Yantarniy (Kaliningrad viloyati)

Yantarniy ()— Rossiya Federatsiyasining Kaliningrad viloyatidagi shahar tipidagi aholi punkti. Yantarniy shahar okrugining maʼmuriy markazi. Gdansk koʻrfazining qirgʻogʻida joylashgan. Aholisi 6645 kishi. (2021). Qishloqda qahrabo ishlab chiqaradigan va qayta ishlaydigan qahrabo zavodi mavjud. Rossiyadagi eng gʻarbiy qishloq.

 Tarixi 
Palmniken (nem. Palmnicken) aholi punkti 1654-yilda vujudga kelgan. Qishloq xoʻjaligining asosi qoʻlda amalga oshirilgan amber qazib olish edi. Bundan tashqari, aholi dehqonchilik, baliqchilik va savdo bilan shugʻullangan.
Kraxtepellen (nem. Kraxtepellen) aholi punkti avval Palmniken shimolidagi alohida qishloq boʻlib, keyinchalik u bilan birlashgan.

Palmniken-Krakstäpellen 19 asrning oxirida „Stanzin und Becker“ kompaniyasi tomonidan amalga oshirila boshlangan sanoat amber qazib olishning boshlanishi bilan rivojlanish uchun kuchli turtki boʻldi.

Oʻsha yillarda Fishxauzendan qishloqqa temir yoʻl qurildi.1945-yil 31-yanvar, 1- fevral Boltiq dengizi sohilidagi Anna konidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda (aniq joylashuvi nomaʼlum) 2 mingdan 3 minggacha odam otib tashlandi. Bular Sharqiy Prussiyadagi kontslager asirlarining birlashgan kolonnasi tomonidan uzoq piyoda yurgandan keyin omon qolganlar edi. Hammasi boʻlib, ustunda 6000 ga yaqin odam bor edi. 3000 dan ortiq odam charchoqdan yoki yoʻlda qatl qilish natijasida vafot etdi. Palmnikenga etib kelganida tirik qolganlar kehribar zavodining metallga ishlov berish sexiga joylashtirildi. Bir necha kundan keyin ularni qirgʻoqqa olib ketishdi, u yerda kichik guruhlarga boʻlinib otishdi. Tasdiqlanmagan maʼlumotlarga koʻra, Anna konining oʻzida qatl boʻlmagan. Otib tashlanganlarning jasadlari taqdiriga ham oydinlik kiritilmagan, ularning minalarga koʻmilgani haqidagi versiya tasdiqlanmagan, garchi bu rad etilmagan.
Fojia qurbonlari xotirasiga bagʻishlangan birinchi tadbir 1995-yilda Yantarniyda Kaliningrad yahudiy jamoasi tomonidan oʻtkazildi. Shuningdek, har yili 27- yanvar kuni Yantarniyda fojiaga bagʻishlangan motam tadbirlari oʻtkaziladi. Bu 2013- yildan buyon „Hayot marshi“, Kruglovo qishlogʻidan Yantarniygacha boʻlgan 1945-yilgi marshrutning bir qismi boʻylab yurish bilan oʻtkaziladi. Ikkinchi jahon urushidan keyin Palmniken SSSRga oʻtkazildi va Yantarniy deb oʻzgartirildi. 1947-yilda toʻxtatilgan amber qazib olish qayta tiklandi.

 Manbalar