Muflih at-Turkiy

Muflih at-Turkiy (; 872-yil 2-aprelda vafot etgan) – IX asr oʻrtalarida Abbosiylar xalifaligining turk harbiy zobiti. Samarradagi anarxiya voqealarida muhim rol oʻynagan va keyinchalik Iroq janubida sodir boʻlgan Zanjilar qoʻzgʻoloniga qarshi jangda halok boʻlgan.

 Faoliyati 
Muflih at-Turkiy qoʻmondon Muso ibn Bugʻo al-Kabirning yaqin hamkori boʻlgan. Uning nomi ilk bor solnomachi at-Tabariy tomonidan 865–866-yillardagi fuqarolar urushi voqealarida tilgan olingan. Bu urushda Muflih Bagʻdod shahrini qamal qilgan qoʻshin tarkibida boʻlgan. Urushdan soʻng, 867-yilda Muso Jibal hokimi etib tayinlangan. Jibalda boʻlgan davrida Muhlif Musoning oʻrinbosari sifatida xizmat qilib, bir nechta harbiy yurishlarda ishtirok etgan. Hamadon va al-Karaj yaqinida Dulofiylar hukmdori Abdulaziz ibn Abu Dulafni magʻlub etgan hamda Qum aholisiga qarshi hujum qilgan.

869-yilda Muflih Zaydiy isyonchisi al-Hasan ibn Zayd tomonidan nazorat qilinadigan Tabariston viloyatiga kirib bordi. U yerda al-Hasanni magʻlub etib, Sari va Omul hududlarini egallashga muvaffaq boʻldi. Shundan soʻng, al-Hasan qochib ketgan Daylam mintaqasiga yoʻl oldi. Biroq safar chogʻida Muso tomonidan poytaxt Samarra shahriga chaqirib olindi. Shu sababli Muflih Tabaristonni tashlab ketdi va al-Hasan ushbu hududda yana qayta oʻz hukmronligini tikladi.

Samarraga qaytib kelgach, Muflih xalifa al-Muhtadiyning () qisqa hukmronligi davrida Musoning yaqin tarafdorlaridan biriga aylandi. U Musoning raqibi boʻlgan sarkarda Solih ibn Vosifning hokimiyatdan agʻdarilishida ishtirok etdi, shuningdek, xalifani taxtdan agʻdarish fitnasida ham qatnashgan deb gumon qilindi. 870-yilda Muso, Muflih va Bayakbak Yuqori Mesopotamiyaga joʻnab ketdi va u yerda xorijiylar yetakchisi Musavvirga qarshi jang qilib, uni qochishga majbur etdilar. Shu safar davomida Muso va Muflih al-Muhtadiy ularni lavozimdan olib tashlash, hibsga olish yoki oʻldirish rejasini tuzayotganini eshitib, yurishni tark etishdi va qoʻshinlari bilan birga Samarra tomon yoʻl olishdi. Yuzaga kelgan siyosiy inqiroz davomida al-Muhtadiy taxtdan agʻdarildi va oʻldirildi, Muso va Muflih esa poytaxtga qaytishga muvaffaq boʻldi.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 









Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:872-yilda vafot etganlar