2024–25-yilgi UEFA Millatlar ligasi (A ligasi)

2024–25-yilgi UEFA Millatlar ligasi A ligasi – UEFA Millatlar ligasining 2024–25-yilgi mavsumi doirasidagi eng yuqori darajadagi divizion hisoblanadi. Bu musobaqa UEFA ga aʼzo 55 ta milliy erkaklar terma jamoalari ishtirok etadigan xalqaro futbol turnirining toʻrtinchi mavsumidir. A liga bosqichi 2024-yil sentabr oyida boshlangan va musobaqa gʻolibini aniqlash uchun 2025-yil iyun oyida boʻlib oʻtgan Millatlar ligasi final bosqichi bilan yakunlandi.

A ligasida ilk bor chorak final bosqichi oʻtkazildi – unda har bir guruhning gʻoliblari va ikkinchi oʻrinni egallagan jamoalar ishtirok etdi. Chorak final gʻoliblari Millatlar ligasi final bosqichiga yoʻl oldi.

Ispaniya 2023-yilgi final bosqichida gʻalaba qozongan holda amaldagi chempion hisoblangan.

 Format 
A ligasi UEFA Millatlar ligasining 2024–25-yilgi kirish roʻyxatidagi reytingi eng yuqori boʻlgan 16 ta terma jamoadan iborat boʻlib, ular toʻrttadan toʻrt guruhga boʻlingan. Har bir jamoa oʻz guruhidagi raqiblari bilan uyda va safarda umumiy oltita oʻyin oʻtkazdi. Uchrashuvlar 2024-yil sentabr, oktyabr va noyabr oylarida, har oyda ikki oʻyindan oʻtkazilgan.

2023-yil 25-yanvarda UEFA Ijroiya qoʻmitasi Millatlar ligasi uchun guruh bosqichidan keyingi bosqichlarga oid oʻzgartirilgan formatni tasdiqladi. Ushbu yangi formatga koʻra, quyidagi oʻzgarishlar A ligasida amaliyotga joriy etildi:

 2025-yil mart oyida yangi chorak final bosqichi joriy etildi. Bu oʻzgarish 2024-yil noyabrida yakunlangan guruh bosqichi bilan 2025-yil iyunida boʻlib oʻtadigan Millatlar ligasi final bosqichi oʻrtasida izchillikni taʼminlash maqsadida amalga oshirildi.
 Avvalgi mavsumlardan farqli oʻlaroq, bu safar har bir guruhning gʻoliblari bilan birga ikkinchi oʻrinni egallagan jamoalar ham chorak final bosqichiga yoʻl oldi. Ilgari faqat guruh gʻoliblari final bosqichiga chiqar edi.
 A ligasidagi toʻrtta uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar, ushbu mavsumdan boshlab joriy etilgan oʻtish oʻyinlari doirasida B ligasining toʻrtta ikkinchi oʻrin egalari bilan bellashdi.

Har bir guruhda oxirgi oʻrinni egallagan jamoalar avvalgidek toʻgʻridan-toʻgʻri B ligasiga tushirildi. Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar esa B ligasining ikkinchi oʻrin egalari bilan 2026–27-yilgi UEFA Millatlar ligasining A ligasida qolish yoki B ligasiga tushirilish masalasini hal qilish uchun bahslashdi. Oʻtish oʻyinlari 2025-yil mart oyida ikki oʻyindan iborat formatda oʻtkazildi – barcha ikkinchi oʻyinlar A ligasi vakillarining maydonida boʻlib oʻtdi.

Chorak final bahslari ham ikki oʻyindan iborat tarzda, uy va safar uchrashuvlari shaklida oʻtkazildi. Har bir juftlikda guruh gʻolibi boshqa bir guruhdan chiqqan ikkinchi oʻrin egasi bilan toʻqnashdi. Ikkinchi oʻyin esa guruh gʻolibining maydonida boʻlib oʻtdi. Chorak finalda gʻalaba qozongan toʻrt jamoa final bosqichiga yoʻl oldi.

Millatlar ligasi final bosqichi avvalgi formatini saqlab qolgan boʻlib, 2025-yil iyun oyida pley-off shaklida oʻtkazildi. Ushbu bosqich yarimfinal uchrashuvlari, uchinchi oʻrin uchun bahs va final oʻyinidan iborat. Yarimfinal juftliklari ochiq qur’a tashlash yoʻli bilan aniqlandi. Mezbon mamlakat UEFA Ijroqoʻmi tomonidan tanlandi ishtirokchi jamoalardan biriga topshirildi. Finalda gʻalaba qozongan jamoa UEFA Millatlar ligasi chempioniga aylandi.

Ikki oʻyindan iborat barcha juftliklarda umumiy hisobda koʻproq gol urgan jamoa gʻolib deb topildi. Agar umumiy hisob teng boʻlganida, safarda urilgan gollar qoidasidan foydalanilmay, qoʻshimcha boʻlimlar oʻtkazildi. Qoʻshimcha boʻlimlardan keyin ham hisob teng qolsa, gʻolibni aniqlash uchun penaltilar seriyasi oʻynaldi.

 Jamoalar 
A ligasidagi 16 ta jamoa tarkibiga 2022–23-yilgi A ligasi umumiy reytingida yuqori oʻrinni egallagan 12 ta jamoa hamda 2022–23-yilgi B ligasidan koʻtarilgan 4 ta jamoa kiradi.

 Jamoalardagi oʻzgarishlar 
Quyida 2022–23-yilgi mavsumdan keyingi A ligasi jamoalaridagi oʻzgarishlardir:
+QoʻshilganlarMillatlar ligasining B ligasidan koʻtarilganlar+Tark etganlarMillatlar ligasining B ligasiga tushirilganlar
Bosniya va Gersegovina bir mavsumlik tanaffusdan soʻng A ligasiga qaytdi. Ular 2022–23-yilgi B ligasi guruh bosqichida birinchi oʻrinni egallab, 2022-yil 23-sentabr kuni Chernogoriyaga qarshi 1–0 hisobida gʻalaba qozonish orqali koʻtarilish yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. Isroil, Shotlandiya va Serbiya UEFA Millatlar ligasi tarixida ilk bor eng yuqori divizion – A ligasiga koʻtarilishdi. Ularning barchasi deyarli bir xil yoʻlni bosib oʻtishdi: ilk mavsumda C ligasida ishtirok etib, keyingi ikki mavsumni B ligasida oʻtkazishdi, soʻng A ligasiga koʻtarilishdi.

 Savatchalar 
2024–25-yilgi kirish roʻyxatida UEFA jamoalarni 2022–23-yilgi Millatlar ligasining umumiy reytingiga asoslanib joylashtirdi. Bu reytingni tuzishda ligalar oʻrtasidagi koʻtarilish va tushishlar hamda 2023-yilgi UEFA Millatlar ligasi final bosqichi natijalari inobatga olindi. Guruh bosqichi uchun savatchalar 2023-yil 2-dekabrda tasdiqlandi va ular kirish roʻyxatidagi reytingga asoslangan edi.
+1-savatchaJamoa (amaldagi chempion)1234+2-savatchaJamoa5678+3-savatchaJamoa9101112+4-savatchaJamoa13141516
Guruh bosqichi uchun qur’a tashlash marosimi 2024-yil 8-fevral kuni Fransiyaning Parij shahridagi Maison de la Mutualité markazida, mahalliy vaqt bilan 18:00 (CET) da boʻlib oʻtdi. Har bir guruhga har bir savatchadan bittadan jamoa tushdi.

 Guruhlar 
Uchrashuvlar taqvimi UEFA tomonidan qurʼa tashlanganidan bir kun oʻtib, yaʼni 2024-yil 9-fevral kuni tasdiqlandi.

Vaqtlar UEFA tomonidan keltirilganidek CET/CEST boʻyicha koʻrsatilgan. Mahalliy vaqtlar boshqacha boʻlsa, ular qavs ichida berilgan.

