Taklif qonuni

Taklif qonuni iqtisodiy nazariyaning asosiy prinsipi boʻlib, unda boshqa omillarni doimiy ravishda ushlab turish, narxning oshishi taklif miqdorining oshishiga olib keladi.Mas-Colell, A., Whinston, M. Green, J.: Principles of Microeconomics. Oxford University Press., pg 138. 1995. Boshqacha qilib aytganda, narx va miqdor oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻliqlik mavjud: miqdorlar narx oʻzgarishi bilan bir xil yoʻnalishda javob beradi. Bu shuni anglatadiki, ishlab chiqaruvchilar daromadni oshirish usuli sifatida ishlab chiqarishni koʻpaytirish orqali bozorda yuqori narxlarda sotish uchun koʻproq mahsulotni taklif qilishga tayyor.

Xulosa qilib aytganda, taklif qonuni taklif miqdori va narx oʻrtasidagi ijobiy bogʻliqlik boʻlib, taklif egri chizigʻining yuqoriga qiyaligi sababidir.

Stiv Keen va Dirk Ehnts kabi baʼzi heterodoks iqtisodchilar ommaviy ishlab chiqarilgan tovarlar uchun taklif egri chizigʻi koʻpincha pastga qarab egilgan ekanligini taʼkidlab, taklif qonuniga qarshi chiqadilar: ishlab chiqarish oʻsishi bilan birlik narxlari pasayadi va aksincha, agar talab juda koʻp boʻlsa past, birlik narxlari koʻtariladi.

 Taʼrifi 
Taklif – bu ishlab chiqaruvchilar taqdim etishga tayyor boʻlgan tovar yoki xizmat. Taklif qonuni maʼlum narxdagi taklif miqdorini belgilaydi.

Talab va taklif qonuni shuni koʻrsatadiki, maʼlum bir narxda, agar talab qilinadigan mahsulot miqdori yetkazib berilgan mahsulot miqdoridan oshsa, narx oshadi, bu talabni kamaytiradi (talab qonuni) va taklifni oshiradi (taklif qonuni) va aksincha, talab miqdori taklif miqdoriga teng boʻlmaguncha.

 Misollar 

 £ 20/soat toʻlanadigan ish 15 funt sterling toʻlaydigan ishga qaraganda koʻproq qiziqish uygʻotadi.
 Yuqori foiz stavkasi kreditorlarni jalb qiladi va qarz oluvchilarni toʻxtatadi.

 Taklifga Taʼsir etuvchi omillar 
Taklif egri chizigʻining siljishiga olib kelishi mumkin boʻlgan turli xil narx boʻlmagan determinantlar mavjud.Pettinger, T. (2019). Factors affecting Supply – Economics Help. https://www.economicshelp.org/microessays/equilibrium/supply/ Taklifning oʻsishi taklif egri chizigʻining oʻngga siljishiga olib keladi (bir xil narx koʻproq tovarlar sotib oladi).

 Ishlab chiqarish tannarxi – agar ishlab chiqarish xarajatlari, masalan, ish haqi kamaysa, firmalar bir xil narxda koʻproq ishlab chiqarishi mumkin, shuning uchun taklif miqdori ortadi.
 Yetkazib beruvchilar soni – agar mahsulot yetkazib beruvchilar soni koʻpaysa, yetkazib berish miqdori ortadi.
 Imkoniyatlar – agar mahsulot ishlab chiqaruvchi zavodning quvvati oshsa, yetkazib beriladigan mahsulot miqdori ortadi.
 Ob-havo – masalan, qishloq xoʻjaligida yetkazib beriladigan miqdor ob-havoga bogʻliq.
 Hukumat siyosati – muayyan mahsulotlarni ishlab chiqarishning umumiy tannarxini pasaytirishni ragʻbatlantirish uchun davlat subsidiyalari. Bundan tashqari, davlat soliqlari ishlab chiqarish tannarxining oshishiga olib kelishi mumkin.

 Shuningdek koʻrishingiz mumkin: 

 Talab egri chizigʻi
 Masshtab iqtisodlari
 Talab qonuni
 Taklif (iqtisodiyot)
 Talab va taklif

 Foydalanilgan adabiyotlar