Jabril ibn Buxtishu

Jabril ibn Buxtishu (Jibril ibn Baxtisha), shuningdek, Baxtishu sifatida ham qayd etilgan, VIII–IX asrlarda yashagan tabib. Buxtishu nomi bilan mashhur boʻlgan ossuriyalik nestoriy tabiblar sulolasiga mansub boʻlgan. Nestoriy mazhabiga eʼtiqod qilgan va suryoniy tilida soʻzlashgan.

Jabril ibn Buxtishu Gundishopurdagi fors tibbiyot akademiyasi anʼanalarini davom ettirgan boʻlib, mashhur tabib Jirjis ibn Jibrilning nabirasi edi.

Jabril sakkizinchi asrning ikkinchi yarmida yashagan va dastlab Jaʼfar Barmakiyga, 805–806-yillarda xalifa Horun ar-Rashidga, keyinchalik esa xalifa al-Maʼmunga tabiblik qilgan. 828–829-yillarda vafot etgan va al-Madain (Ktesifon)dagi Avliyo Sergios monastiriga dafn etilgan.

Jabril tibbiyotga oid turli asarlar yozgan va Bagʻdodda ilm-fan rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatgan. Unga tegishli asarlar orasida Nosir ad-Davla uchun yozilgan „Kitob Tabaʼi al-hayovon va-xavossiha va-manafiʼ aʼhaʼiho“ (Hayvonlarning tabiati, ularning xususiyatlari va aʼzolarining foydalari haqida kitob), „Risola fi al-tibb va-al-ahdas an-nafsoniyya“ (Tibbiyot va ruhiy hodisalar haqida risola) va „Kitob naʼt al-hayavon“ (Hayvonlarning tavsifi kitobi) kiradi. Jabril yunon tilidagi tibbiyotga oid qoʻlyozmalarni qoʻlga kiritish uchun harakat qilgan va tarjimonlarni moddiy va maʼnaviy tomondan qoʻllab-quvvatlagan.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 

 F. Wüstenfeld, Arabische Aerzte (15-16, 1840).
 Lucien Leclerc, Médecine arabe (vol. 1, 99-102, 1876).
 Max Meyerhof, New Light on Hunain ibn Ishaq (Isis, VIII, 717, 1926).

 Qoʻshimcha oʻqish uchun