Ali ibn Ibrahim al-Qummi

Abu al-Hasan Ali Ibn Ibrohim al-Qummiy – X asrda yashagan shia sharhlovchisi va fors huquqshunosi. U oʻn birinchi shia imomi Hasan al-Askariy davrida yashagan. Mashhur „Al-Kofiy“ kitobidagi koʻplab rivoyatlarni rivoyat qilgan. Ibrohimning otasini ismi „Abu al-Hasan“ edi, lekin u „ash-Shayx al-Aqdam“ nomi bilan ham tanilgan U Qumda „Koʻfon“ hadislarini tarqatgan, koʻplab muhaddislardan hadis toʻplagan. U 15 dan ortiq kitob yozgan, uning „Tafsir al-Qummi“ sharhi mashhur. U Oʻn ikki imomiy Qur’on tafsiridagi eng muhim sharhlovchilardan biri boʻlganligi taʼkidlanadi. Uning boshqa asarlari qatoriga „Axbor al-Qur’on“, „Navodir al-Qur’on“, „an-Nosix va al-Mansux“ (bekor qiluvchi va bekor qilingan kitoblar), „ash-Sharoi’“ (qonunlar yoki vahiy qilingan dinlar) hamda „at-Tavhid va ash-Shirk“ (yakkaxudolik va shirk) kiradi. U milodiy 919-yilda vafot etgan.

 Hayoti 
Uning tugʻilgan sanasi nomaʼlum, biroq u hijriy III (milodiy IX) asrning ikkinchi yarmi va IV (milodiy X) asrning boshlarida yashagani maʼlum.

Otasi Ibrohim Hoshim Koʻfadan Qumga koʻchib kelgan shialarning mashhur muhaddislaridan biri edi. Aytishlaricha, u Qumda kufaliklarning hadislarini birinchi boʻlib targʻib qilgan. Imom ar-Rizo bilan ham uchrashgan.

Ali Ibrohimning ukasi Ishoq va oʻgʻillari Ahmad, Ibrohim va Muhammad oʻz davrining diniy ulamolari edilar.

 Asarlari 
Ali ibn Ibrohim koʻplab kitoblar yozgan. Uning eng mashhur asari al-Tafsir boʻlib, u al-Tafsir al-Qummi nomi bilan mashhurdir. U bu asarni imomlarning rivoyatlariga asoslanib, qoʻshimcha sharhsiz tartib bergan. Hadislarning aksariyatini otasi Ibrohim ibn Hoshimdan rivoyat qilgan. Ushbu kitob shia mazhabining eng qadimiy va muhim tafsir manbalaridan biri hisoblanadi.

 Al-Nasix va al-mansux
 Qurb al-isnod
 ash-Sharoi'''
 Al-Hayd At-Tavhid va l-shirk Fadoil Amir al-moʻminin Al-Magʻoziy Al-Anbiya Al-Mashdhar Al-Manaqib Ixtiyorul Qur’on''

 Manbalar 

Turkum:919-yil yashaganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar