Taham

Taham — Qashqadaryo viloyati, G‘uzor tumanidagi qishloq.  

 Nomining kelib chiqishi   
Taham qishlog‘ining nomi turli talqinlar bilan izohlangan. Ba’zi manbalarga ko‘ra, nom "ta’m" so‘zining o‘zgarishi hisoblanadi. Qishloq qadimda biroz baland joyda joylashgan va Dehqonobod daralaridan oqib kelgan suv juda shor bo‘lgan, ichishga yaroqsizligi bois, shor ta’mli suv bor joy – Ta’m, ya’ni Taham deb atalgan. Bu izoh ilmiy asosga ega emas.  

Boshqa bir talqinga ko‘ra, qishloq nomi Tagob so‘zidan olingan. Xalq nutqida tagob — tog‘ quyisi yoki daraning etagi ma’nosini bildiradi. Tog‘ daralarining quyi qismida joylashgan qishloqni tagobi deb atash odati mavjud bo‘lgan. Shu sababli qishloq nomi Tagobdan Taham shakliga o‘tgan. Bu talqin ham ilmiy asosga ega emas.  

 Etnonim va totem talqini   
Taham nomiga yaqin Tagan ismi ham mavjud. Tagan ismi o‘zbeklarda kam uchraydi, ammo turkman xalqida keng tarqalgan bo‘lib, Tagan, Taganov kabi mashhur shaxslar mavjud. Tagan so‘zi "to‘g‘on" so‘zidan kelib chiqqan bo‘lishi mumkin. O‘zbek tilida to‘g‘on – damba, ariq, kanal kabi suv taqsimlagichni bildiradi, shuningdek lochin turidagi qushni ham ifodalaydi. Totem tizimida to‘g‘on qushi muqaddas sanalgan, uning nomi qabila va urug‘ nomlariga, keyinchalik esa kishilar ismlariga asos bo‘lgan.  

 Nomning fonetik o‘zgarishi   
Qishloq nomi etnonimdan kelib chiqqanidan so‘ng, uning tovush tarkibida o‘zgarish yuz bergan:  
Tо‘g‘on → Tug‘an → Tug‘am → Tuham → Taham. Shu tariqa qishloq nomi hozirgi shaklini olgan.  

 Manbalar