Aliya Moldagulova

Aliya Nurmuhametqyzy Moldagulova (ruscha: Aliya Nurmuxambetovna Moldagulova, qozoqcha: Әliya Nұrmұxamedqizi Moldagʻұlova/Äliia Nūrmūhamedqyzy Moldağūlova; 25-oktyabr 1925-yil — 14-yanvar 1944-yil) — Ikkinchi jahon urushi paytida Qizil Armiya safida xizmat qilgan qozoq askarlaridan biri. 1944-yil 14-yanvarda jangda olgan jarohatlari tufayli vafot etgach, unga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan.

 Hayoti 
Aliya Moldagulova 1925-yil 25-oktyabrda Bulak qishlogʻida (hozirgi Qozogʻiston Respublikasidagi Aqtoʻbe viloyatining Xobdin tumani) tugʻilgan. Uning otasi Nurmukhamet Sarkulov, onasining ismi esa Marzhan edi. Uning Bagdat ismli bitta ukasi ham bor edi.

Qozogʻiston SSRda 30-yillardagi Buyuk ocharchilik paytida uning onasi Marzhan kartoshka qoldiqlarini yigʻardi. 1933-yilda u qorovul tomonidan otib oʻldirilgan. Oradan koʻp oʻtmay Bagdat ham ikki yoshga toʻlganida vafot etdi.

Moldagulovaning otasi zodagonlar avlodi sifatida sovet hokimiyati tomonidan taʼqibga uchragan. U xotinini Kurayli daryosining quyi oqimida, oʻsha paytda oilasi yashagan joyda dafn qildi. Onasi vafotidan keyin amakisi Aubakir Moldagulov uni buvisining qoʻlida tarbiyalash uchun Olmaotaga olib ketguniga qadar bir yil davomida qishloq kezib yurdi.

Qisqa vaqt davomida Moldagulova Aulie-Ata shahridagi 11-maktabda oʻqidi. Yoshligida u maqsadli va qatʼiy xarakteri bilan ajralib turardi.

1935-yilda amakisi Harbiy transport akademiyasiga oʻqishga qabul qilindi. Moldagulovlarning butun oilasi Moskvaga koʻchib oʻtdi. Bir necha yil oʻtgach, ular Leningradga koʻchib oʻtishdi, chunki Akademiya u yerga koʻchirilgan edi. Bir xonada oilaning sakkiz aʼzosi: Moldagulov, uning rafiqasi, uch farzandi, xolasi, ikki buvisi va yosh Moldagulova yashar edi. 1939-yilning kuzida amakisi 14 yoshli Aliya Moldagulovaning bilim olishini istab, uni 46-sonli maktab-internatga oʻqishga berdi. 1942—43-yillarda esa maktab-internat bolalar uyiga aylantirildi.

 Xotirasi 
 Sovet xalqi Moldagulovaning xotirasini hurmat bilan ulugʻladi: Aqtyubinskda uning nomi bilan atalgan koʻcha bor, shahar markazida qozoq xalqining sodiq qizi haykali oʻrnatilgan. Leningraddagi maktablardan biriga uning nomi berilgan.
 1995-yil 9-mayda Ikkinchi jahon urushi tugaganining 50 yilligi munosabati bilan Qozogʻiston Respublikasida uning sharafiga pochta markasi chiqarildi.
 1997-yilda Olmaotadagi Ostona maydonida uning nomiga haykal oʻrnatildi.
 Sankt-Peterburg, Moskva va boshqa shaharlardagi koʻchalarga uning nomi berilgan.

 Galereya 

 Adabiyotlar 



 Manbalar