Muxoriq

Abu al-Muhanno Muxoriq ibn Yahyo ibn Navus () (taxminan 800–844/5 yillarda faoliyat yuritgan) – Abbosiylar davrining eng koʻzga koʻringan qoʻshiqchilaridan biri. Barmakiylar va xalifalar Horun ar-Rashiddan tortib al-Vosiq homiyligida ijod qilgan.

 Hayoti 
Muxoriq Madma shahrida (baʼzi manbalarda Kufa deb koʻrsatiladi) tugʻilgan boʻlib, qassobning oʻgʻli edi. U mashhur qoʻshiqchi Atika binti Shuhdaning quli boʻlgan. Atika Muxoriq yoshligidayoq uning isteʼdodini payqab, uni tarbiyalagan. Keyinchalik esa uni saroy musiqachisi Ibrohim al-Mavsiliyga sotib yuborgan. Ibrohim Muxoriqning isteʼdodini qadrlab, uni oʻqitgan va hatto oʻzining vorisi sifatida koʻrgan. Ibrohimning topshirigʻi bilan u yaratgan yangi kuylarni Barmakiylarga ijro qilib bergan va shu orqali saroy muhitiga kirib kelgan. Barmakiylar uning ijrosidan shu darajada hayratda qolishganki, Ibrohim uni al-Fadl ibn Yahyo al-Barmakiyga sovgʻa qilgan, al-Fadl esa xalifa Horun ar-Rashidga () taqdim etgan. Xalifa Muxoriqning mahoratidan hayratda qolib, uni ozod qilgan va unga ehtirom koʻrsatgan, unga oʻzi bilan bir kursida oʻtirishga ruxsat bergan, shuningdek, saroy musiqachilarini xalifadan ajratib turuvchi pardani olib tashlagan. Muxoriq Horun ar-Rashidning vorislari davrida ham saroydagi obroʻsini saqlab qolgan. Ustozlari Ibrohim al-Mavsiliy va Ibn Jamining vafotidan soʻng, xalifa al-Maʼmun () davriga kelib, Muxoriq oʻz zamonasining eng mashhur qoʻshiqchisiga aylangan. Sozanda sifatida Abbosiylar xalifaligi shahzodasi Ibrohim ibn al-Mahdiy, Ibrohimning oʻgʻli Isʼhoq al-Mavsiliy va Aluyya kabi sanʼatkorlar bilan raqobat qilar edi.

 Manbalar 

Turkum:8-asrda tugʻilganlar
Turkum:844-yilda vafot etganlar