Jaʼfar ibn Muhammad al-Hasaniy

Jaʼfar ibn Muhammad ibn Husayn al-Hasaniy 960‑yillarning oxiridan 970‑yillarning boshigacha Makka sharifi boʻlgan va Musaviylar sulolasiga mansub birinchi amir edi.

U Hasaniy boʻlib, toʻqqizinchi ajdodi Hasan ibn Ali edi. Singlisi Ohu Muslimga turmushga chiqqan boʻlib, u Fotimiylarning Misrni zabt etishiga qarshi muvaffaqiyatsiz qoʻzgʻolon koʻtargan.

Ibn Xaldunning yozishicha, Jaʼfar Madinadan kelib, Makkani zabt etgan. U 969-yilda Misrni zabt etganidan soʻng Fotimiy xalifasi al-Muʻizz nomi bilan juma xutbasi oʻqilishini buyurdi. Jaʼfarning Makka ustidan hokimiyatni qachon qoʻlga kiritgani aniq emas, ammo Ibn Hazm bu ish Misrdagi Ixshidiylar hukmronligi davrida sodir boʻlganini yozgan. al-Fosiy Ixshidiylarning Abulmisk Kafur vafotidan soʻng Hijozdagi taʼsiri susaygani uchun, bu voqeani hijriy 356–358 (milodiy 967–969) yillarga taalluqli deb hisoblaydi. Biroq u ayrim solnomaning Jaʼfar juma xutbasida Kafur nomining tilga olinishi haqida xabar berishini ushbu taxminiga zid ekanini tan oladi.

Manbalarda Jaʼfarning Makka ustidan hokimiyatni qoʻlga kiritgan yili turlicha koʻrsatiladi: 967, 968, 969-yillar va butun 951–961-yillar oraligʻi tilga olinadi. Shuningdek, uning boshidanoq Fotimiylar tarafdori boʻlgan-boʻlmagani ham aniq emas: 969-yilning oʻzida xutba al-Muʻizz nomiga oʻqilgani qayd etilgan, ammo Arabistonning katta qismida Qarmatlar mavjudligi sababli Fotimiylar va Qarmatlar oʻrtasidagi sulh va Qarmatlarning Misrga ikkinchi bosqini magʻlubiyatga uchraganidan keyingina, 975-yilda Fotimiylar hukmronligi Hijozda toʻliq qaror topdi. Oʻsha yilning keyinroq qismida al-Muʻizzning vafoti Jaʼfar uchun – ehtimol Qarmatlar undovi bilan – Fotimiylar oliy hokimiyatidan voz kechish bahonasiga aylandi, biroq qoʻshin yuborilishi natijasida Fotimiylar nazorati tezda tiklandi. Bu qoʻshin shaharning don taʼminotini uzib qoʻygan edi.

Jaʼfar Hasaniy Makka sharifining uzoq davom etgan sulolasiga asos soldi; bu sulola 1924-yilda Saudiylar tomonidan agʻdarilishgacha hukmronlik qildi Medina was frequently controlled by the Husaynids..

 Manbalar 

 Adabiyotlar 





Turkum:Makka shariflari
Turkum:Fotimiylar xalifaligi tobe hokimlari
Turkum:X asr arablari
Turkum:Hasaniylar