Güvercinada

Güvercinada — Turkiyaning Aydin viloyatida joylashgan orol.

Kushadasi tumanida joylashgan orol quruqlikka sunʼiy yoʻl orqali bogʻlangan. Orolda Genuyaliklar tomonidan qurilgan, Kushadasining ramzi boʻlgan qalʼa bor. 2020-yilda YuNESKO qalʼani Jahon merosining taxminiy roʻyxatiga kiritdi.

 Tarix 
Butun Güvercinadani qamrab olgan Güvercinada qalʼasi tabiiy qoya ustida joylashgan. Tarixi XIII-XIV asrlarga borib taqaladi. Qalʼa XIX asr boshlarida Kushadasiga kelgan genuyaliklarga tegishli boʻlib, Usmonlilar imperiyasi davrida qayta tiklangan. Orol Usmonlilar davrida qaroqchilarga qarshi post sifatida xizmat qilganligi sababli, Qaroqchilar qalʼasi sifatida ham tanilgan.

Oroldagi ichki qalʼa va shahar 1533-yilda tashkil etilgan Cezayir-i Bahr-i Sefid viloyatining birinchi hokimi etib tayinlangan Barbaros Hayreddin Posho tomonidan qurilgan. 1613-yilda Oʻkuz Mehmed Poshoga mulk qilib berilganidan soʻng Mehmet Posho Güvercinada qalʼasini taʼmirladi. XVI asrda Peloponnes qoʻzgʻoloni paytida shaharning tashqi va qalʼa atrofidagi devorlar vayron boʻlgan. Qalʼa 1834-yilda taʼmirlanib, yana mustahkamlangan va 1957-yilda suv quruqlikka ulangan.

 Qalʼa meʼmorchiligi 

 Minora 
Ilk sayohatnomalar va saqlanib qolgan chizmalarda orolda faqat kvadrat shaklidagi minora borligi aytilgan. Minora oʻlchami 15,7x17,35 m. Minoraga kirish eshigi janub tomonda. Eshikga zinapoyali tuzilma orqali chiqiladi. Minoraning shimoli-sharqiy burchagidagi 22 pogʻonali zinapoya tomga ochiladi. Tomdagi yomgʻir suvini quyida joylashgan sardobalarga olib boradigan kanallar hozirda ishlamaydi.

 Devorlar 
Güvercinadada orolini oʻrab turgan devorlarning kengligi taxminan 3 metrni tashkil qiladi. Orol uch yoʻnalishda tik qiyaliklarga ega boʻlgan tabiiy konus shaklida koʻtariladi. Devorlarning janubida qalʼaga kirish eshigi joylashgan boʻlib, unga sharqqa qaragan zinapoyalar orqali kiriladi. Shimol minorasi beshburchak, janubiy minorasi silindrsimon.

 Yozuv 
Minora eshigining chap tomonida devorga oʻrnatilgan eski turk tilidagi marmar yozuv lavhasi mavjud. Yozuv 1242-yilda (1826-yilda) yozilgan va 4 qator va 20 misradan iborat.

 Flora 

 Tülüşah 
Kushadasining endemik oʻsimliklaridan biri boʻlgan Tülüshah (Centaurea Mykalea), Güvercinada qalʼasidagi maxsus hududida himoya ostiga olingan.

 Manbalar 

Turkum:Orollar
Turkum:Turkiya geografiyasi