2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari

Yaponiyaning poytaxti Tokio shahrida xalqaro paralimpiada oʻyinlari boʻlib oʻtgan. Bu musobaqalar 2021-yil 24-avgustdan 5-sentabrgacha davom etgan. Bu Xalqaro Paralimpiya qoʻmitasi (XPK) tomonidan tashkil etilgan XVI yozgi Paralimpiada oʻyinlari boʻlgan.

Dastlab mazkur musobaqa 2020-yil 25-avgustdan 6-sentyabrgacha boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan boʻlib, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ham, Paralimpiada oʻyinlari ham COVID-19 pandemiyasi tufayli 2020-yil martida bir yilga qoldirilgan. Oʻyinlar marketing va brendingda muammolar keltirib chiqarmasligi uchun Tokio-2020 deb nomlangan. Olimpiadada boʻlgani kabi, oʻyinlar ham Katta Tokio hududida va boshqa prefekturalarda favqulodda holat joriy etilganligi sababli, asosan hududlarda, tashqaridan kiritiladigan tomoshabinlarsiz oʻtkazilgan. Oʻyinlar 1964-yildan beri Tokio mezbonlik qilgan ikkinchi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari va 1998-yilda Naganoda boʻlib oʻtgan Qishki Paralimpiada oʻyinlaridan keyin Yaponiyada oʻtkazilgan uchinchi Paralimpiada oʻyinlari boʼlgan. COVID-19 pandemiyasi tufayli Paralimpiada oʻyinlarining keyinga qoldirilgani sababli, bu toq sonli yilda oʻtkazilgan birinchi (va hozirgacha yagona) Paralimpiada oʻyinlari va kabisa boʻlmagan yilda oʻtkazilgan birinchi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari boʻlgan.

Oʻyinlarda 22 ta sport turi boʻyicha 539 ta medallar jamlanmasi oʻynalgan, badminton va taekvondo har ikkalasi ham Paralimpiada oʻyinlarida 7x 7 futbol va yelkanli kema sporti oʻrniga debyut sport turi sifatida qoʻshilgan. Xitoy 96 ta oltin, umumiy 207 ta medal bilan ketma-ket beshinchi marotaba Paralimpiada oʻyinlarining medallar jadvalida peshqadamlik qilgan. Buyuk Britaniya umumiy 124 ta medal jamgʻargan va ularning 41 tasi oltin boʻlgan natija bilan toʻqqizinchi marta ikkinchi oʻrinni egallagan. Amerika Qoʻshma Shtatlar esa uchinchi oʻrinni egallagan. Ularning hisobidagi umumiy medallar soni 104 ta boʻlib shulardan 37 tasi oltin medal boʻlgan va bu 2008-yilgi Paralimpiadagi natijani ancha yaxshilagan. Rossiya Paralimpiya qoʻmitasi jami 118 ta medaldan 36 ta oltinga sazovor boʻlib, toʻrtinchi oʻrinni egallagan. U medallar soni boʻyicha uchinchi oʻrinda qayd etilgan.

 Takliflar 
Xalqaro Paralimpiya qoʻmitasi va Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi oʻrtasida 2001-yilda tuzilgan kelishuvga koʻra, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari mezboni 2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlariga ham mezbonlik qiladi. XOQning 125-sessiyasida Tokio 2020-yilgi Yozgi Olimpiada va Paralimpiada oʻyinlarining ikkinchi bosqichida tie-break bilan taqdirlangan.

 Tayyorgarlik ishlari 

 Transport 
2016-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarining yopilish marosimida Tokio gubernatori Yuriko Koike Oʻyinlar uchun meros boʻlib qolgan loyiha sifatida shaharga kirish imkoniyatini yaxshilashni targʻib qilgan. U bartaraf etilishi kerak boʻlgan qiyinchiliklar sifatida piyodalar yoʻlaklari boʻlmagan tor yoʻlaklarni, tor eshikli qurilgan binolarni va past shiftlarni misol tariqasida keltirgan. Xususan, u odamlarni yoʻllarni kengaytirishga yordam berish uchun yer osti elektr tarmoqlariga oʻtish rejimini qoʻllashga chaqirgan.

Bir qator Toyota e-Palette avtomashinalari Paralimpiada oʻyinlari qishlogʻida sportchilarni tashish uchun moslashtirilgan. Biroq 27-avgust kuni ulardan biri sportchi bilan toʻqnashib ketganidan keyin transport vositalaridan foydalanish toʻxtatilgan.

 Valantyorlar 
2018-yil sentyabr oyida Olimpiada va Paralimpiada oʻyinlarida koʻngilli boʻlish uchun arizalar qoldirish mumkinligi eʼlon qilingan. 2019ʻyil yanvar oyigacha 186 101 ta ariza qabul qilingan. Raqamlarni kamaytirish uchun suhbatlar 2019-yil fevral oyida boshlangan va mashgʻulotlar 2019-yil oktabr oyida boʻlib oʻtgan.

 Medallar 
2019-yil 25-avgustda 2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarining medallar dizayni taqdim etilgan. Olimpiada medallarida boʻlgani kabi, ular elektronikani qayta ishlash dasturi orqali olingan qayta ishlangan metallar yordamida tayyorlangan. Medallar Paralimpiada oʻyinlarining umumiy tajribasini ifodalash uchun anʼanaviy yigʻma yelpigʻichlardan ilhomlangan holda yaratilgan dizaynga ega. Teksturali maydonlarni oʻz ichiga olgan oʻzgaruvchan sektorlar Yaponiya geologiyasini ifodalash uchun gullar, barglar, toshlar, suv va yogʻochni vizual va taktik tarzda tasvirlangan. Muxlislar uchrashadigan burchak paralimpiya sportchilarining birligini ramzi sifatida koʻrShanilgan. Medalning old tomonida fanat naqshining teksturasiz versiyasi, Paralimpiada gerbi va brayl alifbosidagi yozuvlar mavjud. Koʻrishda nuqsoni boʻlganlarga yordam berish uchun medallarning chetlari va lentalarida teginish orqali osongina aniqlash mumkin boʻlgan oltin, kumush va bronza medallari uchun mos ravishda bir, ikki yoki uchta dumaloq chuqurchalar va silikon qavariq nuqtalar qilingan.

 COVID-19 pandemiyasining taʼsiri 
2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari Yaponiyadagi COVID-19 pandemiyasi va Tokioda Bosh vazir Yoshihide Suga tomonidan eʼlon qilingan favqulodda holat tufayli asosan yopiq hududlarda oʻtkazilgan, biroq baʼzi hududlarda, agar favqulodda holatlar yuzaga kelmagan boʻlsa, tadbirlar 10 000 tomoshabin bilan yoki majmuaning 50% gacha sigʻimi (qaysi biri kichikroq boʻlsa) toʻlgan holatda ham oʼtkazilishiga ruhShan etilgan. Deklaratsiya dastlab 2021-yil 12-iyuldan 22-avgustgacha (Paralimpiada oʻyinlarining ochilish marosimidan ikki kun oldin) amal qilgan; 2-avgust kuni infeksiyaning kuchayishi mumkinligini hisobga olgan holda, Suga mavjud favqulodda holat 31-avgustgacha uzaytirilishini va boshqa bir qancha prefekturalarga qadar kengaytirilishini eʼlon qilgan.

Tokioda kasallikni aniqlashning kunlik holati 2021-yil 11-avgustga kelib 4000 dan oshgan. Tokioda va Olimpiadadagi kabi boshqa zarar koʻrgan mintaqalarda boʻlib oʻtadigan Paralimpiada oʻyinlariga tashqaridan tomoshabinlarning kiritilmasligi kutilgan edi. Tashkilotchilar tomoshabinlarni kiritishning boshqa variantlarini muhokama qilishgan, masalan, mahalliy maktab oʻquvchilarini tadbirlarga taklif qilishmoqchi boʻlishgan. Keyinchalik Tokio, Chiba va Saitama prefekturalaridagi oʻyingohlarda tashqaridan keladigan tomoshabinlarning boʻlmasligi tasdiqlangan. 19-avgust kuni favqulodda holat 2021-yil 12-sentyabrgacha uzaytirilgan va Sidzuoka prefekturasida ham amal qilgan.

2021-yil 20-avgust kuni Tokio tashkiliy qoʻmitasi yetkazib berish boʻyicha xodimi Hidemasa Nakamura Paralimpiada oʻyinlarining bioxavfsizlik protokollari uning sportchilari orasida COVID-19 ga nisbatan kamroq salbiy test natijalari va holatlarning kamroq qayd etilayotganligi sababli, Olimpiada oʻyinlaridagilarga nisbatan kengaytirilganini, ammo Tokio kasalxonalar sigʻimidagi holat yomonlashayotganligini aytgan. Yangi Zelandiya delegatsiyasidan Paula Tesorieroning taʼkidlashicha, Tokio tashkiliy qoʻmitasi va IPC „hushyor boʻlishni davom ettirishga eʼtibor qaratgan holda, sportchilar uchun eng xavfsiz muhitni yaratish maqsadida tinimsiz ishlagan“.

4-sentyabr kuni, ketma-ket toʻrt kun davomida Paralimpiada pufagida hech qanday yangi COVID-19 holatlari qayd etilmagandan soʻng, IPC Tokio tashkiliy qoʻmitasini pandemiyaga qarshi kurashda olib borayotgan ishlari uchun maqtovlarga sazovor boʻlgan.

 Mash’ala estafetasi 
2019-yilning 21-noyabrida mash’alani Olimpiada uchun belgilangan joyga yetkazish yoʻnalishi boʻyicha tafsilotlar eʼlon qilingan. Stoke Mandevilleda Heritage Flame bayrami va 2020-yilning 13-17-avgust kunlari Yaponiyaning 47 prefekturasidan 43 tasida olovli yoritish festivallari boʻlib oʻtgan. Estafetaning ikkinchi bosqichida 18-20-avgust kunlari Tokiodagi Paralimpiada ochilishi arafasida Paralimpiada musobaqalariga mezbonlik qilgan uchta prefekturada yana 4 ta marosim oʻtkazilgan. Ochilish marosimida Tokio prefekturasida mash’ala yoqilgan. Tokioda har bir prefekturada oʻtkaziladigan olovli yoritish festivallarining alangalari yigʻilgan. 21-avgustga oʻtar kechasi Akasaka saroyi oldida barcha 48 ta alanga birlashtirilgan va estafetaning uchinchi – oxirgi bosqichi boshlangan. Bu bosqich 4 kun davom etgan. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari mash’alasi estafetasining soʻnggi bosqichida ham xuddi shu amaliyot qoʻllangan.

Fukusimadagi vaqtinchalik turar joylardan Olimpiada va Paralimpiada alangasi uchun mash’alalar yasash maqsadida alyuminiy olingan. Tashkilotchilar bu hududdagi qaysi uylardan endi foydalanilmayotganini bilish uchun mahalliy hokimiyatlarga murojaat qilgan.

 Oʻyinlar 

 Sport 
2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida 22 sport turi boʻyicha 539 ta musobaqa oʻtkazilgan. Badminton va taekvondo Tokioda Paralimpiada oʻyinlarida ilk marotaba dasturdan oʻrin egallagan. Boshqa sport turlari boʻyicha ham yangi tasniflar qoʻshilgan, ayrimlari oʻzgartirilgan. Kanoeda suzish, oʻq otish, stol tennisi, velotrek va nogironlar aravachasida qilichbozlik boʻyicha oʻtkazilgan musobaqalarda medallar soni orttirilgan. Yengil atletika va suzish yoʻnalishlarida oʻynaladigan medallar soni esa qisqartirilgan.
2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari sport bahslari dasturi 17px|class=skin-invert Kamondan otish () (9)
 17px|class=skin-invert Yengil atletika () (167)
 17px|class=skin-invert Badminton () (14)
 17px|class=skin-invert Bochcha () (7)
 17px|class=skin-invert Velosport () (51)
 20px|class=skin-invert Velopoyga (34)
 20px|class=skin-invert Velotrek (17)

 17px|class=skin-invert Ot sporti () (11)
 17px|class=skin-invert Koʻrlar uchun futbol () (1)
 17px|class=skin-invert Golbol () (2)
 17px|class=skin-invert Djudo () (13)
 17px|class=skin-invert Parakanoe () (9)
 17px|class=skin-invert Paratriatlon () (8)
 17px|class=skin-invert Pauerlifting () (20)

 17px|class=skin-invert Akademik eshkak eshish () (4)
 17px|class=skin-invert Oʻq otish () (13)
 17px|class=skin-invert Nogironlar aravachasida voleybol () (2)
 17px|class=skin-invert Suzish () (146)
 17px|class=skin-invert Stol tennisi () (31)
 17px|class=skin-invert Taekvando () (6)

 17px|class=skin-invert Nogironlar aravachasida basketbol () (2)
 17px|class=skin-invert Nogironlar aravachasida qilichbozlik () (16)
 17px|class=skin-invert Nogironlar aravachasida regbi () (1)
 17px|class=skin-invert Nogironlar aravachasida tennis () (6)

 Yangi sport turlari 
2014-yil yanvar oyida IPC Paralimpiya dasturiga qoʻshiladigan yangi sport turlari boʻyicha takliflarni qabul qila boshlagan. Oltita sport turi, jumladan, amputatsiyalar futboli, badminton, xokkey, aravachada futbol va taekvondo boʻyicha takliflar bildirilgan. Mavjud tadbirlarda, jumladan, 3x3 basketbol (nogironlar aravachasi va ID tasnifida) va koʻrish qobiliyati zaif boʻlganlar uchun oʻyin poygasi hamda yelkanli kemada suzishning bir kishilik yoʻnalishi singari musobaqalarning nogironlarga moslashtirilgan yangi formatlari taklif qilingan.

