Usmoniylar imperiyasining 1831-yilgi aholini roʻyxatga olish jarayoni

Usmoniylar imperiyasining 1831-yilgi aholini roʻyxatga olish jarayoni Gʻarbda mavjud boʻlgan birinchi demografik maʼlumot hisoblanadi. Bu roʻyxatga olishdan avval yevropaliklar tomonidan tuzilgan baholar, masalanm William EtonWilliam Eton 1799, *Etonʼs A Survey of the Turkish Empire*, 2-nashr, London, David UrquhartDavid Urquhart, 1833, *Turkey and Its Resources, Its Municipal Organization and Free Trade*, London va Georg HasselGeorg Hassel, 1805, *Statischer Umriss der Sämtlichen europäischen*, Braunschweig tomonidan keltirilgan raqamlar shaxsiy taxminlarga asoslangan boʻlib, ularning asarlarida bu maʼlumotlar goʻyoki Usmoniylar saroyidan olingani daʼvo qilingan.


Birinchi zamonaviy Usmoniy aholini roʻyxatga olish jarayoni 1828–1829-yillarda Yevropa va Onadoʻlida oʻtkazilgan. Bu tadbir 1826-yildagi Baxtli hodisa (yaʼni yangi armiya islohoti)dan soʻng zarurat sifatida amalga oshirila boshlangan. Ushbu roʻyxatga olish paytida eski urf-odatlar va tartiblar oʻzgartirilgan. Biroq 1828–1829-yillardagi Rus–Turk urushi bu jarayonlarni umumlashtirishga toʻsqinlik qilgan.

 Roʻyxat natijalari 
Faqat soliq toʻlovchi aholining soni aniqlangan, yaʼni 15 yoshdan katta sogʻlom erkaklar hisobga olingan.

ViloyatKemal Karpat, Osmanlı Nüfusu 1830-1914, Sayfa 225-243Enver Ziya Karal,Osmanlı İmparatorluğunda ilk nüfus sayımı (Ankara
1943); Ahmet Lütfi,Târîh-i Lütfî (İstanbul, 1290/1873),II, Sayfa 175,III,Sayfa 142-146MusulmonlatRayaLoʻlilarYahudiylarArmanlarUmumiyRumelia viloyati513.448811.45629.53211.6743.5661.369.766Silistre viloyati150.97096.3428.7791780256.269Onadoʻli viloyati1.988.027366.6257.1435.33816.7432.383.876Karaman viloyati229.24234.461000263.703Sivas viloyati278.03749.5936000327.690Adana viloyati85.7812.36148102.72791.850Cezâir-i Bahr-i Sefîd viloyati109.419121.719816127773232.224Trabzon viloyati125.12111.431000136.552Çıldır viloyati73.282019104.88778.360Kars viloyati17.5800002.16119.741Umumiy3.570.9071.493.98847.00217.13930.8575.159.871

 Izohlar 

 Manbalar 

 Adabiyotlar 


Turkum:Usmoniylar imperiyasidagi aholini ro‘yxatga olishlar
Turkum:1831-yil Usmoniylar imperiyasi tarixi
Usmoniylar
Turkum:Usmonlilar imperiyasi haqidagi chala maqolalar