Krasnoyarsk xalqaro aeroporti

Krasnoyarsk xalqaro aeroporti ()  — Rossiyaning Krasnoyarsk oʻlkasidagi yirik aeroport, Krasnoyarskdan  shimoli-gʻarbda joylashgan. 2017-yil dekabr holatiga koʻra, yoʻlovchi tashish boʻyicha Rossiyada 14-oʻrinni egallagan.

 Tarixi 
Aeroportning qurilishi 1970-yilda boshlangan. U 1980-yilda ishga tushirilgan.

2005-yilda aeroport tranzit va xalqaro yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish uchun 2-terminalni ishga tushirdi. 2006-yilga kelib, eski uchish-qoʻnish yoʻlagi qoplamasi mustahkamlangan polimer toʻrli asfalt-beton qatlami bilan almashtirildi.

2007-yil noyabr oyida Lufthansa Cargo oʻzining Osiyodagi yoqilgʻi quyish va tarqatish punktini Qozogʻistonning Ostona shahridan Krasnoyarsk (Yemelyanovo) xalqaro aeroportiga oʻzgartirishi mumkinligi eʼlon qilindi, chunki Lufthansa Rossiyada yoqilgʻi sotib olmasa, aviakompaniyaga Yevropadan Osiyoga parvozlari uchun havo hududidan foydalanishga ruxsat bermaydi. 2008-yil iyul oyida Lufthansa aeroport ICAO xavfsizlik standartlariga moslashtirilgach, yuk logistika markazini Ostonadan Krasnoyarskka (Yemelyanovo) koʻchirishini maʼlum qildi. Lufthansa Cargo kompaniyasining Krasnoyarsk (Yemelyanovo) aeroportidagi yuk terminali Frankfurtdan keyin ikkinchi yirik aeroport edi. Biroq, 2016-yil oktyabr oyida Lufthansa Cargo barcha reyslarni Krasnoyarskdan (Yemelyanovo) Sibirning boshqa aeroporti Tolmachevo (Novosibirsk)ga oʻtkazdi, chunki u yaxshi infratuzilma va baʼzi xizmatlarni autsorsing qilish imkoniyatiga ega, Krasnoyarskda esa kompaniya „oʻz xodimlari va uskunalarini jalb qilishga majbur boʻladi“. Boshqa tomondan, AirBridgeCargo Airlines 2018-yil yanvar oyida oʻz faoliyatini Tolmachevo aeroportidan Yemelyanovoga oʻzgartirdi.

2008-yilda soatiga 750 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadigan zamonaviy kelish terminali ochildi. Shuningdek, 2008-yilda yoritish moslamalari rekonstruksiya qilindi va yuqori intensivlikdagi yangi yoritish tizimi – markaziy chiroqlar va teginish zonasi chiroqlari oʻrnatildi. 2011-yilda aeroport 1,6 milliondan ortiq yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi, bu 2010-yilga nisbatan 28 foizga koʻpdir.

2017-yilning noyabr oyida aeroport bosh direktori aeroport endi Krasnoyarsk-Yemelyanovo oʻrniga Krasnoyarsk-Xalqaro deb nomlanishini maʼlum qildi. Aeroportning nomi hali rasman oʻzgartirilmagani nomaʼlum.

2019-yilgacha „Rossiya temir yoʻllari“ aeroportga temir yoʻl liniyasini qurish toʻgʻrisida qaror qabul qildi, ammo chiptalarning yuqori narxi va poyezdlarning unchalik band boʻlmasligi tufayli bu Aeroexpress yoʻnalishi boʻlmaydi, oddiy shaharga qatnov boʻladi. Shunga qaramay, yoʻnalish yuk poezdlariga ham xizmat koʻrsatadi, havo-yuklarni toʻgʻridan-toʻgʻri Krasnoyarskka yetkazib beradi  .

2019-yil mart oyida Aeroflot Krasnoyarsk oʻlkasi hukumati va Yemelyanovo aeroporti bilan mahalliy xalqaro hab yaratish boʻyicha kelishuv imzoladi. Loyiha 2020-yilda boshlanadi. 2021-yil 31-may kuni Aeroflot rasmiy ravishda Krasnoyarskdagi hab faoliyatini boshladi.

 Joylashuvi 
Krasnoyarsk Yemelyanovoning joylashuvi gʻayrioddiy, chunki aerodrom kichikroq Cheremshanka aerodromi yonida joylashgan. Buning gʻayrioddiy va biroz muammoli boʻlishining sababi shundaki, Cheremshanka aerodromning yonida joylashganligi sababli, uni Yemelyanovo bilan osongina chalkashtirib yuborish mumkin va joylashuv masalasini qoʻshadigan narsa shundaki, ikkala aerodrom ham uchish-qoʻnish yoʻlagi podshipniklarini – 11/29 – bir-biri bilan birlashtiradi. Natijada, bu ikki aeroportni bittaga oʻxshatib qoʻyadi, bu ayniqsa muammoli, chunki ikkalasini farqlashning yagona yoʻli uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligidir – Cheremshankada Yemelyanovoga qaraganda qisqaroq uchish-qoʻnish yoʻlagi bor va hech qanday taksi yoʻli ikki aerodromni bogʻlamaydi.

