Al-Kazimiya masjidi

Al-Kazimiya masjidi () Iroq Bagʻdod shahrining Kadhimayn chekkasida joylashgan shia islom masjidi va ziyoratgohi. Unda yettinchi va toʻqqizinchi oʻn ikki shia imomlari, mos ravishda Muso al-Kazim va uning nabirasi Muhammad al-Javadning qabrlari joylashgan. Shuningdek, ushbu masjid hududida tarix olimlari Shayx Mufid va Shayx Nosiriddin at-Tusiylar dafn etilgan. Masjidga toʻgʻridan-toʻgʻri tutash tarzda, aka-uka Sayyid Radiy (Nahjul-Balogʻa kitobini tuzgan) va Sayyid Murtodo hamda Qozi Abu Yusuf al-Ansoriyga tegishli ikkita kichikroq ziyoratgoh joylashgan.

 Tarixi 
Masjid milodiy 762-yilda Bagʻdodning qadimiy shahrihududida, Quraysh qabristoni oʻrnida qurilgan. Bu qabriston milodiy 799-yilda yettinchi oʻn ikkinchi imom Muso al-Kozimning, 834-yilda uning nabirasi, toʻqqizinchi imom Muhammad al-Javodning dafn etilgan joyiga aylantirilgan. Hozirgi bino Safaviylar shohi Ismoil I tomonidan 1502-1524-yillarda amalga oshirilgan restavratsiya davriga toʻgʻrida vujudga keltirilgan. Usmonli sultoni Sulaymon 1534-yilda Bagʻdodni zabt etgandan soʻng uni yanada ziynatlagan. Oʻshandan beri u yaxshi taʼmirlangan holatda saqlanishda davom etgan.

 Taʼmirlash ishlari va texnik xizmat koʻrsatilishi 

 Ichki tuzilishi 
Masjidning bosh hovlisi va uning atrofidagi xonalarning vayron boʻlgan inshootini taʼmirlash 2007-yil oxirigacha boʻlgan toʻrt oylik muddatni oʻz ichiga olgan uch bosqichda amalga oshirilgan. Loyiha hovli boʻylab eski vayron boʻlgan devorlarni olib tashlash, devor va shiftlarga turli armaturalar qoʻshish, shuningdek, masjid boʻylab elektr simlarining texnik holatini yaxshilashdan iborat boʻlgan. Ichki tuzilish qurib boʻlingandan soʻng, pol va devorlar turli xil marmar bilan qoplangan. Masjidning sovutish moslamalarini yangilash 2008-yil oxirida boshlangan va 2008-yil 28 noyabrda yangi suv filtrlash moslamalari oʻrnatilgan.

Masjidga yangi ayollar kirish eshigi, yaʼni Bob al-Fotima (), 2008-yil oxirida qurila boshlangan. Ushanda ziyoratchilarga taom berish uchun moʻljallangan masjidning yangi xonalari qurilishi ham amalga oshirilgan.

 Tashqi tuzilishi 
Saddam Husayn hukumati qulagandan keyin masjidda amalga oshirilgan eng dastlabki ishlardan biri Bob al-Qibla () deb nomlanuvchi masjidning kirish eshigini taʼmirlash boʻlgan. Darvoza va tashqi devor jiddiy eʼtiborsizlik tufayli toʻliq taʼmirlanishi kerak edi. Bu taʼmirlash ishlari 2006-yil sentyabr oyining boshida boshlangan boʻlib, 7 oy davom etgan.

Muhammad at-Taqiy qabri ustidagi oltin gumbaz 2008-yil mart oyida Muhammad va uning avlodi Jaʼfar as-Sodiqning tavallud kunlarini nishonlash chogʻida qaytadan tilla suvi bilan bezaklangan va keng omma uchun ochiq deb eʼlon qilingan. Muso al-Kozim qabri ustidagi gumbazni taʼmirlash ishlari 2008-yil avgust boshida Husayn ibn Ali, Abbos ibn Ali va Ali ibn Husaynlarning tavallud kunlari marosimlarida boshlanganالبدء بإعمار وتذهيب قبة الإمام الكاظم عليه السلام. www.aljawadain.org (in Arabic). Archived from the original on 13 August 2009. Retrieved 27 April 2009.
Category:CS1 uses Arabic-language script (ar)
Category:CS1 Arabic-language sources (ar).

