Reaktiv

Kimyoda reagent ( ing: /ri'eidjent/ ri-ey-jent ) yoki analitik reaktiv  kimyoviy reaksiyaga sabab bo'lish yoki agar sodir bo'ladigan bo'lsa,  sinab ko'rish uchun ishlatiladigan modda yoki birikmadir. Reaktiv va reaktant atamalari ko'pincha bir-birining o'rnida ishlatiladi, ammo reaktant kimyoviy reaksiya jarayonida foydalaniladigan moddani bildiradi. Erituvchilar, garchi reaksiya mexanizmida ishtirok etsalar ham, odatda reaktivlar deb nomlanmaydilar. Xuddi shunday, katalizatorlar reaksiyada ishlatilinmaydi shuning uchun ular reaktantlar bo'la olmaydi. Biokimyoda,  ferment-katalitik reaksiyalar bilan bog'liq holda, reaktivlar odatda substratlar deb nomlanadi.

 Ta'riflar 

 Organik kimyo 
Organik kimyoda "reagent" atamasi deganda, organik moddani istalgan o'zgarishga olib keladigan kimyoviy  qismi ( murakkab yoki aralash birikmalar ko'pincha, noorganik yoki kichik organik molekulalar) tushuniladi. Misol sifatida, Kollinz reaksiyasi, Fenton reaksiyasi va Grignard reaksiyasii kabilarni keltirishimiz mumkin.

 Analitik kimyo 
Analitik kimyoda esa reaktivlar boshqa moddaning mavjudligi yoki  mavjud emaslini aniqlashda ishlatiladigan moddalar yoki aralashmalar. Masalan uchun, rangni o'zgartirish yoki moddaning konsentratsiyasini o'lchash yoki kolorimetriya  orqali ishlatiladigan moddalar. Bularga  Fehling reaksiyasi, Millon reaksiyasi va Tollens reaksiyasi kabilarni misol qilib keltirishimiz mumkin.

 Biologiya 
Biologiya yo'nalishida, 1980-yillardagi biotexnologiyadagi keskin o'zgarish, kimyoviy moddalarni aniqlashda, nazorat qilishda ishlatiladigan reagentlarning rivojlanishiga olib keldi. Bu reagentlarga antikorlar ( poliklonal va monoklonal ), oligomerlar, barcha turdagi model organizmlar, o'lmas hujayra chiziqlari, molekulyar klonlash va DNK replikatsiyasi va boshqalar kiradi.  Sirkumin kabi ko'plab tabiiy moddalar, sinovdan o'tkazilgan deyarli barcha tahlilda, kerakli aralashmalar bo'lib chiqmadi va tibbiy kimyogarlar ularni ''sinov aralashuv birikmalari'' sifatida tasniflashdi.

 Manbalar 

Turkum:Kimyoviy reaksiyalar