Dorul Ulum Hathazari

Al-Jāmiʿah al-Ahliyyah Dār al-ʿUlūm Muʿīn al-Islām (), xalq orasida Hāṭhazārī madrasasi () yoki Buyuk Madrasa () nomlari bilan mashhur, Bangladeshning Chittagong tumanida joylashgan Hathazari shahridagi Qavmi muassasasidir. 1901-yilda tashkil etilgan bu inshoot mamlakatdagi eng katta va eng qadimgi Deobandi seminariyasi hisoblanadi. 2009-yildagi Osiyo tadqiqotlari milliy byurosining hisobotiga koʻra, nufuzli muassasa subkontinentdagi eng yaxshi oʻnta madrasa qatoriga kirgan.

 Tarixi 
Al-Jamiyatul Ahliya Dorul Ulum Moinul Islom birinchi marta 1896-yilda tashkil etilgan. U 1901-yilda Bangladeshning Hathazari shahridagi hozirgi joyiga koʻchirilganAhmad, Mumtaz and Matthew J. Nelson.  Jamiya bu mintaqada islomiy taʼlim va islohot harakatini joriy qilgan.

Hathazari madrasasi „mamlakatdagi eng nufuzli Qavmi madrasasi“ga aylanganAhmad, Mumtaz and Matthew J. Nelson. .

2004-yildan boshlab Hathazari madrasasi „terrorchilar“ tayyorlash uchun boshpana ekanligi haqidagi daʼvolar tufayli OAVning diqqat markaziga aylanganAhmad, Mumtaz and Matthew J. Nelson. . Muassasaning uzoq tarixida madrasaga nisbatan birinchi marta bunday ayblovlar ilgari surilmoqda.

2010-yil fevralida 40 nafar talaba politsiya bilan toʻqnashgani uchun hibsga olingan va keyinroq qoʻyib yuborilgan. Talabalar politsiyachidan xizmat miltigʻini tortib olishda ayblanishgan.

 Tashkilot va boshqaruv tizimi 
Dorul Ulum oʻz taʼlim tizimini oltita asosiy darajaga ajratadi:

 Boshlangʻich daraja – urdu; forscha; arabcha; Nahu-Sarf; Sirot-un-Nabi; Matematika bilan bir qatorda fiqh fanlari ham oʻqitiladi; tarix; bengal tili; Ingliz tili va geografiya.
 Ikkinchi darajali – oliy arab grammatikasi; arab adabiyoti; Fiqh; mantiq.
 Oliy oʻrta daraja – oliy Fiqh va Usul-e-Fiqh; yuqori mantiq; oliy arab adabiyoti; oliy iqtisod; oliy falsafa; oliy islom tarixi.
 Bitiruv darajasi – Hadis; tafsir; Arab va fors sheʼriyati.
 Magistraturadan keyingi daraja – Oltita yirik hadis kitoblari: Buxoriy Sharif, Muslim Sharif, Abu Dovud Sharif, Termiziy Sharif, Nasoi Sharif va Ibn Moja oʻqitiladi.
 Magistratura darajasidan tashqari – islom huquqi sohasida keyingi taʼlim; arab tili va adabiyoti; oliy hadisshunoslik, bengal adabiyoti va islomshunoslik.

 Maktablar tarmogʻi 
"Boro madrasasi" hududdagi Al-Jomiya al-Islomiya va Jamiyatul Ulum al-Islamiya Lalxan Bazar bilan birga Bangladeshdagi 7000 ta kichik maktablarni birgalikda boshqaradigan uchta yirik madrasadan biri hisoblanadi. Uchta maktab faoliyati yaqindan muvofiqlashtirilgan.

 Bitiruvchilar 
Jamiya Dorul Ulum Moinul Islom koʻplab taniqli olimlarni yetishtirgan.

 Shoh Ahmad Hasan
 Muftiy Fayzulloh
 Faqihul Millat muftiy Abdurrahmon
 Ashraf Ali Bishvanati
 Alloma Shoh Ahmad Shofiy
 Muftiy Mizanur Rahmon Sayid
 Muftiy Izharul Islom
 Junaid Babunagariy
 Nurul Islom Jihodi
 Sajidur Rahmon
 Ziya Uddin
 Muhammad Yunus
 Manbalar 

 Havolalar 


Turkum:Dorul Ulum Hathazar
Turkum:Deobandiy madrasalar
Turkum:Bangladeshdagi qavmiy madrasalar