Serge

Serge (; ) — buryatlar va yakutlar orasida qoʻllaniladigan bogʻlovchi ustun, mulk belgisi va marosim ustuni.

 Mulk belgisi 
 oʻrganilinayotgan joyning egasi borligini bildirish uchun qoʻyiladi. Masalan, uyning kiraverishida yoki darvozasi oldida  oʻrnatilgan boʻlsa, bu yerda bir oila yashashini anglatadi. Anʼanaga koʻra, ni yoʻq qilish mumkin emas, yaroqsiz holga kelganda yoki olib tashlanganda boʻlaklarga boʻlib yuboriladi.

 Diniy foydalanilishi 
 otga sigʻinish bilan bogʻliq belgi hisoblanadi, chunki mezbonlar ham, mehmonlar ham otlarini unga bogʻlashadi. Bu, shuningdek, uch dunyoni birlashtirgan dunyo daraxtining ramzi hamdir: ustunda uchta gorizontal oʻyiq shakllar mavjud. Tepa qismi yuqori dunyoning samoviy aholisi otlarini bogʻlashi uchun, oʻrtasi esa oddiy odamlar otlari uchun, pastki qismidagisi yer osti dunyosining otlari uchun moʻljallangan.

Shamanning tashabbusi bilan qayin daraxtlaridan (toʻlaligicha ildizlari bilan qazib olinadigan) uchta  tayyorlangan. Biriga lentalar bogʻlangan, lentalarning ranglari shamanning qora yoki sariq shaman boʻlishini yoki yaxshilik va yomonlikka xizmat qilishini koʻrsatadi. Boshqa biriga qurbonlik sifatida qoʻngʻiroq va ot bogʻlangan. Uchinchisining yuqori qismiga esa yangi shaman chiqqan. Qora shamanlar orasida bu marosim  deb ataladi; sariq shamanlar uchun,  (yoki , „oltin bogʻliqlik“) nomi bilan mashhur.

Shamanlarning qabristonlarida xudolar va ruhlarni birlashtirish uchun juda baland  qoʻyilgan. Bu qabristonlarga tosh obelisk (kiyik toshlari) koʻrinishidagi  ham oʻrnatilgan. Ushbu toshlarning eng mashhuri Buryat qishlogʻidagi Gusinoye Ozero Tamchinskiy datsanida joylashgan  („oltin xoda“) hisoblanadi.

 Bugungi kunda 
2007-yil sentyabr oyida Moskva Kolomenskoye muzey-qoʻriqxonasida Yakutiyaning Rossiya davlati tasarrufiga oʻtishining 375 yilligi sharafiga serge koʻrinishidagi belgi oʻrnatilgan.

2009-yil oktyabr oyida Fransiyada yakut diasporasi Shampan vodiysida serge oʻrnatgan.

2019-yilda Litva xalq hayoti muzeyida litvaliklarning Arktikaga deportatsiyasi xotirasiga atab serge oʻrnatilgan.

 Galereya 

 Manbalar 

Turkum:Buryat madaniyati
Turkum:Saxa madaniyati
Turkum:Yogʻochdan yasalgan haykallar