Jubalend

Jubalend  (, ) yoki Juba vohasi (, ) — Somalining janubi-gʻarbiy qismida, Jubalend mintaqasida joylashgan muxtor tuzilma.


Geografiyasi
Jubalend Jubba daryosi vodiysida joylashgan. Somalining Quyi Juba, Oʻrta Juba va Gedo provinsiyalari hududini egallaydi. Gʻarbda Keniya bilan, shimolda Efiopiya bilan, sharqda tan olinmagan Janubi-Gʻarbiy Somali davlatining (Somalining Bakul, Bay va Quyi Shabel provinsiyalari) bilan chegaradosh.

Jubalend hududi taxminan 87 ming km² (Avstriyadan bir oz kattaroq). Poytaxti - Kismayo port shahri.
Aholisi
Jubalendda asosan Somaliliklar istiqomat qiladi, 2005-yilda jami 953 045 kishi, shu jumladan:
Gedo provinsiyasi: 328 378 kishi
Quyi Juba provinsiyasi: 385 790 kishi.
Oʻrta Juba provinsiyasi: 238 877 kishi.
Tarixi
Yangi tarixda birinchi marta Jubalend 1924-yil 15-iyuldan 1926-yil 1-iyulgacha bu mustamlaka yerlarining parchalanib borayotgan Britaniya imperiyasidan Italiyaga oʻtishi davrida alohida hukumatga ega boʻlgan.

1988-yildan beri Somalida fuqarolar urushi davom etmoqda. Mamlakat turli darajadagi muxtoriyatlarga ega boʻlgan subyektlarga parchalanish holatida edi. 2000-yillarning oxirida Islom sudlari ittifoqidan tuzilgan, 2006-yilda Efiopiya armiyasi tomonidan mag‘lubiyatga uchragan “Harakat ash-Shabab” islomiy qurolli guruhi mamlakat janubi-g‘arbida jiddiy muvaffaqiyatlarga erishdi.

2010-yilda Jubalend mintaqasida Somalining muvaqqat davri federal hukumati bilan ittifoqchi va “Harakat ash-Shabab”ga qarshi boʻlgan muxtor hukumat tuzildi. Biroq, 2010-yil oxiriga kelib, Jubalendning butun hududi allaqachon “Harakat ash-Shabab” nazorati ostida edi va shu paytgacha mintaqa MFH kuchlari va “Harakat ash-Shabab” oʻrtasidagi qarama-qarshiliklarga sahna boʻlib kelgan.

2011-yil 3-aprelda MFH va uning ittifoqdosh kuchlarining “Harakat al-Shabab” pozitsiyalariga hujumi bilan bir vaqtda (bu vaqt davomida Keniya bilan chegarada joylashgan Jubalend shahri Dobley qaytarib olingan edi). Keniya poytaxtida Jubalend hududiga daʼvo qilgan virtual Azaniya davlati eʼlon qilindi, uning prezidenti Somalining sobiq mudofaa vaziri Muhammad Abdi Muhammad Gandi deb eʼlon qilindi. Ushbu tuzilishning asosiy maqsadi Jubalend hududini “Harakat ash-Shabab” kuchlaridan qaytarib olish edi.

Jubalend shimolidan hujum “Ahlu-Sunna val-Jamoa” guruhi tomonidan amalga oshirildi. 2011-yil 28-aprelda Gedo provinsiyasidagi Luk shahrini egalladi. 2011-yil 3-mayda Garbaxarray shahri ishg‘ol qilindi.

2011-yil kuzidan beri Keniya qoʻshinlari Efiopiya va AQSh koʻmagida Jubalendda “Linda Nchi” keng koʻlamli harbiy operatsiyani oʻtkazmoqda. Bu operatsiya Jubalendda joylashgan “Harakat ash-Shabob” jangarilari tomonidan Keniya hududidan odamlarni oʻgʻirlab ketishi natijasida yuzaga kelgan. “Harakat ash-Shabab” kuchlari Keniya qoʻshinlariga qarshi partizan urushi olib bordi. Natijada, 2012-yil 29-sentyabrda Keniya qo‘shinlari Somalining janubidagi “Harakat ash-Shabab”ning asosiy bazasi bo‘lgan Kismayo shahriga bostirib kirdilar.

2013-yil 15-may kuni mintaqadagi qudratli “Raskamboni” harbiy guruhi rahbari Ahmad Muhammad Islom Madobe Jubalend prezidenti etib saylandi.

2014-yil noyabr oyida mintaqada “Harakat ash-Shabab” kuchlarining navbatdagi faollashuviga javoban Kismayo shahrida Ahmad Muhammad Islom 2012-yilda tuzilgan Somali Federal hukumati (SFH) bilan Jubalend qurolli kuchlarini qoʻshish toʻgʻrisida shartnoma tuzdi.
Izohlar

Manbalar
 Jubalend xabarlari (inglizchada va somalichada)
 Jubalend xabarlari (somaliychada)

Turkum:Afrika
Turkum:Afrika mamlakatlari
Turkum:Davlatlar