Ibn Vahb

Abu Muhammad Abdulloh ibn Vahb ibn Muslim al-Fihriy al-Qurashi al-Misriy (milodiy 743 – 813 / hijriy 125 – 197), Ibn Vahb (Ibn Vahb al-Kotib bilan adashtirmaslik kerak) nomi bilan mashhur boʻlgan. Molikiy mazhabidagi ahamiyatli misrlik ilk huquqshunos. U Molik ibn Anasning eng mashhur sahobalaridan biri boʻlib, Misr va Magʻribda Molikiy mazhabining tarqalishida katta taʼsir koʻrsatgan.

 Hayoti 
bn Vahb hijriy 125-yil (milodiy 743) Zulqaʼda oyida Eski Qohirada tugʻilgan. U asrab olingan, Quraysh qabilasining aʼzosi edi. U asli Misrlik boʻlib, Fihr qabilasidan Abu Abdurrahmon Yazid ibn Unaysning vasiysi boʻlgan Rahananing mavlosi edi. U misrlik olim Usmon ibn Abdulhakam al-Judhamiy (vaf. 779) qoʻlida islom ilmlari boʻyicha dastlabki taʼlim olgan va Molik ibn Anasdan ilm olish uchun Madinaga yoʻl olgan. Taxminan yigirma yil Molik bilan birga boʻlib, Misrda oʻz fiqhini targʻib qilgan. U nafaqat Molikdan, balki Ibn Shihob az-Zuhriyning koʻplab sahobalaridan ham taʼlim olgan. Ibn Vahb Misr, Hijoz va Iroqdagi toʻrt yuzdan ortiq shayxlardan, jumladan Sufyon Savriy, Ibn Uyayna, Ibn Jurayj, Abdurrahmon ibn Ziyod al-Ifriqiy, Said ibn Abu Ayyub va boshqalardan hadis rivoyat qilgan. Undan ham koʻplab hadislar rivoyat qilingan.

Malik Ibn Vahbni juda hurmat qilar va yoqtirar edi. U boshqa hamma shogirdlarini tanqid qilsa-da, Ibn Vahb ishlarini tanqid qilmagan. Molik unga xat yozganda uni „faqih“ deb atardi. Ibn Vahb Molik taʼlimotini Misr va Magʻribda yoygan shaxslardan biri edi. Odamlar Molikning hayotlik paytida ham, vafotidan soʻng ham Ibn Vahbning huzuriga kelib, Molik fiqhini oʻrganishardi. U oʻzidan koʻplab ajoyib asarlar qoldirgan, jumladan Molikdan eshitganlarini oʻz ichiga olgan taxminan 30 jildlik toʻplam ham bor edi. U hijriy 197-yil (milodiy 813) Shaʼbon oyining 24-kunida vafot etgan.

 Manbalar 

Turkum:813-yilda vafot etganlar
Turkum:743-yilda tugʻilganlar
Turkum:9-asr yuristlari
Turkum:8-asr yuristlari