Muzayya jangi

Muzayya jangi () – musulmon arab qoʻshini va Sosoniylar imperiyasi oʻrtasida kechgan jang. Xolid ibn Valid Ayn at-Tamrdan Dumat al-Jandalga Iyod ibn Gʻanmga yordam berish uchun yoʻl olganida forslar Xolid oʻz qoʻshinining katta qismini olib Arabistonga qaytib ketganida ishongan edi. Shu sababli forslar musulmonlarni sahroga haydab chiqarib, yoʻqotilgan hududlarni qaytarib olishga va obroʻ-eʼtiborlarini qayta tiklashga qaror qildilar. Ular aynan Xolid ibn Valid bilan yana jang qilishni istamas edilar, biroq Xolidsiz musulmonlarga qarshi kurashga kirishga tayyor edilar.

 Hujum 
Xolid ibn al-Volid hujum qilish uchun harakat boshlashga buyruq berdi. Uchta alohida boʻlinma Husayd, Xanafis va Ayn at-Tamrdan Xolid tomonidan aniq belgilangan alohida yoʻnalishlar boʻylab harakat qilishga va Musayyadan bir necha mil uzoqlikdagi joyda va vaqtda toʻplanishga buyruq berildi. Ushbu yurish rejada koʻrsatilganidek amalga oshirildi va uchta boʻlinma belgilangan joyga yigʻildi. Xolid ibn Valid hujum vaqtini hamda uch boʻlinmaga dushmanning uch tomonidan hujum qilishni belgilab berdi. Imperiya qoʻshini musulmonlarning ularga uch tomondan zarba berishidan hujum vaqtida xabardor boʻldi. Tunda amalga oshirilgan ushbu hujum oqibatida imperiya askarlari oʻzini yoʻqotib qoʻydi va ularning qarorgohida vahima yuzaga keldi. Bir boʻlinmadan qochgan imperiya askarlari boshqa tomondan hujum amalga oshirayotgan dushman harbiylariga duch keldi va bu narsa tartibsizlikni kuchaytirdi. Jang oqibatida minglab askarlar halok boʻldi. Musulmonlar dushmanning butun qoʻshini yoʻq qilishga harakat qilishdi, biroq shunga qaramay, koʻplab eronliklar hamda nasroniy arablar qorongʻilikdan foydalanib, qochishga muvaffaq boʻldilar.

 Urush oqibati 
Muzayya jangidan soʻng omon qolgan nasroniy arablar va fors askarlari Saniyyadagi arab qoʻshini tarkibiga qoʻshilishdi. Ular keyinchalik Saniy va Zumayl janglarida yoʻq qilingan.

 Adabiyotlar 
 A. I. Akram, The Sword of Allah: Khalid bin al-Waleed, His Life and Campaigns, Nat. Publishing. House, Rawalpindi (1970) .

 Havolalar 
 A. I. Akram, The Sword of Allah: Khalid bin al-Waleed, His Life and Campaigns Lahore, 1969

Turkum:633
Turkum:Xolid ibn al-Volidning janglari
Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi janglar