Dabba al-arz

Yer hayvoni ( Dabbat al-ard), „Dabba“ deb ham ataladigan maxluqot Qur’onning Naml surasi: 83 oyatida zikr etilgan va qiyomat kuning aʼlomatlaridan biri deb bilinadi. Esxatologik yozuvlarda quyoshning gʻarbdan chiqishi hodisasidan soʻng yuz beradigan qiyomat belgisi sifatida „Dabba“ tez-tez tilga olinadi. Qur’onda „Dabbaning“ tabiati haqida batafsil maʼlumot berilmagan, ammo turli talqinlarda uni Yangi Ahdning Vahiy kitobida keltirilgan Yer hayvoni yoki turkiy mifologiyadagi yirtqich hayvonlar bilan bogʻlashgan. Shuningdek, bir necha hadislarda aytilishicha, „yer hayvoni“, yaʼni „Dabba“ odamlarning peshonasi va burniga „Muslim yoki Kafir“ belgisini qoʻyadi, peshonaga belgi qoʻyilsa moʻmin va burunga belgi qoʻyilsa Kofirligini bildiradi.

 Qur’on va Hadislarda 
Naml surasida bu hayvon haqida zikr qilinadi.
Hadislarda Dabba al-arz haqida batafsil maʼlumot berilgan. Aytishlaricha, u Sulaymon uzugi va Musoning aʼsosini oʻzi bilan olib yuradiYAMAN, Bahattin. „OSMANLI RESİM SANATINDA DÂBBETÜ’L-ARZ.“ Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 29 (2013): 41-57.. Baʼzilar, Safo tepaliklaridan chiqadi, deb taʼkidlanadilar. U turli xil hayvonlar kombinatsiyasi sifatida ham tasvirlangan.

Islomning ilk davrlarida Dabbaga taʼriflar juda kam boʻlgan. Faqat keyinchalik Dabbaning turli talqinlari paydo boʻldiYAMAN, Bahattin. „OSMANLI RESİM SANATINDA DÂBBETÜ’L-ARZ.“ Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 29 (2013): 41-57.. Uning asosiy xususiyatlaridan biri shundaki, u moʻminlarni kofirlardan ajratish uchun muhr bosadi, Muqaddas kitobdagi hayvonga oʻxshash, lekin aynan u emas.

 Izohlar 

 Anʼanaviy 
Oʻrta asrlar sunniy ilohiyotchisi Faxriddin ar-Roziyning soʻzlariga koʻra, Islom paygʻambari Muhammadga nisbat berilgan hadislarda bu jonzotning tabiati haqida hech narsa aytilmagan, ammo bu haqda uning sahobalari davrida tarqalgan rivoyatlarida maʼlumotlar berilgan. Vahb ibn Munabbih bunday „hayvon“ Sadom ahli bilan safarida yer ostidan gaplashganini taʼkidlagan.

 Yana qarang 

 Ximera (mifologiya)

 Manbalar 

Turkum:Qurʼon qahramonlari
Turkum:Islom atamalari