Kefe eyaleti

Kefe eyaleti yoki Kaffa – Usmoniylar imperiyasi tarkibidagi eyaletlardan biri. Qora dengizning shimoliy sohillari boʻylab choʻzilgan boʻlib, uning asosiy sanjagi hisoblanmish Posho sanjagi Qrimning janubiy qirgʻogʻida joylashgan. Bu eyalet Qrim xonligidan toʻliq ajratilgan holda bevosita Usmoniylar boshqaruvida boʻlgan. Poytaxti Kefe (), hozirgi Qrimning Feodosiya shahri boʻlgan.

 Tarixi 

Kaffa shahri va uning atrofidagi hududlar 1475-yilda turklar tomonidan genualiklarni tor-mor etgach, Usmoniylar tasarrufiga oʻtgan va shu yili markazi Kaffada joylashgan sanjak tashkil etilgan. Kefe eyaleti 1568-yilda beylerbeyligi sifatida tashkil etilgan. XVII asrda Avliyo Chalabiy yozganidek, eyaletdagi sanjaklar xonlar tomonidan emas, „Usmoniy sultoni tomonidan toʻgʻridan-toʻgʻri tayinlangan voivodalar tomonidan boshqarilgan“. 1774-yildagi Kyuchyuk-Kaynarja sulhiga binoan eyalet qisqa muddatga mustaqil Qrim xonligi tarkibiga qoʻshib yuborilgan. 1783-yilda esa xonlikning oʻzi Rossiya imperiyasi tomonidan bosib olingan.

 Maʼmuriy boʻlinmalari 
Avliyo Chalabiyning maʼlumotlariga koʻra, XVIII asrda Kaffa viloyati tarkibida 6 ta sanjak mavjud boʻlgan:

 Balıklağa sanjagi (Balaklava)
 Kerç sanjagi (Kerch)
 Taman sanjagi (Taman)
 Çerkez Şagake sanjagi (Khegayk – Anapadagi cherkezlar)
 Balısıra sanjagi (Bilosaray Spit)
 Azak sanjagi (Azov)

1700–1730-yillarda Kefe beylerbeyligining maʼmuriy boʻlinmalari quyidagicha boʻlganOrhan Kılıç, XVII. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlı Devleti’nin Eyalet ve Sancak Teşkilatlanması, Osmanlı, Cilt 6: Teşkilât, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 1999, , p. 92. :

 Posho sanjagi (Paşa Sancağı, Feodosiya)
 Akkerman sanjagi (Akkerman Sancağı, Bilhorod-Dnistrovskyi)
 Bender sanjog‘i (Bender Sancağı, Bender)
 Atshu qal’asi sanjagi (Kal’a-i Açu Sancağı, Slavyansky tumani)
 Zane sanjagi (Zane Sancağı, Azov qal’asi)
 Kinburn sanjagi (Kılburun Sancağı, Kinburn qo‘ltig‘i)

 Kefe sanjagi 
Dastlabki boʻlinmalarYÜCEL ÖZTÜRK. Caffa (Kefe). Islam Encyclopedia.:

 Mengub qozisi (Mangup)
 Suğdak qozisi (Sudak)
 Kerch qozisi (Kerch)
 Azak qozisi (Azov)
 Taman qozisi (Taman)
 Maxsus maqomga ega shaharlar: Balıklagu (Balaklava) va İnkerman (Inkerman).

 Manbalar 

 Adabiyotlar 

 )
 )

Turkum:Yevropadagi Usmoniylar imperiyasi eyaletlari
Turkum:1568-yilda tashkil etilgan Usmoniylar imperiyasi ma’muriy birliklari
Turkum:1774-yilda tugatilgan Usmoniylar imperiyasi ma’muriy birliklari
Turkum:Usmonlilar imperiyasi haqidagi chala maqolalar