Velikie Luki

Velikiye Luki () "Harbiy shon-sharaf shahri" — Rossiyaning Pskov viloyatidagi shahar. Pskov viloyatining janubidagi yirik ko'p tarmoqli savdo, sanoat, madaniy va ta'lim markazi.  

 Tarixi 
IX—XII asrlarda qadimgi rus shaharchasi zamonaviy shahardan 30 km uzoqlikda joylashgan. Bu shahar birinchi marta Novgorod yilnomasi tomonidan 1166-yilda Kiev knyazi Rostislav Birinchi Mstislavich Novgorod boyarlari bilan muzokaralar olib borish uchun kelganida tilga olingan.

1211-yilda Novgorod va Pskovga  Velikolukskaya qal'asi qurildi. Harbiy xizmatlari uchun shahar "Novgorod mantiyasi" va "Moskva atriumi" unvonlariga sazovor bo'ldi. 1406-yilga kelib, Luki Buyuk laqabini oldi. 1478-yildan boshlab shahar, butun Novgorod yerlari singari, Moskva knyazligiga bo'ysundi.

Livoniya urushi paytida Ivan Terriblening shtab-kvartirasi shu yerda joylashgan edi. 1580-yilda, urushning yakuniy bosqichida, qal'a qirol Stefan Batoryning Polsha-Litva qo'shinlari tomonidan egallab olingan. Uch yil o'tgach, Yam-Zapolskiy tinchligiga ko'ra, shahar Rossiyaga qaytarildi. 1727-yildan Novgorod viloyati Velikiye Luki viloyati markazi.

18-asrda shahar orqali Belorussiya davlat magistrali yotqizilgan. 19-asr oxirida pochta yoʻllari Velikiye Luki orqali oʻtgan. 1901-yilda (Moskva-Vindavo-Ribinsk temir yoʻli jamiyati tomonidan) shahar orqali Moskva-Rjev-Riga-Vindava temir yoʻli (Moskva-Vindavo temir yoʻli) yotqizildi.

 Iqlimi 
Iqlimi mo'tadil kontinental bo'lib, qishi uzoq va yozi o'rtacha issiq, ko'pincha yomg'irli. Yil davomida janubiy komponentli shamollar ustunlik qiladi. Yillik yoʻnalishda shamolning oʻrtacha tezligi yozda 3,2 m/s dan qishda 5,2 m/s gacha oʻzgarib turadi. Vegetatsiya davrining davomiyligi 4,5 oy. Isitish mavsumining davomiyligi 213 kun. Daryoda muzlashning o'rtacha davomiyligi 100-130 kun. 

 Manbalar 

Turkum:Pskov viloyati