Banu Tagʻlib

Banu Tagʻlib (), Tagʻlib ibn Voil nomi bilan ham tanilgan, Jazira shahrida paydo boʻlgan arab qabilasi, biroq ular ossuriyalik boʻlishi mumkinligi ham taʼkidlab oʻtilgan2009, p. 53. Islomgacha boʻlgan davrning eng qudratli va uyushgan koʻchmanchi qabilalaridan biri. Banu Bakr qabilasi bilan boʻlgan shiddatli urushlari hamda Iroqning (Quyi Mesopotamiya) al-Hira shahridagi Laxmiy qirollari bilan kechgan toʻqnashuvlari bilan mashhur edi. Qabila VII asr oʻrtalarida islom dini paydo boʻlganidan keyin ham, asosan, nasroniy boʻlib qolgan. Musulmonlarga qarshi dastlabki qarshiliklardan soʻng, Banu Tagʻlib qabilasi Umaviylar siyosatida muhim oʻrinni egallagan. Ular Umaviylar bilan ittifoq tuzgan va VII asr oxiridagi Qays–Yaman nizolari davrida isyonkor Qaysiy qabilalarga qarshi koʻplab janglarda ishtirok etgan.

Abbosiylar hukmronligi davrida qabila aʼzolaridan ayrimlari islomni qabul qilib, xalifalikning turli hududlarida hokimlik lavozimlariga tayinlangan. IX asrning oʻrtalariga kelib, Tagʻlib qabilasining koʻpchiligi islom diniga oʻtgan. Bunga, asosan, Diyor Robi’a hokimi va ar-Rahba shahri asoschisi Molik ibn Tavkning daʼvati sabab boʻlgan. Abbosiylar tomonidan Tagʻlib qabilasidan boʻlgan bir qancha shaxslar Diyor Robi’a va Mosul hokimi etib tayinlangan. X asr boshlarida Tagʻlib qabilasidan chiqqan Hamdoniylar oilasi ushbu hududlar hokimligini qoʻlga kiritgan. 930-yillarda Hamdoniylar yetakchisi Nosir ad-Davla Mosul va Jazira hududida avtonom amirlik barpo etgan. Shuningdek, 945-yilda uning ukasi Sayf ad-Davla Halab markazida Shimoliy Suriya amirligini tashkil qilgan. Hamdoniylar ushbu ikki amirlikni 1002-yilgacha, yaʼni siyosiy qulashlar sodir boʻlguniga qadar boshqargan. Biroq Tagʻlib qabilasi Hamdoniylar davrining dastlabki yillaridayoq tarixiy manbalardan yoʻqolib ketgan.

 Kelib chiqishi 
Banu Tagʻlib qabilasi dastlab Najdda yashagan badaviy qabila boʻlganLecker 2000, pp. 89–90.. Qabila uning asoschisi Tagʻlib ibn Voil nomi bilan atalgan, u, shuningdek, Ditor ibn Voil nomi bilan ham tanilganLecker 2000, p. 89.. Banu Tagʻlib Robi’a qabilalar ittifoqiga mansub boʻlib, ularning nasli Adnoniylarning Nizor boʻlimi bilan bogʻlangan. Ularning toʻliq shajarasi Tagʻlib (Ditor) ibn Voil ibn Qosit ibn Hinb ibn Afso ibn Dumiy ibn Jadila ibn Asad ibn Robi’a ibn Nizor ibn Maʼdd ibn Adnon edi. Banu Bakr ibn Voil qabilasi esa Tagʻliblarning raqibi hisoblangan.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 








Turkum:Qabilalar