Ayshe Dittanova

Ayshe Dittanova (; 1918-yil 27-fevral – 2015-yil-15 noyabr) – qrim aktrisasi, Qrim-tatar drama teatrini qayta tiklash tashabbuskori. Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist (1993).

 Yoshligi va taʼlimi 
Ayshe Dittanova 1918-yil 27-fevralda Derekoʻy (hozirgi Qrimning Yalta shahri tarkibiga kirgan qishloq) qishlogʻida tugʻilgan. 1933-yilda Dittanova Simferopol teatr kollejini tamomlagan. Oʻqishni tugatgach, u Qrim drama teatri truppasida ishlay boshladi.

 Faoliyati 
1937-yilda SSSRda Qrim tatarlariga qarshi qatagʻonlar boshlandi va Dittanovaning opa-singillari „xiyonat“da ayblanib oʻldirildi. Barcha qiyinchiliklarga qaramay, Dittanova unga kichik epizodik rollar berilgan boʻlsa ham, teatrni tark etmadi. Uning "Bogʻchasaroy fontani" spektaklidagi roli Dittanovaning sahnadagi faoliyatidagi eng muhimi hisoblanadi.

1938-yilda Dittanova Qrim-tatar teatrida ishlagan Mejit Asanovga turmushga chiqdi va ular ikki qiz va bir oʻgʻilni tarbiyalashdi.

Ikkinchi jahon urushi boshlanganda, Dittanova boshqa sahna aktyorlari bilan birga Qrimda askarlar uchun namoyishlar oʻtkazgan va 1944-yilda u Tojikistonning Leninobod shahriga yuborilgan. U yerda 1946-1951 yillarda Leninobod rus drama teatrida teatr aktrisasi sifatida faoliyatini davom ettirdi. SSSRning totalitar siyosati tufayli Dittanovaga, boshqa qrim-tatar aktyorlari singari, milliy sanʼat bilan shugʻullanishga ruxsat berilmagan.

1989-yilda Dittanova Qrimga qaytib keldi va darhol Qrim-tatar teatrini tiklash ustida ishlay boshladi. Teatr qayta tiklangach, Dittanova 1990-yildan 1996-yilgacha u yerda ishladi.

1993-yilda Dittanova madaniyat rivojiga qoʻshgan katta hissasi uchun Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist unvoniga sazovor boʻldi. 1996-yildan u Nyu-Yorkda yashagan. U Qrimga bir necha bor tashrif buyurgan va 2010-yilda Simferopoldagi Qrim-tatar kutubxonasida ijodiy uchrashuvda ishtirok etgan.

2014-yilda u BMTning Nyu-Yorkdagi shtab-kvartirasida qrim-tatarlar deportatsiyasining 70 yilligiga bagʻishlangan marosimda nutq soʻzlagan.

 Manbalar 

Turkum:2015-yilda vafot etganlar
Turkum:1918-yilda tugʻilganlar
Turkum:Qrim-tatarlar
Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar