Sergey Kalmykov

Sergey Ivanovich Kalmykov (1891-yil 6-oktyabr – 1967-yil 27-aprel) – rus va qozoq rassomi, illyustrator, dekorativ, yozuvchi; avangard rassomi. Kalmykov asarlarining jahon sanʼati tarixida bevosita oʻxshashligi yoʻq. Ijodiy faoliyati davomida Kalmykov baʼzan „fantastik ekspressionizm“ deb ataladigan oʻziga xos rasm uslubini ishlab chiqdi.

 Hayoti 
Kalmykov Rossiya imperiyasi tarkibidagi Samarqandda rus oilasida tugʻilgan. U tugʻilgandan koʻp oʻtmay, oila Orenburgga koʻchib oʻtdi va u yerda oʻrta maktabni tugatdi.

1909–1910-yillarda Kalmykov Moskvada yashagan, u yerda Moskva rassomlik, haykaltaroshlik va arxitektura maktabida kurslarida qatnashgan.

1910-yil oxiridan 1926-yilgacha Peterburgda yashab, u yerda M. V. Dobujinskiy va K. S. Petrov-Vodkinga shogirtlikka tushdi. Uning soʻzlariga koʻra, 1911-yilda suv ustidagi qizil otlarni tasvirlagan dastlabki asarlaridan biri Petrov-Vodkinni oʻzining mashhur „Qizil otning choʻmilishi“ (1912) rasmini yaratishga ilhomlantirgan.

 Orenburgda 
1926-yilda, Oktyabr inqilobidan soʻng, Kalmykov Orenburgga qaytib keldi, u yerda bezakchi, paradlar va namoyishlar dizayneri boʻlib ishladi, maʼruzalar oʻqidi va oʻz asarlarini yozishni davom ettirdi. 1926-yildan 1928-yilgacha u AHRR (Inqilobiy Rossiya rassomlari uyushmasi) Orenburg boʻlimining aʼzosi, „Jar-Tsvet“ jamiyati koʻrgazmalari ishtirokchisi boʻlgan. 1930-yillarning boshlarida Kalmykov Fyodor Vaserskiyning sayohat operasi uchun dekoratsiya yaratdi, Orenburg teatri va sirki uchun liboslar va plakatlarning eskizlarini yaratdi. 1935-yilda senzura kuchayib, ziyolilar safida tozalashlar sodir boʻlganda, Sergey Kalmykov Orenburgdan Almataga koʻchib oʻtishga qaror qildi.

 Vafoti 
Kalmykov umri davomida psixiatriya shifoxonalarida davolanmagan va hech qachon rasmiy psixiatrik tashxisga ega boʻlmagan (garchi uning xatti-harakati, ayniqsa hayotining soʻnggi yillarida ijtimoiy meʼyorlardan tashqariga chiqqan boʻlsa ham). Uning oʻlimidan soʻng (va asosan uning ishini tahlil qilish asosida) baʼzi psixiatrlar (masalan, Sankt-Peterburglik Viktor Kagan) Kalmykov shizofreniya bilan ogʻrigan deb taxmin qilishdi.

Kalmykov Almata markaziy qabristoniga dafn etilganMesto zaxoroneniya. Qabr 2022-yilda topilib, tartibga keltirildi.

 Manbalar 

Turkum:Olmaotada vafot etganlar
Turkum:1967-yilda vafot etganlar
Turkum:27-aprelda vafot etganlar
Turkum:Samarqandda tugʻilganlar
Turkum:1891-yilda tugʻilganlar
Turkum:6-oktyabrda tugʻilganlar