2015-yil 31-yanvarda IPC badminton va taekvondo 2020-yilgi Paralimpiada oʻyinlari dasturiga kiritilganini rasman eʼlon qilgan. Ular 7 x 7 futbol va yelkanli kemada suzish bilan almashtirilgan. Mazkur musobaqalar xalqaro tartibda sportchilarning ozligi sabab toʻxtatilgan.

 Milliy Paralimpiya qoʻmitasining ishtirok etuvchi jamoalari 
2019-yilning 9-dekabrida Jahon antidoping agentligi (WADA) Rossiya hukumati 2019-yil yanvarida WADAga taqdim etgan laboratoriya maʼlumotlarini oʻzgartirganligi aniqlanganidan soʻng, Rossiyani toʻrt yil muddatga barcha xalqaro sport turlaridan chetlashtirgan. 2021-yil 26-aprelda rossiyalik sportchilar Rossiya Paralimpiya qoʻmitasini „RPC“ qisqartmasi bilan musobaqalarda ishtirok etishi tasdiqlangan.

Kamida beshta davlat, jumladan, Shimoliy Koreya (Olimpiada yoki Paralimpiada oʻyinlarida qatnashishdan bosh tortgan), shuningdek, Kiribati, Samoa, Tonga va Vanuatu kabilar, COVID-19 bilan bogʻliq xavotirlari va COVID-19 vaqtida yuzaga kelgan avia reyslar bilan bogʻliq muammolar sababli oʻyinlarda ishtirok etishmagan. Sportchilar Yaponiyaga toʻgʻridan-toʻgʻri reyslar boʻlmasa, toʻrtta davlat sportchilari Avstraliya va Yangi Zelandiya orqali Tokioga kelishlari kerak edi.

2021-yil 16-avgust kuni Afgʻoniston (Afgʻoniston Islom Respublikasi vakili) Tolibon Kobulni egallab olganidan soʻng mamlakatdagi zoʻravonlik va beqarorlik tufayli oʻyinlarni tark etgan, natijada Zakiya Xudadadi (taekvondo) va Husayn Rasuli (yengil atletika) bahslarda ishtirok eta olmagan. Ochilish marosimida hamon birdamlik belgisi sifatida ularning milliy bayrogʻi boshqa bayroqlar bilan olib chiqilgan. Biroq, „katta global operatsiya“ dan soʻng, ikki sportchi Fransiyaga muvaffaqiyatli evakuatsiya qilingan va Parij 2024 delegatsiya bilan Tokioga borishgunga qadar, Parijdagi INSEPda mashgʻulotlarni oʻtkazishgan. IPC prezidenti Andrew Parsons jamoa matbuot anjumanlarida qatnasha olmasligini va qishloqdagi boshqa sportchilar bilan muloqotni oʻtkazib yuborishga maxsus ruxShan berilganini aytgan. Rasuli dastlab erkaklar oʻrtasida 100 metrga T47 ga yugurish boʻyicha musobaqani oʻtkazib yuborgan. Rasuli 400 metrga yugurish boʻyicha ishtirok etish taklifini rad etganidan soʻng, T47 uzunlikka sakrash boʻyicha qoʻshimcha oʻrinda ishtirok etish taklifini qabul qilgan.

Quyidagi 162 ta jamoaning kamida bitta sportchisi Paralimpiada oʻyinlarida ishtirok etish uchun saralab olingan. Ulardan oltitasi, Butan, Grenada, Gayana, Maldiv orollari, Paragvay, Sent-Vinsent va Grenadinlar Paralimpiada oʻyinlarida ilk marotaba ishtirok etishgan. Ikkitasi esa 2016-yilda oʻz delegatsiyalari yuborilmaganidan keyin yana oʻyinlarga qaytgan, bular: Barbados (bu oʻz tarixida birinchi marta sportchilarni oʻyinlarga kiritmagan) va Lyuksemburg (soʻnggi marta Pekinda 2008da qatnashgan).

 Milliy Paralimpiya qoʻmitasining ishtirokchi jamoalari 








































































  (host)


















































  RPC (246)






































 Milliy Paralimpiya qoʻmitalari nomidan ishtirok etuvchi sportchilar soni 
162 MPQdan 4,403 nafar atlet bahslarda ishtirok etgan. .

