Mujtabo Xomanaiy

Sayyid Mujtabo Husayniy Xomanaiy ( 1955-yil 8-sentabr, Mashhad) — eronlik din arbobi va mamlakatning nufuzli davlat arbobi. Eron oliy rahbari Ali Xomanaiyning oʻgʻli. Davlat rahbari lavozimining ehtimoliy vorisi.

 Biografiya 

1969-yilda Mashhadda (Razaviy Xuroson ustoni) tugʻilgan. Eron rahbari Ali Xomanaiy ikkinchi farzandi. Maktabni tugatgach, ilohiyotni oʻrganadi. Uning ilk ustozlari Oyatulloh Sayid Mahmud Hoshimiy Sharudiy hamda otasi edi. 1999-yilda shialar uchun muqaddas boʻlgan Qum shahridagi diniy markazida oʻqishni davom ettirgan, soʻngra ulamo boʻlgan. Bu yerda unga Mesboh Yazdiy, Oyatulloh Lotfola Safi Golpayeganiy va Muhammad Bagʻir Hazariy kabi ilohiyot olimlari ustozlik qilgan.

 Siyosiy faoliyat va taʼsir doirasi 
Hozirda Mojtaba Qum shahrining diniy markazida ilohiyotdan dars beradi . U Eronning sobiq prezidenti Mahmud Ahmadinajodning doimiy tarafdori boʻlib, 2005- va 2009-yillardagi saylovlarda uni qoʻllab-quvvatlagan. Uning otasi, Eron Rahbari Ali Xomanaiy, uning mamlakat ishlariga taʼsirini zaiflashtirishga harakat qiladi. Manbalardan biriga koʻra, ushbu nomuvofiqlik munosabati bilan Mujtabo mamlakat oliy rahbariga suiqasd uyushtirishga aloqador boʻlgan va gumonlanib hibsga olingan. 2013-yilda Ahmadinejod uni davlat mablagʻlarini oʻgʻirlashda ayblaganidan soʻng, tahlilchilar ularining siyosiy ittifoqi tugashi haqida fikr bildira boshlaydilar.

Eronning koʻplab tadqiqotchilari fikriga koʻra, Mujtabo Ahmadinejodning saylovdagi gʻalabasida „muhim rol oʻynagan“ va hatto 2009-yil iyunida  norozilik namoyishlarini qatʼiy bostirishga hissa qoʻshgan. 2009-yil yozida norozilik kayfiyatini tinchlantirishda muhim rol oʻynagan Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusiga rasman boʻysunuvchi Basij koʻngilli militsiyasini bevosita boshqarishi haqidagi versiya ham bor.

Koʻpgina matbuot xabarlariga koʻra, Mujtabo otasiga kuchli taʼsir koʻrsatadi va uning vorislaridan biri hisoblanadi. Biroq, Eron Konstitutsiyasiga koʻra, oliy rahbar (Rahbar) lavozimi meros boʻlib oʻtmasligi sababli, hamma ham bu versiya amalga oshishiga ishonmaydi. Oliy rahbar lavozimi — bu saylanadigan lavozim boʻlib, yangi Rahbar ekspertlar kengashi tomonidan saylanadi va uni meros qilib qoldirish mumkin emas. Qolaversa, ekspertlarning taʼkidlashicha, „Mujtabo oʻzining kuchli, mustaqil yoʻldan yurish qobiliyatini namoyish etmagan“ va u shia ulamosi boʻlishiga qaramay, rahbar boʻlish uchun zaruriy diniy maqomga ega emas. Koʻpgina konservatorlar, jumladan, IIQKning yuqori iyerarxiyasi Mujtaboni qoʻllab-quvvatlaydi. Koʻpchilik Oliy rahbar oʻgʻlini diniy va siyosiy maqomi bir kun kelib uni oʻz vorisi deb eʼlon qilishi uchun yetarli, deb hisoblaydi.

 Shaxsiy hayoti 
Mujtabo Eron majlisining sobiq raisi Gʻulom-Ali Odilning qiziga uylangan. Wikileaks saytida chop etilgan maʼlumotlardan biriga koʻra, Mujtabo 2007-yilda Ali ismli oʻgʻil koʻrgan.

 Manbalar 

Turkum:Eronlik siyosatchilar
Turkum:Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
Turkum:Yashayotgan insonlar