Xasi tepaliklari

Xasi tepaliklari yoki Kxasi (()) – Hindistonning Meghalaya shtatidagi Shillong platosida joylashgan past togʻ tizmasi. Xasi tepaliklari Gʻaro–Xasi–Jaintiya tizmasining bir qismi boʻlib, sharqda Purvanchal tizmasi va yirik Patkay tizmasi bilan tutashadi. Xasi tepaliklari va butun Gʻaro–Xasi–Jaintiya tizmasi Meghalaya subtropik oʻrmonlari ekomintaqasiga kiradi.

Kxasi tepaliklari va butun Meghalaya shtati 1970-yilgacha maʼmuriy jihatdan Assom tarkibiga kirgan. Ayniqsa eski manbalarda bu hudud Khasia Hills shaklida ham yozilgan.

Hududda asosan mahalliy qabila — xasilar yashab kelgan. Ular tarixan mustaqil, lekin kichik-kichik boshliqlar boshqaradigan siyosiy tuzilmalarda yashab kelgan. Bu tuzilmalar „Xasi tepaliklari davlatlari“ nomi bilan tanilgan. Poytaxtlaridan biri boʻlgan Sohra dunyodagi eng nam joylardan biri hisoblanadi. Xasilar orasida presviterian aholi koʻpchilikni tashkil qiladi, undan keyin esa katoliklar va anglikanlar turadi.

Hudud Xasi tepaliklari tumani tarkibiga kirgan boʻlib, u 1976-yil 28-oktyabrda G‘arbiy Xasi tepaliklari tumani va Sharqiy Xasi tepaliklari tumaniga boʻlingan.

Eng baland choʻqqi — Lum Shillong, uning balandligi 1 968 metr (6 457 fut). U Shillong shahridan bir necha kilometr janubda joylashgan.
 Maʼmuriy boʻlinishi 

Maʼmuriy jihatdan Xasi tepaliklari avval Xasi tepaliklari tumani tarkibida boʻlgan. Ushbu tuman 1976-yil 28-oktyabrda Sharqiy Xasi tepaliklari tumani va Gʻarbiy Xasi tepaliklari tumaniga ajratilgan. 1992-yil 4-iyunda esa Ri-Bxoy tumani Sharqiy Xasi tepaliklari tumanidan ajratib tashkil etilgan.
 Demografiyasi 
2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, hudud aholisi 1 468 223 kishini tashkil etgan.
 Dini 
Xasi tepaliklarida yashovchilarning katta qismi — 1 128 769 kishi nasroniylik dinining turli oqimlariga mansub boʻlib, ularning aksariyati presviterianlar va katoliklardir. 182 353 kishi asosan hinduizmga eʼtiqod qiladi, ular koʻproq mahalliy boʻlmagan aholi (bengallar, nepallar, biharliklar, marvarlar va boshqalar). 127 735 nafar xasi qabilasi aʼzolari hanuzgacha oʻzlarining mahalliy diniy anʼanasi – „Ka Niam Khasi“ga amal qiladi. Islom esa ozchilikni tashkil etadi, taxminan 17 471 kishi musulmon hisoblanadi. Yana 0,81 foiz aholining boshqa dinlarga mansubligi qayd etilgan.
 Tili 

Xasi tili 1 149 178 kishi uchun ona tilidir, 88 533 kishi esa garo tilida soʻzlashadi. 3- va 4-oʻrinlarda mos ravishda bengal tili (56 086 kishi) hamda nepal tili (48 010 kishi) turadi. Sharqiy Xasi tepaliklari tumanida esa koʻp sonli qabila boʻlmagan aholining yashashi tufayli til jihatidan katta xilma-xillik kuzatiladiDDW-C16-STMT-MDDS-0000.xlsx.
 Manbalar 

 Adabiyotlar 



Turkum:Meghalaya tepaliklari