MPQAtletlar  (mezbon) 254  234  248  242  235  207  174  137  137  134  127  126  113  90  87  86  70  74  61  62  60  57  54  54  49  44  47  37  35  36  31  33  34  32  29  27  28  26  27  26  26  24  25  25  24  23  22  21  22  21  20  19  19  16  17  19  16  15  13  14  12  11  11  10  10  10  9  9  9  9  8  7  7  7  7  6  6  6  6  5  5  5  4  4  4  4  4  3  3  3  3  3  3  3  3  3  3  3  3  3  3  3  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  2  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1  1 Total  4,399

 Saralash bahslari 
Olimpiada va Paralimpiada oʻyinlari oldidan saralash tadbirlari oʻtkazilgan . Unga koʻra, bahslar 2019-yil iyunidan 2020-yil iyunigacha 2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari boshlanishidan oldin oʻtkazilishi rejalashtilgan. Tanlangan Paralimpiya sport turlari: yengil atletika (2020-yil 2–3-may), golbol (2019-yil 28–29-sentyabr), paratriatlon (2019-yil 15–18-avgust), pauerlifting (2019-yil 26–27-sentyabr), suzish (2020-yil 16-aprel) va nogironlar aravachasidagi regbi (2020-yil 12-15-mart). 2019-yil fevral oyida saralash uchun bahslar „Tayyor, barqaror, Tokio“ shiori ostida oʻtkazilishi eʼlon qilingan edi. 56 ta tadbirdan 22 tasi Tokio tashkiliy qoʻmitasi, qolganlari esa milliy va xalqaro tashkilotlar tomonidan tashkillashtirilgan. Enoshima shahrida boʻlib oʻtgan Yelkanli sport boʻyicha Jahon kubogi seriyasi birinchi sinov tadbiri boʻlsa, 2020-yilning may oyida boʻlib oʻtgan Tokyo Challenge Track Meet soʻnggisi boʻlib qolgan.

2020-yil 12-martdan keyinga rejalashtirilgan barcha saralash bahslari COVID-19 sababli qoldirilgan.

 Medallar jadvali 

 Podiumga chiqqan sportchilar 
Beshta musobaqa boʻyicha yutgan sportchilar podiumga chiqqan, ular quyidagilardir:
+SanaSportBahsJamoaOltinKumushBronzaManba27-avgustSuzishErkaklar 50 metrga butterfly usulda suzish S5Zheng TaoWang LichaoYuan Weiyi28-avgustSuzishAyollar 100 metrga chalqancha suzish S11Cai LiwenWang XinyiLi Guizhi30-avgustSuzishErkaklar 50 metrga chalqancha usulda suzish S5Zheng TaoRuan JingsongWang Lichao1-sentyabrSuzishErkakalar 50 metrga erkin usulda suzish S5Zheng TaoYuan WeiyiWang Lichao4-sentyabrYengil atletikaAyollar 100 metr T63Ambra SabatiniMartina CaironiMonica Contrafatto

 Musobaqa jadvali 
Dastlabki musobaqalar jadvali 2018-yil 19-oktyabrda eʼlon qilingan. Yakuniy jadval 2019-yil 13-avgust kunlari maʼlum boʻlgan.

Dastlabki jadvalga koʻra oʻyinlar 2020-yilning 25-avgustidan 10-sentabrgacha boʻlishi rejalashtirilgan edi. Paralimpiada oʻyinlarini 2021-yilga qoldirilganligi sababli barcha tadbirlar 364 kunga (haftaning bir xil kunlarini saqlab qolish uchun toʻliq yildan bir kun kam) kechiktirilgan. 2021-yil 24-avgustdan 9-sentyabrgacha boʻlgan yangi vaqt jadvali eʼlon qilingan.

 Barcha vaqt va sanalarda Yaponiya standart vaqti (UTC+9) boʻyicha koʻrsatilgan
OMOchilish marosimi●Bahslar1Oltin medal uchun kurashYMYopilish marosimi

