Jafar posho

Jafar posho, shuningdek, Jafar posho Frenk („yevropalik“) – 1585-yilda shahar Usmoniylar tomonidan egallab olinganidan soʻng Tabriz shahri hokimi etib tayinlangan. Shahar 18 yil Usmoniylar nazorati ostida boʻlgan, 1603-yilda Safaviylar davlati hukmdori Shoh Abbos tomonidan qayta zabt etilgan.

 Hayoti 
Jafar posho dastlab admiral boʻlgan. Unga Jafar posho Hādim (xizmatkor), Jafar posho Frenk (yevropalik) va dengiz floti kapitani Jafar posho laqablari berilgan. U turli davrlarda Usmoniylar flotida admiral, Liviya Tripolisi, Suriya Tripolisi va Kipr hokimligida turli lavozimlarni egallagan. Baʼzi manbalar uning kelib chiqishi vengerlardan boʻlganini taʼkidlasa, boshqa Usmoniy manbalari esa uning italiyalik ekanligini tasdiqlaydi.

1585-yilda Jafar posho Özdemirzoda Osman posho qoʻmondonligi ostida Tabrizni zabt etish boʻyicha Usmoniylar qoʻshini tarkibiga qoʻshildi. Shahar qoʻlga kiritilgach, posho 1586–1591-yillarda Tabriz hokimi etib tayinlandi. Jafar posho mashhur Hasht Behesht saroyini buzdirib, uning oʻrnida ulkan mudofaa inshooti – Jafar posho qal’asini qurdirgan. Biroq Hasht Behisht saroyi Eronda keyinchalik qurilgan koʻplab inshootlar, xususan, Isfahondagi Hasht Behesht saroyi meʼmorchiligining shakllanishiga kuchli taʼsir koʻrsatgan, „Hasht Bihisht“ meʼmoriy modeli rivojiga asos boʻlgan.

Jafar posho mintaqada tartibni taʼminlashda ham ishtirok etgan. Tinchlik sulhiga koʻra, Gurjistonning barcha hududlari Usmoniylar mulki sifatida tan olingan edi. Biroq Simon I 1595-yilda Usmoniylarga qarshi kurashni qayta boshladi va 1599-yilda uzoq qamaldan soʻng Gorini qayta egalladi. Bunga javoban sulton Mehmed III 1599-yilda Jafar posho boshchiligida ularni jazolash uchun katta qoʻshin yubordi. Simon Naxiduri hududi yaqinida jangga kirishdi, ammo qattiq magʻlubiyatga uchradi va chekinayotgan chogʻida asirga olindi.

Tabrizdagi faoliyatidan soʻng Jafar posho Usmoniylar Oʻrta yer dengizi floti admirali lavozimiga koʻtarilgan.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 


Turkum:16-asr Usmoniylar imperiyasi hokimlari
Turkum:Kelib chiqishi yevropalik boʻlgan shaxslar
Turkum:Tabriz tarixi
Turkum:Usmoniylar imperiyasi admirallari