Shayx Abbos Valiy maqbarasi

Shayx Abbos Valiy maqbarasi (yoki Shayx Abbos Vali maqbarasi, Shobboz bobo ziyoratgohi) — Qoraqalpogʻiston Respublikasining Beruniy tumanidagi tarixiy yodgorlik. Maqbara XII—XIV hamda XXI asrlar davomida shakllangan boʻlib, bugungi kunda „Xorazm“ mahallasidagi Shayx Abbos Vali qabristoni, Shayx Abbos Vali jome masjidi hududida joylashgan.

Shayx Abbos Valiy maqbarasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Hozirda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulki hisoblanadi.
Tarixi
Shayx Abbos Valiyning asl ismi Shayx Mazguriddin ibn Muso ibn Muxammad ibn Abdullo ibn Abbosdir. Bu shaxsning shajarasi Muhammad paygʻambarning amakisi Abbosga borib taqalishi rivoyat qilinadi. Shayx Abbos Valiy milodiy 732-yili Arabistonda tugʻilgan. 

Shayx Abbos 40 yoshida, yaʼni 772-yilda oʻz onasi bilan Xorazmga, oʻsha davrlarda madaniyat markazlaridan biri boʻlgan poytaxt shahar Katga koʻchib kelgan. Shayx shu yerda muqim yashab qolgan, shu yerda uylanib, oʻn nafar farzand koʻrgan. Shayx Abbos yashagan davr zardushtiylik dinining hali mavjud boʻlgan davriga toʻgʻri keladi. Shu sababli Shayx Abbos butun kuch-gʻayratini zardushtiylik dinida boʻlgan aholining bir qismiga Qurʼon, hadis, shariat ahkomlarini tushuntirish orqali ularni islom diniga kiritishga sarflagani manbalarda keltirilgan.

XIX asr boshlariga kelib, oʻz vaqtida Anushaxon tomonidan qurdirilgan qalʼani Amudaryo oqimi yuvib ketgach, yangi Katda yashovchi aholi daryoning oʻng sohilida joylashgan Shayx Abbos Valiy mozori tevaragiga kelib oʻrnashgan. Shundan soʻng bu yerlar Shobboz deb atala boshlagan. 1957-yildan keyingi yillarda Shobboz shaharchasiga Beruniy nomi berilgan. Bundan koʻrinadiki, maqbara hududi bugungi Beruniy shahrining asosini tashkil etgan. 

 Yana qarang 

 Sulton Uvays bobo maqbarasi
 Shibliy ota maqbarasi
 Yusuf Hamadoniy maqbarasi
 Shamun-Nabi maqbarasi
 Tugʻon Turk maqbarasi
 Manbalar 

Turkum:Qoraqalpogʻiston
Turkum:Beruniy tumani
Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Qoraqalpogʻiston meʼmoriy yodgorliklari