Nazirbek Аbdujabborbekov

Nazirbek Abdujabborbekov (1878-yil, Samarqand – ?) – imom, mudarris. Sovet hukumatining xufya xizmatlarini bajargan. Stalin qatagʻoni davrida qamalgan.

 Biografiyasi 
Nazirbek Abdujabborbekov 1878-yilda Samarqand shahrining Xayrobod mavzeyida, Xoja Zummurod mahallasida tugʻilgan. Otasi Abdujabborbek Samarqand shahridagi mashhur boylardan hoji Mansurboyning mirzasi boʻlgan. Nazirbek Abdujabborbekov dastlab eski maktabda, keyin Sharbatdor mavzeyida joylashgan rus-tuzem maktabida tehsil olgan. Shundan keyin 14 yil mobaynida Xoja Zulmurod madrasasida, toʻrt yil davomida Buxoro shahridagi Mir Arab madrasasida taʼlim olgan. Madrasada mulla Abduroziqcha domla unga ustozlik qilgan. N.Abdujabborbekov madrasa taʼlimini bitirgandan keyin, Samarqandga qaytib mudarrislik bilan shugʻullanadi.

Nazirbek Abdujabborbekov 1919-yildan 1920-yilgacha Xayrobodda joylashgan Qoʻshbegi, 1920-yildan 1932-yilgacha Xoʻja Zulmurod masjidiga imomlik qiladi. Mulla Nazirbek 1921-yilda „Milliy ittihod“ jamiyatiga aʼzo boʻlgan. Biroq, siyosiy hayotdan oʻzini uzoqroq tutgan. Koʻp vaqtini talabalari bilan birga oʻtkazgan. Shoʻrolar hokimiyati mustahkamlanib madrasalar deyarli talabasiz qolayotgan 1924—1926-yillarda ham Xoʻja Zulmurod madrasasida Nazirbek Abdujabborbekov yonidan Turkistonning turli shaharlaridan kelgan 50 nafardan ortiq talaba bor edi. Yetuk ulamo va mudarris sifatida Mahkamai shariyaga aʼzosi boʻladi.

1932-yilda imomlik paytida OGPU xodimlari buyrugʻi bilan qamoqqa olinib, xufya ishlarga majburan jalb etilgan. 1933-yilda Nazirbek Abdujabborbekov qori Narzullo ismli kishi bilan birgalikda Karkidan Afgʻonistonga yuboriladi. Ular birgalikda 8-10 kun ichida Andxoʻyga yetib keladi. Nazirbek Abdujabborbekov sovet maʼmurlari birgalikda Afgʻoniston vaziri bilan koʻrishadi. Ularni Afgʻonistonga yuborishning asosiy sababi sovetlar afgʻon hukumati vakillari bilan muzokaralar vaqtida afgʻonlarga SSSRdagi musulmon kishilar turmushining yaxshi ekanligi haqida maʼlumot berishlari kerak boʻlgan. Shundan keyin ular Samarqandga qaytadi.

Nazirbek Abdujabborbekov Oʻzbekiston SSR Jinoyat Kodeksining 58-, 66-moddaning 2-qismi, 67-moddalar bilan aybdor deb topilgan. Shunday keyin besh yil muddatga siyosiy huquqlarini yoʻqotgan holda, mol-mulklari konfiskatsiya qilinib, 10 yil muddatga ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlangan.

2022-yil 19-dekabrda reabilitatsiya qilingan.

 Manbalar 

Turkum:1878-yilda tugʻilganlar
Turkum:Mir Arab madrasasida tahsil olganlar
Turkum:Samarqand madrasalarida mudarrislik qilganlar