Karachi demografiyasi

Karachi — Pokistondagi eng katta va eng gavjum shahar. Soʻnggi 150 yil ichida metropol aholisi va demografiyasi bir necha bor oʻzgargan. 1947-yil 15-avgustda Karachi Pokistonning yangi tashkil etilgan Dominionining poytaxti boʻlganida, uning aholisi taxminan 450 000 kishi boʻlgan. Biroq, qoʻshni Hindiston Ittifoqidan (Britaniya Hindistoni boʻlinganidan keyin) qochqinlarning katta oqimi tufayli aholi tez sur’atda oʻsdi. 1951-yilga kelib, shahar aholisi 1 milliondan oshib ketgan1960, Monographs in the Economics of Development. Institute of Development Economics, Pakistan.. Keyingi oʻn yilliklarda Karachi aholisining oʻsishi taxminan 80% ni tashkil etganG Myrdal (1968), Asian Drama: An Inquiry Into The Poverty Of Nations. Pantheon Books. (3 volumes). Shahar aholisi bugungi kunda 1947-yilga nisbatan 60 barobarga oshgan. Islomobod 1960-yillardan beri mamlakat poytaxti boʻlib xizmat qilgan boʻlsa-da, Karachi aholisi yiliga 5% ga oʻsishda davom etmoqda.

 Migratsiyasi 
Rivojlanayotgan mamlakatlardagi aksariyat megapolislarning aholisi, qishloq aholisi va shaharga eng yaqin joylashgan kichik shaharchalarning migratsiyasi hisobiga oʻsib borayotgan boʻlsa, Karachi uzoq masofalarga migratsiya tufayli rivojlangan. Pokiston mustaqillikka erishgunigacha, Karachi etnik va diniy tarkibi jihatlaridan doimo xilma-xil boʻlgan. Mustaqillikka erishganidan soʻng Janubiy Osiyodan kelgan musulmon qochqinlarning aksariyat qismi Karachiga joylashgan. Asosan, urdu tilida soʻzlashuvchi koʻchmanchilar (muhojirlar) tez orada Karachida hukmron guruhga aylandilar. Pokistonning turli burchaklaridan odamlarning koʻchishi haligacha davom etmoqda. Migratsiyaning yana bir oqimiga Yaqin Sharqning turli davlatlaridan kelgan arablar, Erondan kelgan forslar, afgʻonlar va yaqinda Markaziy osiyoliklar kiradi. Shahar, shuningdek, yahudiy, arman va nestorian jamoalari uchun Pokistondagi markaz boʻlib xizmat qiladi.
Yil Shahar aholisi 1856-yil 56 875 1872-yil 56 753 1881-yil 73 560 1891-yil 105,199 1901-yil 136.297 1911-yil 186 771 1921-yil 244.162 1931-yil 300 799 1941-yil 435 887 1951-yil 1 068 459 1961-yil 1 912 598 1972-yil 3 426 310 1981-yil 5,208,132 1998-yil 9 269 265 2007-yil 14 500 000 * * Karachi shahar hukumati 2008-yil 13-fevralda olingan.

 Etnik guruhlari 
Shahar aholisini bir qancha etnik guruhlar, jumladan, sindlar, muhojirlar (Hindistondan koʻchib kelgan), panjoblar, pushtunlar, kashmirlar, seraiklar va balujlar tashkil qiladi. Sindlar va balujlar Karachiga asos solgan mahalliy xalqlar sanaladi. Bundan tashqari, shaharda baʼzi sub-etnik guruhlar, masalan, memonlar, mustalitlar va boshqalar yashaydi. Asosan sindiy va burishiylardan tashkil topgan juda koʻp ismoiliy mazhablari ham mavjud. 1979-yildan beri Afgʻonistonda qurolli toʻqnashuvlar boshlanishi sabab afgʻon qochqinlarining asosiy oqimi shahar va uning atrofiga oʻrnasha boshlagan. Ularning soni 2009-yilda 50 000 atrofida boʻlgan, asosan, pushtunlar, shuningdek, tojiklar va boshqa guruhlardan iborat. Bundan tashqari, shaharda yuz minglab odamlar istiqomat qiladi, jumladan arablar, forslar, turklar, filippinliklar, Myanmadan kelgan arakanliklar, bosnyaklar, albanlar, polyaklar, livanliklar, armanlar, goanlar, bengallar va afrikaliklar ham shular qatoriga kiradi. Xayber-Paxtunxva, FATA va shimoliy Balujiston viloyatlaridan kelib chiqqan pushtunlar hozirda muhojirlardan keyin ikkinchi yirik etnik guruh hisoblanadi. Taxminan 7 million aholiga ega bu makonda Pushtunlarning dunyodagi eng katta diqqat-eʼtiborini tortgan shahar hisoblanadi. Shuningdek, 50 000 roʻyxatga olingan afgʻon qochqinlari joylashgan boʻlib, bu koʻrsatkich Karachi aholisining taxminan 25% ni tashkil qiladi.

1998-yilda oʻtkazilgan mamlakatning soʻnggi rasmiy aholi roʻyxatiga koʻra, Karachi aholisining lingvistik tarkibi quyidagilarga boʻlingan: Urdu tili: 48,52%; Sindh tili: 7,22%; Panjob: 13,94%; , Baluchi: 4,34%; Saraiki: 2,11%; boshqalar: 12,44%.
Joy Til 1998-yilgi aholini roʻyxatga olish Soʻzlovchilar soni 1981-yilgi aholini roʻyxatga olish Soʻzlovchilar soni 1 urdu 48,52% 4 497 747 54,34% 2 830 098 2 panjob 13,94% 1 292 335 13,64% 710.389 3 Pushtu 11,42% 1 058 650 08,71% 453.628 4 Sindhi 07,22% 669.340 06,29% 327 591 5 Baluchi 04,34% 402.386 04,39% 228 636 6 Shiraiki 02,11% 195 681 00,35% 18 228 7 Boshqalar 12,44% 1 153 126 12,27% 639 560 Jami 100% 9 269 265 100% 5,208,132

 Diniy tarkibi 
1998-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharning diniy tarkibi quyidagicha: musulmonlar (96,45%), nasroniylar (2,42%), hindular (0,86%), Ahmadiylar (0,17%) va boshqalar (0,10%) hisoblanadi. Boshqa diniy guruhlarga parsilar, sikxlar, bahoiylar, yahudiylar va buddistlar kiradi. Musulmonlarning 85% sunniylar va 10% shialarga boʻlingan.

 Manbalar 

Turkum:Pokiston