Al-aql al-faal

Al-'aql al-faāl () yoki Vohib al-suvar islom falsafasi va psixologiyasida oʻziga xos sabab turidir. Bu ilohiy intellektning eng past darajasi hisoblanadi.

 Konsepsiya 
Aql islom falsafasi va psixologiyasida turli xil maʼnolarga ega. Aql soʻzi filologik jihatdan tiymoq yoki bogʻlamoq maʼnosini bildiradi. Aql – bu insonni hukm qilishdan va xatti-harakatlardan toʻsadigan narsadir. Aql asta-sekin semantik jihatdan vajga oʻtdi. Islom falsafasida, xususan, peripatetik maktabda aqlning texnik qoʻllanishi maʼlum darajada yunon falsafasining taʼsiri ostida yuzaga kelgan.

 Tarixi 
Al-Forobiy oʻz kitoblarida ilk marta aqlning bir qancha maʼnolarini sanab oʻtgan„ʿAQL“. iranicaonline.org..

Forobiy faol intellektning peripatetik munosabati bilan islomning bashorat tushunchasi oʻrtasida uygʻunlashishga harakat qiladi. Forobiy faol aqlni Jabroil (yoki Jibril – islomda vahiy farishtasi) bilan birlashtiradi. Insonlarni Aql bi-l-quvvahdan (potentsial aql) Aql bi-l-fi’l (haqiqiy aql) holatiga oʻtkazish mumkin. Shunday qilib, odamlar jaholat zulmatidan xalos boʻlishga qodir boʻladilar. Nihoyat, aql Aql-al-mustafodga aylanadi. Bilimni egallash darajasida aql uning oʻxshashlik va farqlarini surishtirish orqali oʻz mazmunini tafakkur qiladi.

 Yana qarang 

 Faol intellekt
 Islom falsafasi

 Manbalar 

Turkum:Islom atamalari
Turkum:Islom falsafasi