Boboyi Laqlaqagiy

Hazrat Boboyi Laqlaqagiy (asl ismlari: Hazrat Xoja Niyoz Xorazmiy) — XI–XII asrlarda yashab o‘tgan yirik mutasavvif, valiy, xojagon tariqati yo‘lboshchilaridan biri. U kishining nomi xalq orasida "Hazrat Bobo" sifatida mashhur.

 Hayoti 
Hazrat Boboyi Laqlaqagiy XI asrning 70-yillarida tug‘ilgan. Manbalarga ko‘ra, u Hazrat Abduholiq G‘ijduvoniyning ustozlaridan biri bo‘lgan. Yosh Abduholiq G‘ijduvoniy G‘ijduvondan Rometanga kelib, Hazratning huzurida taʼlim olgan. Bu safarlarda u "Puli Laqlaqa" (tebranadigan ko‘prik)dan o‘tardi, ushbu ko‘prik Hazrat tomonidan qurdirilgan edi.

 Laqlaqa nomi 
"Boboyi Laqlaqagiy" laqabi, Hazrat yashagan hudud — qadimiy "Laqlaqa"dan olingan. Bu joy hozirgi Buxoro viloyatining Rometan tumani hududida joylashgan.

 Faoliyati 
Hazrat Boboyi Laqlaqagiy tasavvuf ilmini keng yoygan, muridlar tarbiyasi bilan shug‘ullangan. U o‘z mehnati bilan kun kechirgan, dehqonchilik qilgan. Baʼzi manbalarda unga nisbatan "Boboi tabarkobon" (bolta bilan uruvchi bobo) degan nom ham ishlatilgan.

 Maqbarasi 
Hazratning qabri Rometan tumanining janubi-g‘arbiy qismida, qadimiy Zarafshon daryosi bo‘yida joylashgan. Bu hudud "Hazrat Bobo qabristoni" nomi bilan mashhur.

1990-yillarda maqbara qisman obod etilgan bo‘lsa-da, to‘liq restavratsiya ishlari 2015–2016 yillarda amalga oshirildi. Viloyat restavratori To‘xti aka Obidjonov boshchiligidagi jamoa maqbarani qayta tikladi. Qabr ustiga Nurata ustasi Toir aka Rahimov tomonidan yasalgan G‘ozg‘on marmaridan yodgorlik toshi o‘rnatildi. Qabr ochilganida suyaklarning yaxshi saqlangani Allohning karomati sifatida baholandi.

 Me’moriy xususiyatlari 
Maqbara 8x8 metr o‘lchamdagi kub shaklida, ikki qavatli gumbazli uslubda barpo etilgan. Bu shakl O‘rta Osiyo meʼmorchiligi anʼanalariga mos bo‘lib, Ismoil Somoniy maqbarasi singari barqaror va uzoq umr ko‘radigan tuzilishga ega.

 Merosi 
Hazrat Boboyi Laqlaqagiy xojagonlik tariqati asoschilaridan bo‘lib, o‘zidan keyingi tasavvuf yo‘nalishlariga katta ta’sir ko‘rsatgan. Uning hayoti va faoliyati O‘zbekistonda milliy-maʼnaviy meros sifatida e’zozlanadi.

 Manbalar 
 Sadriddin Salim Buxoriy. Xojagon tariqati haqida.
 H. To‘rayev. Tasavvuf va tarixiy shaxslar.
 “Buxoro tarixi” – M. Narshahiy, 944 yil.
 2015–2016 yillardagi restavratsiya hisobotlari va mahalliy tadqiqotchilar maʼlumotlari.

Turkum:Oʻzbekiston ulamolari
Turkum:Valiylar
Turkum:Oʻrta asr tasavvuf arboblari
Turkum:Buxoro viloyati