Al-Nizamiyya

Bagʻdoddagi al-Nizomiyya (), ilk nizomiylardan biri. U 1065-yilda Bagʻdodda tashkil etilgan. 1091-yil iyul oyida Nizom al-Mulk 33 yoshli al-Gʻazzoliyni maktabga professor etib tayinlayganGhazali. Bepul taʼlimni taklif qiluvchi muassasaBlack, A. A History of Islamic Political Thought – From the Prophet to the Present. Cambridge: Edinburgh University Press, 2001. „Oʻrta asrlar dunyosining eng yirik universiteti“ sifatida taʼriflangan. Berber Almohodlar sulolasining asoschisi Ibn Tumart mazkur maktabda oʻqigan va al-Gʻazzoliy, Al-Kiya al-Harrosiydan tahsil olgan. Nizom al-Mulkning kuyovi Mugʻatil ibn Bakriy ham maktabda ishlagan. 1096-yilda, al-Gʻazzoliy nizomiyani tark etganida, unda 3000 talaba tahsil olgan. 1116-yilda Muhammad ash-Shahrosoniy nizomiyada dars bergan. 1170-yillarda davlat arbobi Behauddin Mosulda dars berishdan oldin nizomiyada dars bergan, Imoduddin al-Isfahoniy esa 12-asr oxirida u yerda tahsil olgan.

Fors shoiri Saʼdiy Sheroziy 13-asr boshlarida sayohatga chiqqan vaqtida nizomiyada tahsil olgan. U 1258-yilda Bagʻdodni talon-taroj qilish chogʻida Xulagu boshchiligidagi moʻgʻul Ilxonlik bosqinchilari tomonidan vayron qilingani haqida oʻz guvohi boʻlganlar qatorida boʻlgan. U Bagʻdoddagi „Nizomiyya“da oʻqigan kunlarini aniq eslaydi:

Nizomiyada bir kursdoshim menga yomon munosabatda boʻldi va men oʻqituvchimga: „Men undan toʻgʻriroq javob bersam, hasadgoʻy odam xafa boʻladi“, deb aytdim. Professor javob berdi: „Doʻstingning hasadi senga yoqmaydi, lekin kim aytdi senga gʻiybat maqtovga loyiq deb, agar u hasad yoʻlida halok boʻlishni istasa, sen unga tuhmat yoʻli bilan qoʻshilasan“.

Oʻquv dasturi dastlab diniy fanlar, islom huquqi, arab adabiyoti va arifmetikaga qaratilgan boʻlsa, keyinchalik tarix, matematika, fizika fanlari va musiqa fanlariga ham eʼtibor berila boshlanganB. G. Massialas & S. A. Jarrar (1987), „Conflicts in education in the Arab world: The present challenge“, Arab Studies Quarterly: „Subjects such as history, mathematics, physical sciences, and music were added to the curriculum of Al-Nizamiyah at a later time.“.

 Yana qarang 

 Abu Is’hoq Sheroziy
 Mustansiriya madrasasi, yana bir Bagʻdod maktabi, 1233-yilda tashkil etilgan
 Madrasa
 Islom oltin davri
 Manbalar 

 Adabiyotlar 

 Makdisi, Jorj: „Oʻrta asrlarda Madrasa va Universitet“, Studia Islamica, No. 32 (1970), pp. 255–264

Turkum:Erondagi maktablar
Turkum:Oʻrta asrlar islom olamida taʼlim
Turkum:Bagʻdoddagi taʼlim tarixi