Milliy Olimpiya qoʻmitasi

Milliy Olimpiya qoʻmitasi (MOQ) – butunjahon olimpiya harakatining milliy tarkibiy qismi. Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi nazorati ostida mamlakat sportchilarining Olimpiada oʻyinlaridagi ishtirokini tashkil etish uchun javobgar. Shuningdek, Milliy olimpiya qoʻmitalari oʻz mamlakatlaridagi shaharlarni boʻlajak Olimpiada oʻyinlariga nomzod shahar sifatida koʻrsatishlari mumkin. Bundan tashqari, oʻz geografik hududlari doirasida sportchilar faoliyatini rivojlantirish hamda milliy darajada murabbiylar va rasmiy vakillarni tayyorlash uchun ham yordam beradi.

 Milliy Olimpiya qoʻmitalari 
2023-yil holatiga koʻra, jami 206 ta Milliy Olimpiya qoʻmitalari mavjud. Bularga Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo 193 davlatning har biri, 1 ta BMT Bosh Assambleyasi kuzatuvchi davlati (Falastin), BMT tomonidan tan olinmagan 2 ta davlat (Kosovo va Tayvan) va Yangi Zelandiya kiradi (Kuk orollari).

Shuningdek, Milliy Olimpiya qoʻmitalari tan olingan 9 ta qaram hududlar ham mavjud. Ular Amerika Qoʻshma Shtatlarning 4 ta hududi (Amerika Samoasi, Guam, Puerto-Riko va Amerikaning Virgin orollari, Britaniyaning 3 ta xorijdagi hududi (Bermuda, Britaniyaning Virgin orollari va Kayman orollari), Niderlandiya Qirolligining (Aruba) va Xitoyning 1 ta maxsus maʼmuriy hududi (Hong Kong).

1996-yilga qadar qaram hududlarni yoki taʼsischi mamlakatlarni XOQ tarkibidagi alohida davlatlar sifatida tan olish qoidalari Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi kabi qatʼiy emas edi. Bu esa ushbu hududlarga oʻzlarining suveren davlatlaridan alohida jamoalarni maydonga tushirishga imkon berdi. 1996-yilda Olimpiya xartiyasiga kiritilgan tuzatishdan soʻng, MOQ faqatgina oʻzi tegishli boʻlgan mamlakat xalqaro hamjamiyat tomonidan mustaqil davlat sifatida tan olinganidan keyingina XOQ tarkibiga kiritilishi belgilab qoʻyildi. Yangi qabul qilingan ushbu qoidaning bundan oldingisiga taʼsiri boʻlmaganligi sababli oʻzgarishdan oldin tan olingan qaram hududlar va taʼsis mamlakatlar Olimpiada oʻyinlariga alohida jamoalarni joʻnatishda davom etishlari mumkin. Farer orollari va Makao esa Olimpiadaga oʻz Paralimpiya terma jamoalarini yuboradi.

Ushbu qoidalar asosida kelajakdagi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan yagona davlat Vatikan boʻlib, u BMTning kuzatuvchi davlatlaridan biridir. Garchi ushbu maʼlumot aniq boʻlmasa-da, Yangi Zelandiya bilan erkin assotsiatsiyalashgan Niue davlati ham oʻz tashqi aloqalarini olib boradi hamda BMTning ixtisoslashgan agentliklari va shartnomalarida mustaqil ravishda ishtirok etishi huquqiga ega deb hisoblaniladi. Hozirgi vaqtda qolgan barcha tan olinmagan va qisman tan olingan davlatlar XOQga aʼzo boʻlish huquqiga ega emas, chunki ular Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo mamlakatlarning aksariyati tomonidan tan olinmaydi. Kyurasao, Farer orollari, Gibraltar, Grenlandiya, Makao, Yangi Kaledoniya va Taiti kabi tarkibiy davlatlar va qaram hududlar ham endilikda BMT davlatlari tomonidan tan olinmaydi, shuning uchun ushbu hududlardan kelgan sportchilar Olimpiadada faqatgina oʻzlari tarkibiga kiritilgan davlat milliy terma jamoalari hisobidan oʻyinlarda ishtirok etishlari mumkin. Bu qoida maqomi oʻzgargan hududlarga ham taalluqlidir. Niderlandiyaning Antil orollari Olimpiya qoʻmitasi 2010-yilda oʻz faoliyatini toʻxtatganligi sababli XOQning 2011-yil iyul oyida boʻlib oʻtgan 123-sessiyasida tarqatib yuborilgan.