 Mashhur dafn marosimlari 
 Muso al-Kazim – 7-imom
 Muhammad al-Javad – 9-imom
 ash-Shayx al-Mufid
 Nosiriddin at-Tusiy
 Al-Sharif ar-Radiy
 Sharif al-Murtazo

 Oxirgi vaqt jadvali 
SanaVoqea 2004-yil 2-mart Olomon Ashuroni xotirlash uchun yigʻilgan paytda kamida 75 kishi halok boʻldi va yuzlab odamlar yaralandi. Karbalodagi Imom Husayn masjidida ham ayni shu vaqtda portlashlar sodir boʻldi. 2005-yil 31-avgust Bu masjid Bagʻdod koʻprigida toʻplanib qolgan olomonning manzilgohi edi. 2007-yil 6-iyun Masjid yaqinida sodir boʻlgan qoʻsh avtomobil portlashi oqibatida kamida 7 kishi halok boʻld. 2007-yil 27-iyun Bomba oʻrnatilgan avtomobil portlashi oqibatida kamida 14 kishi halok boʻldi, 22 kishi yaralandi. 2008-yil 25-mart Muhammad at-Taqiy qabri ustidagi yangi zarhal qilingan gumbaz ommaga ochiq deb eʼlon qilindi, chunki shu sanada Muhammad va uning avlodi Jaʼfar as-Sodiqning tavallud kunini nishonlash uchun olomon yigʻilgan edi. 2008-yil 27-dekabr Bomba oʻrnatilgan mashina portlashida kamida 24 kishi halok boʻldi, 46 kishi yaralandi, ularning aksariyati shia ziyoratchilari edi. Portlash ziyoratgohning asosiy darvozalaridan biri boʻlgan Bob al-Dirvazadan 100 yard uzoqlikda sodir boʻlgan. 2009-yil 4-yanvar Ayol kiyimidagi erkak xudkush hujumchi 38 kishini oʻldirdi va 72 nafar shia ziyoratchilarini Ashuroga tayyorgarlik koʻrayotganvaqtda yarador boʻlishiga sabab boʻldi . 2009-yil 8-aprel Masjid yaqinida polietilen paket ichida qoldirilgan bombaning portlashi oqibatida 7 kishi halok boʻldi, 23 kishi tan jarohati oldi-  . 2009-yil 24-aprel Juma namozi uchun masjid tomon yoʻl olgan ikki xudkush ayol portlashi oqibatida kamida 66 kishi halok boʻldi, 125 kishi yaralandi  . 2016-yil 2-may Uchta bomba oʻrnatilgan avtomobillarning seriyali portlashi amalga oshirildi. Kamida 21 ziyoratchi halok boʻldi, 45 nafari yaralandi. Ziyoratchilar Imom Muso al-Kozim va boshqashahid boʻlganlarni xotirlashayotgan edi. Portlashlardan soʻng darhol IShID terrorchilik guruhi javobgarlikni oʻz zimmasiga oldi .

 Yana qarang 

 Islomdagi eng muqaddas joylar (shia)
 Iroq sanʼati
 Bagʻdoddagi masjidlar roʻyxati
 Qur’onda Mesopotamiya
 Iroqdagi shia islomi

 Manbalar 

 Havolalar 

 Kadhimayndagi ziyoratgoh tarixi
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Bagʻdoddagi masjidlar
Turkum:Iroqdagi maqbaralar
Turkum:Iroqdagi ziyoratgoh
Turkum:Iroqdagi shiamasjidlari
Turkum:Shia ziyoratgohlari
Turkum:Safaviylar arxitekturasi
Turkum:Gumbazli masjidlar
Turkum:Safaviylar meʼmorchiligi