Mixail Usanovich

Mixail Ilyich Usanovich (1894-yil 5-iyun, Jitomir – 1981-yil 15-iyun, Olmaota) – sovet fizik kimyogari, Qozogʻiston SSR Fanlar akademiyasi akademigi (1962), Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi. 1938-yilda kislotalar va asoslarning umumiy nazariyasini ishlab chiqqan.

 Hayoti 
Mixail Ilyich Usanovich 1894-yil 5-iyunda tish shifokori Ilya-Xaim Leibovich Usanovich oilasida tugʻilgan. 1917-yilda Sankt-Peterburg universitetining fizika-matematika fakultetining tabiiy fanlar boʻlimini tugatgan.

1918-yildan oʻqituvchilik qilgan. 1920-yilgacha u Ukraina SSR Fanlar akademiyasining Kiyev shahridagi akademik V.I.Vernadskiy boshchiligidagi kimyoviy laboratoriyasida ishlagan. 1924–1929-yillarda kimyo-farmatsevtika zavodining texnik direktori va Kiyev politexnika instituti xodimi boʻlgan. 1930-yildan Tomsk universiteti professori, taʼlim fakultetining noorganik va analitik kimyo kafedrasi mudiri, Fizika-matematika fakulteti dekani boʻlib ishlagan. 1934-yilda SFTI direktorining ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari boʻlgan. 1931—1932-oʻquv yilida Tomsk pedagogika institutida ishlagan.

1935-yildan Oʻrta Osiyo universitetida dars bergan. Kimyo fanlari doktori boʻlgan(1938).

1944-yildan to vafotigacha Qozoq davlat universiteti kafedrasini boshqargan.

Mixail Ilyich Usanovich 1981-yilda vafot etgan va Olmaota markaziy qabristoniga dafn etilgan.

 Asosiy ilmiy ishlari 
Yechimlarning miqdoriy nazariyasini ishlab chiqqan. U anomal elektr oʻtkazuvchanlik deb ataladigan narsa istisno emas, balki qoida ekanligini koʻrsatgan va Ostvald suyultirish qonunini koʻpchilik eritmalarga qoʻllash notoʻgʻri ekanligini isbotlagan. Kislotalar va asoslarning umumiy nazariyasini ishlab chiqqan. U kimyoviy oʻzaro taʼsir sodir boʻlgan tizimlar, tarkibi muvozanatli konsentratsiyalar bilan ifodalangan taqdirdagina ideal eritmalar qonunlariga boʻysunishini aniqlagan. Eritmalarning kolligativ boʻlmagan xossalarining (zichlik, qovushqoqlik) ularning tarkibiga bogʻliqligi uchun tenglamalar chiqargan.

 Adabiyotlar 
 Усанович Михаил Ильич // Профессора Томского государственного педагогического университета: Биографический словарь / Авт.-сост. Т. В. Галкина. — Томск: Изд-во ТГПУ, 2005. — ISBN 5-89428-175-X

 Manbalar 

 Havolalar 
 Усанович
 Кусаинова К. М. Нет ни кислот, ни оснований! Об одной полузабытой теории и её творце // Химия и жизнь. — 2004. — № 6. — С. 41-44.