Sitora (toʻqimachilik)

Sitora (sitara yoki sitarah;  [si.taː.ra]) – islom diniga oid muqaddas joylarda bezak sifatida ishlatiladigan parda. Sitora Kaʼbaning mato qoplamasi boʻlgan kisvaning bir qismini tashkil qiladi. Madinadagi Al-Masjid an-Nabaviy masjididagi paygʻambar maqbarasini ham yana bir sitora bezab turadi. Ushbu matolarda Qur’on oyatlari va boshqa muhim matnlarning naqshli yozuvlari mavjud. Sitoralar XVI asrdan boshlab har yili Makkaga yuborilgan toʻqimachilik mahsulotlarining bir qismi sifatida yaratilgan. Anʼanaga koʻra, toʻqimachilik namunalari muqaddas joylar uchun mas’ul hukmdorlar tomonidan taqdim etiladi. Ularga misol qilib Mamluklar davlati sultonlari, Usmonli imperiyasining sultonlarini va hozirda Saudiya Arabistoni hukmdorlarini keltirishimiz mumkin. Sitoralarning tuzilishi va koʻrinishi ham diniy eʼtiqod, ham ularni yaratilishiga buyruq bergan hukmdorlarning boyligini koʻrsatib turadi.

 Islomiy muqaddas joylardagi toʻqimachilik buyumlari 
Eng qadimgi sitora Misrda 1544-yilda Sulaymon I hukmronligi davrida yaratilgan. Sulaymon oʻnta qishloq qurilishi uchun sarflanadigan mablagʻni Kaʼba va paygʻambar masjidiga oʻrnatiladigan toʻqimachilik buyumlarini yaratish uchun ajratgan.
Kaʼba uchun sitoralar 1927-yilgacha qirol Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saud Makkada ustaxona tashkil etguniga qadar Qohiradagi Dar al-Kisvadagi maxsus ustaxonada har yili ishlab chiqarilgan toʻqimachilik toʻplamining bir qismi boʻlgan. XX asr boshlarida Qohira ustaxonasida yuzdan ortiq rassom va toʻqimachilik ishchilari yaratilgan. Yaratilgan toʻqimachilik mahsulotlarini Qohiradan Makkaga tashish ishlari maxsus tanlangan musulmon oilasiga zimmasiga yuklangan va ular uchun bu katta sharaf boʻlgan.

 Manbalar 

Turkum:Islom sanʼati
Turkum:Islom atamalari
Turkum:Madina