Ixsoniya masjidi

Ixsoniya masjidi yoki Batu masjidi (Tosh masjid) nomi bilan tanilgan Indoneziyaning Jambi viloyati, Jambi shahridagi eng qadimgi masjiddir. Masjid Jambi shahri markazining qarama-qarshi tomonida joylashgan boʻlib, u Batangʻari daryosiga tutash maydonda, xususan, Teluk tumani, Olak Kemang hududida bunyod etilgan.

 Tarixi 
Masjid qurilishiga 1880-yilda indoneziyalik Sayid Idrus bin Hasan al-Jufriy tomonidan asos solingan. Sayyid Idrus oʻn toʻqqizinchi asrning oxirgi oʻn yilligida shahzoda Viro Kusumo unvoni bilan hududning sultoni lavozimida faoliyat olib borgan. Masjid Sayyid Idrus tomonidan Jambi shahri boʻylab odamlarning ibodat joyiga boʻlgan ehtiyojini qondirish maqsadida barpo etilgan.

 Xususiyatlari 
Masjid binosi turli islom xattotlik namunalarining bezaklari bilan toʻldirilgan. Asl minbar mehrobning oʻng tomonida oʻrnatilgan. Bu masjidning hayratlanarli xususiyati masjidni oʻrab turgan juft oynalar sonidadir. Faqat mehrob devori derazasiz tarzda qurilgan.

 Qayta taʼmirlanishi 
Jambidagi musulmon jamiyatining miqdori oʻzgargan sari, masjid, ayniqsa, juma namozida davom etayotgan jamoatni oʻzida sigʻdira olmay qoladi. Shu tariqa jamoat arboblari maslahatlashib, masjidni yangilash taklifini berishadi. Masjidni qayta tiklash vaqf (sadaqa) hisobidan amalga oshirilishiga kelishilgan. Gollandiya mustamlaka hukmronligi nazorati ostida boʻlgan jamiyat rahbarlaridan ruxsat soʻrashlari kerak edi. Sulton masjidining tarixiy qiymatidan xabardor boʻlgan mustamlakachi gollandlar 1937-yilda masjidni qayta qurish ishlarini amalga oshirishni oʻz zimmalariga oladilar. Mablagʻlar mustamlaka davlati hisobidan olinadi va rivojlanish butunlay Gollandiya nazorati ostiga olinadi. Jamiyatning foydalanilmayotgan jamgʻarmasi bilan masjid atrofiga panjara yasaladiMajalah Hidayah edisi 58, Mei 2006 halaman 126-129.

 Manbalar 

Turkum:Indoneziyadagi masjidlar