An-Nosir Ahmad

An-Nosir Ahmad (5-iyun 934-yilda vafot etgan) – Yamandagi Zaydiy davlatining uchinchi imomi. Faol yetakchiligi orqali u oʻzidan avvalgi ikki imom asos solgan davlat tuzumini mustahkamlagan va kengaytirgan.

 Dastlabki yillar va vorislik 

Ahmad ibn Yahyo hozirgi Saudiya Arabistonidagi Madinada tugʻilgan. Otasi al-Hodiy ilaʼl-Haqq Yahyo, onasi esa Fotima binti al-Hasan edi. 897-yilda u otasi va akasi Muhammad ortidan Yamanga joʻnadi, bu yerda al-Hodiy Yamanda shialikning Zaydiya firqasining birinchi imomi sifatida tan olingan edi. 907-yilga kelib u otasiga harbiy qoʻmondon sifatida yordam berardi. Madinada qisqa muddat yashagach, u Yamanidagi Zaydiy poytaxti Saʼdaga qaytdi va u yerda 913-yil sentyabrida akasi al-Murtazo Muhammadning oʻrniga tanlandi. Al‑Murtazo 912-yilda biroz noaniq sharoitlarda taxtdan voz kechgan va, aftidan, Ahmadning tayinlanishini qoʻllab-quvvatlagan. Yangi imom an-Nosir Ahmad faxriy taxallusini qabul qildi.

 Fotimiylarga qarshi kurash 

An-Nosir Ahmadning uzoq hukmronligi Fotimiylar tarafdorlariga qarshi kurashlar bilan toʻla boʻldi; ularning Yamanning ayrim qismlarida ham kuchli taʼsiri bor edi. Imom Fotimiy daʼiyiga qarshi jang qilish uchun Hamdan, Najron va Xavlon qabilalari orasidan lashkar toʻpladi. 920-yil yanvarida u ismoiliy yetakchi Jabal Masvardan Abdulhamid bilan Sano tashqarisidagi Nughashda uch kunlik jangda toʻqnashdi. Abdulhamid halokatli magʻlubiyatga uchradi va bu Ismoiliylarning Yamandagi taʼsirini butkul chilparchin qildi. Anchayin muvaffaqiyatli hukmronlikdan soʻng, an-Nosir Ahmad 934-yilda (yoki boshqa manbalarga koʻra 927 yoki 937-yilda) vafot etdi. Ortidan oltita oʻgʻil qoldirdi: al-Muxtor al-Qosim, Ismoil, al-Muntaxab al-Hasan, Jaʼfar, al-Mansur Yahyo va Ali. Shularning uch nafari undan keyin imomlikka daʼvo qildilar va Zaydiy davlati nisbatan mavhum davrga kirdiH. C. Kay, Yaman; Its Early Medieval History. London 1892, p. 186..

 Manbalar 

Turkum:Yaman zaydi imomlari
Turkum:IX asrda tugʻilganlar
Turkum:934-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:X asrda Yaman
Turkum:X asr arablari
Turkum:X asr zaydiylari