Mohamed Muizzu

Mohamed Muizzu (15 iyun 1978) - Maldivlar siyosatchisi va muhandisi, u 2023 yildan boshlab Maldivlarning 8-prezidenti va Progressiv Kongressi koalitsiyasi rahbari sifatida xizmat qilmoqda. U ilgari 2012 yildan 2018 yilgacha uy-joy vaziri sifatida xizmat qilgan va uni Maldiv tarixidagi eng uzoq muddatli uy-joy vazirlaridan biri qilgan. Muizzu 2021 yildan 2023 yilgacha Maleniñ meri bo'lib, iste'foga chiqdi.

Malé shahrida tug'ilgan Muizzu Buyuk Britaniyada qurilish muhandisligini o'rgandi va 2009 yilda Lids universiteti tomonidan doktorlik diplomini yakunladi. U 2012 yilda Uy-joy vaziri etib tayinlandi va 2018 yilgacha xizmat qildi. Keyinchalik u Maléning meri bo'ldi. Xalq milliy kongressining a'zosi sifatida Muizzu sobiq prezident Abdulla Yameen korrupsiyaga oid ayblovlar bilan qamoqqa olinganidan keyin prezidentlikka nomzod sifatida ko'rsatilgan. Yameen saylovga qatnashishga layoqatsiz bo'lgani uchun Muizzu uning o'rinbosari sifatida tanlandi. U 2023 yilgi prezident saylovida Xalq milliy kongressining nomzodi edi, u yerda u hozirgi prezident Ibrohim Muhammad Solihni mag'lub qildi. Muizzu Progressiv Kongressi koalitsiyasi rahbari va 2023 yilda Maldivlar milliy mudofaa kuchlarining bosh qo'mondoni lavozimini egallagan. Bundan tashqari, u 2013 yildan 2018 yilgacha Maldivlar taraqqiyot ittifoqining katta vitse-prezidenti, 2010 yildan 2014 yilgacha Maldivlarning taraqqiyot partiyasi rahbarining o'rinbosari va Adhaalath partiyasi bosh kotibi bo'lib xizmat qilgan.

 Prezidentlik 
Mohamed Muizzu 2023 yil 17 noyabr kuni Maldivlar Respublikasining 8-prezidenti sifatida lavozimga kirdi. U demokratik tarzda saylangan to'rtinchi va Malé oltinchi prezidentdir. Uning qasamyodini o'z hamkorlari Hussain Mohamed Latheef bilan birga Maldivlar Bosh sudi Ahmed Muthasim Adnan tomonidan Respublika maydonida ijro etildi. 

 Birinchi yuz kun 
Muizzu o'z prezidentlik davrining dastlabki kunlarida Maldivlar Hind qo'shinlari chiqarib olishni boshladi. O'z kampaniyasi davomida u o'zining birinchi 100 kun ichida bir nechta uy-joy loyihalariga kirishishni, uy-joy uchun maxsus ishonch jamg'armasini tashkil etishni va uy-joy kreditlari foiz stavkalarini besh foizga cheklash siyosatini amalga oshirishni va'da qildi. Muizzu Maldivlarning mustaqilligi va suverenitetini xavf ostiga qo'ygan deb hisoblagan chet el davlatlari bilan oldingi hukumatlar tomonidan qilingan sirli bitimlarni bekor qilish uchun harakatlarni boshladi. Shuningdek, u Xalqaro dengiz huquqi sudi qarori ustidan shikoyat qildi.

 Xitoy va Hindiston munosabatlari 
2024 yil 7 yanvar kuni Muizzu Prezident Xi Jinpinning taklifiga binoan Xitoy tashrif buyurdi. Uning kampaniyasi Maldivlar ishlarida hind ta'sirini kamaytirishga qaratilgan edi va u Xitoy tarafdorlari hisoblanadi. Muizzu qaytganida, Maldivlar kichik mamlakat bo'lsa-da, u zorlashmalarga duch kelmasligi kerakligini aytdi. U Xitoy-Maldiv munosabatlari o'zaro hurmat, suveren tenglik, hududiy yaxlitlik va ichki masalalarga aralashishning yo'qligiga asoslanganligini ta'kidladi.  2024 yil fevral oyidan boshlab Muizzu barcha Hind qo'shinlari Maldivlardan olib tashlashni talab qilgan edi. 2024 yil 10 mayga qadar barcha Hindiston qurolli kuchlari ketib ketgan edi.

 Isroil va Flestina 
Prezident Mohamed Muizzuning tashqi siyosati Falastinani qattiq qo'llab-quvvatlaydi va xalqaro platformalarda ularning huquqlarini doimiy ravishda himoya qiladi. 2023 yil 23 dekabr kuni Muizzu BMT Xavfsizlik Kengashi qaroriga hamrohlik va g'amxo'rlik ko'rsatishni talab qilgan. U davom etayotgan havo hujumlari paytida yordam berish amaliy emasligini ta'kidlab, xalqaro hamjamiyatni dushmanliklarni tugatish va Faloist xalqining huquqlarini, shu jumladan o'zini o'zi belgilash huquqini ta'minlash uchun ushbu qarorga asoslanishga chaqirdi. Xavfsizlik kengashining Gaza bo'ylab xavfsiz va to'siqsiz insonparvarlik yo'nalishlarini ta'minlashni talab qilgan qaroriga binoan Muizzu Falastinliklar duch kelayotgan davomli dahshatli hujumlarni qayd etdi va yanada kuchli va aniq xalqaro harakatlar talab qilindi.

Muizzu 26 yanvar 2024-yilda Xalqaro sud Isroil G'aza shahridagi genotsidga to'g'ridan-to'g'ri qo'zg'atishni oldini olish va jazolanishga chaqiradigan dastlabki choralar ko'rish haqidagi fermonini mamnuniyat bilan qabul qildi. U Isroilning Gazadagi harbiy harakatlarini to'xtatishi va darhol o'chqishni to'xtatib qo'yish kerakligini ta'kidlab, tinchlik zo'ravonlik va ko'chirish orqali erishilmasligini ta'minlash kerakligini taʼkidladi. O'z ma'muriyati tomonidan Falastin uchun qo'llab-quvvatlanishiga muvofiq, 2024 yil 2 iyun kuni Muizzu, Vazirlar Mahkamasining tavsifiga binoan, Isroil pasportlari taqiq qo'ydi.  Ushbu qarorda Isroil pasportlari bilan kirishning oldini olish uchun qonunlarni o'zgartirish va ushbu harakatlarni nazorat qilish uchun Vazirlar Mahkamasining kichik qo'mitasini tashkil etish o'z ichiga olgan. Bundan tashqari, Muizzu Faloistinning ehtiyojlarini baholash uchun maxsus elchi tayinladi, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Yordam va ishlar agentligi bilan pul yig'ish kampaniyasini boshladi va Maldivlar Faloistonga hamjihatligini namoyish etish uchun "Falastheenaa Eku Dhivehin" shiori ostida mamlakat bo'ylab mitingni tashkil etdi. 
 Manbalar