Iris (konfet)

Iris yoki tofi – quyultirilgan sutni shakar, patoka (melas) va yogʻ (sariyogʻ yoki oʻsimlik yogʻi yo margarin) bilan qaynatishdan olingan quyultirilgan massa. Porsiyalangan holda konfet sifatida sotiladi.
 Etimologiyasi 

„Iris“ nomini XX asrning boshlarida Sankt-Peterburgda ishlagan fransuz qandolatchisi Mornais bergan. Sutli shirinliklar partiyasining bunday nomlanishiga ularning tuzilishi iris barglari bilan oʻxshashligi sabab boʻlgan deb ishoniladiО пользе молочного продукта. // Курское молоко. Rossiyada „taffi“ oʻlaroq ham tanilgan"Тянучки" на топленом молоке (рецепт) .
 Irisning turlari 
Tayyorlashda koʻpincha xushboʻylashtiruvchi va quyuqlashtiruvchi moddalar: un, soya oqsili, kunjut urugʻi, maydalangan yeryongʻoq va boshqalar qoʻshiladi. Iris tayyor qoʻshimcha bilan toʻldirilib, glazurlanadi.

Tuzilishi va asosiga koʻra quyidagi turlarga boʻlinadiГОСТ 6478-89. Ирис. Общие технические условия.:

 Quyma yarim qattiq („Zolotoy klyuchik“).
 Dumaloq.
 Yarim qattiq.
 Yumshoq.
 Yopishqoq („Kis-kis“, „Tuzik“).
Shokoladli yoki vanilli iris ingliz tilida soʻzlashadigan mamlakatlarda fudge deb ataladi. Irisga asoslangan yumshoq sutli shirinlik – „Korovka“ – Polshada yaratilgan. Shoʻr suv taʼmli irislar AQShda esa juda mashhur.

Shakar va sutning yumshoq aralashmasi „varyonka“, yaʼni qaynatilgan quyultirilgan sut deb nomlanadi.
 Manbalar 

 Adabiyotlar 
Конфеты ирис // Товарный словарь / Гл. ред. И. А. Пугачев. — М. : Госторгиздат, 1958. — Т. 4. — Стб. 152—155.

Turkum:Qandolatchilik