Iqtisodiy pufak

Pufak – bu bozor qiymatining, xususan, aktivlar narxining tez o'sishi bilan tavsiflangan iqtisodiy tsikl. Ushbu tez inflyatsiyadan so'ng qiymatning tez pasayishi yoki qisqarishi kuzatiladi, bu ba'zan "halokat" yoki "qabariq portlashi" deb ataladi.
 Pufak qanday ishlaydi 
Iqtisodiy pufak tovarning narxi buyumning haqiqiy qiymatidan ancha yuqori bo'lgan har qanday vaqtda yuzaga keladi. Pufakchalar odatda investor xatti-harakatining o'zgarishi bilan bog'liq, garchi xatti-harakatlarning bu o'zgarishiga nima sabab bo'lganligi muhokama qilinadi.
Qimmatli qog'ozlar bozorlari va iqtisodlardagi pufakchalar resurslarning tez o'sish sohalariga o'tkazilishiga olib keladi. Pufak tugashi bilan resurslar yana ko'chiriladi, bu esa narxlarning pasayishiga olib keladi.
Yaponiya iqtisodiyoti 1980-yillarda mamlakat banklari qisman tartibga solinmaganidan keyin pufakchani boshdan kechirdi. Bu ko'chmas mulk va qimmatli qog'ozlar narxlarining katta o'sishiga olib keldi. Dot-com bumi, shuningdek, nuqta-kom qabariq deb ham ataladi, 1990-yillarning oxirida birja pufagi edi. Bu Internet bilan bog'liq kompaniyalarda haddan tashqari spekulyatsiya bilan tavsiflangan. Dot-com bom davrida odamlar texnologiya aktsiyalarini yuqori narxlarda sotib oldilar - ularni yuqori narxda sotishlari mumkinligiga ishondilar - ishonch yo'qolguncha va bozorda katta tuzatishlar sodir bo'ldi.
 Xulosalar 
 Pufak - bu bozor qiymatining, xususan, aktivlar narxining tez o'sishi bilan tavsiflangan iqtisodiy tsikl.
 Ushbu tez inflyatsiyadan so'ng qiymatning tez pasayishi yoki qisqarishi kuzatiladi, bu ba'zan "halokat" yoki "qabariq portlashi" deb ataladi.
 Pufakchalar odatda investor xatti-harakatining o'zgarishi bilan bog'liq, garchi xatti-harakatlarning bu o'zgarishiga nima sabab bo'lganligi muhokama qilinadi.
Amerikalik iqtisodchiHyman P.Minskyning tadqiqotlari moliyaviy beqarorlikning rivojlanishini tushuntirishga yordam beradi va moliyaviy inqirozlarning xususiyatlarini bitta tushuntirishni beradi. Minsky o'z tadqiqotlari orqali odatdagi kredit siklining besh bosqichini aniqladi . Uning nazariyalari ko'p o'n yillar davomida radar ostida bo'lgan bo'lsa-da, 2008-yilgi ipoteka inqirozi uning formulalariga qiziqishni qayta tikladi, bu esa pufakning ba'zi naqshlarini tushuntirishga yordam beradi.
 Siqilish 
Bu bosqich investorlar yangi mahsulot yoki texnologiya kabi yangi paradigmani yoki tarixiy past foiz stavkalarini seza boshlaganlarida sodir bo'ladi. Bu, asosan, ularning e'tiborini tortadigan har qanday narsa bo'lishi mumkinRobert E. Wright, Fubarnomics: A Lighthearted, Serious Look at America's Economic Ills (Buffalo, N.Y.: Prometheus, 2010), 51–52. 
 Bom 
Narxlar ko'tarila boshlaydi. Keyinchalik, bozorga ko'proq investorlar kirishi bilan ular yanada kuchayadi. Bu bum uchun zamin yaratadi. Umuman olganda, sakrab o'tmaslik hissi bor, bu esa ko'proq odamlarning aktivlarni sotib olishni boshlashiga olib keladi. 
 Iqtisodiy pufakka misol 
Yaqin tarix ikkita juda muhim pufakni o'z ichiga oladi: 1990-yillardagi dot-com qabariq va 2007−2008-yillar oralig'idagi uy-joy pufakchasi. Biroq, Gollandiyada 1634-yildan 1637-yilgacha ro'y bergan birinchi qayd etilgan spekulyativ qabariq, ko'rsatuvchi saboq beradi.
 Manbalar 

Turkum:Iqtisodiyot