Oʻzbekiston SSR milliy futbol terma jamoasi

Oʻzbekiston SSR milliy futbol terma jamoasi (, ) – SSSR va xalqaro futbol arenalarida Oʻzbekiston SSR nomidan ishtirok etgan futbol terma jamoasi. Boshqaruv organi Oʻzbekiston SSR Futbol Federatsiyasi hisoblangan.

 Tarix 
Oʻzbekistonda futbolning paydo boʻlgan yilidan boshlab Qoʻqonda, keyinrchalik Fargʻona, Andijon, Toshkent, Samarqand, Buxoro va Urganchda futbol jamoalari tashkil etilgan. Fargʻona vodiysining birinchi chempionati 1914-yilda oʻtkazilgan, Oʻzbekiston SSR chempionati 1926-yildan, Oʻzbekiston SSR kubogiga qur’a tashlash 1939-yildan boshlab oʻtkazila boshlangan. 1924-yildan 1991-yilgacha Oʻzbekiston Sovet Ittifoqi tarkibida boʻlgan.

1928-yilda ilk bor Oʻzbekiston terma jamoasi tuzilib, Spartakiadada Yevropaning ayrim mamlakatlari vakillari ishtirok etdi. Mazkur turnirda Oʻzbekiston SSR terma jamoasi ilk xalqaro oʻyinini Shveysariya terma jamoasiga qarshi oʻtkazdi va 8:4 hisobida gʻalaba qozondi. 1991-yilning oʻrtalariga qadar Oʻzbekiston SSSR tarkibida boʻlgan va boshqa ittifoq respublikalari kabi oʻz milliy terma jamoasiga ega boʻlib, ular asosan SSSR jamoalari va jamoalari tarkibida, xususan, Oʻzbekiston xalqlari Spartakiadasining futbol turnirlarida oʻyin oʻtkazar edi. SSSR. Oʻzbekiston SSR terma jamoasi SSSR xalqlari Spartakiadasi futbol turnirining barcha qur’alarida qatnashgan va 1986-yilgi turnirda finalgacha etib borgan va Ukraina SSR (zamonaviy Ukraina) jamoasiga 0:1 hisobida imkoniyatni boy bergan, shu orqali turnirning kumush medalini qoʻlga kiritdi. Sovet Ittifoqining butun tarixi davomida Oʻzbekiston SSR Rossiya SFSR, Ukraina SSR, Belorussiya SSR va Gruziya SSR bilan birga mamlakat futboli rivojlanishining beshta asosiy markazlaridan biri boʻlgan.

Oʻzbekiston SSRning eng kuchli futbol klublari, shuningdek, yarim professional va professional klublari SSSR futbol ligasi (Oliy liga, birinchi liga, ikkinchi va ikkinchi liga B) va SSSR kubogida qatnashgan. Oʻzbekiston SSR noprofessional klublari Oʻzbekiston SSR chempionati va Oʻzbekiston SSR kubogida qatnashdilar.

Futbol boʻyicha Oʻzbekiston SSR milliy terma jamoasi Butunittifoq Spartakiadasi, SSSR xalqlari Spartakiadasi futbol turnirlarida, shuningdek, chet el terma jamoalari, ittifoq respublikalari jamoalari, sport birlashmalari jamoalari bilan oʻrtoqlik oʻyinlarida ishtirok etish uchun muntazam ravishda chaqirildi.

Spartakiadalarda 1956 va 1979-yillarda toʻliq tarkibli jamoalar, 1983 va 1986-yillarda yoshlar jamoalari qatnashgan. Soʻnngi ishtirok egan 1986-yilgi Spartakiadada Oʻzbekiston SSR terma jamoasini Viktor Borisov boshqargan, xususan, Vitaliy Vitkalov, Aleksandr Adisman, Idgay Tazetdinov, Olimjon Ashirov, Ahmad Ubaydullayev. Ahmadjon Musayev, Vladimir Fyodorov, Igor Shkvirin, Andrey Miklyayev, Aleksandr Tixonov, Abdusattor Rahimov, Mixail An va boshqalar Oʻzbekiston SSR terma jamoasida turli vaqtlarda oʻynashgan.

 Oʻyinlar 

 SSSR xalqlarining I yozgi Spartakiadasi (1956) 

 1. Pyotr Volostnov, 12. Oleg Jmak; 2. Akmal Azizxoʻjayev, 3. Anatoliy Kozenkov (c), 4. Vitaliy Vitkalov, 13. Oleg Motorin, 14. Vladimir Troshin; 5. Idgay Tazetdinov, 6. Qobil Muqimov, 17. Mihail Arustamov; 7. Yuriy Uskov, 8. Lazizxon Maqsudov, 9. Vladimir Kanunnikov, 10. Aleksandr Murashov, 11. Mihail Borkin, 15. Vladimir Sheffer, 16. Mannop Yoqubov. Murabbiy: Valeriy Bextenev.

