Bobil jangi (636)

Bobil jangi – 636-yilda Sosoniylar imperiyasi va Roshidun xalifaligi qoʻshinlari oʻrtasida boʻlib oʻtgan jang. Musulmon arablar jangda gʻalaba qozonib, Ktesifonni zabt etish boʻyicha oʻz yurishlarini davom ettirgan.

 Tarixi 
Qodisiya jangida musulmonlar gʻalaba qozonganidan soʻng, xalifa Umar Sosoniylar imperiyasining poytaxti Ktesifonni zabt etish vaqti yetdi, degan qarorga keldi. Zuhra ibn al-Haviyya boshchiligidagi harbiy kuchlar oldindan yoʻlga chiqib, Najafni egallab oldi va oʻsha yerda qolgan qoʻshinlarning unga yetib olishini kutdi. Soʻngra Furot daryosini kesib oʻtib, Ktesifon tomon yoʻlga tushdi. Furot daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan Burs shahridagi gʻalabali Burs jangidan soʻng toʻxtab, musulmon qoʻshinlarining asosiy qismi yetib kelishini kutib turdi. Keyingi qadam Bobil edi. Hudud Furot daryosining qarama-qarshi tomonida joylashgan, mustahkam shahar boʻlib, u yerda Sosoniy kuchlarining katta qismi bor edi. Bobil strategik jihatdan muhim shahar boʻlib, Dajla va Furot oʻrtasidagi Savad hududiga kirish uchun uchun kirish kaliti boʻlib xizmat qilardi.

 Jang 
636-yil dekabr oyining oʻrtalariga kelib, musulmonlar Furotni egalladi va Bobil oldida qarorgoh qurdi. Bobildagi Sosoniy qoʻshinlari Piruz Xusrav, Hormuzan, Mihran Razi va Naxiragan tomonidan boshqarilgan deb aytiladi. Sosoniylar musulmonlarga jiddiy qarshilik koʻrsatishga qodir emas edi. Hormuzan oʻz qoʻshinlari bilan Ahvoz viloyatiga, boshqa fors generalari esa shimolga chekinishdi.

 Urush oqibati 
Sosoniylar qoʻshinlari olib chiqib ketilgach, Bobil fuqarolari rasman taslim boʻlishdi. Jizya toʻlash evaziga ularni himoya qilish sharti qoʻyildi. Ularning baʼzilari gʻalaba qozongan musulmonlar bilan Sosoniylarga qarshi hamkorlik qilib, fors qoʻshinlarining joylashuvi haqida qimmatli maʼlumotlar taqdim etishdi. Baʼzi bobilliklar yoʻllar va koʻpriklar qurishda ishlatilgani aytiladi. Musulmon qoʻshinlarining asosiy qismi Bobilda joylashgan boʻlsa-da, Zuhra ibn al-Haviyya Saʼd ibn Abu Vaqqosdan shaharni tark etgan Sosoniylarni taʼqib qilish buyrugʻini oldi. Bunga sabab Sosoniylarning musulmonlarga qarshi qaytadan qarshilik koʻrsatishlarining oldini olish edi.
 Manbalar 

Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:636