Toshkentdagi Il-18 halokati

Toshkentdagi Il-18 halokati 1974-yil 24-iyun kuni Toshkent shahrida Aeroflot Il-18E samolyoti bilan aviahalokat sodir boʻlgan va natijada 23 kishi jarohatlangan, shu jumladan 1 kishi halok boʻlgan.

 Samolyot 
Il-18E 1966-yil 21-mayda (zavod raqami 186009005, seriyasi 090-05) „Znamya Truda“ zavodi tomonidan ishlab chiqarilgan va keyin SSSR Fuqarolik aviatsiyasi vazirligiga topshirilgan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, samolyotning yoʻlovchilar sigʻimi 90 oʻrinli edi. Avialayner hammasi boʻlib, falokat vaqtida 19 030 soat parvoz qilgan.

 Falokat 
Samolyot 5139-reys bilan Samarqanddan Toshkent va Sverdlovskdagi oraliq toʻxtashlari bilan Leningradga parvoz qilgan. Uni 219-chi parvoz otryadining ekipaj boshqargan. Ekipajda komandir A. F. Milukova, ikkinchi uchuvchi V. I. Nechayev, navigator A. M. Xadkevich, parvoz mexanigi Y. V. Kaprov boshchilik qilgan. Samolyot salonida F. U. Churakov, F. Udabayev va A. Y. Mosyagin bort kuzatuvchilari boʻlishgan. Samolyotda jami 106 yoʻlovchi boʻlgan. Ulardan 96 tasi kattalar va 10 ta bolalar edi.

Toshkentdan parvoz soat 15:00 da amalga oshirilishi kerak edi, biroq ARK-P ishlamay qolgani uchun bir soatga kechiktirilgan. Taʼmirlashdan soʻng, soat 17:04 da (Moskva vaqti bilan 16:04) ekipaj uchish-qoʻnish yoʻlagi oxirida joy olgan. Avvaliga hech qanday muammolar boʻlmagan, lekin tezlashuv boshlanganidan taxminan 41 soniya oʻtgach, samolyot 230 km/soat tezlikka uchayotgan vaqtda, samolyatning oʻngdagi dvigateli qushlar galasiga urilgan (№ 4), ammo ekipaj buni koʻrmagan. Biroq bort muhandislaridan biri 4-dvigatelning ishdan chiqqanini koʻrgan va darhol bu haqida komandirga xabar bergan. Uchish-qoʻnish yoʻlagining oxiriga hali 2100 metr bor boʻlsa-da komandir vaziyatni baholab, parvozni toʻxtatishga qaror qilgan. Keyin qoʻmondon Vintni tirgakdan alratishni va samolyotning aerodinamik tormoz rejimiga oʻtkazishni buyurdi. Bu parvoz mexanikasi parvoz boshlanishidan 47 soniya oldin (qush toʻqnashuvidan 6 soniya keyin) amalga oshirilgan.

 Manbalar 
Turkum:Oʻzbekiston aviatsiya hodisalari
Turkum:Oʻzbekiston SSRdagi aviahalokat va hodisalari
Turkum:Toshkent tarixi