Emirasan Kurtmollayev

Emirasan (Emir-Asan) Kurtmollayev (, 1902-yil 7 (20)-dekabr Oʻzenbash, Taurida viloyati – 1973-yil 11-aprel, Olmaota) – sovet tilshunosi. Filologiya fanlari nomzodi (1933). Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi.

 Hayoti 
Emirasan Kurtmollayev 1902-yil 7 (20)-dekabrda Taurida viloyati, Yalta tumani, Oʻzenbash qishlogʻida badavlat dehqon oilasida tugʻilgan. Undan tashqari, ota-onasining yana ikkita oʻgʻil va ikkita qizi bor boʻlgan. Emirasan oʻzi tugʻilib oʻsgan qishlogʻida boshlangʻich maktabni tugatgan.

1922-yilda Qrim-tatar pedagogika kollejiga oʻqishga kirib, u yerda toʻrt yil oʻqigan. Texnikumni tugatgach, M. V. Frunze nomidagi Qrim davlat pedagogika institutining Qrim-tatar tili va adabiyoti fakultetiga oʻqishga kirib, 1930-yilgacha shu yerda tahsil olgan. Texnikumni tugatgach, bir yil davomida Afandikoʻy qishlogʻidagi boshlangʻich maktabda oʻqituvchi boʻlib ishlaydi va universitetda oʻqishni davom ettiradi. 1933-yilda esa Qrim pedagogika instituti qoshidagi aspiranturani tugatib, nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Emirasan Kurtmollayev 1933-yildan 1941-yilgacha – Qrim pedagogika institutida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Shu bilan birga Pushkin nomidagi Qrim til va adabiyot ilmiy-tadqiqot institutida katta ilmiy xodim boʻlgan. Qrim-tatar tilining rivojlanishiga hissa qoʻshgan. Til boʻyicha birinchi (1930) va uchinchi (1934) ilmiy anjumanlarida maʼruza qilgan. Maktablar uchun bir qator darsliklar, jumladan, „Qrim-tatar tilining imlo lugʻati“ (1936) muallifi va hammuallifi boʻlgan.

Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan Qizil Armiya safiga chaqiriladi. U yerda kichik leytenant unvoni bilan piyodalar polkida vzvod komandiri boʻlib xizmat qilgan. 1942-yilning mart oyida Qrimdagi yer osti faoliyatiga qoʻshilgan. Yarim orolni fashistlardan ozod qilish jarayonida Kurtmollayev boshchiligidagi vzvod Massandraning vinoyertoʻlalarini talon-taroj qilishdan qutqaradi.
Kurtmollayev 1944-yilda Qrim-tatarlar deportatsiyasi paytida Oʻzbekiston SSR, Samarqand viloyati, Bulungʻur tumaniga surgun qilingan. Keyinchalik oilasi yashagan Qozogʻiston SSSRning Olma-Ota shahriga koʻchib oʻtgan. U yerda SSSR tarixi va qozoq tilidan dars berib, keyinchalik Qozogʻiston SSR Maorif vazirligida ishlagan. Toshkent pedagogika institutida oʻqituvchi boʻlib, qrim-tatar tilini oʻqitish metodikasi kursidan dars bergan.

Emirasan Kurtmollayev 1973-yil 11-aprelda Olmaotada vafot etib, u yerda dafn etilgan.

 Oilasi 
 Rafiqasi – Anife Safayevna, pediatr.
 Qizi – Lenyar.

 Manbalar 

Turkum:Ulugʻ Vatan urushi qatnashchilari
Turkum:Olmaotada vafot etganlar
Turkum:1973-yilda vafot etganlar
Turkum:11-aprelda vafot etganlar
Turkum:1902-yilda tugʻilganlar
Turkum:20-dekabrda tugʻilganlar