Jormungand

Jörmungandr (shuningdek, Jo‘rmungandr yoki Midgardsorm) – Skandinaviya mifologiyasidagi dengiz iloni. Uning ismi eski skandinav tilida Jörmungandr – “ulkan yirtqich hayvon”, Midgardsormr – “Midgard iloni” yoki “Yer iloni” degan ma’noni anglatadi. U Loki va dev ayol Angrbodaning ikkinchi o‘g‘li bo‘lib, yunon mifologiyasidagi uroborosga analog hisoblanadi.

Kichik Edda matnlariga ko‘ra, Odin Lokidan uchta bolaning – Fenrir, Hel va Jörmungandr – Midgardni o‘rab turgan okeanga tashlangan. Ilon shunchalik ulkan bo‘lib, o‘z dumiga yopishib, butun Yerni o‘rab oladi. Shu sababli unga “Midgard iloni” yoki “Yer iloni” laqabi berilgan.

Mifologiyada aytilishicha, Ragnarokda (xudolarning va yirtqich hayvonlarning yakuniy jangi) Jörmungandr va Tor abadiy raqib bo‘lib, bir-birini o‘ldiradi.thumb|Jormungandr buqaning boshi shaklida yemni ushlaydi. 17-asrga oid Islandiya qoʻlyozmasi.

Nemis-Skandinaviya mifologiyasi

Turi: dengiz hayvoni, dunyo iloni

Jinsi: erkak

Otasi: Loki

Onasi: Angrboda

Birodarlar va opa-singillar: Hel, Fenrir

Boshqa madaniyatlarda: Vritra

Mushukni ko'tarish
Tor birinchi bo'lib Ilon bilan ulkan mushuk qiyofasida uchrashdi, uni Utgard-Loki unga aylantirdi. Tor Utgard-Lokidan olgan vazifalardan biri mushukni tarbiyalash edi. Albatta, Tor butun yirtqich hayvonni ko'tara olmadi. U faqat xayoliy mushukni poldan bir panjasini ko'tarishga muvaffaq bo'ldi. Biroq, hatto bu Utgarda-Loki ham yolg'onni ochib berganida, eng katta ishni deb atadi.

Bu afsona faqat Kichik Eddada uchraydi.

 Torning baliq ovi 
Keyingi uchrashuv Tor gigant Gimir bilan baliq ovlashga ketganida bo'lib o'tdi. Dev Asani o'zi bilan olib ketishni istamadi, Torni baliq uchun o'lja bilan ta'minlashdan bosh tortdi va eshkak eshishni xohlamadi. Keyin Tor Gimirning podasidagi eng katta buqani o'ldirdi, buqaning boshini yem sifatida oldi va o'zi eshkaklarda o'tirishini aytdi. Gimir Torni o'zi bilan dengizga olib borishi kerak edi.

Biroz vaqt o'tgach, Gimir ular suzishganini aytdi

va etarlicha uzoq va Jahon iloni tufayli suzish xavfli bo'lib qoladi, lekin Tor eshkak eshishda davom etdi. Gimir bundan juda norozi edi va Tor nihoyat to'xtadi.

Tor kuchli baliq ovlash liniyasi va katta ilgak tayyorladi, unga buqaning boshini qo'ydi - va Jormungand o'ljaga tushdi. Ilgak og'zining tepasiga kirib ketganini his qilgan Jormungand shunday silkitib yubordiki, Torning mushtlari qayiqning yon tomoniga tegdi. Tor uzoq kurashga tayyorlandi, ammo qayiqning tubi bunga chiday olmadi va sinib ketdi. Keyin Tor oyoqlarini to'g'ridan-to'g'ri dengiz tubiga qo'ydi va Jahon ilonini taxtaga sudrab ketdi. Aes va Jahon iloni bir-biriga nafrat bilan qarashdi va Jormungandrning og'zidan zahar tomchilab ketdi.

Tor ilonni mjolnir bilan o'ldirmoqchi edi, lekin Gimir qayiqning chetida cho'zilgan baliq ovlash chizig'ini kesib tashladi va Ilon dengizga sho'ng'idi. Tor Mjolnirni Ilondan keyin ishga tushirdi va ular aytishlaricha, hatto uning boshini ezib tashladi. Ammo shunga qaramay, Ilon hali ham tirik va dengiz tubida yotadi.

Ushbu uchrashuv haqidagi afsona qadimgi Skandinaviya san'atida juda mashhur.

 Yakuniy jang 
Ularning so'nggi uchrashuvi Ragnarokda, Jormungandr okeandan chiqib, osmonni zaharlaganda bo'lib o'tadi. Tor Jormungandrning boshini uradi, lekin faqat to'qqiz qadam uzoqlashishga vaqt topadi - o'lik yirtqich hayvonning og'zidan zahar oqimi uni o'ldiradi.
Manbalar

Turkum:Mifologiya