Pāramitā

Pāramitā (Sanskrit, Pali: पारमिता) yoki pāramī (Pali: पारमी) – bu Buddaviylik atamasi boʻlib, koʻpincha „kamolot“ yoki „mukammallik“ deb tarjima qilinadi. Buddaviy sharhlarda bu tushuncha koʻpincha yuksak axloqiy fazilat, yaʼni maʼrifatga erishgan zotlarga xos olijanob sifat deya tasvirlanadi.

Pāramī va pāramitā har ikkisi ham Pali tilida mavjud boʻlgan soʻzlardir, biroq Pali adabiyotida asosan pāramī shakli ishlatiladi, holbuki Mahāyāna matnlarida odatda sanskritcha pāramitā shaklidan foydalaniladi.

 Theravāda buddaviyligi 

Pāramī (kamolot fazilatlari) haqidagi Theravāda taʼlimotlari kanonik matnlarda va undan keyingi davr sharh asarlarida uchraydi. Theravāda sharhlovchisi Dhammapala bu fazilatlarni odatda bodhisattvalarga xos boʻlgan yuksak axloqiy sifatlardan biri deya taʼriflaydi.

Amerikalik olim-rohib Thanissaro Bhikkhu esa bu fazilatlarni paramī – yaʼni maʼlum xarakter ega kamolot deb taʼriflab, ular uch xil maʼrifatga erishgan mavjudot: samma sambuddha (toʻla maʼrifatli Budda), Pratyekabuddayāna (yolgʻiz maʼrifatga erishgan), yoki arahant boʻlish uchun zarur deya taʼkidlaydi.

 Mahāyāna buddaviyligi 

Mahāyāna matnlarida pāramitālar bodhisattva yoʻlida Buddalikka erishish uchun oʻzini tarbiyalashda qoʻllaniladigan „mashq asoslari“ sifatida talqin qilinadi.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 

 Apte, Vaman Shivaram (1957–59). Revised and enlarged edition of Prin. V. S. Apte's The Practical Sanskrit-English Dictionary. Poona: Prasad Prakashan.
 Bodhi, Bhikkhu (1978). The All-Embracing Net of Views. Kandy: Buddhist Publication Society.
 Bodhi, Bhikkhu (ed.) (1978, 2005). A Treatise on the Paramis: From the Commentary to the Cariyapitaka A Treatise on the Paramis]: From the Commentary to the Cariyapitaka by Acariya Dhammapala (The Wheel, No. 409/411). Kandy: Buddhist Publication Society.
 Horner, I.B. (trans.) (1975; reprinted 2000). The Minor Anthologies of the Pali Canon (Part III): 'Chronicle of Buddhas' (Buddhavamsa) and 'Basket of Conduct' (Cariyapitaka).  Oxford: Pali Text Society. .

 Rhys Davids, T.W. & William Stede (eds.) (1921-5). The Pali Text Society’s Pali–English Dictionary. Chipstead: Pali Text Society.

 Havolalar 
 T. Prince tomonidan yozilgan „Voz kechish“ maqolasi – Buddaviylikdagi voz kechish tushunchasi haqida bepul maqola.
 Lama Zopa Rinpochening „Olti Kamolot Fazilati“ haqidagi qarashlari 
 Zen anʼanasi nuqtayi nazaridan olti pāramitā (kamolot fazilatlari)

 Theravāda buddaviylik: „Oʻnta Pāramī“ mavzusidagi Dhamma soʻzi (Ajahn Sucitto)
 Paramitalar nima? – Buddizm boshlanuvchilar uchun portali.

Turkum:Buddizmning falsafiy tushunchalari