Ranavalona I

Ranavalona I (tugʻilgan joyi Rabodoandrianampoinimerina (shuningdek Ramavo deb ataladi); 1778 – 1861-yil 16-avgust) Radama I ning turmush oʻrtogʻi va Andrianampoinimerinaning kelini edi. 1828-yilda qirol Radama vafot etgach, Ramavo qirollik saroyi dramasidan omon qoldi va raqiblarini magʻlub etdi va nihoyat 1829-yil 4-avgustda vorislik qonuniga koʻra taxtga oʻtirdi va oʻz ismini Ranavalona (Ranavalomanjaka degan maʼnoni anglatadi) deb oʻzgartirdi. hukmronlik qilgan Ranavalona. U 1828-yildan 1861-yilgacha Madagaskar Qirolligining suverenligi edi. Yosh eri Radama I ning bevaqt vafotidan keyin oʻzini malika sifatida koʻrsatgandan soʻng, Ranavalona chet el taʼsiri va oʻzini oʻzi taʼminlashga nisbatan ehtiyotkorlik siyosatini olib bordi, Yevropa kuchlari bilan iqtisodiy va siyosiy aloqalarni qisqartirdi va fransuzlarning qirgʻoq shaharchasiga hujumini qaytardi. Foulpointe va London Missionerlik Jamiyati aʼzolari tomonidan Radama I ostida boshlangan kichik, lekin oʻsib borayotgan Malagasy xristian harakatini ushlab turish uchun kuchli choralar koʻrgan.

Ranavalonaning yevropalik zamondoshlari odatda uning olib borgan siyosiy hukmronligini qoraladilar va uni eng yaxshisi zolim, eng yomoni esa aqldan ozgan, deb ta'riflashdi.  Bu salbiy tavsiflar G‘arb ilmiy adabiyotida 1970-yillarning o‘rtalarigacha saqlanib qoldi. Keyinchalik ilmiy tadqiqotlar Ranavalonaning xatti-harakatlarini Malagasi suverenitetini Yevropa madaniy va siyosiy ta'siridan himoya qilgan holda o'z imperiyasini kengaytirishga urinayotgan qirolicha harakati sifatida qayta ko'rsatdi.

 Manbalar 

Turkum:1861-yilda vafot etganlar
Turkum:1778-yilda tugʻilganlar