Toif qamali

Toif qamali () milodiy 630-yilda sodir boʻlgan. Makka fathidan keyin Hunayn va Avtos g'azotlarida mag'lubiyatga uchragan butparast Havozin qabilasi raisi Malik Toifga qochib borgan edi. Chunki, shahar butparastlikning oxirgi uyasi bo'lib turar edi. Shuning uchun, musulmonlar Toifni qamalga olishdi. Bir oylik qurshov va hujumlardan keyin ular shaharni tashlab ketishdi. Toifliklar bir qancha vaqt o'tib, islomni qabul qilishdi va butlarni parchalab tashlashdi.

 Jang 
Sunniy manbalarda Toif qamaliga oid bir qancha maʼlumotlar berilgan boʻlib, Abu Sufyon ibn Harb Toif qamalida bir koʻzidan ayrilgan.

 Qamal 
Musulmon qoʻshinlari tomonidan Toif darvozasini yorib oʻtish uchun qilingan bir necha urinishlar muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlandi. Muhammad sollallohu alayhi vadallam ushbu qamal paytida hatto Rim Testudo tuzilmasidan ham foydalangan boʻlishlari mumkinligi aytiladi, biroq Toif aholisi shahar devorlaridan musulmon qoʻshinlariga qizigan temirlar tashlab, ushbu qamalni buzib tashlashga muvaffaq boʻlganligi xabar qilingan. Muhammad sollallohu alayhi vasallam Toif ahliga ularning uzumzorlarini yoqib, kesib tashlashini va shahar aholisining Islomni qabul qilib, musulmon boʻlishlarini aytgan, biroq faqat 10 kishigina unga ergashgan.

Toif qamali yarim oy davom etgan. Qamal davomida musulmon qoʻshinlari deyarli hech qanday natijaga ega boʻlmagach, askarlar sabrsizlana boshlashgan. Keyin esa Muhammad mustafo sollallohu alayhi vasallam bashorat beruvchi bir tush koʻrganlar va qolganlar bilan maslahatlashgan holda orqaga chekingan.

Muhammad sollallohu alayhi vasallam musulmon qoʻshinlariga yordam berishi uchun Banu Havozon qabilasi boshligʻidan (Molik deb atalgan) yordam soʻrab, agar Molik Islomni qabul qilsa, uning oilasini ozod qilishini va barcha mol-mulkini qaytarib berishini vaʼda qilgan. Qabila boshligʻi ushbu taklifni qabul qilib, musulmon boʻlgan va musulmonlarga Toifni qamal qilishda yordam bergan. U Toif ahlining shahar tashqarisida chorva mollarini boqishiga xalaqit bergan, bu esa qal’a devorlari ichidagi fuqarolar hayotining qiyinlashuviga sabab boʻlgan.

 Ishtirokchilar 

 Abu Sufyon ibn Harb roziyallohu anhu
 Tufayl ibn Amr Davsiy roziyallohu anhu
 Xolid ibn Valid roziyallohu anhu

 Manbalar 

Turkum:630
Turkum:Muhammad boshchiligidagi yurishlar
Turkum:Abu Ubayda ibn al-Jarrohning janglari
Turkum:Xolid ibn al-Volidning janglari