Avgust/Sentyabr 2021AvgustSentyabrEvents24Se25Chor26Pay27Jum28Shan29Sun30thDu31Se1Chor2Pay3Jum4Shan5Sun20px|class=skin-invert CeremoniesOM           YM20px|class=skin-invert Kamondan otish
|
|
|
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |1
| style="background-color:#ffcc00;" |1
| style="background-color:#ffcc00;" |2
| style="background-color:#ffcc00;" |2
|
| style="background-color:#ffcc00;" |1
| style="background-color:#ffcc00;" |1
| style="background-color:#ffcc00;" |1
|920px|class=skin-invert Yengil atletika
|
|
|
| style="background-color:#ffcc00;" |13
| style="background-color:#ffcc00;" |16
| style="background-color:#ffcc00;" |19
| style="background-color:#ffcc00;" |17
| style="background-color:#ffcc00;" |21
| style="background-color:#ffcc00;" |17
| style="background-color:#ffcc00;" |18
| style="background-color:#ffcc00;" |17
| style="background-color:#ffcc00;" |24
| style="background-color:#ffcc00;" |516720px|class=skin-invert Badminton
|
|
|
|
|
|
|
|
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |7
| style="background-color:#ffcc00;" |71420px|class=skin-invert Bochcha
|
|
|
|
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |4
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |3
|7 Velosport20px|class=skin-invert Velopoyga
|
|
|
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcc00;" |19
| style="background-color:#ffcc00;" |6
| style="background-color:#ffcc00;" |5
| style="background-color:#ffcc00;" |4
|
|5120px|class=skin-invert Velotrek
|
| style="background-color:#ffcc00;" |4
| style="background-color:#ffcc00;" |5
| style="background-color:#ffcc00;" |5
| style="background-color:#ffcc00;" |3
|
|
|
|
|
|
|
||
|
| style="background-color:#ffcc00;" |3
| style="background-color:#ffcc00;" |2
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |1
| style="background-color:#ffcc00;" |5
|
|
|
|
|
|1120px|class=skin-invert Koʻzi koʻrlar uchun futbol
|
|
|
|
|
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
|
| style="background-color:#3399ff;" |●
|
| style="background-color:#ffcc00;" |1
|120px|class=skin-invert Golbol
|
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |2
|
|220px|class=skin-invert Djudo
|
|
|
| style="background-color:#ffcc00;" |4
| style="background-color:#ffcc00;" |4
| style="background-color:#ffcc00;" |5
|
|
|
|
|
|
|1320px|class=skin-invert Parakanoe
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |4
| style="background-color:#ffcc00;" |5
|920px|class=skin-invert Paratriatlon
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcc00;" |4
| style="background-color:#ffcc00;" |4
|
|
|
|
|
|
|820px|class=skin-invert Pauerlifting
|
|
| style="background-color:#ffcc00;" |4
| style="background-color:#ffcc00;" |4
| style="background-color:#ffcc00;" |4
| style="background-color:#ffcc00;" |4
| style="background-color:#ffcc00;" |4
|
|
|
|
|
|2020px|class=skin-invert Akademik eshkak eshish
|
|
|
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |4
|
|
|
|
|
|
|420px|class=skin-invert Oʻq otish
|
|
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcc00;" |3
| style="background-color:#ffcc00;" |2
| style="background-color:#ffcc00;" |2
| style="background-color:#ffcc00;" |1
| style="background-color:#ffcc00;" |2
| style="background-color:#ffcc00;" |2
| style="background-color:#ffcc00;" |11320px|class=skin-invert Nogironlar aravachasida voleybol
|
|
|
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |1
| style="background-color:#ffcc00;" |1220px|class=skin-invert Suzish
|
| style="background-color:#ffcc00;" |16
| style="background-color:#ffcc00;" |14
| style="background-color:#ffcc00;" |14
| style="background-color:#ffcc00;" |14
| style="background-color:#ffcc00;" |13
| style="background-color:#ffcc00;" |15
| style="background-color:#ffcc00;" |14
| style="background-color:#ffcc00;" |15
| style="background-color:#ffcc00;" |15
| style="background-color:#ffcc00;" |16
|
|14620px|class=skin-invert Stol tennisi
|
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |5
| style="background-color:#ffcc00;" |8
| style="background-color:#ffcc00;" |8
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |5
| style="background-color:#ffcc00;" |5
|
|3120px|class=skin-invert Taekvando
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| style="background-color:#ffcc00;" |2
| style="background-color:#ffcc00;" |2
| style="background-color:#ffcc00;" |2
|620px|class=skin-invert Nogironlar aravachasida basketbol
|
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |1
| style="background-color:#ffcc00;" |12|
| style="background-color:#ffcc00;" |4
| style="background-color:#ffcc00;" |4
| style="background-color:#ffcc00;" |2
| style="background-color:#ffcc00;" |4
| style="background-color:#ffcc00;" |2
|
|
|
|
|
|
|1620px|class=skin-invert Nogironlar aravachasida regbi
|
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |1
|
|
|
|
|
|
|120px|class=skin-invert Nogironlar aravachasida tennis
|
|
|
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#3399ff;" |●
| style="background-color:#ffcc00;" |1
| style="background-color:#ffcc00;" |1
| style="background-color:#ffcc00;" |2
| style="background-color:#ffcc00;" |2
|6Kunlik medal bahslari   24  30  44  55  62  54  58  45  48  55  49  15  539Umumiy   24  54  98  153  215  269  327  372  420  475  524  539Avgust/Sentyabr 202124Se25Chor26Pay27Jum28Shan29Sun30thDu31Se1Chor2Pay3Jum4Shan5SunUmumiy bahslarAvgustSentyabr

 Musobaqa boʻlib oʻtadigan hududlar 
Tokio 2020 rasmiy veb-saytida batafsil bayon qilingan Paralimpiada oʻyinlari oʻtkaziladigan joylar quyidagilardir:

 Yodgorlik zonasi 

 Yaponiya milliy stadioni (Olimpiya stadioni) – Yengil atletika, Ochilish va yopilish marosimlari
 Nippon Budokan – dzyudo
 Tokio ot sporti parki – ot sporti
 Tokio xalqaro forumi – pauerlifting
 Tokio Metropolitan Gymnasium – Stol tennisi
 Yoyogi milliy stadioni – Badminton, nogironlar aravachasi regbisi Badminton originally to be held at Youth Plaza Arena; venue moved in June 2015. 
 Musashino Forest Sport Plaza – Nogironlar aravachasi basketboli (ikkinchi darajali joy)

 Tokio koʻrfazi zonasi 

 Aomi Urban Sports Venue – koʻzi ojizlar uchun futbol
 Ariake Arena – Nogironlar aravachasida basketbol (asosiy joy)
 Ariake Tennis Park – Nogironlar aravachasida tennis
 Dream Island kamondan otish bogʻi – oʻq otish
 Makuhari Messe – golbol, nogironlar aravachasida voleybol, taekvondo, nogironlar aravachasida qilichbozlik
 Odaiba dengiz parki – Paratriatlon
 Tokio Aquatics Center – Suzish
 Ariake gimnastika markazi – Bochcha
 Dengiz oʻrmoni suv yoʻli – Akademik eshkak eshish, Parakanoe

 10 kmlik hududdan tashqaridagi joylar 

 Asaka poligoni – Otishma
 Izu Velodrome – Velotrek
 Fuji Speedway – Velopoyga

 Musobaqa oʻtkazilmaydigan joylar 

 Harumi Futo – Paralimpiya qishlogʻi
 Tokio Big Sight konferensiya minorasi – Xalqaro media va radioeshittirish markazi

 Marketing 

 Logotip 
2020-yilgi Olimpiada va Paralimpiada oʻyinlarining emblemalari 2016-yil 25-aprelda keng jamoatchilikka taqdim etilgan. Paralimpiya emblemasida indigo rangli shaxmat naqshlari bilan toʻldirilgan doira shakl ichidagi yelpigʻich koʻrinishida ishlab chiqilgan. Dizayn „Yaponiya namunasi boʻlgan nafislik va nafoShanni ifodalash“ uchun moʻljallangan. Dizaynlar Belgiyadagi Liej teatri logotipini plagiat qilgani haqidagi ayblovlar tufayli bekor qilingan oldingi emblema oʻrniga taqdim etilgan.

 Maskot 

Tokio oʻyinlari uchun maskotlarning qisqa roʻyxati 2017-yil 7-dekabrda eʼlon qilingan va gʻolib nomi 2018-yil 28-fevralda maʼlum boʻlgan. Ryo Taniguchi yaratgan nomzod A juftligi eng koʻp ovozni qoʻlga kirigan (109 041 ovoz) hamda Kana Yanoning B juftligini (61 423 ovoz) va Sanae Akimotoning C juftligini (35 291 ovoz) magʻlub etib, gʻolib deb topilgan. Someity – bu oʻyinlarning rasmiy logotipidan ilhomlangan olcha guli singari pushti rangli katak naqshlarga ega figura. U tinch, ammo kuchli, tabiatni sevuvchi va shamol bilan gaplasha oladi. Miraitowa ham, Someity ham 2018-yil 22-iyulda tashkiliy qoʻmita tomonidan nomlangan.

 Animatsion qisqa filmlar 
Yaponiyaning NHK teleradiokompaniyasi oʻyinlar bilan birgalikda Animatsiya x Paralimpiya: Sizning qahramoningiz kim? nomli har bir qisqa metrajdagi turli xil Paralimpiada sport turlari aks etgan anime seriyalarini ishlab chiqqan. Ular anime va manganing taniqli yaratuvchilari bilan hamkorlikda ishlab chiqarilgan, ayrim seriyalarda mashhur seriallar yoki real hayotdagi sportchilar bilan krossoverlar ham namoyish etilgan.

 Eshittirishlar 
Xalqaro Paralimpiya qoʻmitasi 2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarini kamida 4,25 milliard tomoshabindan iborat global auditoriya tomosha qilishini kutgan edi, bu 2016-yilgi oʻyinlarning taxminiy 4,1 milliardlik koʻrShankichiga qaraganda koʻproq boʻlishi kutilgan. Olympic Broadcasting Services (OBS) 22 sport turidan 19 tasi uchun jonli efirlarni translyatsiya qilgan, bu Riodagi 16 talik koʻrShankichdan koʻra koʻproqdir. Yaponiyaning NHK teleradiokompaniyasi tanlangan voqealarni 8K formatida yoritib bergan. Maxsus huquqqa ega boʻlmagan va bu huquqi boʻlgan bozorlar uchun IPC oʻyinlarni YouTube, Twitter va Facebook sahifalari orqali uzatib borgan.

