Usmon ibn Muhammad ibn Abu Sufyon

Usmon ibn Muhammad ibn Abu Sufyon () – Umaviylar sulolasining aʼzosi, 682-yilda xalifa Yazid I () davrida Madina hokimi boʻlib xizmat qilgan. Ikkinchi fitna davrida, 682-yilda shahar aholisi tomonidan quvib chiqarilgan.

 Hayoti 
Usmon ibn Muhammad Banu Umayya qabilasidan boʻlib, Abu Sufyon ibn Harbning nabirasi, xalifa Yazid I ning amakivachchasi ediHoward 1990, p. 197, note 655.. Yazid I 682-yilda Usmonni boshqa bir amakivachchasi Volid ibn Utba ibn Abu Sufyonning oʻrniga Madinaga hokim etib tayinlagan. IX asr tarixchisi Tabariy tomonidan qayd etilgan maʼlumotlarga koʻra, Usmonning ushbu lavozimni egallashi Makkadagi Umaviylarga qarshi shaxs, xalifalikka daʼvogar Abdulloh ibn az-Zubayrning hiylasi natijasida yuzaga kelgan. Abdulloh Volid ibn Utbani Madina hokimi lavozimiga noloyiq deb maktub yoʻllab, uning oʻrniga boshqa bir kishining tayinlanishini taklif qilgan. Bunga javoban xalifa Usmonni viloyat hokimi deb eʼlon qilganHoward 1990, p. 197.. Tarixchi Julis Wellhausenning soʻzlariga koʻra, Usmon oʻsha vaqtda „yosh, tajribasiz va takabbur“ kishi boʻlganWellhausen 1927, p. 152..

Yazidga nisbatan Madinada ortib borayotgan qarshilikni yengillashtirish maqsadida Usmon Madina shahrining taniqli kishilaridan iborat elchilarni Yazidning Damashqdagi saroyiga yubordi. U xalifaning moliyaviy ragʻbatlar bilan qoʻllab-quvvatlashiga umid bildirar ediWellhausen 1927, p. 152.. Shundan soʻng, Madina shahri aholisi elchilar guruhi aʼzosi Abdulloh ibn Hanzala boshchiligida Yazidga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarib, Usmonga hujum qildi. Banu Umayya va ularning mavoliylari (arab boʻlmagan mijozlari) hamda Qurayshning 1000 ga yaqin tarafdorlari ham hujumga uchradilar va u yerdan qochib, Marvon ibn al-Hakamdan najot topdilarHoward 1990, p. 201.. Tabariyning soʻzlariga koʻra, „yosh, hech qanday hukm chiqarish qobiliyatiga ega boʻlmagan“ Usmon bu inqiroz davomida Marvon tomonidan hokimiyatdan chetlashtirilganHoward 1990, p. 202.. Umaviylar oxir-oqibat xalifalikning siyosiy markazi boʻlgan Suriyaga koʻchib oʻtishgan. Madinadagi qisqa hukmronlik davridan keyin Usmonning hayoti bilan bogʻliq maʼlumotlar juda kamHoward 1990, p. 197, note 655.. Qizlaridan biri Atika keyinchalik Umaviylar xalifasi al-Volid II ga () turmushga chiqqanligi aytiladiHoward 1990, pp. 197–198, note 655.Robinson 2020, p. 146..

 Manbalar 

 Adabiyotlar 






Turkum:Madinadagi Umaviylar hokimlari
Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar