Zakotning hisobi

Zakot ( zakot, „poklovchi“, shuningdek , Zakot al-mal , „mol zakot“) islomda diniy soliq va/yoki diniy farz sifatida qabul qilingan sadaqa shaklidirMuḥammad ibn al-Ḥasan Ṭūsī (2010), Concise Description of Islamic Law and Legal Opinions, , pp. 131–135 zarur mezonlarga javob beradigan barcha musulmonlar uchun boylikal-Qaradawi, Fiqh az-Zakat, 1969: p.xix, va Islomning besh ustunidan biriMedani Ahmed and Sebastian Gianci, Zakat, Encyclopedia of Taxation and Tax Policy, p. 479-481. Zakot oluvchilarga yetimlar, bevalar, kambagʻal musulmonlar, qarzga botganlar, sayohatchilar, zakot yigʻuvchilar, Islomni yangi qabul qilganlar, islom ruhoniylari kiradiGhobadzadeh, Naser (2014), Religious Secularity: A Theological Challenge to the Islamic State, Oxford University Press, , pp. 193–195. Zakot insonning mol-dunyosini, qalbini va umuman tuban xususiyatlarini poklash va ularning oʻrniga fazilatlarni toʻldirish uchun buyuriladi.

Zakot daromad va mol-mulkning turi va qiymatiga qarabDécobert, C. (1991), Le mendiant et le combattant, L’institution de l’islam, Paris: Editions du Seuil, pp. 238–240Medani Ahmed and Sebastian Gianci, Zakat, Encyclopedia of Taxation and Tax Policy, p. 479, quote: „As one of the Islam’s five pillars, zakat becomes an obligation due when, over a lunar year, one controls a combination of income and wealth equal to or above Nisaab.“ nisob deb nomlanuvchi minimal miqdordan yuqori boʻladial-Qaradawi, Fiqh az-Zakat, 1969: p.xix. Qur’onda zakot boʻyicha qanday boylik turlari soliqqa tortilishi va qancha ehson qilish kerakligi haqida aniq koʻrsatmalar berilmagan va islom ulamolari nisob miqdori va zakotning boshqa jihatlari haqida turlicha fikr bildirishadial-Qaradawi, Fiqh az-Zakat, 1969: p.xxi-xxii. Biroq, asosiy vositalar (masalan, pul) va savdo-sotiq va zargarlik buyumlari uchun toʻlanadigan zakot miqdori odatda 2,5% (1/40) ni tashkil qiladiMedani Ahmed and Sebastian Gianci, Zakat, Encyclopedia of Taxation and Tax Policy, p. 479-481. Zakot, shuningdek, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, qimmatbaho metallar, foydali qazilmalar va chorva mollari uchun tovarlar turiga qarab 2,5 foizdan 20 foizgacha oʻzgarib turadi. Biznesdan olingan daromadlar, maoshlar va boshqa vositalar anʼanaviy ravishda ozod qilinadiKhan, What Is Wrong with Islamic Economics?, 2013: p.417.

 Doktrina 
Qur’on zakotning ahamiyati haqida gapirsa ( ) va uni kim olishi haqida umumiy koʻrsatmalar beradi (), qaysi boylik turlari „zakot“ ekanligi va zakotda qancha miqdorda berilishi haqida ham maʼlumot berilmaganal-Qaradawi, Fiqh az-Zakat, 1969: p.xxi-xxii.

Hadisda zakot haqida baʼzi boylik turlari (masalan, bugʻdoy, javdar, xurmo, mayiz, tuya, kumush) zikr qilingan boʻlsa, koʻplarida esa yoʻq. Binobarin, atoqli fiqh olimi Yusuf al-Qarodaviy zakotni tartibga solishda ijmo (ulamolar kelishuvi) va qiyos (oʻxshatish yoki ishda umumiy boʻlgani sababli shunga oʻxshash bir hukmni qoʻllash) qoʻllanishi muhimligini taʼkidlaydi, sabab esa (`illah)al-Qaradawi, Fiqh az-Zakat, 1969: p.xxxi-xxxiii. Hadisda zakot faqat kumushga farz qilingan boʻlsa-da, „Oltin mollar uchun kumushga boʻlgani kabi, zakot ham farz“ (yaʼni oʻninchining toʻrtdan biri) qoidasi ijmodan foydalanishga misoldir. Muhammad paygʻambar tomonidanal-Qaradawi, Fiqh az-Zakat, 1969: p.xxx. Kumush va oltinga nisbatan zakot qoidalari ham qiyosga misol boʻla oladi, chunki ikkala metal ham „bir qancha mamlakatlarda oʻlchov va qiymat ombori sifatida qoʻllanadi“ va shunga oʻxshashal-Qaradawi, Fiqh az-Zakat, 1969: p.xxxii.

Muhammad Najotualloh Siddiqiyga koʻra, ulamolar (islom olimlari) zakot stavkalari boʻyicha „islom qonunlari bilan doimiy ravishda belgilab qoʻyilgan zakot stavkalari borasida bir ovozdan“ fikrdalar", ammo „bir qator“ soʻnggi yozuvchilar, „asosan iqtisodchilar“ bu stavkalarni oʻzgartirish tarafdori".

 Oltin va kumush 
Al-Qaradaviy Oltin zakot haqida Imom Shofeʼiyning „ Ar Risolah“ asarida shunday iqtibos keltiradi: „Rasululloh sollallohu alayhi vasallam kumush puldan zakot berishga buyurdilar va undan keyin musulmonlar oltindan zakot yigʻdilar. Ular yo Paygʻambarimizning bizning zamonamizgacha yetib kelmagan hadislariga tayangan yoki oltin va kumushning pulga oʻxshashligi sababli qiyos qoʻyganlar, chunki har ikkisi ham bir qancha mamlakatlarda oʻlchov va qiymat ombori sifatida ishlatilgan“al-Qaradawi, Fiqh az-Zakat, 1969: p.xxxiiImam al Shafi’i, al Risalah, pages 193-4.

Zargarlik buyumlari va qimmatbaho metallar, masalan, oltin va kumushlar, hatto bezak maqsadlarida ishlatilsa ham, zakotga kiradi. Zakotni mol-mulk, oltin, daromad, olmos va hokazolardan hisoblash mumkin va zakot berishdan oldin, kim zakotga loyiqligini koʻrish kerak.

 Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari 
Qardaviy fikricha, zakot haqidagi hadisda zikr qilingan don va mevalar bugʻdoy, javdar, xurmo va mayiz bilan chegaralangan. Biroq, koʻpchilik ulamolar zakotni hadisda keltirilgan narsalar bilan cheklash oʻrniga, Paygʻambarimiz (s.a.v.) zikr qilgan don va mevalarga oʻxshatib, turli xil don va mevalarga zakotni belgilaganlar. Xuddi shu maʼnoda biz ipak, sut va boshqa hayvonot mahsulotlariga oʻxshatishni qoʻllaymiz, chunki ular anʼanalarda keltirilgan asalga oʻxshaydi. Rivoyat qilinishicha, Umar (roziyallohu anhu) otlarning qadri baland boʻlib qolganini payqagach, ularga zakot berishni buyurganlarida: „Har qirqta qoʻydan bittadan qoʻy olib, otlarni hech narsasiz qoldiramizmi?“, deb zakotga qiyoslaganlar. Umar roziyallohu anhuga bu borada Abu Hanifa ergashdial-Qaradawi, Fiqh az-Zakat, 1969: p.xxxii.

Xurmo yoki don uchun mumtoz fiqhiy nisob besh vaq (609,84 kg) boʻlib, xurmo yoki don miqdori undan kam boʻlsa, zakot berilmaydi. Har bir ekin uchun yerning yalpi hosilidan zakot beriladiKhan, What Is Wrong with Islamic Economics?, 2013: p.417.

