Tomas Arnold

Tomas Arnold (1795 yil 13 iyun – 1842 yil 12 iyun) – ingliz pedagogi va tarixchisi. U Keng Cherkov Anglikan harakatining dastlabki qoʻllab-quvvatlovchilaridan edi. 1828 yildan 1841 yilgacha Regbi maktabining direktori sifatida u boshqa taniqli davlat maktablari tomonidan ishlab chiqilgan bir nechta islohotlarni amalga oshirdi. Uning islohotlari muvaffaqiyat standartlarini qayta belgilab berdi.

 Bolalik va yoshlik yillari 
Arnold Uayt orolida bojxona xodimi Uilyam Arnold va uning rafiqasi Marta Delfild oilasida boʻlib dunyoga kelgan. Uilyam Arnold Lowestoftlik Arnoldlar oilasi bilan qarindosh edi. Tomas Lord Veymutning Uorminsterdagi Grammatika maktabida, Vinchesterdagi va Oksforddagi Korpus Kristi kollejida tahsil olgan. U Klassikada aʼlo darajada qatnashdi va 1815 yilda Oriel jamoasiga aʼzo boʻldi. U Regbiga oʻtishdan oldin Lalexamdagi maktab direktori boʻldi.

 Pedagoglik faoliyati 

 Regbi maktabi 
Bir necha yil xususiy oʻqituvchi sifatida ishlagandan soʻng,1828 yilda Arnoldning Regbi maktabi rahbari etib tayinlanishi maktab taqdirini oʻzgartirdi. Uning xarakter kuchi va diniy gʻayrati unga uni boshqa davlat maktablari uchun namuna qilish va Angliya taʼlim tizimiga kuchli taʼsir koʻrsatish imkonini berdi. U tarix, matematika va zamonaviy tillarni kiritgan boʻlsa-da, u oʻz taʼlimini klassik tillarga asosladi.

 Oksford Universiteti 
Arnold taʼlim va diniy mavzularda bir nechta tortishuvlarda qatnashgan. Cherkovchi sifatida u qatʼiy Erastian edi va Oliy cherkov partiyasiga keskin qarshi edi. Uning 1833 yilgi „Cherkov islohoti tamoyillari“ asari Keng cherkov harakatining boshlanishi bilan bogʻliq. 1841 yilda u Oksfordda zamonaviy tarix boʻyicha Regius professori etib tayinlandi.

 Kitoblari 
Arnoldning asosiy adabiy asarlari uning tugallanmagan Rim tarixi (uch jild, 1838–1842) va uning Zamonaviy arix boʻyicha maʼruzalaridir. Uning beshta vaʼz kitobi koʻp oʻqilgan boʻlib, ular dindor kitobxonlarning koʻpchiligi, shu jumladan qirolicha Viktoriya tomonidan yaxshi qabul qilingan.

 Oilasi 
Arnold Kornuoll shtatidagi Penrinlik ruhoniy Jon Penrozning qizi Meri Penrozga uylandi. Ular shoir Metyu Arnold, adabiyotshunos olim Tom, yozuvchi Uilyam Delfild Arnold va maktablar inspektori Edvard Penrouz Arnold yaʼni besh qiz va besh oʻgʻil koʻrishgan. Bir qizi esa goʻdakligida vafot etdi.

 Manbalar 

 Simon Heffer, High minds: the Victorians and the birth of modern Britain (2013) pp. 1–30.
 Fabrice Neddam, „Constructing masculinities under Thomas Arnold of Rugby (1828–1842): Gender, educational policy and school life in an early‐Victorian public school“, Gender and Education 16.3 (2004), pp. 303–326.
 J. J. Muskett, „The Arnold Family of Lowestoft“. In: Suffolk Manorial Families, being the County Visitations and other Pedigrees from The Manorial Families of Suffolk (Exeter, 1900–1914).
 Timothy Hands, Thomas Hardy: Distracted Preacher? London: Macmillan Press, 1989, p. 3.
 Strachey, Lytton (1918), Eminent Victorians, p. 173
 David Hopkinson (1981), Edward Penrose Arnold, A Victorian Family Portrait.