Mrs Dalloway (roman)

Missis Dallovey – Virjinia Vulfning 1925-yil 14-mayda nashr etilgan romani. Asar Birinchi jahon urushidan keyingi Angliyadagi yuqori sinf ayoli – Klarissa Dallovey hayotidagi bir kun haqida hikoya qiladi. Bu Vulfning eng mashhur romanlaridan biridir. 

„Mrs. Dalloway“ romanining dastlabki nomi „The Hours“ edi. Keyinchalik Vulf romanni 1925-yilda nashr etilishidan oldin „Mrs. Dalloway“ deb oʻzgartirdi. „The Hours“ nomi esa oxir-oqibat Maykl Kanningem tomonidan 1998-yilda nashr etilgan romani uchun ishlatilgan. Roman „Bond-stritdagi Dallovey xonim“ va tugallanmagan „Bosh vazir“ nomli ikkita qissa bilan boshlanadi. Kitobda Klarissaning kechqurun oʻtkazadigan bazm va undan keyingi ziyofatga tayyorgarligi tasvirlangan. Zohiriy nuqtai nazardan hikoya Klarissa hayoti va urushlararo ijtimoiy tuzilmaning tasvirini yaratish uchun vaqt aro oldinga va orqaga harakat qiladi. Roman bir nechta oʻzaro bogʻlangan hikoyalar orqali shaxsiy tajribadagi vaqtning tabiatiga murojaat qiladi.

2005-yilning oktabr oyida „Mrs. Dalloway“ romani „TIME“ jurnalining „1923-yilning birinchi sonidan beri ingliz tilidagi eng yaxshi 100 ta roman“ roʻyxatiga kiritildi.

 Asar syujeti 

Asar Klarissa oqshom oʻtkazadigan ziyofatga tayyorgarlik koʻrishi bilan boshlanadi. U oʻzining kundalik ishlari bilan shugʻullanar ekan, hayoliga turli gʻoyalar kelib, oʻzgarib turadi va oʻtmishi, tanlovlari va tanishlari haqida oʻylaydi. Klarissa yoshligida ilk bor turmush oʻrtogʻi Richard Dalloway bilan uchrashgan hayajonini eslaydi.

Kun davomida Klarissa hikoyada muhim rol oʻynaydigan turli xil qahramonlarga duch keladi. Ushbu qahramonlardan biri Septimus Uorren Smit, qattiq qobiq zarbasidan azob chekayotgan urush faxriysi hisoblanadi. Urush paytida Septimusning boshidan kechirgan hissiyotlari uni ruhiy jarohatlar bilan qoldirdi va u ruhiy salomatligi uchun kurashadi. Uning hikoyasi Klarissaning hikoyasiga parallel boʻlib, travma va ruhiy kasalliklar mavzularini taʼkidlaydi.

Kun oʻtgan sayin Klarissa ham, Septimus ham oʻz-oʻzidan oʻylash va mulohaza yuritish lahzalarini boshdan kechirishadi. Ular oʻzlarining jamiyatdagi oʻrni, munosabatlari va oʻlimi haqida fikr yuritadilar. Hikoya shaxsiyat, ijtimoiy sinf, gender rollari, sevgi va urushning odamlarga taʼsiri kabi mavzularni oʻrganadi.

Roman kechki payt Klarissaning ziyofati bilan yakunlanadi, unda turli qahramonlar birlashadi. Yigʻilish jamiyatning umidlari va shaxsiy istaklarini yanada oʻrganish uchun zamin boʻlib xizmat qiladi.

„Mrs. Dalloway“ oʻzining ong oqimiga asoslangan yozuv uslubi bilan mashhur boʻlib, oʻquvchilarga qahramonlarning ichki fikrlari va his-tuygʻularini oʻrganish imkonini beradi. U inson tajribasining nozik tasvirini taklif qiladi va inson mavjudligining murakkabligini qamrab oladi.

 Manbalar