Balear kaltakesagi

Balear kaltakesagiPerechen vidov mlekopitayuщix, ptits, reptiliy, amfibiy, rib i bespozvonochnix, eksport, reeksport i import kotorix, a takje ix chastey ili derivatov reguliruetsya v sootvetstvii s Konvensiey o mejdunarodnoy torgovle vidami dikoy fauni i flori, naxodyaщimisya pod ugrozoy ischeznoveniya (SITYeS) // Spravochnie materiali po normativno-pravovomu obespecheniyu deyatelnosti zooparkov i pitomnikov Rossiyskoy Federatsii (chast I). Vestnik informatsionnogo sentra YeARAZA . – : Informatsionniy sentr YeARAZA, 2005. – S. 253. – 274 s., yoki Lilford kaltakesagi () – haqiqiy kaltakesaklar (Lacertidae) oilasiga mansub devor kaltakesaklari turi. Mayorka va Menorka orollari, shuningdek, Oʻrta yer dengizidagi Balear orollari arxipelagining kichik orollari uchun endemiklardir.

 Tashqi koʻrinishi 
Kattalar uzunligi 8 sm ga yetadi va dumi tanadan 1,8 baravar uzunroqdir. Tanasining rang odatda yashil yoki jigarrang, lekin turli orollardagi kichik turlar orasida farq qilishi mumkin. Orqa qismi odatda tana boʻylab bir nechta uzun chiziqlar bilan tavsiflanadi. Yon tomonlari odatda toʻrli, pastki qismi esa oq yoki pushti rangga ega. Voyaga yetmaganlarning quyruqlari baʼzida koʻk rangda boʻladi.

 Turmush tarzi va ovqatlanishi 
Balear kaltakesagi odamlardan qoʻrqmaydi. Asosan hasharotlar, oʻrgimchaklar va boshqa artropodlar, mollyuskalar va baʼzi oʻsimliklar bilan oziqlanadi. Balear orollariga endemik boʻlgan baʼzi oʻsimlik turlari ushbu kaltakesaklar orqali changlanadi. Kaltakesaklar koʻpincha qush uyalari yaqinida yashaydilar: ular chaykalar polaponlari uchun tashlagan oziq-ovqat qoldiqlarini yeyishadi, baʼzan esa yirtqichlarning ozuqa qoldiqlari, shuningdek, uya atrofida toʻplangan pashshalar bilan oziqlanadilar.

Koʻpayish asosan yozda sodir boʻladi va urgʻochilar oʻrtacha ogʻirligi 63 gramm boʻlgan, bittadan toʻrttagacha tuxum qoʻyishi mumkin va ushbu tuxumlarning hajmi, ushbu turdagi kaltakesaklar uchun juda kattadir. Taxminan sakkiz haftada tuxumdan chiqadi va tumshugʻidan dumining boshigacha taxminan 3-3,5 sm uzunlikda boʻladi.

 Kichik turlari 
Balear kaltakesakining 27 kichik turi tavsiflangan, ular yashash joylariga qarab guruhlarga boʻlinadi.

 Menorka 
Menorka atrofidagi orollarda quyidagi kichik turlar yashaydi:

 Podarcis lilfordi fenni
 Podarcis lilfordi porrosicola
 Podarcis lilfordi balearica
 Podarcis lilfordi sargantanae
 Podarcis lilfordi addayae
 Podarcis lilfordi carbonerae
 Podarcis lilfordi brauni
 Podarcis lilfordi rodriquezi
 Podarcis lilfordi lilfordi
 Podarcis lilfordi codrellensis

 Mayorka 
Mayorka atrofidagi orollarda quyidagi kichik turlar yashaydi:

 Podarcis lilfordi gigliolii
 Podarcis lilfordi hartmanni
 Podarcis lilfordi toronis
 Podarcis lilfordi isletasi
 Podarcis lilfordi jordansi
 Podarcis lilfordi colomi

 Kabrera 
Quyidagi kichik turlar Kabrera va uning atrofidagi orollarda yashaydi:

 Podarcis lilfordi fahrae
 Podarcis lilfordi pobrae
 Podarcis lilfordi planae
 Podarcis lilfordi espongicola
 Podarcis lilfordi conejerae
 Podarcis lilfordi kuligae
 Podarcis lilfordi estelicola
 Podarcis lilfordi xapaticola
 Podarcis lilfordi imperialensis
 Podarcis lilfordi nigerrima

 Galereya 

 Manbalar 

Turkum:IUCN Qizil roʻyxatiga kiritilgan yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlar
Turkum:Devor kaltakesaklari
Turkum:1874-yilda kashf qilingan