Yangiqoʻrgʻonsoy

Yangiqoʻrgʻonsoy – Toshkent viloyatining Boʻstonliq tumanidagi daryo, Katta Chimyon togʻi atrofida joylashgan. Mozorsoy va Gulkamsoy soylarining qoʻshilishidan hosil boʻlib, Chorboq suv omboriga quyiladi va Ugom-chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududidan oqib oʻtadi. Chorboq suv omboriga quyilishidan oldin 4P12 Yusufxona, Burchmulla yoʻlini kesib oʻtadi. Soy boʻyida Yangiqoʻrgʻon qishlogʻi joylashgan.

Chorboq suv ombori toʻlguncha Chatqolning irmogʻi boʻlgan, hozir qishda baʼzan Chatqolga quyiladi.

Daryoning uzunligi 12 kmGoogle Earth yordamida hisoblangan. Uzunligi Yangiqoʻrgʻonsoyning tarkibiy qismlaridan biri boʻlgan Mozorsoyning manbasidan hisoblangan. Oʻrtacha suv oqimi 0,691 m³/s.

Yangiqoʻrgʻonsoy manbasi dengiz sathidan 1166 m yuqorida joylashgan Google Earth yordamida hisoblangan. Balandlik Mozorsoy va Gulkamsoy qoʻshilish joyida hisoblangan. Ogʻizning balandligi dengiz sathidan 900 m balandlikda.

 Irmoqlari 
Mozorsoy va Gulkamsoy Chatqol tizmasining shimoliy yon bagʻiridan quyilib, asosan tor vodiylarda, devorlari toshloq joylarda oqib oʻtadi. Bahorda daryo oʻzanlari boʻylab sel oqimlari tez-tez uchrab turadi, bu esa baʼzan odamlarning qurbon boʻlishiga olib keladi.


Gulkamsoy
Gulkamsoy (shuningdek, Gulikamsoy boʻlishi mumkin) Yangiqoʻrgʻonsoyning chap irmogʻi. Manbalar Gulikam dovoni (Sayyohlar „Qumli dovon“  deb ham atashadi) ostida, Kichik Chimyon togʻi etagida joylashgan. U sharqqa qarab, qayin va ignabargli daraxtlar bilan zich oʻsgan dara boʻylab oqadi. Kichik Koʻksoy bilan qoʻshilgach, shimolga buriladi. Relefi oʻzgaradi, Gulkamsoy qoyalar orasidan oqib oʻtadi („Gulkam daralari“). Daralar uchta sharsharadan (eng balandi 6 metr) iborat boʻlib, ular qattiq qoyalar bilan siqilgan. Daralardan oʻtish uchun hayot sugʻurtalangan boʻlishi yoki alpinizm mahorati talab qilinadi. Daradan pastda Qoʻyliqsoyning oʻng irmogʻi suv oladi, soʻngra oqim keng vodiyning tubi boʻylab oqadi.

Mozorsoy

Sipuchiy dovoni ostidan,Obiqashqa (Aukashka) togʻi (Chatqol tizmasi) etagidan, asosan shimoli-sharqiy yoʻnalishda oqadi. Yirik oʻng irmogʻi Semizozsoyni qoʻshib olib, soʻngra tor, qoyali vodiydan oqib oʻtadi. Gulkamsoyga quyilishi yaqinida Yangiqoʻrgʻon qishlogʻi va yaqin atrofdagi dam olish maskanlarini suv bilan taʼminlaydigan suv olish inshooti mavjud.

Mozorsoyning yuqori oqimida Oqbuloq va Qoraarcha irmoqlari vodiysiga olib boradigan Boʻsh, Tumanniy, Yosh oʻlkashunoslik dovonlari joylashgan. Bu dovonlardan oʻtish yuqori darajada jismoniy tayyorgarlikni talab qiladi va 2-5 kun davom etishi mumkin. Mahalliy aholi „Mozorsoy“ nomini bosqinchilar (Amir Temur va hatto Iskandar Zulqarnayn bosqinchilar sifatida koʻrsatilgan) bosqinchilik davrida mahalliy aholi Mozorsoy daralarida yashirinib, xiyonatga uchraganligi bilan bogʻlaydi. Relyefning murakkabligi tufayli mahalliy aholi dushmandan qochib qutula olmadi va barchasi halok boʻladi.

 Tabiati 

Yangiqoʻrgʻonsoy va uning qismlari yon bagʻirlarida archa, olxoʻri, olma, qayin oʻsadi.

Mozorsoyning yuqori oqimida aholi punktlaridan uzoqda joylashganligi sababli yirik sutemizuvchilar – ayiq va togʻ echkilari uchraydi.

 Adabiyotlar 





 Manbalar 

Turkum:Chorvoq suv omboriga quyiladigan daryolar
Turkum:Boʻstonliq tumani daryolari