Lapua

Lapua (Fincha: [ˈlɑpuɑ]; ) Finlyandiyadagi shahar va munisipalitetdir .

U Janubiy Ostrobotniya mintaqasida Lapua daryosi yonida joylashgan. Shahar aholisi 14,087 kishi (28-fevral 2023-yil) va 751,82 kvadrat kilometr (290,28 kv milya) maydonni egallaydi. Shundan 13,67 km2 (5,28 kv mi) suvdir. Aholi zichligi – 1 kvadrat kilometrga 19,11 aholi (49,5 / kv mi). Munitsipalitet aholisi tili fin tilidir .

 Tarix 
14-asr boshlarida doimiy aholi Lapuanjoki vodiysiga tarqala boshladi. Aholisi, boshqa hududlar qatorida, shimolda quruqlik va suv aloqalari yaxshi boʻlgan Yuqori Satakuntadagi Suur-Sastamala aholi punkti markazidan kelgan. Ostrobotniyadagi asosiy turar joyi dastlab Kiryonjoki daryosining quyi oqimida joylashgan edi. Tabiiy resurslarga boy Kvarken hududining dengizga yaqinligi ayniqsa huduni jozibador qilib turar edi. Oʻsha paytlarda Lapuada mintaqani oʻzlarining choʻl hududi deb hisoblaydigan baʼzi Lapplar bor edi. Lapuan nomi, ehtimol, qirgʻoq boʻyidagi shvedlar tomonidan aynan shu hududda yashagan Lapplar sababli berilgan.

Lapua jangi Finlyandiya urushi doirasida 1808-yil 14-iyulda shahar chekkasida shved va rus qoʻshinlari oʻrtasida boʻlib oʻtdi.

Lapua – Lapua Evangelist Lyuteran Yeparxiyasining qarorgohi hisoblanadi.1827-yilda qurilgan Lapua sobori Karl Lyudvig Engel tomonidan ishlab chiqilgan. 1930-yillarda radikal antikommunistik Lapua harakati tashkil etilgan va shahar nomi bilan atalgan.

 Lapua davlat kartrij zavodi 
Lapua shuningdek, 1927-yilda Davlat patron zavodi sifatida oʻz faoliyatini boshlagan yirik o'q-dorilar zavodiga ega. Bu zavod qishki va Ikkinchi jahon urushi davrida Finlyandiya armiyasiga asosiy oʻq-dori yetkazib beruvchi boʻlgan. 1976-yil 13-aprelda ushbu zavodning omborida portlash sodir boʻldi va natijada 40 ta ishchi halok boʻldi. Portlashdan keyin zavod  shahar markazidan uzoqga koʻchirildi va bugungi kunda Nordic oʻq-dorilar guruhi (Nammo) tarkibiga kiruvchi Nammo Lapua sifatida ishlab chiqarishni davom ettirmoqda. Zavodning asl joyi va saqlanib qolgan binolar hozirda sanʼat markazi, kutubxona va teatrga aylantirilgan.

 Xalqaro munosabatlar 

 Qardosh shaharlar – qardosh shaharlar 
Lapuaning qardosh shaharlari:

  Hagfors, Svetsiya
  Hohenlockstedt, Germaniya
  Lantana, Florida, Amerika Qoʻshma Shtatlari
  Rakvere, Estoniya
  Kiskőrös, Vengriya

 Taniqli odamlar 

 Juho Annala
 Vilho Annala
 Anneli Jäätteenmäki
 Vihtori Kosola
 Teemu Maki
 Esko Nikkari
 Jutta Urpilainen

 Shuningdek qarang 

 Lapua harakati
 Finlyandiya milliy yo'li 19
 Blue Highway, xalqaro sayyohlik yoʻnalishi

 Manbalar 

 Tashqi havolalar 

 Lapua shahri – Rasmiy veb-sayt
 Nammo Lapua Oy tarixi lapua.com saytida
 Media-Wolf tomonidan taqdim etilgan Lapua veb-kamera
 Vanha Paukku madaniyat markazidagi Vanhan Paukun Festivaali musiqa festivali.
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Janubiy Ostrobotniya munitsipalitetlari