Sufetula jangi

Subaytila jangi () – 647-yilda Roshidun xalifaligining arab musulmon kuchlari va Afrikaning Vizantiya eksarxati oʻrtasida boʻlib oʻtgan jang.

 Tarixi 
Afrika eksarxati ichki nizolar girdobida edi. Bunga, asosan, pravoslav xalkidonlik aholining koʻpchiligi bilan monofelitizm tarafdorlari oʻrtasidagi qarama-qarshilik sabab boʻlgan. Monofelitizm – bu imperator Herakleios tomonidan 638-yilda ishlab chiqilgan va ilgari surilgan, xalkidonlik aqidasi bilan monofizitlik oʻrtasida murosaga erishishga boʻlgan urinish edi.

 Jang 
647-yilda xalifa Umarning vorisi Usmon Abdulloh ibn Saʼd ibn Abu Sarhga 20,000 askardan iborat qoʻshin bilan Afrika eksarxatiga yurish qilishni buyurdi. Musulmonlar Gʻarbiy Tripolitaniyaga bostirib kirib, Vizantiya provinsiyasi Bizaçena shimoliy chegarasigacha yetib bordilar. Arab qoʻshini yurishni tugatib, ortga Misr tomon qaytayotganida, ularni Sufetula yaqinida Gregory boshchiligidagi Vizantiya qoʻshini toʻxtatib qolishga urindi. Ammo jang paytida Gregoriy Abdulloh ibn az-Zubayr tomonidan oʻldirildi va uning qoʻshini magʻlubiyatga uchradiPringle (1981), p. 47. „Al-Bidoya vaʼn-Nihoya“ asarida aytilishicha, Gregoryning askarlari Abdullohning qoʻshinini toʻliq qurshovga olgan. Shu paytda Abdulloh ibn Zubayr Gregoryni aravasida koʻrib qolgan va Abdulloh ibn Saʼdga uni tutib olish uchun kichik guruh yuborishni taklif qilgan. Bu reja muvaffaqiyatli amalga oshirilgan va Zubayrning toʻsatdan uyushtirilgan hujumi natijasida Gregory halok boʻlgan. Bu voqeadan soʻng Vizantiya qoʻshinining ruhiyati butunlay pasayib ketgan va qoʻshin tor-mor etilgan.

 Manbalar 

Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:Vizantiya imperiyasi janglari
Turkum:647