Aq Shams al-Din

Aq Shams al-Din (; ) toʻliq ismi Muhammad Shams al-Din ibn Hamza (1389-yil, Damashq — 1459-yil 16-fevral, Göynük, Bolu), Usmoniylar davlatining nufuzli arab sunniy musulmon olimi, shoir va tasavvuf valiyi.

 Biografiyasi 
Aq Shams al-Din Shihobiddin Umar as-Suhravardiyning nevarasi va Abu Bakr al-Siddiqning avlodidir. U Sultan Mehmed Qobilning oʻqituvchisi va maslahatchisi boʻlganA Part of the Eyoub (i.e., Uyüp) Cemetery, I, Constantinople, Turkey. Aq Shams al-Din Shamsiyya-Bayramiyya tasavvuf diniga asos solgan. U Konstantinopol qamalidan oldin Abu Ayyub al-Ansoriyning yoʻqolib ketgan qabrini topganMurtaza Gürsoy: Meşhur Eyüp Sultan (The famous Ayyub Sultan), pp. 179-180Ibn Athir: Usudul Ghaba (Lions of the Jungle), v. 2, p. 90Al-Istiab, v. 1, p. 151.

Aq Shams al-Din nafaqat diniy va tasavvuf ilmi borasida, balki tibbiyot va farmakologiya sohalarida ham mashhur boʻlgan. Uning bu bilimlarni qanday egallagani haqida koʻp maʼlumot yoʻq, lekin sharqshunos olim Elias John Wilkinson Gibb „Usmonli sheʼriyati tarixi“ asarida Aq Shams al-Din u bilan birga boʻlgan yillarida uning Hoji Bayram Validan saboq olganini qayd etganElias John Wilkinson Gibb: History of Ottoman Poetry. London, 1900-1909, v. 3, p. 138. U, shuningdek, ruhiy kasalliklarni davolashda ham bilimdon kishilardan ediTaşköprülüzâde: Şakayık-ı Nûmâniye, v. 1, p. 147.Nezihe Araz: Anadolu EvliyalarıNişancızâde Muhammed bin Ahmed: Mirat-ı Kâinat, p. 556Emir Hüseyin Enîsî: Menâkıb-ı Akşemseddin, p. 12İslam Ansiklopedisi, v. 1, p. 320. Aq Shams al-Din oʻzining „Maddat ul-hayot“ asarida Levenguk Antoni vandan taxminan ikki asr avval mikroorganizmlar haqida tilga olgan.

Turli manbalarda Aq Shams al-Dinning yetti yoki oʻn ikki nafar oʻgʻillari boʻlganligi taʼkidlanadi, ulardan eng kichigi mashhur shoir Hamdulloh Hamdiy edi.

 Ishlari 

 „Risolat an-Nuriya“
 „Halu al-Mushkilat“
 „Maqomat al-Avliyo“
 „Kitob at-Tib“
 „Madat al-Hayot“

 Manbalar 

Turkum:Mikrobiologiya
Turkum:1459-yilda vafot etganlar
Turkum:1389-yilda tugʻilganlar
Turkum:Sunniy musulmon ulamolar
Turkum:Sunniy soʻfiylar
Turkum:Abu Ayyub al-Ansoriy
Turkum:Abu Bakr
Turkum:Mehmed II