Muhammad ibn al-Mustakfiy

Abu al-Hasan Muhammad ibn al-Mustakfiy () – Abbosiylar xalifasi al-Mustakfiyning () oʻgʻli. Otasi tomonidan voris etib tayinlangan. 946-yil boshlarida Buvayhiylar hokimiyatni qoʻlga kiritishidan oldin Bagʻdodda uning nomi tushirilgan bir nechta tangalar zarb qilingan.

Muhammad Misrdagi Ixshidiylar saroyiga qochib, u yerdan Buvayhiylar va ular tomonidan tayinlangan xalifa al-Mutiyga qarshi yashirin targʻibot ishlarini boshladi. Bu harakatlar davomida u asl shaxsini yashirib, oʻzini Mahdiy – islomiy najotkor sifatida tanitdi. Uning targʻibot ishlari Iroqda, hatto Bagʻdodning oʻzidagi sunniylar va shialar orasida ham ijobiy qabul qilingan. Bu targʻibot harakatlari 967-yilda Bagʻdodni zabt etgan buvayhiy sarkardasi Muizz ad-Davla vafotidan keyin yanada kuchaydi. Uning eng muhim tarafdorlaridan biri Bagʻdoddagi Buvayhiylar qoʻmondoni, turk zodagoni Sübüktegin al-Ajamiy edi. U Muhammadni shaharga taklif qildi, uni oʻz himoyasiga oldi va uning nomidan toʻntarish uyushtirishga tayyorgarlik koʻra boshladi. Biroq Muhammadning asl shaxsi fosh boʻlgach, u al-Mutiyning qoʻliga topshirildi. Xalifa uni ogʻir jazoga hukm etmadi, faqatgina uning burnini kesishni buyurdi, bu esa Muhammadni taxt vorisligidan mahrum qilish maqsadida amalga oshirilgan edi. Keyinchalik Muhammad uning qoʻlidan qochib qutulishga muvaffaq boʻldi, biroq taxtni qoʻlga kiritish orzusi hech qachon amalga oshmadi.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 


Turkum:Abbosiy xalifalarning oʻgʻillari
Turkum:Abbosiylar xalifaligining asirlari va mahbuslari
Turkum:10-asrda tugʻilganlar
Turkum:10-asrda vafot etganlar