orada Almohad xalifasi Idris al-Maʼmun qolgan askarlari bilan birga jiyani va raqibi Yahyoni Marokashda magʻlub etish uchun Sevilyani tark etishga majbur boʻlgan, bu esa Ibn Hudning deyarli qarshiliksiz holda al-Andalusning aksar qismini egallab olishiga imkon berdi, bundan istisno ravishda Valensiyada u yerning hokimi Zayyan ibn Mardanish unga qarshi chiqadi.

Oʻz hukmronligini qonuniylashtirish maqsadida Ibn Hud Bagʻdoddagi Abbosiy xalifalariga sadoqat bildirdi va Amir al-moʼminin hamda al-Mutavakkil ('[Xudoga] tavakkal qiluvchi') unvonlarini oladi. Biroq 1231-yilda uning qoʻshinlari Xeres jangida Kastiliya qirolligi tomonidan, shuningdek Merida yaqinida Leon qirolligi tomonidan qaqshatqich magʻlubiyatga uchraydi. Bu magʻlubiyatlar uni qoʻllab-quvvatlovchilardan mahrum etadi va unga „Mahrum“ taxallusining berilishiga sabab boʻladi.

1232-yilda Granada Muhammad I (Ibn Nasr) Xaen viloyatida oʻzini sulton deb eʼlon qildi va tez orada Ibn Hudning eng qudratli raqibiga aylanib, uni Kastiliya bilan sulh tuzishga majbur qildi. Garchi Ibn Hud 1234-yilda dastlab Ibn Nasrni magʻlub eta olgan boʻlsa-da, u 1236-yilda Kordovani Kastiliyalik Ferdinand III tomonidan bosib olinishi­dan asray olmaydi va Ferdinand III hamda Ibn Nasr bilan yana bir sulh tuzishga majbur boʻladi. 1237-yilda Granada Ibn Nasrni oʻz hukmdori sifatida tan oldi. Ibn Hud 1238-yil yanvarida Almeriya darvozalari oldida oʻldiriladi va Mursiyada dafn etiladi.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 
 Meri, Josef W. Meri va Bacharach, Jere L.: Oʻrta asr islomiy sivilizatsiyasi: Ensiklopediya. Routledge, London 2006, .
 OʻCallaghan, Joseph F.: Oʻrta asr Ispaniyasida Reconquista va salib yurishi. University of Pennsylvania Press, Filadelfiya 2004, .

Turkum:XIII asr arablari
Turkum:1238-yilda vafot etganlar
Turkum:XIII asr Yevropa hukmdorlari
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:Banu Hud
Turkum:Oʻrta asr islomiy dunyosida suiqasd qurbonlari