 Chorvachilik 
Chorva yoki chorvaning " zakoti „, Al-Anʼom  Al-Qarodaviyal-Qaradawi, Fiqh az-Zakat, 1969: p.86 Fiqh az-Zakot va boshqa anʼanaviy zakot fiqhi qoʻllanmalariga koʻra (masalan, Islom Kotob tomonidan chop etilgan) qoʻy, sigir va tuya kabi chorva mollarining zakotini toʻlash kerak. batafsil jadvalga muvofiq turdagi.

 Yozuv va chorvachilik 
Chorvachilik (Al-Anʼom) va ularni Alloh taolo qanday yaratganligi Qur’onda Anʼom surasi (136), va Nahl surasi (5)da zikr qilingan. Qoʻy va kambagʻallarni boqish “Haj" surasida (28) zikr qilingan.

Gunohkorlar chorvaning zakotini bermaganliklari uchun jahannamda azoblanadilar, degan hadisda zikr qilinadi: Abu Zar roziyallohu anhu rivoyat qiladilar: "Bir kuni men u zot (Rasululloh)ning oldilariga bordim, u zot: "Jonim qoʻlida boʻlgan Allohga qasamki, (yoki) dedilar. „Undan oʻzga iloh yoʻq boʻlgan Allohga qasamki, kimning tuyasi, sigir yoki qoʻyi boʻlsa-yu, zakotini bermasa, qiyomat kuni oʻsha hayvonlar avvalgidan kattaroq va semizroq keltiriladi. uni tuyoqlari ostiga bosib, shoxlari bilan qoqib qoʻyadi va (oʻsha hayvonlar aylana boʻlib keladi): Qachonki oxirgisi oʻz navbatini qilsa, birinchisi yana boshlanadi va bu azob Alloh taolo hukmlarini tugatgunicha davom etadi. odamlar orasida.“ (Buxoriy, 2-jild, 24-kitob, 539-son)Sahih Bukhari translated by Muhammad Muhsin Khan]| Peace Vision| Vol.2, Book 24, No. 539.

 Tuyalar 
alt=A camel harnessed to a cart loaded with branches and twigs|thumb| Tuya qoralama hayvon sifatida ishlatilgan
Quyidagi jadvalda tuyalar soni va tegishli zakot miqdori koʻrsatilganal-Qaradawi, Fiqh az-Zakat, 1969: p.86.
Raqam egasi Zakot  1-4 0 5-9 1 ta echki yoki qoʻy (1 yosh) 10-14 2 ta echki yoki qoʻy (1 yosh) 15-19 3 ta echki yoki qoʻy (1 yosh) 20-24 4 echki yoki qoʻy (1 yosh) 25-35 1 Bir yoshli tuya 36-45 1 Ikki yoshli tuya 46-60 1 uch yoshli tuya 61-75 Toʻrt yoshli tuya 76-90 2 Ikki yoshli tuya 91-120 2 Uch yoshli tuya 121-129 3 ta uch yoshli tuya 130-139 2 Ikki yoshli tuya + Uch yoshli tuya 140-149 1 Ikki yoshli tuya + 2 Uch yoshli tuya 150-159 3 Uch yoshli tuya 160-169 4 Ikki yoshli tuya 170-179 1 Uch yoshli tuya +3 Ikki yoshli tuya 180-189 2 Uch yoshli tuya +2 Ikki yoshli tuya 190-199 3 Uch yoshli tuya +1 Ikki yoshli tuya 200-209 4 Uch yoshli tuya yoki 5 Ikki yoshli tuya

 Sigirlar va buyvollar (uy va yovvoyi emas) 
Al-Qaradaviyga koʻra sigirlar uchun nisobni belgilovchi hadis/hadislar yoʻq:Tuyalar misolida koʻrganimizdek, sigirlarning nisobini va zakot stavkalarini bizga beradigan sahih (sahih) hadislar yoʻq. Buning sababi, Hijoz hududida (Makka va Madina atrofida) sigirlar kam boʻlganidandir; Bu sigirlarning kattaligi va qiymati jihatidan tuyalarga yaqin boʻlgani uchun ham boʻlishi mumkin, shuning uchun Paygʻambar alayhissalom ularning stavkalarini aniq oʻxshashligi faraziga koʻra belgilamaganlar. Ammo bu borada sahih hadis yoʻqligi nisob va stavkalarni belgilash borasida faqihlarning turlicha qarashlarini qoldirganAl-Qardawi, Figh Al Zakah, v. I, 1969: p.92.

