Inoyatullaxon

Inoyatullaxon (pushtuncha/dariycha: عنايت الله خان) (1888-yil 20-oktyabr – 1946-yil 12-avgust) 1929-yil yanvarda uch kunlik Afgʻoniston podshohi. Afgʻon amiri Habibullaxonning oʻgʻli. Inoyatullaning qisqa muddatli hukmronligi uning taxtdan ketishi bilan yakunlangan.

Xon pushtunlar oilasida tugʻilgan. Omonullaxon 1929-yil 14-yanvarda yarim tunda podshohlikni akasi Inoyatullaxonga topshirib, Kobuldan yashirincha Qandahorga qochishga harakat qiladi. Habibulloh Kalakoniy va uning izdoshlari Omonullaning Rolls-Royce mashinasini otda quvib ketishdi, ammo Omonulla qochishga muvaffaq boʻladi.

Podshoh ketishi bilan Kalakoniy podshoh Inoyatullaga yo taslim boʻlish yoki urushga tayyorgarlik koʻrish uchun xat yozadi. Inoyatullaning javobi shundaki, u hech qachon shoh boʻlishni istamagan va xohlamagan va 1929-yil 17-yanvarda Kalakoniy foydasiga taxtdan voz kechib, shoh deb eʼlon qilishga rozi boʻlgan. Inayatulloh Buyuk Britaniya Qirollik havo kuchlari tomonidan Kobuldan havo yoʻlida olib ketilgan va umrining qolgan qismini surgunda oʻtkazgan. 1929-yil avgust oyida, Afgʻon fuqarolar urushi (1928–1929) davrida Kobulda Kalakaoniylarga qarshi kuchlar orasida Inoyatulla nomi bilan zarb qilingan rupiyalar aylanib yurgani haqida mish-mishlar tarqaldi. Bu baʼzilarni Inaytulla afgʻon taxtiga daʼvogarlik qila boshlagan degan fikrga olib keldi. Biroq, bundan hech narsa chiqmadi va mish-mishlar tezda barham topdi. Inoyatulla Eronda qoldi va 1946-yilda Tehronda vafot etdi.

 Oilasi 

Inoyatulla va turmush oʻrtogʻi Xariyaning (Mahmud Tarziyning qizi) Xalilulloh Siroj (1910-yilda tugʻilgan), Ruhulla Siroj (1911-yilda tugʻilgan, 1913-yilda vafot etgan), Mastura Siroj, Humayra Siroj, Hamidulla Inoyat Siroj (1923-yilda tugʻilgan), Ruqiya Siroj (1918-yilda tugʻilgan), Hamida Siroj (1920-yilda tugʻilgan), Xayrulla Inoyat Siroj (1921-yilda tugʻilgan), Ismatullo Inoyat Siroj (1922-yilda tugʻilgan), Latija Siroj (1923-yilda tugʻilgan), Anisa Siroj (1923-yilda tugʻilgan), Nafisa Siroj (1925-yilda tugʻilgan) ismli farzandlari boʻlgan.

 Manbalar 

 Havolalar 



Turkum:20-asr afgʻon hukmdorlari
Turkum:Afgʻoniston podsholari
Turkum:Barakzoilar sulolasi
Turkum:Pushtunlar
Turkum:20-asr afgʻon siyosatchilari
Turkum:Taxtdan voz kechgan hukmdorlar
Turkum:Afgʻon fuqarolar urushi (1928–1929)