Ali ibn Isa al-Kahhal

Ali ibn Iso al-Kahhal (; taxallusi: „koʻz shifokori“ (al-kahhal)) – oʻrta asr islom davridagi eng mashhur arab oftalmolog. Oʻrta asr Yevropasida oʻz ismining lotincha tarjimasi boʻlgan Jesu Oculist nomi bilan tanilgan.

U Tazkirat al-kahhalin asarining muallifi boʻlib, baʼzan Koʻz shifokorlari uchun qayd deb tarjima qilinadi; bu oʻrta asr davridan bizgacha yetib kelgan arab tilidagi eng mukammal oftalmologiya kitoblaridan biridir. Asar Hunayn ibn Isʼhoq, Galen va boshqa avvalgi mualliflarning qaydlariga asoslangan boʻlib, unda koʻz anatomiyasi va kasalliklari, shuningdek, ularni davolash usullari va dori vositalari batafsil tasvirlangan. Ibn Iso asarida koʻz anatomiyasining rasmlarini ham keltirgan. Oʻsha davrda bu asar oftalmologiya boʻyicha asosiy manba hisoblangan.

Ibn Iso turli koʻz kasalliklarini tasvirlab, ularning davosini taklif qilgan. Birinchi boʻlib Vogt–Koyanagi–Harada sindromi alomatlarini tasvirlagan. Ibn Iso pterigiumni haddan tashqari kuydirish oqibatida kelib chiqadigan epiforiyani tasniflagan va kasallik bosqichiga qarab epiforiyani davolash usullarini taklif etgan: yaʼni dastlabki bosqichlarda ammiak tusi, kuydirilgan mis yoki qovoq surtmalariga oʻxshash tortuvchi moddalar bilan, surunkali bosqichlarda esa patli qalam yordamida ilgak bilan kesish usulini tavsiya qilgan. Boshqa jarrohlik amaliyotlari ham kitobda tasvirlangan. U oʻz Tazkirasida chakka arteriti holatini ham qayd etgan boʻlishi mumkin.

 Manbalar 

Turkum:XI asr shifokorlari
Turkum:Koʻz shifokorlari
Turkum:Oʻrta asr islom olamining shifokorlari
Turkum:XI asr arablari