Abdusalom Oxundzoda

Abdusalom Oxundzoda (ozarb. Əbdüssalam Axundzadə, fors. ʿbdạlslạm ạkẖwndzạdh) – din arbobi, islom dinshunosi va Kavkaz al-islomining 5-shayxi  .

 Biografiyasi 

 Yoshligi 
1843-yil 13-yanvarda Salyon shahrida tugʻilgan. Otasi mahalliy din arbobi Oxund Vali Muhammad, onasi esa Xon Aliverdi. Yoshligida otasidan arab, fors va turk tillarini oʻrgangan. 1864-yilda u Tbilisiga koʻchib oʻtdi. 1879-yil 6-oktabrda Said Azim Shirvoniyni tanlovida gʻoliblikni qoʻlga kiritib, Zakavkaz oʻqituvchilar seminariyasining tatar boʻlimiga oʻqituvchi boʻlib ishlashga ruxsat oladi. 1880-yil 28-iyulga kelib, u rasmiy ravishda Zakavkaz oʻqituvchilar seminariyasining oʻqituvchisi etib tayinlandi. . Shu bilan birga, Tblisiida ishlagan va yashagan Ali ogʻa Shixlinskiy, Mirzo Oxundov va boshqa ozarbayjon ziyolilari bilan ham uchrashgan.

 Shayx ul-Islom 
1893-yil 21-iyunda Mirzo Hasan Tohirzoda vafotidan soʻng shayx ul-islom etib tayinlangan va 1907-yilda vafotigacha bu lavozimni egallagan. 1895-yilda Kavkaz musulmonlar idorasining rahbari etib saylandi. 1896-yil 26-mayda Nikolay II ning toj kiyish marosimida qatnashdi.

U arman-tatar qirgʻinida faol qatnashgan va jamoalar oʻrtasida tinchlikni faol ravishda targʻib qilgan. 1905-yil 15-mayda Naxichevanga tashrif buyurdi.

 Vafoti 
1907-yil 18-noyabrda u qizining oʻlimi tufayli ruhiy tushkunlikdan vafot etdi. Uning oʻrniga muvaqqat Abbosquli Sulton Husaynbekov, soʻngra Muhammad Hasan Movlazoda tayinlandi.

 Oila 
Uch marta uylangan:

 Ummu Salom – mahalliy zodagon Abdul Alibey Murodxonovning qizi.
 Abdullatif Bey.
 Rashid bey Oxundzoda (1880-yil 10-aprelda tugʻilgan) – Boku gubernatori .
 Asaf Bey.
 Validaxonim (1884-yil 20-dekabr).
 Zabitaxonim (1887–1905).
 Hidoyat bey (1893-yil 20-dekabr).
 Gularaxonim – mahalliy din arbobi Hoji Alakbarning qizi.
 Osiyoxonim (1901-yil 25-sentyabr).
 Sonaxonim – mahalliy zodagon Javad bekning qizi.

 Manbalar 

Turkum:Shayx ul-islomlar
Turkum:18-noyabrda vafot etganlar
Turkum:13-yanvarda tugʻilganlar
Turkum:Tbilisida vafot etganlar
Turkum:Ozarbayjon zodagonlari
Turkum:Ozarbayjonlik oʻqituvchilar
Turkum:1907-yilda vafot etganlar
Turkum:1843-yilda tugʻilganlar
Turkum:Ozarbayjon din arboblari