XKvars

XQuartz X.Org X serverining ochiq manbali versiyasi boʻlib, macOS tizimida ishlaydigan X Window System (baʼzan X11 yoki X ga qisqartirilgan) uchun displey serveridir. Rasmiy ravishda Apple ichki X11 ilovasini almashtirdi. "XQuartz" nomi XQuartz ushbu ilovalarni bog'laydigan macOS Core Graphics ramkalarining bir qismi bo'lgan Quartz dan olingan. XQuartz GUI uchun X11 dan foydalanadigan kross platforma ilovalarini macOS da ishlashiga imkon beradi hamda ularning aksariyati macOS uchun maxsus ishlab chiqilmagan. Bunga ko'plab ilmiy va akademik dasturiy ta'minot loyihalari kiradi.

 Tarix 
X11.app dastlab Mac OS X 10.2 Jaguar uchun yuklab olinadigan ommaviy beta sifatida mavjud bo'lgan . Keyinchalik  esa Mac OS X 10.3 Panther uchun standart paket sifatida kiritilgan. Mac OS X 10.4 da Tiger X11 app o'rnatish DVD diskiga kiritilgan ixtiyoriy o'rnatish edi. Mac OS X 10.5 Leopard, Mac OS X 10.6 Snow Leopard hamda Mac OS X 10.7 Lion sukut boʻyicha X11.app ni oʻrnatgan, ammo , Apple dagi OS X 10.8 Mountain Lion dan X11.app ni maxsus qoʻllab-quvvatlashni toʻxtatib, foydalanuvchilar ochiq dasturga yoʻnaltirilgan. Manba XQuartz loyihasi (buning o'rniga Apple hissa qo'shadi).

Mac OS X 10.4 Tiger da Apple X11 protokoli 6.6 (X11R6.6) versiyasini amalga oshirdi. Dastur XFree86 4.4 asosidagi X11 oyna serverini, Kvars ildizsiz oyna boshqaruvchisini, kutubxonalarni va xterm kabi asosiy yordamchi dasturlarni o'z ichiga oladi. "Ildizsiz" shunday ma'noni anglatadiki; X oynasining ilovalari Kvars ish stolida paydo bo'ladi va ular boshqa oynali Kvars ilovalari kabi paydo bo'lishini anglatadi (ya'ni boshqa oynada joylashgan virtual ish stolida emas). Shuningdek , Mac OS X Leopard da X11 XFree86 emas, balki X.Org Server (X11R7.2) dan foydalanish uchun yangilandi. Ba'zi manba kodlari Apple Public Source License ostida mavjud bo'lsa, asosiy qismi MIT litsenziyasi ostida litsenziyalangan.

 Joriy versiya 
XQuartz ning joriy versiyasi X.Org serveriga kiritilgan DDX (Device Dependent X) boʻlib, apparat tezlashtirilgan 2D grafika (2.1 dan oldingi versiyalarda), apparat OpenGL tezlashtirishni va Aqua, macOS bilan integratsiyani qoʻllab-quvvatlaydi shu bilan birga grafik foydalanuvchi interfeysi (GUI) 2.8.0 versiyasidan boshlab, XQuartz yuqori aniqlikdagi displeylarda 2 marta pikselli rejimda ishlaydigan X11 ilovalariga yuqori aniqlikdagi Retina displeyini qo'llab-quvvatlamadi.

 Versiyalar ro'yxati (2010-yildan beri) 
Versiya  macOS talabi Eng muhim o'zgarishlar Ishlab chiqarilish sanasi XQuartz 2.8.5 Mac OS X Mavericks 10.9 yoki undan keyingi versiyalari 26.01.2023 XQuartz 2.8.4 Mac OS X Mavericks 10.9 yoki undan keyingi versiyalari 2022-12-24 XQuartz 2.8.3 Mac OS X Mavericks 10.9 yoki undan keyingi versiyalari 2022-12-09 XQuartz 2.8.2 Mac OS X Mavericks 10.9 yoki undan keyingi versiyalari 30.06.2022 XQuartz 2.8.1 Mac OS X Mavericks 10.9 yoki undan keyingi versiyalari 25.04.2021 XQuartz 2.8.0 Mac OS X Mavericks 10.9 yoki undan keyingi versiyalari Apple M1 Mac uchun mahalliy yordam. 2021-03-21 XQuartz 2.7.11 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari 2016-10-29 XQuartz 2.7.10 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari 2016-10-22 XQuartz 2.7.9 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari 2016-05-05 XQuartz 2.7.8 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari Birinchi versiya OS X El Capitan da qo'llab-quvvatlanadi 2015-10-17 XQuartz 2.7.7 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari Birinchi versiya OS X Yosemite da qo'llab-quvvatlanadi 2014-08-18 XQuartz 2.7.6 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari 2014-05-17 XQuartz 2.7.5 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari Birinchi versiya OS X Mavericks -da qo'llab-quvvatlanadi 2013-11-10 XQuartz 2.7.4 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari 2012-09-27 XQuartz 2.7.3 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari 2012-08-27 XQuartz 2.7.2 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari Birinchi versiya OS X Mountain Lion -da qo'llab-quvvatlanadi 2012-06-01 XQuartz 2.7.1 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari 2012-06-01 XQuartz 2.7.0 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari Birinchi versiya Mac OS X 10.7 Lion da qo'llab-quvvatlanadi 2011-11-04 XQuartz 2.6.3 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari 2011-07-20 XQuartz 2.6.2 Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki undan keyingi versiyalari 2011-04-30 XQuartz 2.6.1 Mac OS X Leopard 10.5.8, Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki keyingi versiyalari 2011-03-17 XQuartz 2.6.0 Mac OS X Leopard 10.5.8, Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki keyingi versiyalari 2010-12-19 XQuartz 2.5.3 Mac OS X Leopard 10.5.8, Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki keyingi versiyalari 2010-08-13 XQuartz 2.5.2 Mac OS X Leopard 10.5.8, Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki keyingi versiyalari 2010-07-20 XQuartz 2.5.1 Mac OS X Leopard 10.5.8, Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki keyingi versiyalari 2010-07-10 XQuartz 2.5.0 Mac OS X Leopard 10.5.8, Mac OS X Snow Leopard 10.6.3 yoki keyingi versiyalari Birinchi versiya Mac OS X Snow Leopard -da qo'llab-quvvatlanadi 2010-03-29

 Shuningdek qarang 

 Classic Mac OS da MacX, X11 ni qo'llab-quvvatlash
 XWayland, Wayland ostidagi X ilovasini qo'llab-quvvatlash uchun
 XDarwin, XQuartz dan oldingi macOS uchun X ilovasi va XQuartz dan farqli ravishda macOS ning 10.3 dan oldingi versiyalarini qo'llab-quvvatlaydi.

 Manba 

 Tashqi havolalar