Millatlar hamdoʻstligiga kiruvchi mamlakatlar va hududlarning Milliy Olimpiya qoʻmitalari, odatda, Hamdoʻstlik oʻyinlari assotsiatsiyasining aʼzolari hisoblanadi, ammo bu qoida Buyuk Britaniyaning taʼsis mamlakatlariga (Angliya, Shotlandiya, Uels va Shimoliy Irlandiya), shuningdek, hamdoʻstlik va Olimpiya sporti uchun alohida tashkilotlarni yuritadigan Kanada yoki Avstraliya uchun ham taalluqli emas. Millatlar hamdoʻstligining boshqa aʼzolari uchun ularning MOQlari Hamdoʻstlik oʻyinlarida oʻz milliy jamoalarini tashkil etish va nazorat qilish uchun javobgardir.

 Roʻyxatga olingan Milliy Olimpiya qoʻmitalari 
Quyida joriy MOQlar roʻyxati keltirilgan:

 Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi tomonidan tan olingan 206 ta Milliy Olimpiya qoʻmitalari va Milliy Olimpiya qoʻmitalari assotsiatsiyasi (ANOC) aʼzolari.
 7 ta Milliy Olimpiya qoʻmitalari oʻzlarining qitʼa Olimpiya assotsiatsiyalari tomonidan tan olingan, ammo Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi tomonidan tan olinmagan.

ANOC aʼzolari Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etish huquqiga ega. Qitʼa Olimpiya assotsiatsiyasiga aʼzo boʻlgan, ammo ANOC aʼzosi boʻlmagan baʼzi Milliy Olimpiya qoʻmitalari qitʼa miqyosidagi va submintaqaviy darajadagi turnirlarda qatnashadi. Biroq bu qoʻmitalar Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etishlari mumkin emas.

Jami 5 ta qitʼa Olimpiya assotsiatsiyalari mavjud:

 Afrika – Afrika Milliy Olimpiya qoʻmitalari assotsiatsiyasi (ANOCA)
 Amerika – Pan-Amerika sport tashkiloti (PASO)
 Osiyo – Osiyo Olimpiya Kengashi (OCA)
 Yevropa – Yevropa Olimpiya qoʻmitalari (EOC)
 Okeaniya – Okeaniya Milliy Olimpiya qoʻmitalari (ONOC)

Yozgi va Qishki Olimpiada oʻyinlari XOQ tomonidan tan olingan barcha MOQlar ishtirok etishi mumkin boʻlgan musobaqalar sifatida aynan XOQning oʻzi tomonidan boshqariladi. Har bir qitʼa oʻz aʼzolari uchun chempionatlar oʻtkazadi:

 ANOCA – Afrika oʻyinlari
 PASO – Pan-Amerika oʻyinlari va Pan-Amerika qishki oʻyinlari
 OCA – Osiyo oʻyinlari va Qishki Osiyo oʻyinlari
 EOC – Yevropa oʻyinlari
 ONOC – Tinch okeani oʻyinlari

Garchi oʻz-oʻzlari bilan kontinetal ittifoq boʻlmasa-da, Arab Milliy Olimpiya qoʻmitalari ittifoqi (UANOC) va Oʻrta yer dengizi oʻyinlari xalqaro qoʻmitalari (CIJM) qitʼa ittifoqlari boʻlmasa-da, arab tilida soʻzlashuvchi davlatlar va Oʻrta yer dengizi mamlakatlari oʻrtasida koʻplab sport musobaqalarini tashkil qilinadi. UANOCni tashkil etuvchi 22 ta Milliy Olimpiya qoʻmitalari, CIJMga kiruvchi 26 ta qoʻmitalarning barchasi ANOCA, EOC yoki OCA aʼzolari boʻlib, ular oʻz sportchilarini Afrika, Yevropa yoki Osiyo oʻyinlariga yuborish huquqiga ega. UANOC va CIJM Milliy Olimpiya qoʻmitalari quyidagi roʻyxatda qayd etilgan.

