Masofaviy taʼlim

Masofaviy taʼlim — o‘qituvchi va talaba bir joyda bo‘lmagan holda, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari orqali bilim olish imkonini beruvchi taʼlim shakli. Masofaviy taʼlim internet, elektron platformalar, video-darslar, virtual sinflar va masofaviy baholash tizimlariga tayanadi.UNESCO. "Distance Learning Guidance", 2021.

Masofaviy taʼlim pandemiyadan so‘ng butun dunyoda keng rivojlandi va bugungi kunda oliy taʼlim, maktab taʼlimi hamda malaka oshirish tizimining muhim qismiga aylangan.

 Taʼrif va mohiyat 
Masofaviy taʼlimning asosiy belgisi — taʼlim jarayonining vaqt va makonga bogʻliq bo‘lmagan holda tashkil etilishidir. Talabalar kompyuter, telefon yoki planshet orqali darslarga qatnashishi, topshiriqlarni bajarishi va baholanishi mumkin.OECD. "The Impact of COVID-19 on Education", 2020.

Masofaviy o‘qitish ikki shaklda olib boriladi:
 sinkron — real vaqt rejimida videodarslar;
 asinkron — o‘quvchi istalgan vaqtda materiallarni o‘qiydi.

 Masofaviy taʼlimning turlari 
 Onlayn taʼlim
 Gibrid taʼlim
 Elektron taʼlim (e-learning)
 MOOC — ommaviy ochiq onlayn kurslar
 Virtual sinf — real vaqtli videodarslar

 Masofaviy taʼlimning afzalliklari 
 geografik cheklovlar yo‘q;
 istalgan vaqtda o‘qish;
 o‘quv materiallarini tezkor olish;
 xarajatlarning kamayishi;
 dunyodagi yetakchi kurslarga kirish imkoniyati.

 Kamchiliklari 
 internet sifati past hududlarda qiyinchiliklar;
 nazoratning murakkabligi;
 amaliy mashg‘ulotlarning cheklanishi;
 ijtimoiy muloqotning kamayishi.

 O‘zbekistonda masofaviy taʼlim 
O‘zbekistonda masofaviy taʼlim 2020-yil pandemiya davrida keng joriy etildi va bugungi kunda oliy o‘quv yurtlari, maktablar va o‘quv markazlarida qo‘llanilmoqda.Gazeta.uz — "Masofaviy taʼlim: Oʻzbekistondagi tajriba", 2020.

Oliy taʼlimda masofaviy taʼlim quyidagi platformalarda olib boriladi:
 Moodle;
 Google Classroom;
 Zoom va Microsoft Teams;
 OTMlarning ichki platformalari (masalan, HEMIS bilan integratsiya qilingan tizimlar).

2021-yildan boshlab masofaviy taʼlim O‘zbekistonning normativ-huquqiy hujjatlarida ham mustahkamlangan.O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining masofaviy taʼlim bo‘yicha qarorlari, 2021.

 Xalqaro tajriba 
Dunyoning yetakchi universitetlari — Harvard, MIT, Oxford, Seoul National University — masofaviy taʼlim platformalaridan faol foydalanadi. MOOC kurslari butun dunyoda millionlab o‘quvchilarga bepul yoki arzon taʼlim olish imkonini bergan.Coursera Global Skills Report, 2022.

Yevropa oliy taʼlim hududi (EHEA) masofaviy kreditlar tan olinishi bo‘yicha maxsus standartlar ishlab chiqqan.European Higher Education Area (EHEA) Report, 2020.

 Masofaviy taʼlim platformalari 
Mashhur xalqaro platformalar:
 Coursera  
 Udemy  
 edX  
 Khan Academy  
 FutureLearn  

O‘zbekistonda esa masofaviy taʼlim ko‘pincha HEMIS bilan bogʻlangan ichki tizimlar orqali amalga oshiriladi.

 Shuningdek qarang 
 Taʼlim
 Masofaviy o‘qitish texnologiyalari
 Oliy taʼlim
 HEMIS
 Kredit-modul tizimi

 Manbalar