Xonabod

Xonabod — Qashqadaryo viloyati, Qarshi tumanidagi shaharcha. Nomining tarkibi: xon + obod. Xonabod nomli qishloqlar O‘zbekiston hududida bir nechta uchraydi. Xon so‘zli boshqa nomlar: Xontepa, Xonariq (Qarshi, Chiroqchi), Xontaxti (Qamashi), Xontushdi (G‘uzor), Xonqo‘riq (Shahrixon), Xonchorvoq (Pastdarg‘om), Bandixon (Sho‘rchi), Xonimqo‘rg‘on (Yakkabog‘), Xonjizza (Denov), Xoniyon (Qarshi). 

Turkiy tillarda xon — xoqon so‘zining soddalashgan shakli bo‘lib, o‘rta asrlarda oliy darajadagi unvon va shu unvonli odamga nisbatan ishlatilgan. Shu ma’noda Xonabod — xon yoki xon unvonli shaxs tomonidan tashkil etilgan qishloqni bildiradi. 

Eroniy tillarda esa: "Avesto"da xan — chashma; sug‘d tilida xan/xon — ari; parfiyan tilida xan, xanig — chashma, ariq, hovuz; Yag‘nob tilida xan — suv oqar ariq yoki sug‘orish kanali, katta xan — katta ariq, pulchak xan — kichik ariq; tojik tilida xon — kichik hovuz, xani — chashma suv oqib chiqqan joy. Shu ma’nolar asosida Xonabod/Xanabod — anhor yoki ariq bo‘yida yangidan bunyod etilgan qishloq hisoblanadi.

 Manbalar