 Biroq, “to‘rt mazhabning ma’rifatli mavqei”ga ko‘ra, nisob 30 sigir bo‘lib, 30-39 sigirning zakoti bir yoshli sigir, 40-59 sigirning zakoti ikki bo‘ladi. Yoshli sigir va boshqalarAl-Qardawi, Figh Al Zakah, v.I, 1969: p.92 (pastga qarang).

Raqam egasi Zakot Al-Qardawi, Figh Al Zakah, v. I, 1969: p.92 1-29 0 30-39 1- Bir yoshli Buqa-Buzoq (erkak) 40-59 1- Ikki yoshli sigir-buzoq (urgʻochi) 60-69 2- Bir yoshli buzoq (erkak yoki urgʻochi) 70-79 1- Ikki yoshli sigir-buzoq (ayol) + 1- bir yoshli buqa-buzoq (erkak) 80-89 2- Ikki yoshli sigir-buzoq (ayol) 90-99 3- Bir yoshli sigir-buzoq (ayol) 100-109 1- Ikki yoshli sigir-buzoq (ayol) + 2- bir yoshli buqa-buzoq (erkak) 110-119 2- Ikki yoshli sigir-buzoq (ayol) + 2- bir yoshli buqa-buzoq (erkak) 120-129 3- Ikki yoshli sigir-buzoq (ayol) yoki 4- bir yoshli buqa-buzoq (erkak)

 Qoʻy va echkilar 
Qoʻy va echkilarning soni qirqqa yetmaguncha zakot boʻlmaydi.

[Erkak yoki ayol koʻrsatilmagan].

Raqam egasi Zakot  1-39 0 40-120 1- Echki yoki qoʻy (1 yoshdan kam boʻlmagan) 121-200 2- Echki yoki qoʻy (1 yoshdan kichik boʻlmagan) 201-300 3- Echki yoki qoʻy (1 yoshdan kam boʻlmagan) 301-400 4- Echki yoki qoʻy (1 yoshdan kichik boʻlmagan) 401-500 5- Echki yoki qoʻy (1 yoshdan kam boʻlmagan) Va shunday bir Evert 100 Echki yoki qoʻyda 1 ta toʻlov bor

 Zamonaviy amaliyot 
Tadqiqotchi Rassel Pauellning soʻzlariga koʻra, 2010-yildan boshlab zakot shtat qonunchiligi boʻyicha majburiy boʻlgan va koʻpchilik musulmonlar boʻlgan oltita davlatda: Liviya, Malayziya, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Sudan va Yamanda davlat tomonidan yigʻilgan.

Bahrayn, Bangladesh, Misr, Indoneziya, Eron, Iordaniya, Quvayt, Livan va Birlashgan Arab Amirliklarida hukumat tomonidan boshqariladigan, ammo ixtiyoriy zakot hissasi dasturlari mavjud edi.

Zakot majburiy boʻlgan davlatlar, qanday mol-mulk (va baʼzan daromadlar) „zakot qilinadigan“ – zakotga hissa qoʻshish huquqiga ega ekanligini aniqlashda farq qiladi. 1995-yilda Fouad Abdulloh al-UmarAl-Omar, Fouad Abdullah (1995), „General, Administrative and Organizational Aspects“, el-Ashker and Sirajul Haq (eds.), Institutional Framework of Zakah, Jeddah, IDB/IRTI, pp. 21-59. tomonidan olib borilgan tadqiqotda koʻplab farqlar aniqlangan.

 Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari. Oltita davlat ham qishloq xoʻjaligi mahsulotlaridan zakot oladi, lekin Malayziyada faqat guruch zakotga toʻgʻri keladiAl-Omar, Fouad Abdullah (1995), „General, Administrative and Organizational Aspects“, el-Ashker and Sirajul Haq (eds.), Institutional Framework of Zakah, Jeddah, IDB/IRTI, pp. 21-59..
 Chorvachilik. Beshta davlat (Liviya, Malayziya, Saudiya Arabistoni, Sudan, Yaman) chorva mollarini zakotga soladi. Faqat bitta davlatga (Liviya) qishloq xoʻjaligi ishlarida (shudgorlash, sugʻorish va h.k.) ishlatiladigan tuyalar va sigirlar kiradi.
 Qimmatbaho metallar. Oltin, kumush, naqd pul va koʻrinmas boylikning boshqa shakllaridan zakot toʻrtta davlatda yigʻiladi, biroq turli mamlakatlarda mol-mulk turlicha baholanadi.
 Erga koʻmilgan xazinalar. Uchta davlat (Liviya, Saudiya Arabistoni va Sudan) yerga koʻmilgan xazinalar uchun zakot yigʻadi.
 Daromad keltiradigan boylik. Faqat bir davlat, Sudan, 'daromad keltiradigan boylikdan, masalan, ijaraga olingan mulk, fabrikalar, fermer xoʻjaliklari va hokazolar uchunʼ zakot beradi va ikki davlatda (Sudan va Saudiya Arabistoni) 'qoidalar zavodlarga nisbatan zakot yigʻishni nazarda tutadi, mehmonxonalar, sanʼat ishlab chiqaruvchi kompaniyalar, taksi egalari va koʻchmas mulk agentlari ofislariAl-Omar, Fouad Abdullah (1995), „General, Administrative and Organizational Aspects“, el-Ashker and Sirajul Haq (eds.), Institutional Framework of Zakah, Jeddah, IDB/IRTI, p. 39..
 Daromad. Oltita davlatdan faqat ikkitasida daromaddan zakot olinadi: „Saudiya va Malayziya qoidalari tekin kasbiy ish oʻrinlari va xodimlarning maoshlariga nisbatan zakot belgilash bilan bir xil Kahf (1999: 27-8) Saudiya Arabistonida ayrim kasb egalarining (shifokorlar, muhandislar, huquqshunoslar va boshqalar) daromadlari mustaqil ishlagan taqdirdagina zakotga tobe boʻladi, lekin maoshli boʻlsa, zakotga toʻgʻri kelmasligini tushuntiradi. Yamanda zakotga kiritilgan, lekin har doim – mustaqil yoki maoshli – Sudanda“ name="Behdad-Nomani"> 
Turkum:CS1 errors: generic name
Turkum:CS1 maint: multiple names: authors list.

 Shuningdek qarang 

 Zakot
 Fitr zakoti
 Nisob

 Manbalar 

 Eslatmalar 
Zakotning vojib boʻlishi uchun zarur boʻlgan shartlar Nisob miqdoridan ortiq boʻlgan moldan tashqari: mol egasining voyaga yetgan va aqli raso boʻlishi; mulkdan voz kechishga qodir. Sigir, qoʻy, tuyaga kelsak, chorva mollari kamida oʻn ikki oy davomida egasida boʻlishi kerak. Ammo oʻn ikkinchi oyning boshida zakot shartlari bajarilsa, oyning oxirida baʼzi shartlar yoʻqolsa, zakot vojibligi saqlanib qoladial-Qaradawi, Fiqh az-Zakat, 1969: p.xxi-xxii.

 Kitoblar va jurnallar 






 Tashqi havolalar 

 Zakot kalkulyatori
 Zakotning fiqhi
 Zakot haqida tez-tez soʻraladigan savollar