Banu Xazraj

Banu Xazraj () — Islom paygʻambari Muhammad davrida Madinada yashagan yirik arab qabilasi.

Banu Xazraj arablarning Qahtoniy avlodiga mansub qabila boʻlib, Marib toʻgʻoni vayron boʻlishi natijasida Janubiy Arabistondan siqib chiqarilgan. Ular oʻzlariga qarindosh qabila Banu Avs bilan birga Yasribga (hozirgi Madina) hijrat qilganlar.

 Erta tarixi 
Abu Muhammad al-Hasan ibn Ahmad al-Hamdaniy tomonidan berilgan maʼlumotlarga koʻra, Banu Xazraj va Banu Avs qabilalari Yasrib hududiga miloddan avvalgi II asrda islomgacha boʻlgan davrda Buyuk Marib toʻgʻoni shikastlanishi natijasida Yamandan koʻchib kelishgan.

Biroq boshqa koʻplab manbalar Banu Xazraj va Banu Avs bir-biriga dushman qabilalar boʻlishgan degan fikrga qoʻshiladilar.

Yahudiy yilnomalarida Banu Xazraj va Avs qabilalarining Islom paygʻambari Muhammadning Madinaga hijrat qilishidan bir necha yil oldin Buas jangida bir-birlariga qarshi jangga kirganliklari aytiladijewishencyclopedia.com .

Madinada uchta yahudiy qabilalari boʻlib, ular Banu Qaynuqo, Banu Nodir va Banu Qurayzalar edi.

Jangda Banu Nodir va Banu Qurayza qabilalari Banu Avs tarafida turib jang qilgan, Banu Qaynuqo esa Banu Xazraj bilan ittifoq tuzgan. Banu Xazraj va Qaynuqolar uzoq va umidsiz kurashdan soʻng magʻlubiyatga uchraganjewishencyclopedia.com .

 Hijrat 
Banu Avslar Madina konstitutsiyasining 30-31-bandlarida musulmonlarga ittifoqchi sifatida „moʻminlar bilan bir millat (jamoat)“ sifatida qayd etilgan.

Qabila boshliqlaridan biri Abdulloh ibn Ubay ibn Saluljewishencyclopedia.com  Muhammadga qarshi fitna uyushtirgani aytiladi. Biroq Saʼd ibn Uboda va yana bir qancha Banu Xazraj boshliqlari boshqa koʻplab urugʻlar bilan birgalikda paygʻambarni yaxshi kutib olgani va Banu Avs vakillari bilan birga ansorlar nomini olgani aytiladi.

 Harbiy yurishlari 
624-yilda Muhammad Kaʼb ibn al-Ashrafni oʻldirishni buyuradi. Ibn Is’hoqning yozishicha, Kaʼb ibn al-Ashraf yahudiy shoir boʻlib, musulmonlarning Badr jangidagi gʻalabasidan keyin Muhammadni qoralab bir qancha sheʼrlar yozgan. Kaʼb ibn al-Ashraf bu gʻalabadan gʻazablanib, musulmonlarga qarshi urush va nafrat uygʻotish uchun Makkaga yoʻl olgan.

Oradan koʻp oʻtmay Kaʼb ibn al-Ashraf Madinaga qaytib kelgan va musulmon ayollar haqida haqoratli sheʼrlar yaratgan. Shu sababli Madinaga qaytganidan keyin Muhammad Banu Avs qabilasiga uni oʻldirishni buyurganUri Rubin, The Assassination of Kaʿb b. al-Ashraf, Oriens, Vol. 32. (1990), pp. 65-71.Mubarakpuri, The Sealed Nectar, pp. 151-153. (online).

Banu Avs qabilasi vakillari Kaʼb ibn al-Ashrafni oʻldirganidan keyin Banu Xazraj qabilasidan Abdulloh ibn Unays Muhammadning huzuriga borib, Abdulloh ibn Atiyq gʻazotida Sallam ibn Abu al-Huqayqning joniga qasd qilgan shaxsni oʻldirishga ruxsat olganMubarakpuri, The Sealed Nectar (Free version), p. 204..

Sallom ibn Abu al-Huqayq (Abu Rofiy) yahudiy boʻlib, musulmonlarga qarshi bir qancha ittifoqchi qoʻshinlariga yordam bergan hamda ularni moliyaviy tarafdan qoʻllab-quvvatlagan. Shuningdek, Muhammadga qarshi masxaraomuz sheʼrlar yozganIbn Hajr Asqalani, Fath Al-Bari, p. 7/343.. Musulmonlar Banu Qurayza qabilasi bilan masalani hal qilib olganidan keyin Banu Avs qabilasi raqibi hisoblanmish Banu Xazrajlar Kaʼb ibn al-Ashrafning oʻlimi uchun Muhammaddan uning qotilini oʻldirishga izn soʻragan va Muhammad ham bunga rozilik berganMubarakpuri, The Sealed Nectar (Free version), p. 204..

 Qabilaning mashhur vakillari 

 Abdulloh ibn Ubay ibn Salul — Banu Xazraj qabilasi boshligʻijewishencyclopedia.com 
 Saʼd ibn Uboda — qabila boshligʻiImamate: The Vicegerency of the Prophet
Al-islam.org 
 Abu Ayyub al-Ansoriyhttps://www.islamicfinder.org/knowledge/biography/story-of-abu-ayyub-alansari/
 Hasson ibn Sobit
 Ubay ibn Ka’b
 Abdulloh ibn Ravoha
 Asʼad ibn Zurora
 Habbob ibn Munzir
 Anas ibn Molik
 Muaz ibn Jabal
 Al-Baro ibn Molikislamonline.net 
 Saʼd ibn al-Robiy ibn AmrThe Sealed Nectar The Second ‘Aqabah Pledge  on sunnipath.com
 Rofiy ibn Molik ibn al-Ajlon
 Al-Baro ibn Maʼrur ibn Saxr
 Abdulloh ibn Amr ibn Haram
 Uboda ibn as-Somit ibn Qays
 Al-Munzir ibn Amr ibn Hunay

 Yana qarang 

 Islom
 Muhammadning yurishlari roʻyxati

 Manbalar 

 Adabiyotlar 


Turkum:Banu Xazraj