Hasaniylar

Hasaniylar ( yoki ) – islom paygʻambari Muhammadning nabirasi, Husayn ibn Alining akasi Hasan ibn Alining avlodlari. Alilar (Ali ibn Abu Tolibning avlodlari) tarmogʻidan hisoblanadi. Shuningdek, ashraflarning (sharif) ikki muhim tarmogʻidan biridir (ashraflarning ikkinchi tarmogʻi Hasanning ukasi Husaynning avlodlari Husayniylardir).

Bagʻdod xalifaligidan boʻlgan Husayniylardan farqli oʻlaroq, Hasaniylar xalifalikning musulmon olamiga rahbarlik qilish huquqiga qarshi chiqqan va 762 hamda 786-yillarda qoʻzgʻolon koʻtargan. Biroq ushbu qoʻzgʻolon muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlangan. Ular tomonidan amalga oshirilgan ikkinchi qoʻzgʻolon ham bostirilganidan soʻng Hasaniylarning Idrisiylar boʻlimi Marokashning shimoliy qismiga koʻchib ketgan va oʻsha yerga joylashgan.

Marokashda y atamasi, asosan, Muhammad an-Nafs az-Zakiyya avlodlariga nisbatan ularni Idrisiylardan ajratish maqsadida qoʻllanadi. Marokashlik Hasaniylar ikki sulolani – Saʼdiylar va Alaviylar sulolasini barpo etgan boʻlib, ular bugungi kunda ham mamlakatda hukmronlik qilib kelmoqda.

 Sulolalar 
Islom dunyosi tomonidan tan olinadigan Hasaniy sulolalari:

 Marokashdagi Alaviylar sulolasi
 Tabaristondagi Alaviylar sulolasi
 Markaziy Arabistondagi Banu Uxaydir sulolasi
 Bruneydagi Bolkiah sulolasi
 Ispaniya janubidagi Hammudiylar sulolasi
 Marokashdagi Idrisiylar sulolasi
 Makka shariflari boʻlgan turli sulolalar, jumladan, Hijoz, Suriya va Iroqdagi Hoshimiylar (Banu Qatoda) hozirda faqat Iordaniyada hukmronlik qilmoqda
 Yamandagi Rosiylar sulolasi
 Marokashdagi Saʼdiylar sulolasi
 Jazoir va Liviyadagi Sanusiylar sulolasi
 Makka, Jizan va Yamandagi Sulaymoniylar
 Gʻarbiy Jazoirdagi Sulaymoniylar sulolasi

 Manbalar 

 Adabiyotlar 




Turkum:Hasaniylar