Bělá pod Pradědem

Bělá pod Pradědem () Chexiyaning Olomuk mintaqasida joylashgan munitsipalitetdir. Unda 1700 ga yaqin aholi istiqomat qiladi.

 Maʼmuriy qismlar 

Munitsipalitet Adolfovitse, Bella, Domashov va Filipovitsa qishloqlaridan iborat.

 Etimologiyasi 
Munitsipalitet oʻz nomini Bela daryosi yaqinidagi Praded togʻi sharafiga olgan.

 Joylashuvi 
Bělá pod Pradědem – Jesenikdan taxminan  janubda va  Olomouc shimoliy qismidadir. Munitsipalitet hududidan Bella daryosi oʻtadi. Munitsipalitet Xruby Jesenik togʻlarida joylashgan. Eng baland nuqtasi dengiz sathidan,  yuqorida joylashgan Maly Děd choʻqqisidir. Praděd munitsipal hududidan tashqarida joylashgan.

 Tarixi 
Adolfovitse va Domashov qishloqlari birinchi marta 1284-yilda tilga olingan. Ikkala qishloq ham 13-asrning ikkinchi yarmida, hududga egalik qilgan Vrotslav episkoplari tomonidan mustamlaka qilish davrida tashkil etilgan. Qishloqlar Nisa cherkovi gersogligi tarkibiga kiritiladi, keyinchalik Bohemian hukmronligi ostiga oʻtdi. 1772-yilda Filipov/Filippsdorf qishlogʻiga yepiskop Filipp Gottar fon Shaffgotsch, 1796-yilda Bella/Valdenburg qishlogʻiga, Jozef Kristian Frans Xohenlohe-Valdenburg-Bartenshteyn asos solgan. Ikkala qishloq ham 1848-yilda Domašov tarkibiga qoʻshilgan.

1850-yilda gersoglik dunyoviylashtirilib tarqatib yuboriladi va qishloqlar toʻgʻridan-toʻgʻri Bogemiyaga qoʻshildi. Birinchi jahon urushidan keyin, 1918-yildan boshlab, bu hudud Chexoslovakiya tarkibiga kirdi.

Ikkinchi jahon urushi davrida bu hudud Germaniya tomonidan bosib olingan. 1939-yil 9-oktyabrda Luftwaffe harbiy Junkers F 13 (belgisi R 37/2) Opoledan Olomoucga ketayotib, Bella pod Pradedemdagi oʻrmonga qulab tushdi. Yettita askarning barchasi halokatda vafot etadi va Domašov qabristoniga dafn etilgan.

Adolfovitseda bosqinchilari Stalag VIII-B/344 harbiy asirlar lagerining uchta majburiy mehnat sublagerini (E250, E334, E595) boshqargan. Urushdan keyin, 1945-yilda, Beneš farmonlariga binoan, nemis aholisi quvib chiqarildi va hudud Chexoslovakiyaga qaytarildi.

Bella pod Pradědem munitsipaliteti 1961-yilda Adolfovitse va Domashov munitsipalitetlari, jumladan, Bella va Filipovitse qishloqlari qoʻshilish natijasida tashkil etilgan.

 Demografiyasi 

 Diqqatga sazovor joylar 
Domasovda ikkita cherkov mavjud. Avliyo Tomas cherkovi 1726-1730 yillarda barokko uslubida qurilgan. Suvga choʻmdiruvchi Avliyo Yuhanno cherkovi kech barokko elementlariga ega neoklassik binodir.

 Taniqli odamlar 

 Yozef Odlozil (1938–1993), sportchi, Olimpiada sovrindori; shu yerda yashagan.

 Qardosh shaharlar 
Bělá pod Pradědem egizaklar.

  Tułowice, Poland

 Galereya 

 Manbalar 

 Havolalar 



Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Turkum:Chex Respublikasidagi qishloqlar