Busza sulhi

Busza tinchlik shartnomasi (Busha, Bose), shuningdek, Jaruga shartnomasi nomi bilan ham maʼlum, 1617-yil 23-sentyabrda Yaruha va Dnestr daryolari yaqinidagi Busza (yoki Busha yoki Bose)da Polsha–Litva Hamdo‘stligi vakili Stanisław Żółkiewski hamda Ozi hokimi Iskandar posho Usmoniylar imperiyasi nomidan muzokara olib borgan. Polsha va Usmoniylar qoʻshinlari toʻqnashgan, biroq jang qilish oʻrniga muzokara oʻtkazishga qaror qilgan. Ushbu tinchlik shartnomasiga koʻra, Polsha–Litva Hamdo‘stligi Hotiynni Usmoniylarga topshirishga va Moldaviya ichki ishlariga aralashishni toʻxtatishga rozi boʻlgan.

1617-yilgi ushbu shartnomaga muvofiq, Polsha Usmoniylar vassallari boʻlgan Transilvaniya, Moldaviya va Valaxiya ichki ishlariga aralashmasligi kerak edi. Hamdoʻstlik esa kazaklarning Usmoniylar hududlariga hujum qilishining oldini olishi, buning evaziga esa Hotiynni topshirishi belgilangan edi. Oʻz navbatida, Usmoniylar imperiyasi tatar yurishlarini toʻxtatishga vaʼda bergan. Shuningdek, Usmoniylar imperiyasi Transilvaniya, Moldaviya va Valaxiya ishlariga aralashish hamda u yerlardagi hukmdorlarni tayinlash huquqiga ega boʻlgan.

Ammo shartnoma ikki tomon tomonidan ham buzilgan, kazaklar va tatarlar chegaraviy hududlarga hujum qilishda davom etganlar. Bu esa yangi urushga sabab boʻlgan, biroq Polsha–Usmoniylar urushidan (1620–1621) soʻng tuzilgan Xotin tinchlik shartnomasi orqali Busza tinchligining status quo holati tasdiqlangan.

 Manbalar 

Turkum:Usmoniylar imperiyasi tinchlik shartnomalari
Turkum:Polsha tinchlik shartnomalari
Turkum:1617-yilgi shartnomalar
Turkum:Polsha–Litva Hamdo‘stligi shartnomalari
Turkum:1617-yil Yevropada
Turkum:1617-yil Usmoniylar imperiyasida
Turkum:1617-yil Polsha–Litva Hamdo‘stligida
Turkum:Usmoniylar imperiyasining ikki tomonlama shartnomalari
Turkum:Usmonlilar imperiyasi haqidagi chala maqolalar