 1-guruh 

 2-guruh 

 3-guruh 

{{Football box
|id=Niderlandiya v Vengriya
|date=
|time=20:45
|team1=
|score=4–0
|report=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2040170/
|team2=
|goals1=
 Weghorst 
 Gakpo 
 Dumfries 
 Koopmeiners 
|goals2=
|stadium=Johan Cruyff Arena, Amsterdam
|attendance=51,611<ref>

 4-guruh 

 Pley-off 
 Jadval 

 Chorak final 

Chorak final qur’asi 2024-yil 22-noyabr kuni, soat 12:00 (CET) da, Shveysariyaning Nyon shahridagi UEFA shtab-kvartirasida boʻlib oʻtdi. Qur’a jarayoni chorak final, yarim final va oʻtish oʻyinlari uchun boʻldi. Qur’ada bir guruhdagi jamoalar bir-biriga qarshi tushishi mumkin emas edi. Avvaliga guruhlarning ikkinchi oʻrin egalari chorak final juftliklariga (1 dan 4 gacha) qur’a orqali joylashtirildi, shundan soʻng guruh gʻoliblari olinib, mos ravishda navbatdagi (raqamlar boʻyicha) mavjud chorak final juftligiga qoʻshildi.

 Savatchalar 
Quyida 2024-yil noyabr holatidagi UEFA Millatlar ligasining vaqtinchalik umumiy reytingi qavs ichida koʻrsatilgan.
+Chorak final qur’asining savatchalariGuruhGʻoliblarIkkinchi oʻrin egalariA1 (3) (8)A2 (4) (5)A3 (2) (6)A4 (1) (7)

 Natijalar 
Birinchi oʻyinlar 2025-yil 20-mart kuni, javob oʻyinlari esa 23-mart kuni boʻlib oʻtdi.

 Oʻyinlar 
Vaqtlar UEFA tomonidan koʻrsatilganidek CET (UTC+1) boʻyicha berilgan (agar farqli boʻlsa, mahalliy vaqt qavs ichida keltirilgan).

Umumiy hisob 5–5; penaltilar seriyasida Ispaniya 5–4 hisobida gʻalaba qozondi.

Umumiy hisobda 2–2; penaltilar seriyasida Fransiya 5–4 hisobida gʻalaba qozondi.

Portugaliya umumiy 5–3 hisobida gʻalaba qozondi.

Germaniya umumiy 5–4 hisobida gʻalaba qozondi.

 Millatlar ligasi final bosqichi 

UEFA chorak finaldagi Italiya va Germaniya oʻrtasidagi juftlik gʻolibini (yakunda Germaniyani) final bosqichiga mezbon etib tayinladi. Yarim final juftliklari ochiq qur’a tashlash yoʻli bilan 2024-yil 22-noyabr kuni, soat 12:00 (CET) da Shveysariyaning Nyon shahrida joylashgan UEFA shtab-kvartirasida, A ligasi chorak finali va koʻtarilish/tushish oʻyinlari qur’asi bilan birgalikda aniqlandi. Taqvimlashtirish maqsadida, mezbon jamoa 1-yarim final juftligiga, mezbon jamoa sifatida ajratildi.

Vaqtlar UEFA tomonidan koʻrsatilganidek, Yevropa yozgi vaqti (CEST, UTC+2) bilan berilgan.

 Yarimfinal 

 Uchinchi oʻrin uchun bahs 

 Final 

 Toʻpurarlar 

 Umumiy reyting 

Guruh bosqichidan soʻng, 2024–25-yilgi UEFA Millatlar ligasi A ligasining 16 ta jamoasi quyidagi qoidalarga muvofiq vaqtinchalik umumiy reytingda 1-oʻrindan 16-oʻringacha tartiblandi:

 Guruhda birinchi oʻrinni egallagan jamoalar guruh bosqichidagi natijalariga koʻra 1–4-oʻrinlar bilan tartiblandi.
 Guruhda ikkinchi oʻrinni egallagan jamoalar guruh bosqichidagi natijalariga koʻra 5–8-oʻrinlar bilan tartiblandi.
 Guruhda uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar guruh bosqichidagi natijalariga koʻra 9–12-oʻrinlar bilan tartiblandi.
 Guruhda toʻrtinchi oʻrinni egallagan jamoalar guruh bosqichidagi natijalariga koʻra 13–16-oʻrinlar bilan tartiblandi.

 Izohlar 

 Manbalar 

 Havolalar 

A