Zinoviy Royzman

Zinoviy (Zemen) Aleksandrovich Royzman (1941-yil 11-sentyabr, Odessa – 2022-yil 6-iyun, Moskva) – sovet va rus kinorejissyori, ssenariynavis, yozuvchi, dramaturg va publitsist. Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist (2018).

 Hayoti 
Zinoviy Royzman 1941-yil 11-sentyabrda Odessa shahrida tugʻilgan. Ruminiya tomonidan Odessa toʻliq bosib olinishidan sal avval u qarindoshlari bilan dengiz orqali shahardan olib chiqilib, Oʻrta Osiyoga evakuatsiya qilingan. Evakuatsiya paytida Royzmanning onasi tif bilan kasallangan va shu sababli u 9 oyni oʻzbek oilasida oʻtkazgan hamda u yerda oʻzbek ayoli tomonidan emizilgan.

Bir necha koʻchishdan soʻng Royzman Toshkentga joylashgan Plastmassa buyumlari zavodida payvandchi boʻlib ishlagan. A.N.Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutining rejissyorlik fakultetini tamomlagan.

1963-yildan Toshkentdagi Respublika qoʻgʻirchoq teatri rejissyori va aktyori, 1964-yildan „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasi direktori boʻlgan. U oʻndan ortiq animatsion filmlarga rejissyorlik qilgan. Bir qator animatsion filmlar ssenariysi muallifi, „Nashtar“ satirik kinojurnalida bir nechta hikoyalar muallifi va rejissyori hisoblanadi.

Toshkent nashriyotlarida chop etilgan „Oltin koʻylak“ spektakli, bolalar uchun kitoblar (shundan „Kutilmagan ayiq haqida“, „Haqiqiy doʻstlar“) muallifi hisoblanadi. 1990-yillarda u Tallinn jurnalida (Estoniya) kino va televidenie haqida yozgan.

1960-yillarning oʻrtalaridan boshlab badiiy filmlarda ishlagan. „26-da otma“ (rej. R. Botirov), „Farhodning jasorati“ (rej. A. Xachaturov), „Chinara“ (uch qismli telefilm rej. Z.Sobitov) badiiy filmlarida ikkinchi direktor boʻlgan. 1977-yilda oʻzining „Issiq quyosh ostidagi uy“ nomli birinchi badiiy filmini suratga olgan, u Lenin komsomol mukofoti va toʻrtta mukofotga sazovor boʻlgan.

1990-yillar boshida Royzman „Jimlik kodeksi“ filmining yaratuvchisi sifatida respublika hokimiyatlarining keskin tanqidiga uchragan va 1992-yilda Oʻzbekistonni tark etishga qaror qilgan. Bir muncha vaqt kinodagi ishini qoldirib, chet elga ketgan onasi tomonidan sovgʻa qilingan Moskvadagi kichkina kvartirada yashagan. Ikki yil davomida Moskvaning Shimoliy bozorida yuk tashuvchi boʻlib ishlagan va direktorning soʻzlariga koʻra „kino haqida oʻylashni unutgan“.

1998-yilda „Chexov va Ko“ televizion filmida Royzman muvaffaqiyatli ishtirok etgan.

Rejissyor oʻzi ishlab chiqargan barcha filmlardan ikkitasini alohida ajratib koʻrsatgan: „Issiq quyoshdagi uy“ filmi (1977) va „Har kimning oʻz urushi“ teleseriali (2010).

Zinoviy Royzman 2022-yil 6-iyunda Moskvada vafot etgan. U 9-iyunda Vostryakovskiy qabristoniga dafn qilingan.

 Mukofotlar 
 II darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni (2005-yil 9-may)
 Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist (2018-yil 30-may)

 Manbalar 

 Havolalar 

 З. Ройзман на сайте Гильдии кинорежиссёров России
 Режиссёр и сценарист Зиновий Ройзман отмечает юбилей (публикация на сайте Союза кинематографистов России, 2011 г.)
 Интервью З. Ройзмана Тиграну Манасяну (Hayasa News) 
 Элеонора Шафранская о З. Ройзмане (сайт «Письма о Ташкенте»)

Videolar





Turkum:Rejissiyorlar
Turkum:Dramaturglar
Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar