Uygʻur (Yakkabogʻ)

Uyg‘ur — Qashqadaryo viloyati, Yakkabog‘ tumanidagi qishloq. Jizzax viloyatidagi Oyqor tog‘i nomi bilan Uyg‘ur toponimi yasalishi va tarkibi jihatidan o‘xshashligi ta’kidlangan. Tadqiqotchilar Oyqor nomi tarkibida sug‘dcha g‘ar/g‘or/qar/qor (ma’nosi — “tog‘”) so‘zi mavjudligini qayd etishgan. Uyg‘ur nomidagi g‘ur komponenti ham shu g‘ar/g‘or so‘zining tovushiy variantlaridan biri bo‘lishi mumkin, ya’ni sug‘dcha “tog‘” ma’nosini anglatadi. Oy/uy qismining ma’nosi aniq emas.

Boshqa izohga ko‘ra, Uyg‘ur — qadimiy turkiy xalq nomi. Ular hozirgi Sinszyan-Uyg‘ur muxtor rayonining asosiy aholisidir. Akademik K. Shoniyozovning ta’kidlashicha, uyg‘ur o‘zbek xalqini shakllantirgan qadimiy urug‘lardan biri hisoblanadi. Ular tarixan Buxoro xonligi hududida va Xorazmda yashagan. Demak, qishloq nomi etnonim asosida yuzaga kelgan.

 Manbalar