Birlashgan Qirollikda musobaqalar Channel 4 tomonidan translyatsiya qilingan uchinchi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari boʻlib, u kamida 300 soatlik bepul televidenieda (More4 asosan jamoaviy tadbirlarga bagʻishlangan), striming orqali esa 1200 soatlik efirni rejalashtirgan. Teleradiokompaniya Bredford Yang rejissyorligidagi „Super. Human“ deb nomlangan treylerni taqdim etgan. 2021-yil iyul oyi oʻrtalarida olingan videoda Paralimpiada sportchilari hayotiga oid „haqiqatlar“ va „ularning buyuklik yoʻlida qilgan qurbonliklari“ haqida yoritib berishga alohida eʼtibor qaratilgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlarida NBCUniversal Peacock, NBCSN va Olympic Channel kanallarida 1200 soatlik efirni translyatsiya qilgan, NBC esa Oʻyinlar davomida va undan keyin (prime timeda uchta efirda) beshta asosiy dasturlarni efirga uzatgan.

Kanada ommaviy axborot vositalari huquqlari yana bir bor CBC tomonidan boshqarilgan. Musobaqalarning 120 soatlik televidenieda yoritilishi moʼljallangan, shuningdek, Sportsnet va AMI-tv translyatsiyalari ham uzatib borilgan.

Avstraliyada Seven Network tomoshabinlarga oʻzining Channel 7 yoki 7mate kanallari orqali bitta bepul efirga uzatiladigan kanalni va onlayn 7plus xizmati orqali 16 tagacha bepul oqimli kanallarda tamosha qilishni taklif qilgan.

Yangi Zelandiyada oʻyinlar TVNZ Duke tomonidan translyatsiya qilingan. TVNZ oʻz qamrovi koʻlami, shu jumladan oqim qamrovi yoʻqligi va TVNZ translyatsiyasi va OBS dunyosi mahalliy sportchilar ishtirokidagi tadbirlarni yoritmaganligi uchun tanqidga uchragan. 2-sentyabr kuni tanqidlarga asoslanib, TVNZ IPCning YouTube-dagi rasmiy oqimlari uchun geoblokirovkadan voz kechishini eʼlon qilgan„Tokyo Paralympics: TVNZ removes 'geoblockingʻ waiver to allow Kiwis to see more events“. .

Hindistonda Eurosport India va Discovery+ yangi mahalliy ommaviy axborot vositalari huquq egaligini ilk marotaba sotib olgan. Ular asosan hind sportchilari ishtirokidagi tadbirlarni yoritishga eʼtibor qaratgan.

Chilida birinchi marta Paralimpiada oʻyinlari TVN telekanalida namoyish etilgan.

Braziliyada Tokio 2020 Paralimpiadaa oʻyinlari Grupo Globo platformalarida Sportv, Globoplay va birinchi marta baʼzi tadbirlar kech tunda va erta tongda Rede Globo bepul kanalida jonli efirga uzatilgan. Oʻyinlar TV Brasil va TV Cultura boshchiligidagi jamoat teleradiokompaniyalari konsorsiumiga asosan sublitsenziyalangan.

Malayziyada Tokio 2020 Paralimpiada oʻyinlari Astro Arena HD 801 kanalida translyatsiya qilingan.

Singapurda tanlab olingan jonli efir Mediacorp Channel 5 orqali, qolgan efirlar esa meWATCH orqali uzatilgan. Tanlangan maxsus sport bahslari esa Mediacorp Entertainment YouTube kanalida ham namoyish etilgan.

Filippinda Tokio-2020 Paralimpiada oʻyinlari TAP Sports kabel kanalida translyatsiya qilingan va TAP Go orqali onlayn translyatsiya efirga uzatilgan.

 Izohlar 

 Manbalar 

 Havolalar 
 Tokio 2020 Xalqaro Paralimpiya Qoʻmitasi veb-saytida
 Tokio 2020 rasmiy bosh sahifasi

Turkum:Tokioda oʻtkazilgan sport
Turkum:Yaponiya mezbonlik qilgan
Turkum:2021-yilda Tokio
Turkum:2021-yil Yaponiyada sport
Turkum:2021-yil Yaponiyada parasport
Turkum:2021-yil sarguzasht filmlari
Turkum:2021-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari
Turkum:2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari