Mosul eyaleti

Mosul eyaleti () – Usmoniylar imperiyasi tarkibidagi eyaletlardan biri. XIX asrda maydoni taxminan  deb qayd etilgan. Eyalet aholisi, asosan, kurdlardan iborat boʻlgan boʻlsa-da, Mosul shahrida, asosan, arablar istiqomat qilib kelganPlayfair, James (1813). A System of Geography: Ancient and Modern. Peter Hill..

 Tarixi 
Sulton Salim I Yovuz Shoh Ismoil qoʻshinlarini Chaldiron jangida tor-mor keltirgan, biroq Usmoniylar qoʻshinlari Mosul ustidan toʻliq nazoratni faqat 1517-yildagina oʻrnatishga muvaffaq boʻlgan. Shahar 1534-yilda Bagʻdod qoʻlga kiritilgunga qadar chegara garnizon shahri sifatida saqlanib qolgan. Mosul eyaleti 1535-yilda tashkil etilgan. Shundan soʻng, Mosul Iroq hududidagi uchta asosiy Usmoniylar maʼmuriy birliklaridan biri boʻlgan. 1840-yillarda ilgari Diyorbakir eyaleti tarkibidagi Bohtan amirligiga qarashli Cizre sanjagi Mosul eyaletiga qoʻshilgan. Bu esa Bedirxon beg boshchiligidagi Usmoniylar imperiyasiga qarshi muvaffaqiyatsiz kurd qoʻzgʻoloniga sabab boʻlgan.

 Maʼmuriy boʻlinmalari 
XVII asrda Mosul eyaleti quyidagi sanjaklardan iborat boʻlgan:

 Bajvanli sanjagi
 Tikrit sanjagi
 Eski Mosul sanjagi (Nineveh)
 Baneh (Harú) sanjagi

1701–1702-yillardagi sanjaklar:

 Mosul sanjagi
 Harûn sanjagi
 Tikrit sanjagi
 Duhok qal’asi sanjagi, Mutahho va Zaxo
 Gafre qal’asi va Dare sanjagi

1840-yillarda qoʻshilgan sanjak:
 Cizre sanjagi

 Yana qarang 
 Jaliliylar sulolasi – 1726–1834-yillarda Mosul eyaletini boshqargan.

 Manbalar 

Turkum:Osiyodagi Usmoniylar eyaletlari
Eyalet
Turkum:1535-yilda tashkil etilgan Usmoniylar eyaletlari
Turkum:1864-yilda tugatilgan Usmoniylar eyaletlari