Muhammad Movlazada

Muhammad Hasan Movlazada (ozarbayjoncha: Mövlazadə Muhammad Həsən İsmayıl oğlu Shakuvi, Fors . sẖḵwy̰) – din arbobi, ulamo va Kavkaz Shayx ul-islomining 6-shayxi hamda Qur’onni ozarbayjon tiliga tarjima qilib, batafsil sharh yozib bergan birinchi olim.

 Biografiyasi 
Muhammad Hasan 1854-yilda Shaki shahrida tugʻilgan. Ilk diniy taʼlimni Shaki madrasasida olgan, soʻngra uni Ganja madrasasida davom ettirgan. Soʻngra bir necha yil Ganjadagi Juma masjidida mulla boʻlib xizmat qilgan. Keyinchalik u oʻqishni davom ettirishga qaror qildi va shu maqsadda Iroqqa yoʻl oldi. U yerda diniy fanlar boʻyicha ilmiy daraja oldi.

1891-yilda Kavkazga qaytib keldi va Grigoriy va Hijriy kalendarlarini fors tilida chop etdi. 1893-yilda Tbilisida joylashgan „musulmon diniy maktabi“da shariatdan dars bera boshladi. Keyinchalik Jabrail, Ganja, Tbilisi va Kutaisi shaharlarida qozilik qilgan.

Oxun unvonini olgan Hoji Muhammad Hasan bir muddat qozi, 1907-yildan shayxul-islomning noibi boʻlgan. 1917-yilgi Oktyabr inqilobidan keyin tuzilgan Sovet Ittifoqi hukumati Muhammad Hasanni diniy ishlardan chetlashtirdi, uning bir qancha qoʻlyozmalari yoqib yuborildi.

Muhammad Hasan 1932-yilda Tbilisida vafot etgan.

 Bibliografiyasi 
1908-yilda Muhammad Hasan Movlazadaning ikki jilddan iborat „Kitob al-bayan fi tafsir al-Quron“ kitobi nashr etildi: birinchisi – 492 bet, ikkinchisi – 538 bet, unda u Qur’on tarjimasi va tafsirini bergan. Kitob 1990-yilda Bokuda qayta nashr etilgan .

 Manbalar 

Turkum:Shayx ul-islomlar
Turkum:1932-yilda vafot etganlar
Turkum:Tbilisida vafot etganlar
Turkum:Ozarbayjon zodagonlari
Turkum:Ozarbayjonlik oʻqituvchilar
Turkum:1854-yilda tugʻilganlar
Turkum:Shakida tugʻilganlar
Turkum:Ozarbayjon din arboblari