Muhammad ibn al-Ashʼas al-Xuzay

Muhammad ibn al-Ashʼath al-Xuzay () Abbosiylarning ilk tarafdorlaridan biri. Keyinchalik Abbosiylar xalifaligining Eron, Misr va Ifriqiyadagi noibi lavozimlarida faoliyat yuritgan.

 Hayoti 
Muhammad Xurosondagi Abbosiylar da’vati davri va undan keyingi Abbosiylar inqilobi paytida naqib oʻrinbosari lavozimida xizmat qilgan. Inqilob tugagach, Abu Muslim Muhammadni Tabasayn, Fors va Kermon hududlariga noib etib tayinladi. Muhammad 755-yilda Rayda Sunpadh qoʻzgʻolonini bostirishda qatnashdi. Keyingi yili yana bir isyonchi Javhar ibn Mararga qarshi, shuningdek, Rayda jang qildi (garchi manbalarda bu ikki voqea aralash berilgan boʻlishi mumkin. Shu sababli Muhammad aslida faqat bittasida ishtirok etgan boʻlishi ehtimoli bor).

758/59-yilda Misr noibi etib tayinlanib, bu lavozimni 760/61-yilgacha egallab turdi. Soʻngra, 761-yilda gʻarbga, Ifriqiyani ibodiylardan Abbosiylar foydasiga zabt etish maqsadida joʻnatildi. Mamluk tarixchisi Safodiyning yozishicha, Muhammad al-Mansur davrida Damashq noibi ham boʻlgan. Muhammad 766-yilda Vizantiya imperiyasiga qarshi yozgi harbiy yurishda ishtirok etish uchun yoʻlga chiqqanida vafot etdi.

Oʻgʻillari ham yuqori lavozimlarga erishgan edi. Jumladan, Ja’far Horun ar-Rashid davrida sohib ash-shurta va Xuroson noibi boʻlgan. Nasr esa Falastin hamda Sind viloyatlarini boshqargan.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 


Turkum:766-yilda vafot etganlar
Turkum:8-asr arablari
Turkum:Misr 8-asrdagi Abbosiy noiblari
Turkum:Abbosiylar xalifaligi generallari
Turkum:Ifiriqiyaning Abbosiy noiblari
Turkum:Forsning Abbosiy noiblari
Turkum:Tugʻilgan yili aniqlanmagan kishilar
Turkum:8-asr Abbosiylar xalifaligi kishilari
Turkum:8-asr ifriqiyalik kishilar
Turkum:Abbosiylar inqilobi
Turkum:Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 8-asr shaxslari
Turkum:8-asr Abbosiylar xalifaligining Misrdagi hokimlari