 Afrika (ANOCA) 
  Jazoir1 2
  Angola
  Benin
  Botsvana 3
  Burkina Faso
  Burundi
  Kamerun
  Kabo-Verde
  Markaziy Afrika Respublikasi
  Chad
  Komor orollari1
  Kongo
  Kongo  Kot-dʼIvuar
  Jibuti1
  Misr12
  Ekvatorial Gvineya
  Eritreya
  Esvatini 3
  Efiopiya
  Gabon 3
  Gambiya 3
  Gana 3
  Gvineya
  Gvineya-Bisau
  Keniya 3
  Lesoto 3  Liberiya
  Liviya12
  Madagaskar
  Malavi 3
  Mali
  Mavritaniya1
  Mavrikiy 3
  Marokash12
  Mozambik 3
  Namibiya 3
  Nigeriya
  Nigeriya 3
  Ruanda 3
  San-Tome va Prinsipi  Senegal
  Seyshel orollari 3
  Syerra-Leone 3
  Somali1
  Janubiy Afrika 3
  Janubiy Sudan
  Sudan1
  Tanzaniya 3
  Togo 3
  Tunis12
  Uganda 3
  Zambiya 3
  Zimbabve 3
1: Milliy Olimpiya qoʻmitasi UANOC aʼzosi.

2: Milliy Olimpiya qoʻmitasi CIJM aʼzosi.

3: Milliy Olimpiya qoʻmitasi, shuningdek, Milliy Hamdoʻstlik oʻyinlari assotsiatsiyasi hamdir.

 Amerika (Pan-Amerika sport tashkilotlari) 
  Antigua va barbuda1
  Argentina
  Aruba
  Bagama orollari1
  Barbados1
  Beliz1
  Bermud oroli1
  Boliviya
  Braziliya
  Britaniyaning Virgin orollari
  Kanada  Kayman orollari1
  Chili
  Kolumbiya
  Kosta-Rika
  Kuba
  Dominika1
  Dominikana Respublikasi
  Ekvador
  Salvador
  Grenada1
  Gvatemala  Gayana1
  Gaiti
  Gonduras
  Yamayka1
  Meksika
  Nikaragua
  Panama
  Paragvay
  Peru
  Puerto-Riko
  Sent Kitts va Nevis1  Sent-Lyusiya1
  Sent-Vinsent va Grenadinlar1
  Surinam
  Trinidad va Tobago1
  Amerika Qoʻshma Shtatlari
  Uruguay
  Venesuela
  Amerikaning Virgin orollari
1: Milliy Olimpiya qoʻmitasi, shuningdek, Hamdoʻstlik oʻyinlari federatsiyasi aʼzosi.

 Osiyo (OCA) 
  Afgʻoniston
  Bahrayn1
  Bangladesh5
  Butan
  Bruney5
  Cambodja
  Xitoy
  Hong Kong, Xitoy
  Hindiston5
  Indoneziya
  Eron
  Iroq1  Yaponiya
  Iordaniya1
  Qozogʻiston
  Shimoliy Koreya
  Janubiy Koreya
  Quvayt1
  Qirgʻiziston
  Laos
  Livan14
  Aomin2
  Malayziya5
  Maldiv5  Mongoliya
  Myanma
  Nepal
  Ummon1
  Pokiston5
  Falastin1
  Filippin
  Qatar1
  Saudiya Arabistoni1
  Singapur5
  Shri Lanka5
  Suriya14  Tayvan3
  Tojikiston
  Tailand
  Sharqiy Timor
  Turkmaniston
  Birlashgan Arab Amirliklari1
  Oʻzbekiston
  Vetnam
  Yaman1
1: Milliy Olimpiya qoʻmitasi UANOC aʼzosi.

2: Milliy Olimpiya qoʻmitasi OCA aʼzosi, ammo ANOC aʼzosi emas.

3: XOQ, ANOC va OCA tomonidan qoʻllaniladigan rasmiy nom Xitoy Respublikasi ().

4: Milliy Olimpiya qoʻmitasi CIJM aʼzosi.

5: Milliy Olimpiya qoʻmitasi, shuningdek, Hamdoʻstlik oʻyinlari milliy assotsiatsiyasi.

 Yevropa (EOC) 
  Albaniya2
  Andorra2
  Armeniston
  Avstriya
  Ozarbayjon
  Belarus
  Belgiya
  Bosniya va Gersegovina2
  Bolgariya
  Xorvatiya2
  Kipr23
  ChexiyaCzechia Olympics.com
  Daniya  Estoniya
  Finlandiya
  Fransiya2
  Gruziya
  Germaniya
  Buyuk Britaniya
  Gretsiya2
  Vengriya
  Islandiya
  Irlandiya
  Isroil1
  Italiya2
  Kosovo2  Latviya
  Lixtenshteyn
  Litva
  Luksemburg
  Malta23
  Moldova
  Monako 2
  Chernogoriya 2
  Niderlandiya
  Makedoniya 2
  Norvegiya
  Polsha
  Portugaliya 2  Ruminiya
  Rossiya Federatsiyasi4
  San Marino 2
  Serbiya 2
  Slovakiya
  Sloveniya 2
  Ispaniya 2
  Shvetsiya
  Shveysariya
  Turkiya 2Türkiye Olympics.com
  Ukraina
1: Isroil OCA aʼzosi boʻlgan, ammo 1952-yildan 1981-yilgacha tashkilotdan chiqarib yuborilgan. 1994-yilda EOKga qoʻshilgan.

2: Milliy Olimpiya qoʻmitasi CIJM aʼzosi.

3: Milliy Olimpiya qoʻmitasi, shuningdek, Hamdoʻstlik oʻyinlari milliy assotsiatsiyasi.

4: Milliy olimpiya qoʻmitasi XOQ tomonidan toʻxtatilganIOC Executive Board suspends Russian Olympic Committee with immediate effect.

 Okeaniya (ONOC) 
  Amerika Samoasi
  Avstraliya
  Kuk orollari
  Fiji
  Guam
  Kiribati  Marshall orollari
  Mikroneziya
  Nauru
  Yangi Kaledoniya1
  Yangi Zelandiya
  Niue1  Norfolk orollari1
  Shimoliy Mariana orollari1
  Papua Yangi Gvineya
  Samoa
  Solomon orollari  Fransuz Polineziyasi1
  Tonga
  Tuvalu

Vanuatu
  Uollis va Futuna orollari1
1: Milliy Olimpiya qoʻmitasi ONOCning assotsiatsiyalangan aʼzosi, ammo ANOC aʼzosi emas.

 Boʻlimlar 
MOQ barcha beshta qitʼa assotsiatsiyasiga boʻlingan Milliy Olimpiya qoʻmitalari assotsiatsiyasining (ANOC) aʼzolaridir:
QitʼaAssotsiatsiyaMOQlarEng qadimgi MOQEng yangi MOQ180x180pxAfrika Milliy Olimpiya qoʻmitalari assotsiatsiyasi54Misr (1910)Janubiy Sudan (2015)Pan-Amerika sport tashkiloti41Amerika Qoʻshma Shtatlari (1894) Dominika (1993)
Sent-Kitts va Nevis (1993)

Sent-Lyusiya (1993)Osiyo Olimpiya Kengashi44The OCA includes 45 NOCs; the Macau Sports and Olympic Committee is not recognized by the IOC and Macau does not compete at the Olympic Games.Yaponiya (1912) Sharqiy Timor (2003)Yevropa Olimpiya qoʻmitalari50Fransiya (1894)Kosovo (2014)Okeaniya Milliy Olimpiya qoʻmitalari17Avstraliya (1895)Tuvalu (2007)
 Tan olinmagan Milliy olimpiya qoʻmitalari 
Farer orollari va Makao Milliy Paralimpiya qoʻmitalari sifatida tan olingan va Paralimpiya oʻyinlarida ishtirok etish huquqiga ega. Biroq hech bir hududning Milliy Olimpiya qoʻmitasi XOQ tomonidan tan olinmagan, shuning uchun ular Olimpiadada qatnasha olmaydi. Makao Osiyo Olimpiya Kengashi tomonidan tan olingan va Osiyo oʻyinlarida ishtirok etadi.

Olimpiya qoʻmitalari tan olinmagan boshqa mavjud mamlakatlar va mintaqalarga Kataloniya, Gibraltar, Fransiya Polineziyasi, Niue, Yangi Kaledoniya, Kyurasao, Gvadelupa, Fransuz Gvianasi, Martinika, Sint Marten, Shimoliy Mariana orollari, Anguilla, Montserrat, Terks va Kaykos orollari, Dnestrboʻyi Moldova Respublikasi, Kurdiston, Shimoliy Kipr, Somaliland, Abxaziya va tubjoy amerikaliklar kiradi.

2014-yilda Janubiy Osetiya Milliy Olimpiya qoʻmitasini tashkil etish niyatida ekani maʼlum qilingan.

 Olimpiya sporti 
Tashkilot nomiSportXOQ aʼzosi boʻlmagan tashkilotlar jahon darajasidagi aʼzo tashkilot hisoblanadiXOQ aʼzosi boʻlmagan faqat qitʼa darajasidagi aʼzo hisoblanadiBuyuk Britaniya misolidaFIFAFutbol Anguilla,  Montserrat,  Terks va va Kaykos orollari,  Kyurasao,  Macao,  Farer orollari,  Gibraltar,  Tahiti,  Yangi Kaledoniya Shimoliy Mariana orollari,  Sint Maarten,  Gvadelupe, ,  Fransiya Gvianasi,           Bonayre, (faqatgina klub musobaqalari),  Zanzibar (faqatgina klub va CECAFA musobaqalari)) Angliya,                  
 Shotlandiya,         

 Uels, FINASuzishAnguilla,  Kyurasao,  Sint Maarten,  Macao,  Farer orollari,  Gibraltar,  Shimoliy Mariana orollariBuyuk BritaniyaIAAFYengil atletika Tahiti,  Norfolk oroli,  Gibraltar,  Macao,  Anguilla,  Montserrat,  Terks va va Kaykos orollari Yangi Kaledoniya,  Uollis va Futuna,  Niue,  Martinika,  Gvadelupe,   Fransiya Gvianasi,  Sint Maarten,   KyurasaoBuyuk BritaniyaWAFKamondan otish Tahiti,  Norfolk oroli,  Folklend orollari,  Macao,  Farer orollariBuyuk BritaniyaBWFBadminton Kyurasao,  Tahiti,  Gibraltar,  Greenland,  Folklend orollari,  Macao,  Farer orollari,  Muqaddas Yelena oroli,  Norfolk oroli,  Men oroli, ,      Fransiya Gvianasi,  Gvadelupe,  Martinika,   New Caledonia,  Shimoliy Mariana orollari,  Uollis va Futuna Angliya,                  Shotlandiya,           UelsFIBABasketbol Montserrat,  Terks va va Kaykos orollari,  Tahiti,  Norfolk oroli,  Macao,  GibraltarBuyuk BritaniyaAIBAHavaskor boksAnguilla,  Tahiti,  Sint Maarten,  Kyurasao,  Macao,                Gibraltar Angliya,                     Shotlandiya,            UelsICFKanoeda eshkak eshishSint Maarten,  Tahiti,  MacaoBuyuk BritaniyaICUVelosportSint Maarten,  Kyurasao,  Macao, Buyuk BritaniyaWDSFRaqs sporti Macao Angliya,                   Shotlandiya,           UelsFEIOt sporti Angliya,                  Shotlandiya,           UelsIFSCToqqa chiqish sporti Macao Yangi KaledoniyaBuyuk BritaniyaFIEQilichbozlik MacaoBuyuk BritaniyaIGFGolf Angliya,                     Shotlandiya,            UelsFIGGimnastika Angliya,                     Shotlandiya,            UelsIHFGandbol Farer orollari,  Greenland,  Fransiya Gvineyasi,  Tahiti,  Yangi Kaledoniya,  Shimoliy Mariana orollari,  Gvadelupe,  Martinika,        MacaoBuyuk Britaniya, biroq  Angliya va                      Shotlandiya birlashgan aʼzolarFIHChim ustida xokkey Macao,  Gibraltar Angliya,                     Shotlandiya,
 Uels; ammo Buyuk Britaniya uning aʼzosiIJFDzyudo Macao,  Niue,  Norfolk oroli,  Yangi Kaledoniya,  Tahiti,  Martinika,  Gvadelupe, ,  Farer orollari,  KyurasaoBuyuk BritaniyaUIPMZamonaviy beshkurashBuyuk BritaniyaXalqaro eshkak eshish federasiyasiAkademik eshkak eshish GibraltarBuyuk BritaniyaXalqaro regbi kengashiRegbi Niue Yangi Kaledoniya, Tahiti,  Uollis va Futuna,  Macao,  Martinika,                          Gvadelupe,  Fransiya Gvineyasi,     Kyurasao, ,  Mayotta Angliya,   
 Shotlandiya, 

 UelsWSYelkanli kema sporti Tahiti,  Niderlandiyaning Antil orollariBuyuk BritaniyaISSFOʻq otish  Farer orollari,  MacaoBuyuk BritaniyaISASyorfingborder|25px|Gavayi Qirolligi bayrogʻi Gavai,  Tahiti Angliya,   
 Shotlandiya,

 UelsITTFStol tennisi Jersey,  Guernsey,  Gibraltar,  Greenland, Fare orollari,  Macao,  Tahiti,  Folklend orollari,  Sint Maarten,  Shimoliy Mariana orollari,  Yangi Kaledoniya,  Niue,  Tokelau,  Uollis va Futuna Angliya,    
 Shotlandiya,

 UelsWTTaekvondo Men oroli,  Macao,  Yangi Kaledoniya,  Tahiti,  Martinika,  Gvadelupe, Buyuk BritaniyaITFTennis Tahiti,  Kyurasao,  Macao,  Anguilla,  Bonaire,  Norfolk oroli,  Shimoliy Mariana orollari Sint Maarten,  Martinika,   Gvadelupe,                  Fransiya GvineyasiBuyuk BritaniyaITUUchkurash Gibraltar,  Macao,  Yangi Kaledoniya,  Tahiti,  Shimoliy Mariana orollariBuyuk BritaniyaFIVBVoleybol Macao,  Gibraltar,  Greenland,  Farer orollari,  Tahiti,  Shimoliy Mariana orollari,  Martinika,  Gvadelupe,  Fransiya Gvineyasi,  Bonayre, border|25px|Saba Saba, border|25px|Sint-Estatius Sint Eustatius,  Sint Maarten,  Saint-Martin,  Kyurasao Angliya,    
 Shotlandiya, 

 UelsIWFOgʻir atletika Zanzibar,  Niue,  Yangi Kaledoniya,  Tahiti,  Uollis va Futuna,  Shimoliy Mariana orollari,  Terks and Kaykos orollari,  Kyurasao Buyuk Britaniya,          Shimoliy Irlandiya,           Shotlandiya, 
 UelsUWWHavaskor kurash Tokelau,  Niue,  Tahiti,  Shimoliy Mariana orollari,  Terks and Kaykos orollari,  KyurasaoBuyuk BritaniyaIBSFBobsley vaSkeletonBuyuk BritaniyaIBUBiatlon GreenlandBuyuk Britaniya

