Takin (sutemizuvchi)

Takin () – bovidlar oilasiga mansub artiodaktil sutemizuvchilarБанников А. Г., Флинт В. Е. Отряд Парнокопытные (Artiodactyla) // Жизнь животных. Том 7. Млекопитающие / под ред. В. Е. Соколова. — 2-е изд. — : Просвещение, 1989. — С. 498. — 558 с. — ISBN 5-09-001434-5. Quyidagi turlari bor: 
  Budorcas taxicolor taxicolor| — birman takiniCastelló J. R. (2016) Bovids of the World: Antelopes, Gazelles, Cattle, Goats, Sheep, and Relatives. — Princeton University Press. — Pp. 459. — 664 p. — ISBN 978-0-691-16717-6  , номинативный подвид;
 Budorcas taxicolor bedfordi – oltin takin;
 Budorcas taxicolor tibetana – sichuan takini;

 Geografik joylashuvi 
Budorcas taxicolor turi Sharqiy Tibet, Sikkim, Butan, shimoliy Assam, Birma shimoli, markaziy va janubiy Xitoyda uchraydi.

Biogeografik mintaqalar

 palearktika             onalik
 sharqona                onalik

 Yashash joyi 
Bu tur 1000 dan 4250 metrgacha bo'lgan balandliklarda joylashgan. Yashash joyi toshloq, o't bilan qoplangan alp zonalaridan o'rmonli vodiylargacha. 

 Yerdagi biomlar
 tayga 
 savanna yoki yaylov 
 o'rmon 
 tog'lar

 Ko'rinishi 
Shuningdek, "qoramol chamois" va "gnu echki" deb nomlanuvchi takin bu hayvonlarning barchasiga jismoniy o'xshashliklarga ega. Voyaga etgan erkakning tana uzunligi 210 dan 220 sm gacha, urg'ochi esa taxminan 170 sm. Quyruq taxminan 15 sm ga etadi va odatda qalin, uzun, shaggy mo'yna ostida yashiringan. Palto oqish sariqdan oltin sariqdan qizg'ish jigarranggacha, orqa tomonida quyuq chiziq bor. Erkak elkalarida taxminan 120 sm, urg'ochi esa taxminan 105 sm gacha o'sadi. Takinning boshi katta, tumshug'i kamar, burni keng, yalang'och. Ikkala jinsda ham paydo bo'ladigan shoxlar 64 sm gacha uzun bo'lishi mumkin. Ular "ko'ndalang qovurg'a" bo'lib, "boshning o'rta chizig'i yaqinida boshlanadi, keskin tashqariga buriladi va keyin orqaga va yuqoriga supuradi" . Oyoqlari kalta va katta, kuchli ikki barmoqli tuyoqlari yuqori darajada rivojlangan.

 Boshqa jismoniy xususiyatlar:endotermik ,gomoiotermik,ikki tomonlama simmetriya.

 Jinsiy dimorfizm:erkak kattaroq 
 Diapazon massasi
 150 dan 400 kg gacha
 330,40 dan 881,06 funtgacha
 Diapozon uzunligi
 170 dan 220 sm gacha
 66,93 dan 86,61 dyuymgacha

 Ko'paytirish 
Ushbu turda juftlashish iyul va avgust oylarida sodir bo'ladi. Homiladorlik taxminan 7 yoki 8 oy davom etadi. Har bir homiladorlik davrida faqat bitta yosh bola tug'iladi va odatda tug'ilishda uning vazni 5 dan 7 kg gacha bo'ladi. Yoshlar tug'ilgandan keyin 3 kun ichida onalariga ergashishlari mumkin va ular hayotning birinchi yoki ikki oyidan keyin qattiq ovqat eyishni boshlaydilar. Jinsiy etuklikka 30 oydan keyin erishiladi.

 O'rtacha umr ko'rish Status asirlikda
 15,8 yil.

 Xulq-atvor 
Bu tur yozda yuqori tog'larda 300 tagacha, qish oylarida hosil bo'ladigan kichikroq guruhlarda esa 20 tagacha a'zodan iborat katta podadalarda yashaydi. Kattaroq erkaklar odatda yolg'iz bo'lib, faqat juftlash oylarini guruh bilan o'tkazadilar. Takin juda sekin harakatlanuvchi hayvondir, lekin ayni paytda qiyin qiyaliklarda toshdan toshga chaqqon sakrash qobiliyatiga ega. U kunning ko'p qismini qalin o'simliklarda o'tkazadi, faqat ovqatlanish uchun chiqadi. Yozda yuqori balandliklardan qishda pastroq hududlarga mavsumiy migratsiya mavjud. Xavf ostida bo'lganida, odam podaning boshqa a'zolarini yo'tal ovozi bilan ogohlantiradi. Keyin odamlar zich cho'tka ostida yashirinish uchun yugurishadi.

 Oziqlanish odatlari 
Takin - umumiy o'txo'r, asosan brauzer. U erta tongda yoki kech tushdan keyin oziqlanadi va birinchi navbatda daraxtlar yoki butalarda joylashgan bargli barglarni, balki o'tlar va o'tlarni ham eydi. Qish mavsumida novdalar yoki doim yashil barglar tanlanadi. Bu tur diametri 10 sm gacha bo'lgan ko'chatlarni ag'darishi yoki barglarga etib borish uchun uning orqa oyoqlarida turishi ma'lum. Takinlar, shuningdek, ko'p mineral iste'mol qilishni talab qiladi va ba'zida tuz konlariga etib borish uchun uzoq masofalarni bosib o'tadi va u erda bir necha kun turishi mumkin.

 Yana qarang 

 https://animaldiversity.org/accounts/Budorcas_taxicolor/

 Manbalar