Hatif Isfahoniy

Hatif Isfahoniy () – Eronning Safaviylar sulolasi qulashi va undan keyingi tartibsizliklar davrida Isfahonda yashagan 18-asr shoiri. U adabiyotdagi Bazgasht-e adabi (Adabiyga qaytish) harakatining dastlabki va yetakchi aʼzolaridan biri boʻlib, bu harakat Eron va fors tilida soʻzlashuvchi Hindistonda hukmronlik qilgan Hind uslubining haddan tashqari „sunʼiy“ tabiatiga norozilik sifatida klassik Fors sheʼriyati asoslariga qaytishni himoya qilgan.

Hatif 18-asrning birinchi yarmida Isfahonda tugʻilib, hayotining koʻp qismini shu yerda oʻtkazgan. Uning oilasi Safaviylar davrida Ordubaddan Isfahonga koʻchib kelgan. U anʼanaviy fanlarni Nosir Tolib (vafoti 1777)dan, adabiy sanʼatni esa Mir Sayyid Ali Mushtoq (vafoti 1757/1758)dan oʻrgangan. Isfahonda Mir Sayyid Ali Mushtoq Hatif, Sobahi Bigdili, Tabib Isfahoniy, Ashiq Isfahoniy va Ozar Bigdili (Atashkada-yi Ozar („Ozar aloviy maʼbadi“) biografik antologiyasi muallifi) kabi taniqli olimlarni oʻz ichiga olgan adabiy guruh (keyinchalik Anjuman-i Adabī-yi Mushtāq, „Mushtoq adabiy jamiyati“ nomi bilan mashhur)ga asos solgan. Guruh uchun Sherozlik mashhur fors shoirlari Saʼdiy Sheroziy va Hofiz namuna boʻlib, ular Iroq uslubida sheʼr yozishni istashgan.

Uning taniqli asarlaridan biri – ilohiy birlikka murojaat qiluvchi arab va fors tillaridagi takrorlanuvchi naqarotli besh banddan iborat tarji‘-band sheʼridirBrowne, Edward Granville (1924). A Literary History of Persia, Volume 4. Cambridge University Press, reprinted 1959), pp. 284-297. Original text and English translation..

Hotif Isfahondan tashqari qisqa vaqt Koshonda yashagan, hayotining soʻnggi yillarini Qumda oʻtkazgan va 1783 yoki 1784-yillarda vafot etgan. Uning Sohib Isfahoniy ismli oʻgʻli va Rushha ismli qizi boʻlib, ular ham sheʼr yozishgan.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 





Turkum:1780-yillarda vafot etganlar
Turkum:18-asrda tugʻilganlar
Turkum:Isfahon yozuvchilari
Turkum:18-asr arab shoirlari
Turkum:Zand sulolasi davridagi shaxslar
Turkum:Oʻrta asr musulmon dunyosi shoirlari