 XOQ tan olgan xalqaro sport federatsiyalari assotsiatsiyasi 
Name of organizationSportNon-IOC member is member in world levelNon-IOC member is only member in continental levelCase of Great BritainWPAPool (bilyard) SHimoliy Kipr, Bonayre,  Kyurasao,  Tahiti,  MacaoBuyuk BritaniyaIBSFSnuker va Inglizcha bilyard (havaskor) Men oroliHech qaysiUMBKaram bilyard Shimoliy Kipr,  Men oroli,  KyurasaoHech qaysiTWIFArqon tortish oʻyini Normandiya orollari,  Basque davlati,  Macao Angliya,  Shotlandiya,  Uels, Shimoliy IrlandiyaIWUFWushu Yangi Kaledoniya,  MacaoBuyuk BritaniyaCMASSuv osti sporti Tahiti,  Shimoliy Marina orollariBuyuk BritaniyaWSFSkoush Guernsey,  Jersey,  Men oroli,  Gibraltar,  Macao,  Yangi Kaledoniya,  Tahiti,  Norfolk oroli Angliya,  Shotlandiya,  UelsUIMMotorli qayiqda suzish MacaoBuyuk BritaniyaFIPPolo AngliyaIOFMoʻljal olish sporti MacaoBuyuk BritaniyaILSHayotni saqlab qolish sporti Macao,  Farer orollariBuyuk BritaniyaWSRolikli konkida uchish MacaoBuyuk BritaniyaIFMAMuaytay Macao,  TahitiBuyuk BritaniyaWLLakros Kataloniya,  Kyurasao,  Macao, Angliya,  Shotlandiya,  Uels                                  IFFFlorbol MacaoBuyuk BritaniyaWFDFDisk uloqtirish MacaoBuyuk BritaniyaIBFBouling Kataloniya,  Macao,  Jersey,  Gibraltar, ,  Kyurasao Buyuk Britaniya,  Shotlandiya,                      Uels,  Shimoliy IrlandiyaWKFKarate Macao,  Martinika,  Yangi Kaledoniya,  Tahiti,  Uollis va Futuna,  KyurasaoBuyuk Britaniya toʻliq aʼzo, lekin  Angliya,  Shotlandiya,  Uels,  Shimoliy Irlandiya kabi alohida ishtirok etadiWBFContract bridge Farer orollari,  Macao, ,                       Martinika,  Gvadelupe Angliya,  Shotlandiya,  Uels                              IFIice stock sportBuyuk BritaniyaIWWF(3-Event Waterskiing), Wakeboard, Barefoot, Show Skiing, Cable Wakeboard, Cableski, Ski Racing, and Disabled SkiingBuyuk BritaniyaWAKOKikboksing MacaoBuyuk BritaniyaFIMMotopoyga MacaoBuyuk BritaniyaFIDEShaxmat Farer orollari,  Macao,  Niderlandiyaning Antil orollari,  Guernsey,  Jersey,  Men oroli Angliya,  Shotlandiya,  Uels          IRFRaketbol Kataloniya,  AngliyaFIASSamboBuyuk BritaniyaISMFChangʻida alpinizmBuyuk BritaniyaUIAATirmashib chiqish and alpinizmBuyuk BritaniyaISFSumoBuyuk BritaniyaICCKriket Men oroli,  Jersey,  Guernsey,  Gibraltar,  Muqaddas Yelena oroli,  Farer orollari,  Terks va Kaykos orollari,  Folklend orollari Anguilla,             Montserrat,         Sint Maarten Angliya,  Shotlandiya

 Yana qarang 
 Milliy Paralimpiya qoʻmitasi
 XOQ mamlakat kodlari roʻyxati
 Kolumbiya okrugi Olimpiya qoʻmitasi
 Hamdoʻstlik oʻyinlari assotsiatsiyasi

 Manbalar 
 Snoskalar 

 Havolalar 



Turkum:Milliy olimpiya qoʻmitalari
Turkum:Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi