Kino maʼlumotlar bazasi

Kino maʼlumotlar bazasi — bu filmlar, seriallar, aktyorlar, rejissyorlar va boshqa kinematografiya bilan bog‘liq ma’lumotlarni to‘plovchi, saqlovchi va foydalanuvchilarga taqdim etuvchi onlayn yoki oflayn ma’lumot tizimi.  Bunday bazalar filmlar haqida texnik va ijodiy ma’lumotlarni (syujet, janr, rol ijrochilari, ishlab chiqaruvchi kompaniyalar, treylerlar, reytinglar) tizimli tarzda jamlaydi.List of online film databases – English Wikipedia

 Tarix 
Birinchi elektron kino bazalari 1980-yillar oxiri – 1990-yillar boshida paydo bo‘lgan.  Eng qadimgi va eng mashhurlaridan biri — 1990-yilda ishga tushirilgan IMDb (Internet Movie Database).IMDb – Internet Movie Database  Keyinchalik turli mamlakatlarda mustaqil bazalar vujudga keldi, jumladan Rossiyada Kinopoisk, AQShda AllMovie va xalqaro miqyosda ochiq manbali loyihalar — The Movie Database va Letterboxd.

Internet texnologiyalarining rivojlanishi bilan kino ma’lumotlar bazalari foydalanuvchilar ishtirokida to‘ldiriladigan va tahrirlanadigan ijtimoiy platformalarga aylandi.  Masalan, The Movie Database loyihasida har bir foydalanuvchi yangi film yoki aktyor ma’lumotini qo‘shishi mumkin, Letterboxd esa kino muxlislari uchun ijtimoiy tarmoq shaklida faoliyat yuritadi.

 Turlari 
Kino ma’lumotlar bazalari maqsadi va tuzilishiga qarab bir nechta turga bo‘linadi:

 Umumiy ma’lumot bazalari – keng ko‘lamli filmlar, aktyorlar, rejissyorlar haqidagi ma’lumotlar (masalan, IMDb, The Movie Database)
 Tanqidiy reyting bazalari – tomoshabin va tanqidchilar fikriga asoslangan baholash tizimlari (masalan, Rotten Tomatoes)
 Ijtimoiy tarmoqqa asoslangan bazalar – foydalanuvchilar o‘z fikr va sharhlarini yozadigan tizimlar (masalan, Letterboxd)
 Milliy kino bazalari – ma’lum bir mamlakat yoki mintaqaga oid filmlar (masalan, Kinopoisk, FilmAffinity)

 Maʼlumot tarkibi 
Kino bazalari odatda quyidagi turdagi ma’lumotlarni saqlaydi:

 Filmning nomi, chiqish yili va mamlakati
 Janr va syujet tavsifi
 Rejissyor, ssenariy muallifi, operator va aktyorlar
 Prodyuserlik kompaniyasi va tarqatish huquqlari
 Tomoshabin va tanqidchilar reytinglari
 Treyerlar, afishalar, postyorlar, skrinshotlar
 Yutuqlar va mukofotlar (Oscar, BAFTA, Cannes va boshqalar)

 Mashhur kino maʼlumotlar bazalari 
Quyidagi onlayn loyihalar eng mashhurlaridan hisoblanadi:

 IMDb – Internet Movie Database, Amazon kompaniyasiga tegishli
 The Movie Database (TMDb) – ochiq, hamjamiyat tomonidan to‘ldiriladigan ma’lumot bazasi
 Letterboxd – kino ixlosmandlari uchun ijtimoiy tarmoq
 AllMovie – tijoriy kino ensiklopediyasi
 Rotten Tomatoes – tanqidchilar reytinglariga asoslangan baholash tizimi
 Kinopoisk – rus tilidagi yirik kino bazasi
 FilmAffinity – ispan tilidagi kino ma’lumotlar bazasi

 Ahmiyati 
Kino ma’lumotlar bazalari kino sanoati, tadqiqotchilar, jurnalistlar va tomoshabinlar uchun asosiy axborot manbalaridan biridir.  Ular nafaqat film tarixini hujjatlashtiradi, balki yangi filmlar haqida ma’lumot, tahlil va foydalanuvchi fikrlarini bir joyda jamlaydi.  Zamonaviy sun’iy intellekt tizimlari (masalan, tavsiya algoritmlari) ham ushbu bazalardagi ma’lumotlardan keng foydalanadi.TechCrunch – TMDb API and recommendation engines

 Shuningdek qarang 

 Kinematografiya
 Filmlar ro‘yxati
 The Movie Database
 Letterboxd
 IMDb
 Rotten Tomatoes
 Kinopoisk

 Tashqi havolalar 

 List of online film databases – English Wikipedia
 IMDb – Internet Movie Database
 The Movie Database (TMDb)
 Letterboxd
 Rotten Tomatoes