Ahmad bin Qutlugʻ

Ahmad bin Qutlugʻ (ozarbayjoncha va ; 1403-yilda vafot etgan) – Aq Qoyunlu konfederatsiyasining uchinchi beyi (1389–1403).

 Hayoti 
Ahmad Faxriddin Qutlugʻ-Beg va Despina Xotunlarning toʻrt oʻgʻlidan eng kattasi edi. 1379-yilda u otasi tomonidan sulton Alouddin Ali boshchiligidagi Eretnid hujumini qaytarish uchun Erzincanga yuboriladi. Keyinchalik ittifoq Ahmadning qizi bilan Erzingan beyi Mutahhartan oʻrtasidagi nikoh orqali mustahkamlandi. Shundan soʻng Ahmad Sivasga hujum qilib, Eretnidlar generallaridan biri, Qozikalon Burhoniddinning sarkardasini oʻldirdi. Shaharni egallay olmaganidan soʻng, u chekinishga majbur boʻldi. 1388-yilda Ahmad Burhoniddinga sodiqligini bildirib, ukasi Qora Usmonni garov sifatida Sivasda qoldirdi.

Ahmad otasi Qutlugʻ-Beg vafotidan taxminan oʻn yil avval Aq Qoyunluning harbiy rahbarligini oʻz zimmasiga olgan edi. 1389-yilda otasi vafotidan keyin Mutahhartan Qora Qoyunluning yordamiga tayangan holda ularning shartnomasini buzdi. Bir qator harbiy toʻqnashuvlarda magʻlubiyatga uchragach, Ahmad Sivasda Burhoniddin himoyasini izlashga majbur boʻldi. Burhoniddin ittifoqchisi sifatida u Tokat va Amasiyaning itoatsiz vassallariga qarshi yurishlar qildi. Shu bilan bir vaqtda Ahmad Aq Qoyunluning yakka hukmdoriga aylana oldi. 1395-yilda u Qozikalon Burhoniddin bilan birga Erzinganga hujum qildi, shahar egallandi va talon-taroj qilindi. Ahmadga shahar va Boyburtni oʻz ichiga olgan hudud berildi.

1396-yilda Qora Usmon Ahmadda qarshi bosh koʻtardi. Ahmad Amir Temur yaqinlashayotgani haqida xabar olgach, Erzingandan qochib ketgani uchun Burhoniddinning nazaridan qoldi. 1403-yilga kelib, oddiy qonundan tashqari jinoyatchi sifatida qaralgan Ahmad Qora Usmon tomonidan qamoqqa olindi.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 


Turkum:14-asr Aq Qoyunlu hukmdorlari
Turkum:Oʻgʻuzlar
Turkum:1403-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:15-asr Aq Qoyunlu hukmdorlari