Svetlogorsk

Svetlogorsk (1947-yilgacha Raushen, nemischa: Rauschen) — Rossiyaning Kaliningrad viloyatidagi shahar. Svetlogorsk shahar okrugining maʼmuriy markazi va dam olish maskani hisoblanadi. Boltiq dengizi sohilida, Kaliningrad shahridan oʻttiz kilometr shimoli-gʻarbda joylashgan.

1999-yil 29-martda Svetlogorsk federal ahamiyatga ega okrug (kurort) sifatida tan olinganPostanovlenie Pravitelstva Rossiyskoy Federatsii ot 26 avgusta 2000 goda № 633 „Ob utverjdenii Polojeniya o kurorte federalnogo znacheniya Svetlogorsk-Otradnoe“ .O munitsipalnom obrazovanii  // Munitsipalnoe obrazovanie "Gorodskoe poselenie „Gorod Svetlogorsk“". // svetlogorsk39.ru.
Shahar Boltiqboʻyi sohilidagi sayyohlik va madaniy markaz hisoblanadi.

Shahar aholisi 16207 kishidan iborat (2021-yilgi).

 Joylashuvi 

Svetlogorsk shahri Kaliningrad yarim orolida (sobiq Sambiya yarim oroli) joylashgan. Bu yerning relyefi oʻrtacha tepalikda boʻlib, daryo irmogʻi bilan biroz boʻlingan.

 Aholisi 

2021-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shahar aholisi soni boʻyicha Rossiya Federatsiyasidagi 1119 shahar ichida 745-oʻrinda boʻlgan.

 Iqlimi 
Shaharning iqlim sharoitiga dengiz kuchli taʼsir koʻrsatadi. Oʻrtacha havo haroratining yigʻindisi 2100-2150 °C gacha, iliq haroratning davomiyligi Kaliningrad viloyatida maksimal 180—190 kun. Qor qoplami beqaror, uning qalinligi 16 sm gacha yetadi. Iqlim sovuqligi yigʻindisi 145 dan 250 °C gacha. Yanvarning oʻrtacha oylik harorati (eng sovuq oy) −2,7 °C, iyul (eng issiq oy) +16,7 °C, havoning oʻrtacha yillik harorati +6,8 °C.
Yogʻingarchilikning maksimal miqdori iyul−avgust oylarida (70-100 mm) tushadi. Bahor va yozning birinchi yarmida 50−70% yillarda yomgʻirsiz davrlar kuzatiladi, bunda 1 mmdan kam yogʻingarchilik 10 kun ketma-ket tushadi. Yozda qirgʻoqda shabada aylanishi paydo boʻladi.

Boltiq dengizining qirgʻoq qismida suv harorati avgust oyida maksimal darajaga etadi, yer usti suvining oʻrtacha harorati 18 °C.

 Tarixi 

Keyinchalik Rauschen (nem. Rauschen) nomini olgan aholi punkti Sambiya yarim orolining (Zemland) shimoliy uchida joylashgan. Semland nomi birinchi marta 1073-yilda Prussiyaliklar yashagan yer sifatida tilga olingan. Ular oʻzlarini boshqa nom bilan, yaʼni semblar deb atashgan. Rauschen oʻrnida butparastlar yashaganliklari haqidagi ilk maʼlumotlar 1258-yilga toʻgʻri keladi. Keyinchalik bu Prussiya aholi punkti, yaʼni Ruse−Moter deb nomlangan. Bu qadimgi Prussiya tilidan tarjima qilinganda „qabriston“, „yertoʻlalar cheti“ degan maʼnoni anglatadi. Ruse−Moter hozirgi Tixoe koʻli qirgʻogʻida joylashgan.Aholisi baliqchilik va ovchilik bilan shugʻullangan.

 Xalqaro aloqalari 

2002-yilda shaharda Boltiq dengizi bilan chegaradosh toʻqqizta davlat, shuningdek, Norvegiya va Islandiya tashqi ishlar vazirlari darajasida Boltiqboʻyi davlatlari kengashining yubiley sessiyasi boʻlib oʻtdi.

 Madaniyat va sporti 

Svetlogorskda muntazam ravishda xalqaro anjumanlar, sanʼat festivallari, ijodiy mahorat darslari, tanlovlar va kontsertlar oʻtkaziladi. Masalan: „Boltiq fasllari“ sanʼat festivali, „Amber pantera“ va „Baltic debyutlari“ kinofestivallari, „Svetlogorsk Rauschen orzulari“ xalqaro rassomlarning pleneri.
1995-yilda bastakor va pianinochi Andrey Makarov oʻz mablagʻlari hisobidan tiklangan sobiq nemis katolik cherkovi Santa Mariya Stella Mareda kontsert zalini ochdi, u mutaxassislar tomonidan eng yaxshi deb tan olingan.

Svetlogorsk harbiy sanatoriyasi madaniyat uyi, „Yantarniy Bereg“ sanatoriyasi va „Rauschen“ mehmonxonasi sahnalarida ham madaniy-koʻngilochar tadbirlar, konsertlar, tomoshalar oʻtkazilmoqda.

 Manbalar 

Turkum:Rossiya aholi punktlari
Turkum:Rossiya geografiyasiga oid chala maqolalar
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari