Elizaveta Ostrogska

Malika Elizaveta Ostrogska (1539–1582), Elżbieta yoki Halshka nomlari bilan ham tanilgan, rus merosxoʻri boʻlib, shahzoda Ilya Ostrogskiy va Beata Kościeleckaning yagona farzandi edi.

 Hayoti 
Elizaveta Ostrogska 1539-yilda Ostrog qasrida, otasi vafot etganidan koʻp oʻtmay dunyoga kelgan. U otasidan katta boylikni meros qilib olgan, bu esa uni turmush qurish uchun istiqbolli nomzodlar orasida asosiylaridan biriga aylantirgan.

14 yoshida onasining irodasiga qarshi chiqqan amakisi Konstantiy Vasil Ostrogskiy uni Kaniv, Cherkassi va Jitomir starostasi Dmitriy Sangushkoga turmushga beradi. Oradan koʻp oʻtmay Dmitriy Sigizmund II Avgust I bilan yuzaga kelgan mojaro tufayli qochishga majbur boʻladi, biroq 1554-yilda Yaromerda Marcin Zborowski tomonidan qoʻlga olinib, oʻldiriladiOpis starożytnéy Polski by Tomasz Święcki.

1555-yilda qirol, yana bir bor Halshka va onasining istagiga qarshi chiqib, uni Poznan, Kalish, Lenchitsa va Brzesk Kuyavskiy voyvodasi Łukasz Górka bilan nikohdan oʻtkazishga urinadi. Lekin Elizavetaning onasi qizini Slutsk shahzodasi Semyon Olelkovichga turmushga chiqishini xohlaydi. Ona va qizi Lvovga qochib, Dominikan cherkovida yashirinishadi. Shahzoda Semyon tilanchi kiyimida cherkovga kirib, 1559-yilda malika Ostrozkaga yashirincha uylanadi. Biroq qirol bu nikohni tan olmaydi va Semyondan Elizavatani Gurkaga qaytarishini buyuradi. Cherkov qamal qilinadi, ona va qizi taslim boʻlishga va qirolning irodasini qabul qilishga majbur boʻlishadiMarriage Strategies and Inheritance Systems in Europe.

Onasi Beata Kościelecka koʻp yillar davomida Łukasz Górka bilan nikohni bekor qilishga uringan. Shu vaqt ichida shahzoda Semyon Olelkovich Slutskiy vafot etadi. Uning oʻlimidan soʻng, Elizaveta de-yure (qonuniy jihatdan) eri bilan birga ijtimoiy ishlarda qatnasha boshlaydi.

Elizaveta (Halshka) 1573-yil yanvar oyida Łukasz Górka vafot etgunigacha uning Szamotulidagi qasrida yashaydi.

Uchinchi marta beva qolganidan keyin, amakisi Konstantiy Vasil Elizavetani uni va oʻgʻli Yanushga merosining bir qismini boʻlib berishga majbur qiladi.

U 1582-yilda, 43 yoshida yolgʻizlikda va aqldan ozgan holda vafot etgan.

 Ilhomlanish 
Uning fojiali taqdiri Józef Ignasiy Kraszevskiyning „Halszka“ (Vilno, 1838) kitobi uchun asos boʻlgan.

Jan Mateyko uni „Skarganing vazlari“ (Kazanie Skargi) kartinasining orqa fondida tasvirlagan.

Szamotuły qasridagi minoralardan birida „qorongʻulik malikasi“ haqida afsona mavjud. Rivoyatga koʻra, eri uning yuzini temir niqob bilan yopib, shu minorada yillar davomida qamab qoʻygan ekan.

 Manbalar 

 Havolalar 


 Lubomir Vynar . Ostrozkiy Ukraina ensiklopediyasida. 3 (1993)


Turkum:Malikalar