Dielektriklarning qutblanishi

Dielektriklarning qutblanishi chiziqli boʻlmagan munosabatlar orqali aniqlanadiA. A. Abdumalikov, Elektrodinamika, Toshkent, Choʻlpon, 2011.

bu yerda  va  — ikkinchi va uchinchi tartibli makroskopik qabul qiluvchanliklar hisoblanadi. Tashqi maydon kuchsiz boʻlganda dielektriklarning qutblanishi (1) ning birinchi hadi bilan ifodalanadi. Ikkinchi va uchinchi hadlarni hisobga olmasa ham boʻladi. Tashqi maydon kuchli boʻlganda dielektriklarning nochiziqli xossalari namoyon boʻla boshlaydi. Bu holda tenglikning keyingi hadlarini ham hisobga olish kerak. Agar  boʻlsa, bu tenglik chiziqli dielektrikni ifodalaydi. Agar  boʻlsa, chiziqli boʻlmagan kvadratik dielektrikni,  boʻlsa chiziqli boʻlmagan kubik dielektrikni ifodalaydi.

Kvadratik dielektrikka

koʻrinishidagi sinusoidal to`lqin tushayotgan boʻlsin. U vaqtda dielektrikning qutblanishi  ning vaqt boʻyicha oʻzgarishi sinusoidadan farq qiladi. (1) formulada  deb olib, unga (2) ni qoʻysak


 ekanligini hisobga olgan holda almashtirish bajarsak, (3) ifoda quyidagi koʻrinishga keladi:

(4) formuladan koʻramizki,  qutblanishni uchta tashkil etuvchiga ajratish mumkin: tushuvchi nurning asosiy chastotasiga ) bogʻliq boʻlgan, ikkilangan chastotasi () ga bogʻliq boʻlgan va ikkinchi garmonikasiga bogʻliq boʻlgan hamda doimiy qutblanish qismiga ajratish mumkin.

Berilgan garmonik tebranishlardagi maydon kubik dielektrikka tushayotgan boʻlsa, u holda qutblanish ikkita tashkil etuvchidan iborat boʻladi: aosiy va uchinchi garmonika taʼsirida tebranayotgan qutblanishdan iborat.  ekanligini hisobga olsak,



(5) ifodaning birinchi va ikkinchi hadi  ning asosiy qismini tashkil etadi, uchinchi had uchinchi garmonika taʼsirida hosil boʻlgan qutblanish qismini tashkil etadiR. Y. Chiao, E. Garmire, and C. H. Townes, „Self-trapping of optical beams“, Phys. Rev. Lett. 13 (15), 479 (1964).

Shunday qilib, chiziqli dielektriklarning qutblanishini skalyar tenglamalar orqali ifodalash mumkin.

 Shuningdek qarang 
Chiziqli qutblanish

Ikkinchi garmonika generatsiyasi

 Manbalar