Ants Laikmaa

Ants Laikmaa (1866-yil 5-may, Araste – 1942-yil 19-noyabr, Kadarpiku) – estoniyalik rassomlla Rosenfeld, Norton T. Dodge, Jane Voorhees, Art of the Baltics: The Struggle for Freedom of Artistic Expression Under the Soviets, 1945-1991, Rutgers University Press, 2001, , p34.

 Hayoti 
Ants Laikmaa Märjamaa tumanigi Araste qishlogʻida joylashgan Paiba fermasida tugʻilgan. U kambagʻal eston oilasining oʻn uchinchi farzandi edi. Velise, Haapsalu va Lihula maktablarida taʼlim olgan. Onasi u yosh paytida vafot etgan. Laikmaa rassomlikka boʻlgan qiziqishini erta yoshda kashf etgan. 1891-1893 va 1896-1897-yillarda Düsseldorf sanʼat akademiyasida tahsil olgan. 1897-yildan 1899-yilgacha Düsseldorfda faoliyat yuritgan. U Düsseldorf rassomchilik maktabi vakili hisoblanadi. 1899-yil kuzida Tallinga qaytib kelgan. 1900-yildan 1907-yilgacha Tallin va Haapsaluda rassom sifatida faoliyat yuritgan. Oʻz izlanishlari natijasida u Belgiya, Fransiya, Avstriya, Finlyandiya va Niderlandiya kabi davlatlarga sayohat qilgan. 1901-yilda Tallinda birinchi Estoniya sanʼat koʻrgazmasini, 1906-yilda esa Tartuda birinchi sanʼat koʻrgazmasini tashkil etgan. 1903-yilda Tallinda studiya ochgan, u yerda Otto Krusten singari shogirdlariga ham taʼlim bergan. 1907-yilda esa Estoniya sanʼat uyushmasini (Eesti Kunstiselts) tashkil etgan.

1904-yilda 38 yoshli Laikmaa oʻsha davrning eng taniqli shoiralaridan biri boʻlgan 21 yoshli Marie Under bilan uchrashib, uni sevib qolgan. Shu yili u Underning ikkita portretini chizgan, ushbu rasmlar Laikmaaning eng mashhur asarlari hisoblanadi. 1907-1909-yillarda u asosan Finlyandiyada boʻlgan. 1909-1913-yillarda esa Yevropaning yirik sanʼat shaharlariga sayohat qilgan. 1910-yildan 1912-yilgacha Kapri va Tunisda yashagan. 1913-yildan 1931-yilgacha Laikmaa Tallinnda mustaqil rassom va sanʼat oʻqituvchisi sifatida faoliyat yuritgan. Uning shogirdlari orasida yosh Alfred Rozenberg ham bor edi. 1927-yilda u „Miku“ tahallusi ostida ijod qiluvchi modeldan Aino Marie (1969-yilda vafot etgan) ismli qiz farzand koʻrdi. 1932-yilda u Kadarpiku qishlogʻidagi oʻz fermasiga koʻchib oʻtgan va umrining oxirigacha shu yerda yashab, ijod qilgan. Ants Laikmaa 1942-yil noyabr oyida Kadarpikuda vafot etgan va shu yerda dafn etilgan. Rassom bir umr boʻydoq oʻtgan.

 Faoliyati 
Ants Laikmaa asosan pastel rangtasviri bilan tanilgan. U Estoniyaga impressionizm yoʻnalishini olib kirgan va koʻpincha yorqin ranglardan foydalanib manzaralar chizgan. U siyosiy faoliyat bilan ham shugʻullangan. Eng muhimi, Laikmaa Estoniya sanʼatini oʻrganish va targʻib qilishga katta hissa qoʻshgan hamda Tartu shahrida joylashgan Estoniya milliy muzeyining asoschilaridan biri hisoblanadi.

 Mashhur asarlari 
 Avtopoetret (1902)
 Lääne neiu (1903)
 Marie Under portreti (1904)
 Vigala taat (1904)
 August Kitzberg portreti (1915)

 Galereya 

 Manbalar 

 Havolalar 

 Ants Laikmaa house-museum

Turkum:Estoniya kishilari