Al-Qiblatayn masjidi (Zeyla)

Masjid al-Qiblatayn ( ; ) — Somalilendning gʻarbiy Avdal mintaqasida joylashgan Zeyla shahridagi masjid. Masjidning nomi bir vaqtlar Makka va Quddusga moslashtirilgan degan taxminlar mavjud.

 Tarixi 
Masjiddagi eng qadimgi qoldiqlarning ayni sanasi yoʻq va ularni tushunish uchun qoʻshimcha arxeologik tadqiqotlar talab etiladi. Mahalliy ogʻzaki xalq ijodiyotiga koʻra, Muhammad oilasi 7-asr oʻrtalarida Habashistonga koʻchib oʻtgan va oʻsha paytda masjidni qurdirgan.

Hozirgi vaqtda mintaqani islomlashtirishning ilmiy sanalari noaniqligicha qolgan. Bu holat XIII-XIV asrlargachaboʻlgan boʻlishi ham mumkin, ammo baʼzi olimlar, bu jarayon ertaroq boʻlganligini, ammo nomaʼlum sanalarni taklif qilishgan.

 Tavsifi 
Masjid nomi „ikki qibla masjidi“ degan maʼnoni bildiradi va bu nom uning ikkita mehrobiga ishora qiladi. Anʼanaga koʻra, mehroblardan biri shimoldagi Makka tomon, ikkinchisi shimoli-gʻarbdagi Quddus tomon yoʻnaltirilgan.

Bino asosi vayronaga aylangan. Bu hududni himoya qilish uchun hech qanday saʼy-harakatlar amalga oshirilmagan, takroriy qazishmalar, shuningdek, strukturaning poydevorini ochish bilan bogʻliq jarayonlar esa uning ahvolini yomonlashtirgan. 2007-yilda George Abungu YUNESKOning baholash missiyasi doirasida masjid haqida hisobot tayyorlagan.

Shimolga yoʻnaltirilgan bittagina mehrob saqlanib qolgan. Yaqin atrofda boshqa inshoot qoldiqlari ham mavjud, bu masjid qurilishining ikki xil bosqichidan oʻtganligini koʻrsatishi mumkin. Unda Bobu Dena ismli shayxning qabri ham borFauvelle-Aymar, François-Xavier; Hirsch, Bertrand; Bernard, Régis; Champagne, Frédéric (2011). „Le port de Zeyla et son arrière-pays au Moyen Âge: Investigations archéologiques et retour aux sources écrites“. In Fauvelle-Aymar, François-Xavier; Hirsch, Bertrand (eds.). Espaces musulmans de la Corne de l’Afrique au Moyen Âge (in French). Addis Ababa: Centre français des études éthiopiennes. pp. 27-74. ISBN 9782821882652..

 Yana qarang 

 Masjidlar roʻyxati
 Afrikadagi masjidlar roʻyxati
 Misrdagi masjidlar roʻyxati
 Arbaʼa Rukun masjidi
 Fakr ad-Din masjidi
 Afrikada Islom
 Islom birdamligi masjidi
 Manbalar 

Turkum:CS1 French-language sources (fr)
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Somalilanddagi masjidlar
Turkum:Avdal
Turkum:7-asr masjidlari