Aristakes Lastivertsi

Aristakes Lastivertsi (; taxminan 1002–1080) – oʻrta asr arman tarixchisi va yilnoma yozuvchisi. Koʻplab asarlar muallifi boʻlgan Aristakesning tarixshunoslik sohasidagi eng qimmatli hissasi uning Atrofimizdagi Chet El Xalqlari Tufayli Kelgan Azob-uqubatlar Tarixi asari boʻlib, unda Bagratuniylar Armanistonining Vizantiya imperiyasi va Gruziya bilan munosabatlari va 11-asrdagi halokatli Saljuqiylar istilolari va saljuqiylar tomonidan nasroniylarga qilingan qiynoqlar tasvirlangan.

 Hayoti 
Bir vaqtlar Lastivard yoki Lastivert deb nomlangan qishloqda tugʻilgan deb hisoblangan boʻlsa-da, olimlar endi Aristakesning joylashuvi nomaʼlum boʻlgan Lastiver nomli qishloqda tugʻilgan deb ishonishadiManukyan, „Kirish“, vii-bet.. Uning hayoti haqidagi tafsilotlar yetarlicha emas. Aristakesning tugʻilgan sanasi 1002-yil deb taxmin qilingan va u asarini 1079-yilda tugatganidan koʻp oʻtmay keksa yoshida vafot etgan deb hisoblanadi.  sifatida u nasroniy ilohiyoti va ritorikasini yaxshi bilardi hamda yunon va ehtimol bir nechta boshqa tillarni ham bilardi. U oʻz tarixini 1072-yildan 1079-yilgacha, homiysiz, oʻzi guvoh boʻlgan zamonaviy tarixni hikoya qilgan holda yozgan. 25 bob va noyob kolofondan tashkil topgan Aristakes 1047-1048-yillardagi Saljuqiylar istilosini, 1064-yilda Anining qulashi va 1071-yildagi Malazgirt jangini tasvirlaydiManukyan, „Kirish“, x-xi-betlar..

 Qoʻlyozma tarixi 
Lastivertsi tarixining 25 dan ortiq qoʻlyozmasi saqlanib qolgan, ulardan eng qadimgisi 14-asrda boshlangan va 1567-yilda tugatilgan. 1599-yilda nusxa koʻchirilgan qoʻlyozmadan tashqari, boshqalari 18 va 19-asrlarda yaratilgan.

 Izohlar 

 Manbalar 

 Havolalar 
 Aristakes tarixining toʻliq onlayn tarjimasi Robert Bedrosian tomonidan (asosiy sayt ishlamay qolsa zaxira havola)
 Aristakes Lastivertsi tarixining 1963-yilgi tanqidiy nashri Armaniston Adabiyoti Raqamli Kutubxonasida

Category:11-asr Armaniston tarixchilari
Category:1000-yillar tugʻilganlar
Category:1080-yilda vafot etganlar