Abdurahmon ibn Ummu al-Hakam as-Saqafiy

Abdurahmon ibn Abdulloh ibn Usmon ibn Abdulloh ibn Rabiʼa as-Saqafiy (), Ibn Ummu al-Hakam () Umaviylar xalifaligining dastlabki davrlarida hokim va harbiy rahbar boʻlgan. Xalifa Muoviya I ning singlisi Ummu al-Hakam va uning Saqafiylar oilasiga mansub eridan dunyoga kelgan.

Tarixchi at-Tabariyning yozishicha, Ibn Ummu al-Hakam 673-yilda Vizantiya imperiyasi hududida yurish qilgan. 678-yilda amakisi uni as-Sahok ibn Qaysning oʻrniga Kufaga hokim etib tayinlagan. Xalifa ibn Xayyotning maʼlumotlariga koʻra, aslida bu voqea bir yil oldin sodir boʻlgan. Shuningdek, at-Tabariy tomonidan keltirilgan manbalarda uning Kufaga ikki yil davomida hukmronlik qilgani aytilgan. Hokimlik davrida xorijiylar qoʻzgʻolonini bostirish bilan shugʻullangan, biroq uning hukmronlik davri zulmkor deb hisoblangan va shu sababli kufaliklar tomonidan viloyatdan quvib chiqarilgan. 679-yilda uning oʻrniga Noʻmon ibn Bashir tayinlangan.

Ibn Ummu al-Hakam Kufadan quvilganidan keyin togʻasi tomonidan Misrga hokim etib tayinlangan. At-Tabariyning yozishicha, uning ushbu mansabni egallashiga Muoviya ibn Hudayj as-Sakuniy toʻsqinlik qilgan va: „Hayotim bilan qasam ichamanki, sizlar bizning kufalik birodarlarimizga qanday muomala qilgan boʻlsangiz, bizga bunday munosabatda boʻlmaysiz“, deb aytgan. Ushbu qissa Ibn Tagʻribardiy va Ibn al-Asir tomonidan keltirilgan manbalarda ham uchraydi, lekin as-Sakuniy 672-yilda vafot etgani maʼlum. Hisob-kitoblardagi kelishmovchiliklarning sabablari aniq emas.

Al-Balozuriyning yozishicha, Ibn Ummu al-Hakam Jazira va Mosul viloyatlarida ham hokimlik qilgan. Xalifa Abdulmalik ibn Marvon (685—705) uni, shuningdek, Damashqqa ham voliy etib tayinlagan.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 





Turkum:Mosuldagi Umaviylar hokimlari
Turkum:Damashqdagi Umaviylar hokimlari
Turkum:Kufadagi Umaviylar hokimlari
Turkum:Umaviylar xalifaligi generallari