Ivan Xrutski

Ivan Xrutski (Ivan Fomich Xrutskiy, ; ; 1810-1885) — natyurmort va portretlari bilan mashhur boʻlgan asli polyak-rus boʻlgan belarus rassomi.

 Hayoti 
Ivan Xrutski Vitebsk gubernatorligining Ulla qishlogʻida Leliva gerbi zodagonlaridan boʻlgan yunon-katolik polyak-belarus oilasida tugʻilgan. Uning otasi Tomas, qarindoshlari kabi, yunon katolik ruhoniysi boʻlgan, onasining ismi Minadora (yoki Menodova) Kuryłło boʻlgan. U Polotskdagi universitet huquqiga ega boʻlgan Piarist litseyida tahsil olgan, keyin 1827-yilda Sankt-Peterburgga joʻnab ketgan. U George Dawedan alohida taʼlim olgan, keyin taxminan 1830-yilda Imperator Sanʼat akademiyasiga oʻqishga kirgan. U yerda Ivan Xrutski boshqa polshalik rassom Yozef Oleskevich bilan tanishgan. Keyinchalik Yozef uni Ermitaj bilan tanishtirgan.

Uning birinchi mashhur asarlari 1832-yilda chizilgan. Rasmlar asta-sekin jamoatchilik va tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻlgan. Xrutski ichki dizayner sifatida ham ishlagan va boy uy egalari orasida mashhurlikka erishgan. 1836-yilda u natyurmortlari uchun akademiyaning katta kumush medali bilan taqdirlangan. Ivan Xrutski boshqa janrlardagi rasmlar va portretlarni ham chizgan. Paypoq toʻqiyotgan kampir nomli surati akademiyaning Kichik oltin medalini qoʻlga kiritishiga sabab boʻlgan. 1839-yilda unga akademik unvoni berilgan.

1840-yilda otasining oʻlimidan soʻng Ivan Xrutski Sankt-Peterburgni butkul tark etadi va Polotsk viloyatidagi Zacharnicze (Zaxarenichi, Zacharniczy) oilaviy mulkiga joylashadi. U Vilnyusda koʻp vaqt oʻtkazgan va u yerda Yan Kazimierz Vilchińskining „Vileński albomi“ uchun buyurtmasiga binoan tabiat manzaralari asnosida bir nechta asarlar yaratgan. Diniy rasmlardan tashqari u I. I. Glazunov, ,  va boshqalarning portretlari ustida ham ishlagan.

Ivan Xrutski 1885-yilda Zaxarnichzedagi mulkida vafot etgan.

 Oilasi 
1845-yilda Ivan Xrutski 1794-yilgi Kościuszko qoʻzgʻoloni kapitani Ksaverining qizi Anna Odrovez-Bębnovska (1822-yilda tugʻilgan) bilan oila quradi. Ularning Mariya ismli qizi va Yozef (1918-yilda vafot etgan) ismli oʻgʻli boʻlgan. Keyinchalik, ular oilaviy mulkni meros qilib olishgan.

Xrutskining ikkita ukasi ham rassom boʻlgan. Kichigi Andrej — 1845-yildan Sankt-Peterburg Tasviriy sanʼat akademiyasining talabasi (grand asnosida) boʻlgan, 1854-yilda „tasvirlanmagan rassom“ unvoniga sazovor boʻlgan. Andrej 1870-yildan boshlab akasining oilasi bilan Zaxarnichzeda yashagan. 1842-yilda Tasviriy sanʼat akademiyasini tugatgan, portret rassomi boʻlgan katta ukasi Evstaxi ham Sankt-Peterburgda „tasniflanmagan rassom“ unvoni bilan taqdirlangan.

 Tanlangan suratlari 

 Manbalar 

 Adabiyotlar 




 Havolalar 

 Olga galereyasidan asarlar 
 Biografiya

Turkum:1885-yilda vafot etganlar
Turkum:1810-yilda tugʻilganlar
Turkum:Imperator badiiy akademiyasi bitiruvchilari
Turkum:Lepelskiy Uyezdilik kishilar
Turkum:Rossiya imperiyasi rassomlari