Idris ibn Qatoda

Idris ibn Qatoda ibn Idris al-Hasaniy 1254-yildan 1270-yilgacha, (uzilishlar bilan) Makka amiri boʻlgan. Uning hukmronligining katta qismi nevarasi Abu Numayy ibn Abu Sad ibn Ali bilan hamkorlikda amalga oshirilgan.

 Hayoti 
1254-yilda u jiyani Gʻonim ibn Rajihni Abu Numayy ibn Abu Sad bilan birgalikda Makka amirligidan agʻdarib tashladi, janglarda atigi uch kishi halok boʻldi. Ular birga gacha hukmronlik qildilar, soʻngra Yaman hukmdori al-Muzaffar nomidan amir al-Mubariz ibn Birtas tomonidan bu hukmronlik nihoyasiga yetkazildi. Idris va Abu Numayy ikki oy oʻtib, 1255-yil 6-martdan toʻrt kecha oldin Makkani qayta egalladilar. Ibn Birtas oʻzini tovon evaziga ozod qiladi va Yamanga qaytib ketadi.

1256-yilda Idris qisqa muddatga Abu Numayy tomonidan, u akasi Rajihni ziyorat qilish uchun Makkadan chiqqan paytda, lavozimidan chetlashtirildi. U Rajih bilan Makkaga qaytganida uch sharif yarashdi.

Idris ikkinchi marta -yilda lavozimidan ozod etildi. Abu Numayy Misr hukmdori az-Zohir Boybarsga yozib, Idrisda Yaman hukmdori al-Muzaffar Yusuf va uning davlati tomon moyillikni koʻrganini, shu sababdan amakisidan Makkani tortib olganini tushuntirdi. Shundan soʻng Idris oʻz qoʻshinini toʻplab Makkaga qaytdi, ikkalasi yarashdi va Idris sultonga oʻz sadoqatini bildirgan holda maktub yozdi.

1270-yilda ikki sharif oʻrtasida yana nizo yuzaga keldi va bunda Abu Numayyning oʻgʻli oʻldirildi. U Yanbuga qochdi va u yerda uning amiridan yordam soʻradi. Qoʻshin toʻplagach, u Makkaga yoʻl oldi va Idris bilan Xulaysda jang qildi. U Idrisni yaraladi, soʻng otidan tushib, boshini tanasidan judo qildi.

Al-Muyurqiy yozganlariga koʻra, Abu Numayy oʻgʻli Rabi I (taxminan  –  oraligʻida)da oʻldirilganidan keyin Makkadan quvib chiqarilgan va u Idrisni bundan 40 kun oʻtib oʻldirgan. Bu Idrisning oʻlimini Rabi II yoki Jumoda I (taxminan  –  oraligʻi)ga toʻgʻri kelishini anglatadi.

 Adabiyotlar 








Turkum:Makka shariflari
Turkum:Banu Qatoda
Turkum:1270-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:XIII asr arablari