Markaziy maʼmuriy okrug

Markaziy maʼmuriy okrug () – Moskva shahrining 12 ta maʼmuriy okrugidan biri boʻlib, shaharning markazida joylashgan va tarkibida 10 ta tuman mavjud. Okrug hududida koʻplab teatrlar, shuningdek, 6 ta Moskva vokzali – Belorusskiy, Leningradskiy, Yaroslavskiy, Kazanskiy, Kurskiy va Paveletskiy vokzallari joylashgan (boshqa vokzallar (2021-yilda ochilgan Sharqiy vokzaldan tashqari) Savyolovskiy, Kiyevskiy va Rijskiy vokzallari rasmiy jihatdan okrug hududidan tashqarida joylashgan boʻlsa-da, amalda uning chegaralariga yetarlicha yaqin joylashgan). Shuningdek, Rossiya Federatsiyasining koʻplab vazirliklari, Kreml, Rossiya hukumati, Davlat dumasi hamda Federatsiya Kengashi ham aynan shu okrugda joylashgan. Okrug hududining katta qismida turli xil ofis binolari, jumladan, uning gʻarbiy chekkasida esa „Moskva-Siti“ majmuasi joylashgan.

Okrug chegaralari shaharning 1912-yilgacha boʻlgan maʼmuriy chegaralari bilan deyarli mos keladi (bundan mustasno – Sharqiy ma’muriy okrug tarkibiga kiruvchi Sokolniki hamda Gʻarbiy ma’muriy okrug tarkibiga kiruvchi Dorogomilovo tumani).

 Aholisi 
+ Markaziy maʼmuriy okrug aholi soni 2002 2009 2010 2012 2013 2014 2015 2016 701 353 694 941 741 967 748 032 752 310 757 137 760 690 768 280 2017 2018 2019 2020 2021 2023 2024 769 630 775 881 782 048 783 886 772 258 771 733 774 430

 Milliy tarkib 
2020-yilgi aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra okrugda quyidagi millat vakillari istiqomat qiladi (0,1% dan kam ulushga ega boʻlgan millatlar va „Boshqalar“ boʻyicha izoh – „Boshqalar“ satriga qarang).

Millat Soni, nafar  FoizRuslar 544 591  70,52%Tatarlar  4607  0,60%Armanlar  4364  0,57%Yahudiylar  2648  0,34%Ukrainlar  2236  0,29%Gruzinlar  1915  0,25%Ozarbayjonlar  1382  0,18%Oʻzbeklar  1175  0,15%Qirgʻzlar  919  0,12%Vyetnamliklar  903  0,12%Boshqalar  207 518  26,86%Jami 772 258  100,00%

 Tumanlar 
Markaziy maʼmuriy okrug 10 ta tuman (rayon)ga boʻlingan:

 Arbat tumani
 Basmanniy tumani
 Krasnoselskiy tumani
 Meshchanskiy tumani

 Presnenskiy tumani
 Taganskiy tumani
 Tverskoy tumani
 Xamovniki tumani

 Yakimanka tumani
 Zamoskvorechye tumani

   Tuman nomi Mos munitsipal okrug Maydoni gektar Aholisi (2020), ming kishi Aholi zichligi (2020), kishi / km² Turar-joy maydoni(2008), ming m² Oʻrtacha yashash maydoni (har bir kishiga)m² / kishi. 1  Arbat  Arbat 288 36 246 12585.42 754 28,03 2  Basmanniy  Basmanniy 837 111 289 13296.18 1995 19,85 3  Zamoskvorechye  Zamoskvorechye 495 55 293 11170.3 1168 22,99 4  Krasnoselskiy  Krasnoselskiy 496 45 851 9244.15 914 21,11 5  Meshchanskiy  Meshchanskiy 576 55 635 9658.85 1393 25,28 6  Presnenskiy  Presnenskiy 1185 127 506 10760 3029 26,07 7  Taganskiy  Taganskiy 801 134 759 16823.85 2722 25,32 8  Tverskoy  Tverskoy 727 75 735 10417.47 2022 27,4 9  Xamovniki  Xamovniki 1192 105 094 8816.61 2530 25,43 10  Yakimanka  Yakimanka 480 27 022 5629.58 826 35,91

 Asosiy koʻchalari 

 Arbat (Arbat)
 Bolshaya Dmitrovka (Bolshaya Dmitrovka)
 Bolshaya Nikitskaya (Bolshaya Nikitskaya)
 Bolshaya Yakimanka koʻchasi (Ulitsa Bolshaya Yakimanka)
 Bulvar halqasi (Bulvarnoe kolso)
 Gazetniy tor koʻchasi (Gazetniy pereulok)
 Goroxovskiy tor koʻchasi (Goroxovskiy pereulok)
 Kazakov koʻchasi (Ulitsa Kazakova)

 Komsomol prospekti (Komsomolskiy prospekt)
 Kremlyovskaya sohili (Kremlyovskaya naberejnaya)
 Lesnaya koʻchasi (Lesnaya ulitsa)
 Lubyanskaya maydoni (Lubyanskaya ploщad)
 Maliy Demidovskiy tor koʻchasi (Maliy Demidovskiy pereulok)
 Mira prospekti (prospekt Mira)
 Noviy Arbat (Noviy Arbat)
 Oxotniy ryad (Oxotniy ryad)

 Petrovka koʻchasi (Ulitsa Petrovka)
 Qizil maydon (Krasnaya ploщad)
 Sadovoye halqasi (Sadovoe kolso)
 Tokmakov tor koʻchasi (Tokmakov pereulok)
 Tverskaya koʻchasi (Tverskaya ulitsa)
 Vozdvijenka (Vozdvijenka)
 Yelizavetinskiy tor koʻchasi (Yelizavetinskiy pereulok)

 Izohlar 

 Manbalar 

 Adabiyotlar 
 Istoriya moskovskix rayonov: ensiklopediya. K. A. Averyanov muharrirligida. – Moskva: Astrel, 2008. – 36–120 betlar. – ISBN 978-5-271-11122-8.

 Havolalar 
 Moskva Markaziy maʼmuriy okrugi portali 

Turkum:Moskva maʼmuriy okruglari