 Imkoniyatlari 
Ayni paytda aeroport barcha uch terminalda yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish xizmatlarining toʻliq majmuasini taqdim etadi, jumladan VIP xizmatlar, biznes-zal, bolalar/ota-onalar xonasi, bankomatlar, doʻkonlar, kafelar, barlar, dorixona va pochta boʻlimi. 29-qoʻnish yoʻlagi ILS II toifali operatsiyalar uchun sertifikatlangan. Uchish-qoʻnish yoʻlagi holati, jihozlar va samolyotlarga ishlov berish texnologiyasi aeroportga 50 dan ortiq turdagi yoʻlovchi va yuk tashuvchi samolyotlarga, jumladan Boeing 777, Boeing 767, Boeing 747, Airbus A330 oilasi, McDonnell Duglas MD-11, Antonov An-124 va boshqalarga xizmat koʻrsatish imkonini beradi.

Krasnoyarsk (Yemelyanovo) xalqaro aeroportida yangi terminal qurilmoqda va hozirda qurilishni 2017-yilning noyabrigacha yakunlash rejalashtirilgan. 2017-yil 16-dekabrda aeroport yangi yoʻlovchi terminalini sinovdan oʻtkazishni va dekabr oyida ham ish boshlashni rejalashtirmoqda. Terminalda 6 ta havo koʻprigi boʻladi.

2017-yil 8-dekabr kuni aeroportda yangi bagaj tizimi sinovdan oʻtkazildi, 16-dekabrda yana bir sinov ochilishi rejalashtirilgan. Aeroport 2017-yil 26-dekabrda rasmiy ravishda ochildi, ertasi kuni NordStar Boeing 737-800 bilan Norilskka parvozni boshladi  .

2018-yil 16-mart kuni Globus Airlines GH73 aviakompaniyasining Moskva-Domodedovo reysini qabul qilib, soat 18:50 da kelgan havo koʻprigi ishlay boshladi .

Terminal hozirda ichki yoʻnalishlarga xizmat koʻrsatmoqda, bu esa 1-terminalni 27-dekabrda yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatishni toʻxtatishga majbur qildi. 2018-yilda xalqaro reyslar oʻzgaradi va keyin 2-terminal xizmatni toʻxtatadi va yangi terminal aeroportdagi yagona yoʻlovchi terminali boʻladi.

1-terminalni rekonstruksiya qilish hozirda davom etmoqda va uning dizaynini oʻzgartirish, yangi terminal bilan osongina integratsiyalashuvi va funksiyasini oʻzgartirish rejalashtirilgan. Eski terminal VIP reyslarni yanada qulayroq qabul qilish uchun konferentsiya markaziga aylanadi.

 Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 

 Yoʻlovchi 

 Yuk 

 Statistika 

 Yillik trafik 
+Yillik yoʻlovchi tashish Yillar YoʻlovchilarOʻzgarishi % 2010 1 275 000 2011 1 633 098 28% 2012 1 900 000 16,3% 2013 2 064 629 8,8% 2014 2 066 020 0,1% 2015 1 804 821 12,6% 2016 1 822 877 1% 2017 2 297 468 26% 2018</small> 2 587 734 11,5% 2019 2 568 541 -0,7% 2020 1 680 921 -34,6% 2021 2 731 903 62,5% 2022 3 092 342 13,2% 2023 3 774 449 22,1% 2024 4 282 721 13,5%

 Yuk tashish 
+Krasnoyarsk aeroportidan yuk tashish hajmi, tonnaYillar20062007200820092010201120122016201720192020202120222023Yuk hajmi≈ 16 100 26 135 19 637 12 981 12 187 17 800 19 876≈ 13 000≈ 15 400 18 148 16 422  19 434 16 412≈15 300

 Baxtsiz hodisalar va falokatlar 

 1984-yil 23-dekabrda Aeroflotning 3519-reysi favqulodda qoʻnish vaqtida aeroportda halokatga uchradi va bortdagi 111 kishidan boshqa hammasi halok boʻldi.

 Manbalar 

 Havolalar 
 Krasnoyarsk aeroporti Rossiya aeroportlari maʼlumotlar bazasida
 Krasnoyarsk uchun tarixiy ob-havo rekordlari


Turkum:Sovet Ittifoqida qurilgan aeroportlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Krasnoyarsk oʻlkasi aeroportlari
Turkum:1980-yilda tashkil etilgan aeroportlar
Turkum:Krasnoyarsk