Espiye (Turkiya)

Espiye - Giresun viloyatining bir tumani.

 Etimologiya 
"Espiye" va uning eski imlosi "Esbueli" mintaqaning turkcha nomlaridir. Espiye forscha "ot" ma'nosini bildiruvchi "Esb" so'zidan va turkiy "-yeli" va "-yelü" qo'shimchalaridan kelib chiqqan holda "u yerdan" yoki "u yerdan" yoki "sohil" yoki "qirg'oq" ma'nosini bildiruvchi "yalı" bo'lishi mumkin. Shunday qilib, Esbueli "otlar mamlakati" yoki muqobil ravishda "suv bo'yidagi otxona" degan ma'noni anglatadi. 

 Tarixi 
U 13-asrning birinchi yarmida, Trebizond imperiyasi davrida tashkil etilgan deb ishoniladi. Biroq, Tirebolu (Tripolis) va Zephre (yunoncha Zefirion) nomlari davrning yozma matnlariga kiritilgan bo'lsa-da, Espie haqida hech qanday ma'lumot yo'q. Hududda joylashgan Zefre porti mashhur Ipak yo'li bo'ylab muhim port hisoblanadi. Bu yerdan yuklangan yuklar kemada Ruminiya va Rossiya orqali Yevropaga yetkazilardi. Genuyaliklar yoki Trebizond imperiyasi tomonidan qurilgan Andos qal'asi Yaglidere Qora dengizga quyiladigan baland tepalikda joylashgan. Chepni xalqi saljuqiylar davrida Xuroson/Kurdlar orqali hududga kelib oʻrnashib keta boshlagan. Espie Chepnis qabri Guvendi platosida joylashgan. Mehmed II davrida Usmoniylar imperiyasiga qoʻshilgandan soʻng Dikmen Melikligi sifatida maʼmuriy boʻlinishga kiritilgan. Ilgari Tirebolu tumaniga qarashli shaharcha bo'lgan Espie 1957 yilda tumanga aylandi.

 Geografiya 
Mashhur Ipak yo'lining Zefre porti hududning shimoli-g'arbiy qismida joylashgan bo'lib, qadimgi davrlarda kuchli shamollar uchun yopiq bo'lgan Sharqiy Qora dengiz mintaqasining eng mashhur tabiiy portidir. U Qora dengiz mintaqasining geografik tuzilishining o'ziga xos xususiyatlariga ega. Shu sababli yerning tuzilishi kuchli. Bu tepaliklar viloyat markazi orqasidan boshlanadi va asta-sekin ko'tariladi. O'rtacha maydoni 230 km². Tuman sharqda Tirebolu va Güce, g'arbda Kesap va Yag'lidere, janubda Alukra va Shebinkarahisar tumanlari va shimolda Qora dengizni o'z ichiga oladi.

 Madaniyat 
Giresun viloyatidagi oʻgʻuz/turkman/shaman, alaviy/bektoshlarning Oʻrta Osiyo madaniy tuzilishi baʼzi joylarda saqlanib qolgan. Saz va kamanche — toʻylarda chalinadigan anʼanaviy cholgʻu asboblari. Koʻchmanchi turkman madaniyatidan meros boʻlgan oʻchoq va triv anʼanalari davom etmoqda.

 Manba 

 Tashqi havolalar 

 Espiye tumani hokimligi sayti 14 Nisan 2006 tarihinde     
 Espiye munitsipal sayti 29 Ağustos 2019 tarihinde     
Turkum:Turkiya tumanlari
Turkum:Turkiyadagi baliqchilik jamoalari
Turkum:Turkiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari