Jaʼfar ibn Mansur al-Yaman

Jaʼfar ibn Mansur al-Yaman () X asrda yashagan ismoiliy missioneri va ilohiyot yozuvchisi. Yamanda tugʻilib oʻsgan, otasi Ibn Havshab IX asr oxirida Ismoiliy taʼlimotiga asos solgan. U oʻz yurtidan Ifriqiyadagi Fotimiy xalifalari saroyiga qochib ketgan va u yerda oʻlimiga qadar xalifalarga xizmat qilgan. U Fotimiylarning Abu Yazid qoʻzgʻoloni ustidan qozongan gʻalabasini madh etuvchi sheʼrlar yozgan, otasining tarjimai holi, bir qancha muhim diniy risolalar muallifi.

 Hayoti 
Jaʼfar Yamanda ismoiliylik taʼlimotini asos solgan kufonlik missioner Ibn Havshabning oʻgʻli edi. Ibn Havshab 914-yilda vafot etgunga qadar, sherigi Ali ibn al-Fadl al-Jayshoniy bilan birga mamlakatning katta qismlarini zabt etib, Mansur al-Yaman („Yaman fathchisi“) sharafli kunyaga sazovor boʻlgan. 911-yilda Ibn al-Fadl ismoiliylar harakatining yetakchisi fotimiylar xalifasi Abdulloh al-Mahdiyga bay’at qilishni istamay va oʻzini  eʼlon qiladi. Ibn Havshab uning isyoniga qoʻshilishdan bosh tortadi. Lekin Ibn al-Fadl Jabal Masvar qal’asini qamal qilish orqali, oʻzining sobiq sherigini avvalgidek u bilan yelkadosh boʻlishga majburlaydi. Sakkiz oylik qamaldan soʻng, 912-yil aprelida Ibn Havshab oʻgʻli Jaʼfarni garovga topshiradi. Jaʼfar bir yildan soʻng oltin marjon evaziga garovdan ozod etiladi.

Ibn Havshab vafotidan keyin oʻgʻillari oʻzaro janjallashadilar. Ukasi Abul-Hasan bilan kelisha olmay qolgan Jaʼfar oxir-oqibat Yamanni tark etib, Ifriqiyadagi Fotimiylar saroyiga yoʻl oladi. U ikkinchi Fotimiy xalifasi al-Qoim bi-Amr Alloh () va Abu Yazidning buyuk qoʻzgʻoloniga guvoh boʻlgan. U Fotimiylarning yakuniy gʻalabalari va 945–948-yillardagi qoʻzgʻolonning bosqichma-bosqich bostirilishi bayramiga bagʻishlangan sheʼrlar yozadi va uchinchi xalifa al-Mansur () tomonidan qurilgan Fotimiylarning yangi poytaxti Mansuriyda yer-mulkka ega boʻladi. Xalifa al-Muizz () davrida uyini garovga qoʻyib, qarzlari qoplashga urinadi. Lekin qarz miqdorining koʻpligi bois uyidan deyarli mahrum boʻlishiga oz qoladi, xalifaning aralashuvi bilan qutqarib qolinadi. U al-Muizz hukmronligining dastlabki davrida nomaʼlum bir yilda vafot etgan.

 Yozuvchilik faoliyati 
U otasi Ibn Havshab tomonidan yozilgan avtobiografiyani takomillashtirib, uning kvazi-agiografik tarjimai holini yozadi. Hozirda mazkur asar yoʻqolgan.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 






 Ismail K. Poonawala, Biobibliography of Ismāʿīlī Literature, Malibu, 1977
Turkum:10-asrda vafot etganlar
Turkum:10-asrda Yaman aholisi
Turkum:Ismoiliy ilohiyotshunoslari
Turkum:Yamanlik ismoiliylar
Turkum:Yamanlik islom olimlari
Turkum:10-asrda arab tilida ijod qilgan yozuvchilar
Turkum:10-asrda ismoiliylari