Koy Sanjaq

Koy Sanjaq, shuningdek, Koye (, , , ) Iroqning Kurdiston mintaqasidagi [[Erbil muhofazotida joylashgan tuman va shaharcha. Shaharchada 1923-yil qurilgan Mar Yusif xaldey katolik cherkovi mavjud.

 Etimologiyasi 

Shahar nomi „köy“ (turkchada „qishloq“) va „sanjaq“ (turk tilida „bayroq“) soʻzlaridan olingan boʻlib, „bayroq qishlog'i“ deb tarjima qilinadi.

 Tarixi 

Mahalliy aholiga koʻra, Koy Sanjaqqa Bagʻdoddagi qoʻzgʻolonni yengib, oʻz bayrogʻini tikkan hamda mavsumiy bozor oʻrnida garnizon tashkil etgan [[
Usmonlilar imperiyasi|Usmonli]] sultonining oʻgʻli tomonidan asos solingan. Mahalliy aholi askarlarga xizmat koʻrsatish uchun turar-joylar qurib, koʻchib oʻtishi bilan shaharga aylangan. Koy Sanjaqdagi yahudiylar jamoasi haqida birinchi marta 18-asr oxirida tilga olinadi. Bu vaqtda jamiyat allaqachon tashkil etilgan edi. Jamiyat oʻz qabristoniga ega boʻlib, yahudiy neo-arameycha va soraniy kurd tilida gaplashgan. 19-asrda shaharda kichik xaldey katolik jamiyati tashkil etilgan. 1913-yilda Koy Sanjaqda 200 ta xaldey katoliklari yashagan. Ularga Kirkuk arxeparxiyasining ikkita ruhoniysi va bitta cherkov xizmat qilgan.

1947-yilgi Iroqda aholini roʻyxatga olishda jami 8198 kishi, jumladan 7746 nafar musulmon, 268 nafar yahudiy va 184 nafar nasroniy boʻlgan.

1950-yilda Betvata qishlog‘idan 80-100 nafar yahudiy shaharchadan bir necha oyliki boshpana olib, mahalliy hamjamiyat sonini 350-400 kishiga yetkazgan. Koy Sanjaq yahudiylari bir yildan keyin Isroilga koʻchib ketishgan.

Koy Sanjaq aholisi 1965-yilda 10379 nafar edi. 1994-yilda Eron havo hujumlarida shahardagi Kurdiston demokratik partiyasi (KDP) bazasi nishonga olindi. Natijada bir fuqaro halok boʻldi, uch nafar KDP jangarisi yaralandi. 1999-yilda Armota qishlog‘idagi ossuriylar Koy Sanjaqdagi oʻz qishloqlarida masjid qurilishiga qarshi chiqishgan. Koya universiteti 2003-yilda tashkil etilgan.

Mosuldan ko‘chirilgan 35 ossuriyalik oila 2014-yil noyabr oyida shahardagi cherkov binosiga joylashtirilgan. 2015-yilning aprel oyidan boshlab uylariga qaytarilmagan. 2018-yilning mart oyi holatiga ko‘ra, Koy Sanjaqda 60 ossuriyalik oila istiqomat qiladi. Ossuriy aholi asosan kurd tilida gaplashadi, baʼzilari suryoniycha gaplashadi.

2018-yil 8-sentabr kuni Eron Kurdistoni Demokratik partiyasining shaharchadagi qarorgohiga raketa hujumi natijasida 14 kishi halok bo‘ldi.

 Mashhur shaxslar 

 Hoji Qodiy Koyiy (1817—1897) — Kurd shoiri
 Dildor (1918—1948) — Kurd shoiri
 Tohir Tavfiq (1922–1987) — Kurd musiqachisi
 Fuad Masum (1938—yil tugʻilgan) — Kurd siyosatchisi va Iroq prezidenti (2014—2018)
 Rounak Abdulvohid Mustafo (1942—2023) Iroq birinchi xonimi (2014—2018), Fuad Masumning xotini
 Aras Koyiy (1972-yilda tugʻilgan) Kurd musiqachisi.

 Izohlar 

 Manbalar 

 Adabiyotlar 




Turkum:Koy Sanjaq
Turkum:Iroq Kurdistonidagi shaharlar
Turkum:Erbil muhofazotidagi aholi manzilgohlari
Turkum:Erbil muhofazotidagi kurd aholi manzilgohlari
Turkum:Iroqdagi Ossuyi hamjamiyati
Turkum:Iroqdagi tarixiy yahudiy hamjamiyatlari