Abu al-Zahab masjidi

Abu al-Zahab masjidi () – Islomiy Qohira, Misrda joylashgan masjid, Al-Azhar masjidiga tutashgan. Bu bino Misrdagi Usmoniylar meʼmorchiligi uslubining yorqin namunalaridan biri hisoblanadi.

 Tarixi 
Masjid 1774-yilda qurib bitkazilgan boʻlib, misrlik bey va mamluk Muhammad Bey Abu az-Zahab buyrugʻiga koʻra bunyod qilingan. Muhammad Bey 1772–1775-yillar oraligʻida Usmoniylarning Misr eyaletining bosh hokimi sifatida faoliyat yuritgan. Bugungi kunda asosiy masjid qismi saqlanib qolgan, bino avval diniy-xayriya majmuasining bir qismi boʻlgan. Majmua tarkibiga madrasa, kutubxona, takiya (yaʼni xonaqoh yoki sufiy majmuasi), sevil, hod (suv joʻmragi) hamda hojatxonalar kirgan. Bu majmua mamluk beylar tomonidan qurilgan ushbu turdagi oxirgi yirik meʼmoriy majmua hisoblanadi. Masjidning vaqfi taʼlim uchun moʻljallangan katta mablagʻni oʻz ichiga olgan.

 Meʼmoriy tuzilishi 
Masjid Al-Azhar masjidining yonida, Islomiy Qohiraning markazida joylashgani sababli juda diqqatga sazovor inshoot hisoblanadi. Meʼmoriy jihatdan avvalroq qurilgan Sinan posho masjidiga oʻxshab ketadi va mahalliy Usmoniylar meʼmorchiligining yetuk namunasi hisoblanadi.

Masjidning shimoli-sharqiy burchagida, kichik gumbazlardan biri ostida Abu az-Zahabning (1775-yilda vafot etgan) va uning singlisi Zulayxoning qabri joylashgan. Qabr bronza panjara bilan oʻralgan boʻlib, turli davr va hududlarda yaratilgan turli xil koshinlar, jumladan, Iznik koshinlar, Istanbul koshinlari, mahalliy koshinlar hamda Tunisning mashhur Qallalin koshinlari bilan bezatilgan. Masjidning janubiy tomonida ikki qavatli takiya qoldiqlari mavjud.

 Yana qarang 
 Misrdagi masjidlar roʻyxati
 Misrda islom

 Manbalar 

 Havolalar 

Turkum:18-asr Misrdagi masjidlar
Turkum:1774-yilda qurib bitkazilgan diniy binolar va inshootlar
Turkum:Misrdagi minorali masjidlar
Turkum:1770-yillarda qurib bitkazilgan masjidlar
Turkum:Qohiradagi masjidlar
Turkum:Misrdagi Usmoniylar masjidlari
Turkum:Misrdagi sunniy masjidlar
Turkum:Misrdagi gumbazli masjidlar