Musiqiy diktant

Musiqiy diktant-bu oquvchilar bir necha marta kichik musiqiy parchani tinglashlari va bir vaqtning oʻzida yoki tinglovlar oraligʻida uni musiqiy xonada yozib olishlari. Musiqiy quloqning rivojlanishiga hissa qoʻshadi, solfegjio fanini oʻrganishda qoʻllanadi. Lada, uygʻunlik, ovozshunoslik, ritm, shakl va baʼzan asboblar elementlarini tushunishni talab qiladi.

Pedagogik amaliyotda diktantlar uchun „musiqiy material“ sifatida musiqiy asarlarning oʻzidan ham, uslubiy maqsadlarda maxsus tuzilgan misollardan ham foydalanish odatiy holdir. Bir ovozli, ikki ovozli va koʻp ovozli diktantlar mavjud. Yagona ovozning odatiy uzunligi 8-16 bar, barlar soni baʼzan vaqt belgisiga bogʻliq. Ikki yoki koʻp ovozli diktantning uzunligi 5-10 bardan oshmaydi. Koʻpincha oʻqituvchi sinfda pianinoda namuna oʻynaydi, lekin parcha boshqa asboblar, ansambllar yoki vokal tomonidan ijro etilishi istisno qilinmaydi. Kalit yoki birinchi eslatma odatda eʼlon qilinadi.

Musiqiy diktantni muvaffaqiyatli yozish uchun sizga quyidagilar kerak:

 Hajmini aniqlang. Oʻlchovlar sonini aniqlang (koʻpincha oʻlchovlar soni oldindan maʼlum — oʻqituvchi buni aytadi).
 Birinchi va oxirgi barlarni yozing.
 Qolgan satrlarni ohang harakatini tinglash orqali toʻldiring (yuqoriga yoki pastga; intervalgacha harakat).
 Keyinchalik murakkab diktantlarda-ogʻishlarni yoki modulyatsiyani boshqa kalitga aniqlash.
 Ritmni tinglang va toʻgʻri yozing.
 Musiqiy notatsiyani, xromatizmlarni yozish qoidalarini biling va ularni diktantda toʻgʻri qoʻllang.
 Diktant boʻlinishini his qilish va tushunish (jumlalar va iboralar).

Diktantlarni yozish murakkab mashqdir. Mutlaq balandlikka ega boʻlgan shaxslar musiqa kontekstidan ajratilgan holda tovush balandligini aniqlay oladigan maʼlum afzalliklarga ega. Ammo diktantlarning boshqa qiyinchiliklari (ritmni idrok etish va hokazo) bu toifadagi talabalarga ham tegishli.

 Musiqiy diktant — N. Dolmatov kitobi, M.: Musiqa (1972).
 SolFa — musiqiy diktantlar. Musiqiy diktantlar va akkord progressiyalarining bir necha ming misollarini oʻz ichiga olgan sayt

Turkum:Musiqiy ta'lim
Turkum:Musiqiy atamalar