Tushita

Tuṣita (sanskrit va pali) yoki Tushita – Buddizmning xohishlar olami (Kāmadhātu)dagi olti deva dunyosidan biridir. U Yāma jannati va  jannati orasida joylashgan. Boshqa jannatlar kabi, Tushitaga ham meditatsiya orqali yetib borish mumkinligi aytiladi. Bu – tarixiy toʻrtinchi Budda Gautama Budda sifatida yerga qayta tugʻilmasidan oldin Śvetaketu („Oq bayroq“) nomli bodhisattva yashagan jannatdir. Xuddi shuningdek, kelajakda beshinchi Budda – Maitreya sifatida tugʻiladigan hozirgi Nātha („Himoyachi“) bodhisattva ham aynan shu yerda istiqomat qiladi.

Koʻpchilik Buddist matnlarida aytilishicha, qirolicha Mayadevi Lumbinida oʻgʻli – shahzoda Siddhartha (keyinchalik Gautama Budda) tugʻilgach, yetti kundan keyin vafot etgan va Tushita jannatida qayta tugʻilgan. Budda maʼrifatga erishganidan yetti yil oʻtgach, Mayadevi Tāvatimsa jannatiga tushgan va u yerda Budda unga maxsus Abhidharmani oʻqigan, shuningdek, oʻsha hududda yashovchi boshqa xudolarga ham taʼlim bergan.

Hinduizmda esa, tushitalar toʻqqizta gana ilohiy guruhlardan biri sifatida tilga olinadi: adityalar, visvedevalar, vasular, tushitalar, abhasvaralar, anilalar, maharajikalar, sadhyalar va rudralar.

 Tavsiflar 

Buddizmda barcha jannat olamlari kabi,  jannati ham ilohiy mavjudotlar – devalarning yashash joyi hisoblanadi. Pali kanonidagi Visakhuposatha SuttagaVisakhuposatha Sutta (AN 8.43) koʻra, u yerda vaqt Yerga nisbatan ancha boshqacha oʻtadi:

 Buddist qarashlari 
Mahayana buddist tafakkuriga koʻra,  jannati – bu kelgusi hayotida toʻliq maʼrifatga erishishga tayyor boʻlgan barcha bodhisattvalar vaqtincha yashaydigan joydir. Bunga Cheksiz hayotning katta sutrasi (Mahayana matni)da misol keltiriladi:

Shu sababli,  jannati Maitreya bilan chambarchas bogʻlangan, va koʻplab Mahayana buddistlari aynan shu yerda qayta tugʻilish uchun qasam ichishadi, shunda ular Bodhisattvaning taʼlimotlarini tinglab, oxir-oqibat Budda boʻlganlarida birga qayta tugʻilishadi. Boshqa bodhisattvalar ham vaqti-vaqti bilan ushbu jannat olamida yashashadi.  yer bilan bir xil dunyo tizimiga kiradi, shuning uchun u nisbatan yaqin hisoblanadi; holbuki, Amitabha Buddaning olami esa butunlay alohida dunyo tizimi sifatida qaraladi.

 Manbalar 

 Havolalar 

Turkum:Buddist kosmologiyasi