Abu Jaʼfar Muslim

Abu Jaʼfar Muslim ibn Ubaydulloh al-Husayniy () (976 yoki 977-yillarda vafot etgan) Husayniylar avlodida boʻlib oxirgi Ixshidiylar sulolasi va ilk Fotimiylar xalifaligi davrida Misrdagi  oilasining eng koʻzga koʻringan aʼzosi edi. Uning oʻgʻli Tohir ibn Muslim Madina sharifini tuzgan.

 Oilasi 
Abu Jaʼfar Muslim Karbalo jangida Husaynning vafotidan keyin Husayn ibn Alining avlodi — Madinada qoʻnim topgan shia imomi Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin avlodidan boʻlgan. U yerda Husayniylar eng koʻzga koʻringan mahalliy oilaga aylangan, X asr boshlarida esa ularning bir qismi Misrga koʻchib ketgan.

Abu Jaʼfarning Abulhusayn Iso va Ohu Muslim nomi bilan mashhur Abu Muhammad Abdulloh ismli ikki nafar ukasi boʻlgan. Abu Muhammad Abdulloh harbiy jihatdan katta tajribaga ega boʻlib, ixshidiylar qoʻmondoni Abu al-Misk Kafur unga qoʻshin boshqaruvini ishonib topshirgan. Oxu Muslim keyinchalik qarmalarga qoʻshilib, umrining soʻngiga qadar Fotimiylarning ashaddiy dushmani boʻlib qolgan. Oxu Muslim 974-yilda vafot etgan.

 Ixshidiylar davrida 
Misrda Kafur hukmronligi davrida Abu Jaʼfar  boshligʻi hisoblangan. U nihoyatda bilimli, madaniyatli shaxs boʻlib, uning hadislar rivoyat qilganligi ham aytiladi.

968-yilning aprel oyida Kafurning vafotidan keyingi notinch davrda Abu Jaʼfar yaqin doʻsti — vazir, olim, oʻta taqvodor shaxs,  homiysi Jaʼfar ibn al-Furot hamda boshqa guruhlar oʻrtasida hokimiyat taqsimoti boʻyicha kelishuvga erishish masalalarida vositachilik qilgan.

 Fotimiylar davrida 
Fotimiylar Misrni zabt etgan paytda Abu Jaʼfar fustatlik zodagonlar delegatsiyasiga boshchilik qilgan, delegatsiya Misrni unga topshirish va kafillik varaqasini () olish toʻgʻrisida muzokaralar olib borish maqsadida fotimiylar qoʻmondoni Javhar bilan uchrashishgan. Ixshidiylar qoʻshinlari Fotimiylarning yurishiga qisqa muddat davomida qarshilik koʻrsatgach,  bekor qilingan, shu sababli Abu Jaʼfarga uning yangilanishini taʼminlashga erishish uchun Javharga yaqinlashish vazifasi yuklangan. Javhar ushbu taklifga rozi boʻlgan va Abu Jaʼfar Muslimga uning nomidan oʻzi xohlaganicha shaxsiy  varaqlarini chiqarish huquqini ham bergan.

Abu Jaʼfar Hijozdagi aloqalarini saqlab qolgan holda Madinada ham maʼlum bir hokimiyatga ega boʻlgan. 969 yoki 970-yillarda Fotimiylar xalifasi al-Muiz Lidinulloh nomidan xutba oʻqilishi bilan madinalik Husayniylar Fotimiylarga yaqinlashgan va Makka ustidan ham oʻz nazoratlarini oʻrnatishlarida ularga yordam berishgan.

973-yilda al-Muiz oʻz saroyini Ifriqiyadan Misrga koʻchirganida Abu Jaʼfar Qohira safarining soʻnggi qismida u bilan uchrashish va unga hamrohlik qilish maqsadida koʻzga koʻringan kishilardan iborat delegatsiyasi boshchiligida Iskandariyaga borgan. Fotimiylar hukmdori Abu Jaʼfarga alohida eʼtibor koʻrsatgan. Al-Muiz Misrga kelganidan keyin Javharning  joylashtirish siyosatini davom ettirgan.

 Nasli 
Abu Jaʼfar Muslimning oʻlimidan koʻp oʻtmay oʻgʻli Tohir ibn Muslim Madinaga qaytib kelgan va u yerda shaharning  boshligʻi sifatida tanilib, birinchi Husayniy amiri (shuningdek, shariflar deb ham ataladi) boʻlgan.

 Eslatmalar 

 Manbalar 

 Adabiyotlar 





Turkum:Banu Muhanna
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar