Qonxo'r ko'rshapalaklar

Qonxoʻr koʻrshapalaklar. Faqatgina qon soʻrib oziqlanuvchi yagona sutemizuvchi
boʻlib, Markaziy va Janubiy Amerika tropik mamlakatlarida
yashovchi qonxoʻr koʻrshapalaklar sanaladi. Desmod
(Desmodus rotundus), baʼzan qonxoʻr (vampir) ham deb
ataladi va uyqudagi hayvonlarga hujum qiladi. Odatda, u
qoramol yoki otlami tanlaydi, ammo baʼzan hatto odamga
ham hujum qiladi. Qonxoʻrlaming boshqa ikki turi, Diaemus
youngi va Diphylla ecuadata, oʻzlariga oʻlja sifatida yirik
qushlar, shu jumladan, uy tovuqlarini tanlaydilar. Oddiy
qonxoʻr oʻz oʻljasining qonini 30 minut atrofída soʻradi.
0 ‘lja yoʻqotgan qon miqdori uning hayoti uchun xavfli
boʻlmasa-da, koʻrshapalaklar tashib yuradigan yuqumli
kasalliklar oʻz taʼsirini koʻrsatishi mumkin. Bir yil davomida
100 nafar qonxoʻr koʻrshapalaklar ichadigan qon miqdori
25 sigir yoki 14000 tovuqdagi qon miqdoriga tengdir.
Qonxoʻr koʻrshapalaklar gʻorlarda
soni 100 dan 1000 tagacha
aʼzodan iborat koloniyalar tashkil
etib, panjalari bilan devorlarga
osilib olib, toʻla qorongʻilikda
yashaydi. Ular ehtiyotkor
hayvonlar boʻlib, ov qilishga
faqat qorongʻi, oysiz kechalar
uchib chiqadi.

Desmod. Tanasining uzunligi 9 sm, qanoti yozilganda uzunligi 18
sm ga yetadi. Uning burni qanqaygan, kichikroq uchli qulogʻi bor,
dumi yoʻq. Qonxoʻrlarda boshqa koʻp koʻrshapalaklardagidek
tishlar koʻp emas. Chunki unga ovqatni chaynash va maydalashni
keragi yoʻq.
Desmod – qonxoʻming yangi tugʻilgan bolasi juda ojiz
boʻlishiga qaramay, oʻtkir timoqlari va qiyshaygan sut
tishlari bilan onasiga, hatto parvoz payti ham mahkam
yopishib olish imkoniga ega. Dastlabki damlarda bola
faqat onasining suti bilan oziqlanadi. Taxminan 3
oylardan soʻng, ona uni asta-sekin qonga oʻrgatib, bir
martada bir necha tomchi berib boradi.

 Oziqlanishi 
Qonxoʻr koʻrshapalak oʻz
oʻljasidan nariroqqa qoʻnib, toʻrt
oyoqlab, sezdirmaslikka harakat
qilib yaqinlashadi. Qonxoʻrning
burni issiqlikka sezgir boʻlib,
oʻlja tanasidagi teriga yaqinroq
joylashgan qon tomirlarini
topishga yordam beradi. Tigʻ
kabi oʻtkir tishlari bilan
koʻrshapalak hayvon tanasida
kesik hosil qiladi va oqib
chiqayotgan qonni tili bilan yalay
boshlaydi. Koʻrshapalakning
soʻlagi kesik joyini ogʻriq
sezmaydigan qilib, qonni quyulib
qolishdan saqlaydi.

 Manbalar 
1. „Asia’s biodiversity vanishing into the marketplace“  2012-yil;

 Adabiyotlar 
1. "Hayvonot olami" ensiklopediyasi 

Turkum: Koʻrshapalaklar