Ismoiliya kanali

Ismoiliya kanali yoki Al-Ismāʿīliyyah kanali, ilgari Shirin suv kanali yoki Chuchuk suv kanali nomi bilan tanilgan, minglab misrlik fallohlar tomonidan Suvaysh kanali qurilishini osonlashtirish uchun qazilgan kanal. Kanal Ismoiliya muhofazasi boʻylab sharqdan gʻarbga qarab oqadi.

U Timsoh koʻlidan Suvaysh va Port-Saidgacha boʻlgan qurgʻoqchil hududni chuchuk suv bilan taʼminlash maqsadida qazilgan. Kanal Suvaysh kanali boʻylab qishloq aholi punktlarining oʻsishiga yordam bergan va Port-Said shahrining suv taʼminoti uchun muhimdir. Suvaysh kanali kabi fransuz muhandislari tomonidan loyihalashtirilgan, qurilish 1861-yildan 1863-yilgacha davom etgan. U Tumilot vodiysining qurib qolgan distribyutoriEncyclopædia Britannica, 11th edition, s.v. „Suez Canal“ . Accessed 19 November 2016. orqali oʻtadi, u Eski Qohira va Qizil dengiz oʻrtasida mavjud boʻlgan qadimgi Suvaysh kanalining qismlarini oʻz ichiga oladi.

Ismoiliya kanali Ismoiliyada tugaydi. Qoʻshimcha irmoqlar kanalni Ismoiliyadan Suvaysh va Port-Saidga bogʻlaydi. Ismoiliya kanali va uning janubiy irmogʻini Suvaysh bogʻlaydigan qismi Shirin suv kanali deb ataladi.

 Qurilishi 

1862-yil fevralda minglab ishchilar 1,1 million metr kub qazganlaridan keyin kanal Timsoh koʻliga yetib bordi. Hududga chuchuk suv kelishi bilan Suvaysh kanali qurilishi loyihasiga koʻproq ishchilar yollandi. Kanal shuningdek, tor yoʻllar boʻylab harakatlanadigan paromlar bilan materiallar va oziq-ovqatlarni oson tashish imkonini berdi.

 Qasosin shlyuzi jangi 
Qasosin shlyuzi jangi 1882-yil 28-avgustda Shirin suv kanali yaqinida boʻlib oʻtdi.

 Angliya-Misr jangi 
100 yildan kamroq vaqt oʻtgach, kanal ortiq toza, chuchuk suv bilan taʼminlamay qoʻydi, balki zararli darajada ifloslandi. 1950-yillarda britan askarlari bu hududda joylashganida, baʼzilari kanalni ochiq kanalizatsiya deb atashgan. Qirollik havo kuchlari xodimlariga suv bilan aloqa qilmaslik tavsiya qilingan va kanal qochqinlar tugashi mumkinligi haqida ogohlantirilgan. Urush ayniqsa qonli boʻlganida, milliy, misrlik qarshilik harakati va ingliz askarlari oʻrtasida 1951-yil oktyabrdan 1952-yil yanvarigacha qiynoqlarga solingan va oʻldirilgan baʼzi ingliz askarlarining qoldiqlari kanalga tushib qolgan.

 Hozirgi kunda 
Ismoiliya kanali 2-asrdagi koʻplab shaharlar uchun ichimlik va sugʻorish uchun asosiy manba boʻlib qolmoqda. 2014-yilgi tadqiqotga koʻra, uning suv sifati sugʻorish uchun juda yaxshi, ichish uchun esa yaxshidan yomon darajasigacha. Bugungi kunda ifloslanish asosan Nil daryosining yuqori oqimidagi oqindi, kanalga tozalangan drenaj va chiqindidan oqib tushishi bilan bogʻliq.

 Manbalar 

Turkum:Suvaysh kanali
Turkum:Tumilot vodiysi
Turkum:1863-yil Misrda tashkil etilganlar