Harakat armiyasi

Harakat armiyasi (), shuningdek, Amaliyot armiyasi yoki Harbiy harakat armiyasi deb ham tarjima qilinadi, 31-mart voqeasi (1909-yilgi qarshi toʻntarish) chogʻida Ittihod va taraqqiy jamiyati (CUP) tarafdori boʻlgan Usmoniylar armiyasi qismlaridan tashkil topgan harbiy kuch boʻlgan. Mahmud Shevket posho tomonidan Selanik (hozirgi Saloniki) safarbar etilgan ushbu qoʻshin Istanbulni egallab, 31-mart qoʻzgʻolonini muvaffaqiyatli bostirgan.

 Tarixi 
1908-yilda Ittihod va taraqqiy jamiyati boshchiligida yuz bergan Yosh turklar inqilobi sulton Abdulhamid II ni 1876-yilgi Usmoniylar konstitutsiyasi asosida konstitutsiyaviy monarxiya tizimini tiklashga majbur etdi va shu tariqa Ikkinchi konstitutsiyaviy davr boshlandi. 1909-yilgi qarshi toʻntarish Istanbuldagi norozilik bildirgan askarlar qoʻzgʻoloni natijasida yuzaga keldi, ularga diniy reaksion namoyishchilar ham qoʻshilib, Abdulhamid boshchiligidagi avtokratik boshqaruv va shariat qonunlariga qaytishni talab qildilar. Hüseyin Hilmi posho hukumati isteʼfo bergach, bu qoʻzgʻolon keng siyosiy inqirozga aylanib ketdi.

 Tarkibi 
Harakat armiyasi Salonikida joylashgan Uchinchi armiya qoʻmondoni Mahmud Shevket posho tomonidan tashkil etilgan. Qarshi toʻntarishga qarshi boʻlgan koʻplab shtab zobitlari Selanikda toʻplanib, bu qoʻshinga qoʻshildilar. Uni Ikkinchi armiya (hozirgi Edirneda joylashgan) boʻlinmalari ham qoʻllab-quvvatladi.
Bu qoʻshin tarkibida 20–25 ming atrofida Usmoniylar askarlari boʻlgan, ularga 15 mingga yaqin koʻngillilar qoʻshilgan, ularning orasida 4 ming bolgar, 2 ming yunon va 700 yahudiy bor edi. Çerçiz Topulli va Bayram Curri 8 ming alban askarini olib kelgan, mayor Ahmad Niyoziy Bey esa Resnedan 1 800 kishi bilan yetib kelgan.

 Manbalar 

Turkum:1909-yilda Usmoniylar imperiyasi
Turkum:Usmonlilar imperiyasi haqidagi chala maqolalar