Tafsir al-Vajiz

Al-Tafsir al-Vajiz ( Qisqa tafsir) – XI asr islom olimi al-Vohidiy tomonidan yozilgan dastlabki klassik sunniy Qurʼon talqini (tafsir) asarlaridan biri. Bu al-Vohidiyning uchta tafsir asarining eng qisqasi boʻlib, „choʻntak tafsirlari“ deb ataladigan, Qurʼonning eng muhim tushuntirishlarini kichik hajmda jamlovchi asarlar turkumiga kiradi.

 Uslubi 
Tafsir al-Vajizda oyatlar, iloji boʻlganda, Qurʼonning oʻzi bilan emas, balki mavjud boʻlgan hadislar yordamida tushuntirilgan. Muallif sahobalar va tobeinlarning sharhlaridan ham foydalangan. Shuningdek, u Qurʼoniy atamalarni tushuntirishda tilshunoslik usullaridan foydalanib, nozil boʻlish sabablarini ham yoritgan. Asarning asosiy maqsadi Ibn Abbos anʼanalari yoki uning zamondoshlarining rivoyatlariga asoslangan yagona talqinni taqdim etishdir. Shuningdek, u dastlabki mutafakkirlar tomonidan tushuntirilmagan qiyin soʻzlarning izohini berishga harakat qilgan.

Bundan tashqari, „al-Vajiz“ fors tiliga tarjima qilingan boʻlib, bu asarning klassik arab tilini yaxshi bilmaydigan keng jamoatchilikka moʻljallanganligini koʻrsatadi. Kitob barcha musulmonlar uchun foydali boʻladigan soddalashtirilgan va qisqartirilgan tafsir sifatida yozilgan.

 Merosi 
Al-Vajiz Qurʼonga oid birinchi qisqa oʻrta asrlar sharhi boʻlib, jamoatchilikning qulay manbaga boʻlgan ehtiyojiga javoban yozilgan. Al-Vohidiy yangi narsa yaratish zarurligini tushungan edi. Gʻazzoliy asarining mos uzunligini taʼkidlashi, bunday sharhlarning juda kamligini yana bir bor koʻrsatadi. Shunday qilib, al-Vohidiy bu sohada kashshof boʻlgan. Valid Solih al-Vojiz haqida shunday deydi: „Bu asar oʻzining qulayligi tufayli Qurʼonga oid qisqa sharhlar orasida olti asrdan ortiq, toki XVI asrda paydo boʻlgan va oʻz navbatida al-Vojizga asoslangan Tafsir al-Jalolayn yozilgungacha hukmronlik qildi“.

 Yana qarang 

 Tafsir al-Bosit
 Tafsir al-Vosit
 Tafsir asarlari roʻyxati
 Sunniy kitoblar roʻyxati

 Manbalar 

Turkum:Sunniy tafsirlar
Turkum:XI asr arab tilidagi kitoblar