 SSSR xalqlarining VII yozgi Spartakiadasi (1979) 

 1. Sergey Pokatilov, 2. Ahmad Ubaydullayev, 3. Olimjon Ashirov, 4. Ravil Agishev, 5. Vladimir Sobirov, 6. Aleksandr Korchenov, 7. Konstantin Bakanov, 8. Mixail An, 9. Shuhrat Eshboʻtayеv, 10. Vladimir Fyodorov, 11. Viktor Churkin, 12. Gennadiy Denisov, 13. Nikolay Kulikov, 14. Ahmadjon Musayev, 15. Konstantin Novikov, 16. Aleksandr Yanovskiy, 17. Toʻraberdi Shaymardanov, 18. Vyacheslav Shirin, 19. Dmitriy Roman (barchasi – „Paxtakor Toshkent“).
 Bosh murabbiy – Oleg Bazilevich, murabbiy – Idgay Tazetdinov.

 SSSR xalqlarining VIII yozgi Spartakiadasi (1983) 

Bosh murabbiy Oleg Bugayev. Murabbiy – Aleksandr Shelochkov.

1. Abdusattor Rahimov (Paxtakor Toshkent), 2. Mustafo Bayramov (Spartak Namangan), 3. Fahriddin Islomov (Paxtakor Toshkent), 4. Andrey Kononov (Neftchi Fargʻona), 5. Andrey Medyanskiy (Zvezda Jizzax), 6. Hayitboy Irisbekov (Paxtakor Toshkent), 7. Sergey Zirchenko (Zvezda Jizzax), 8. Igor Pilyugin (Zarafshon Navoiy), 9. Igor Nikiforov (Dinamo Samarqand), 10. Vladimir Andreev (Spartak Termiz), 11. Igor Shkvirin (Paxtakor Toshkent), 12. Anton Smolin (Zarafshon), 13. Tohir Sultonov (Spartak Namangan), 14. Bahodir Rahmanov (Paxtakor Andijon), 15. Aleksandr Kojuxov, 16. Yuriy Sheykin (ikkalasi – Paxtakor Toshkent), 17. Yuriy Levenets (Star Jizzax), 18. Vladimir Popov (? −2) (Paxtakor Andijon), 19. Yusuf Sulaymonov (Dinamo Samarqand), 20. Arutyun Muradyan (Paxtakor Toshkent).

 SSSR xalqlarining IX yozgi Spartakiadasi (1986) 

Bosh murabbiy – Viktor Borisov, murabbiy – Aleksandr Ivankov.

1. Andrey Baydishev (Dinamo Moskva); 2. Sergey Markin (Paxtakor Andijon); 3. Andrey Bichkov (C) (Avtomobilist); 4. Aleksandr Kojuxov; 5. Yusuf Sulaymonov (Paxtakor); 6. Andrey Miklyaev (Paxtakor); 7. Aleksandr Tixonov (Sohibkor); 8. Anton Smolin (Zarafshon); 9. Qodir Ibrohimov (Sohibkor); 10. Vadim Ivanov; 11. Oleg Mednix (Zarafshon); 12. Fayzulla Ordaboyev; 13. Vitaliy Savran (Paxtakor Andijon); 14. Aleksey Semyonov; 15. Igor Bichkov; 16. Aleksandr Tynyanov; 17. Andrey Filipchuk; 18. Vadim Shodimatov; 19. Ruslan Uzoqov (Zarafshon); 20. Yuriy Ageyev (Zarafshon).

 Yana qarang 

 Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi

 Manbalar 

 Havolalar 
 Oʻzbekiston terma jamoasi
 Футбол в межвоенной Украинской ССР 1921—1941 

 Jamoa tarkibi va o'yin hisoboti

 Травкин Н., Добронравов И. «Кубок СССР. 1936—1939 гг. Международные матчи российских и советских команд 1907—1940 гг.» — Уфа, 1994, 48 с.
 SSSR XALQLARI I SPARTAKIADASI 1956 yil
 Футбол-80: Справочник-календарь / составитель Н. Я. Киселёв — Л.: Лениздат, 1980
 Московский футбол. XX век. — М.: ВЛАДМО, 2000. — ISBN 5-89433-016-5
 Футбол-84: Справочник-календарь / составитель Н. Я. Киселёв — «Лениздат», 1984
 Футбол-87: Справочник-календарь / составитель Н. Я. Киселёв — «Лениздат», 1987
 Футбол-87: Справочник-календарь — Москва: Лужники, 1987.
 «Футбол-Хоккей». № 31, 3 августа 1986.
 Голодные тридцатые 
 SSSR xalqlarining yozgi Spartakiadalari
 1983. SSSR xalqlarining VIII Spartakiadasida Ukraina umidlarining puchga chiqishi. Litva chempion!

Turkum:Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi
Turkum:Oʻzbekiston SSR futboli