Vyetnam Davlat banki

Vyetnam Davlat banki () – Vyetnam markaziy banki. Hozirda regulyator mamlakatning birja listinggiga qoʻyilgan kapitali boʻyicha eng yirik tijorat banki VietinBankning 65% ga yaqin ulushiga egalik qiladi.

 Tarixi 
Hindixitoy fransuz boshqaruvi ostida boʻlganida, mustamlaka hukumati Hindixitoy pul tizimini Hindixitoy banki () orqali boshqargan, u fransuz Hindixitoyida tijorat banki sifatida ham ishlagan.

1945-yil avgust inqilobidan keyin Vyetnam Demokratik Respublikasi hukumati asta-sekin Fransiyadan mustaqil pul tizimini amalga oshirishga harakat qildi. 1951-yil 6-mayda prezident Ho Chi Minh Vyetnam Milliy bankini (Ngân hàng Quốc gia Việt Nam) tashkil etish toʻgʻrisidagi 15/SL farmonini imzoladi. 1960-yil 21-yanvarda bank raisi Bosh vazir nomidan bankni Vyetnam Davlat banki (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) deb oʻzgartirish toʻgʻrisidagi farmonni imzoladi. 

Saygon qulagandan soʻng, ikki Vyetnam birlashdi, ammo 1976-yil iyuliga qadar ikki mamlakat maʼmuriyati va muassasalari birlashmadi. 1976-yil iyul oyida Vyetnam Milliy banki (Vyetnam Respublikasining markaziy banki) Vyetnam Davlat bankiga birlashtirildi.

Doy moy liberalizatsiyasi davrida Vyetnam bank tizimi isloh qilindi. 1988-yilda Vyetnam sanoat va tijorat banki (VietinBank – hozirda roʻyxatga olingan eng yirik bank) va Vyetnam qishloq xoʻjaligi bankidan boshlab yangi banklar tashkil qilindi va Davlat bankining roli asta-sekin markaziy bank roliga qarab toraydi. 1990-yilda Davlat banki qayta tashkil etildi va uning funksiyasi quyidagicha belgilandi: „Davlat nomidan pul qiymatini barqarorlashtirish uchun butun mamlakat boʻylab pul, kredit va bank operatsiyalarini boshqarish va Vetnam Sotsialistik Respublikasining pul birligini muomalaga chiqarish uchun vakolatli yagona organdir“ordinance on the State Bank of Vietnam, 23 May 1990 (translation on the website of the Embassy of Vietnam in the United States). Davlat banki keyingi yillarda davlat korxonalariga kredit berishda davom etgan boʻlsa-da, endi u boshqa davlat banklari va xususiy banklar tomonidan asosan almashtirildi.

 Binolari 
Vyetnam Davlat bankining bir qancha binolari Hindixitoy bankidan meros boʻlib qolgan. Bularga Davlat bankining Xanoydagi qarorgohi, 1930-yilda qurilgan sobiq Xanoy idorasi; Xoshimin shahridagi filiali, Hindixitoydagi sobiq markaziy idorasi ham 1930-yilda qurib bitkazilgan; va boshqalar qatorida Xayfon (1925-yilda tugatilgan) va Namdin (1929-yilda tugallangan) filiallari kiradi.

 Bahslar 
Sobiq Bosh vazir Nguen Tan Zung bosh vazirning birinchi oʻrinbosari lavozimini egallab turgan vaqtida rais boʻlgan, ammo keyinchalik raislik lavozimini Le Duk Tuyga topshirgan. Yangi polimer dong banknotlarini bosib chiqarish sifati tanqid qilindi. Rais Le Duk Tuy bankka tegishli uyni bozor qiymatining oʻndan bir qismi narxida sotib olganida davlat uyini sotib olishi ham bahs-munozaralarga sabab boʻldi. Biroq, ommaviy axborot vositalari ushbu xarid haqida xabar berganida, hukumat bitimni toʻxtatdi.

 Funksiyalari va rollari 
Vyetnam Davlat banki hukumat boshqaruvi ostidagi vazirlik darajasidagi organdir; bank rahbari vazirlar mahkamasi aʼzosi (vazirlar mahkamasidagi vazir lavozimiga teng). Rais nomzodi Bosh vazir tomonidan Milliy Assambleya (Parlament) tomonidan tasdiqlanishi sharti bilan tayinlanadi. Rais oʻrinbosarlari rais tavsiyasiga koʻra Bosh vazir tomonidan tayinlanadi. Rais ham, raisning birinchi oʻrinbosari ham 5 yillik muddatga tayinlanadi. Vyetnam Davlat banki oʻzining asosiy vazifalarini sifatida quyidagilarni belgilaydi  :

 Pul barqarorligini taʼminlash va pul-kredit siyosatini shakllantirish.
 Institutlarning barqarorligini taʼminlash va moliya institutlarini nazorat qilish.
 Bank xizmatlarini taqdim eting va hukumatga iqtisodiy siyosatni tavsiya etish.
 Moliyaviy institutlarni bank xizmatlari bilan taʼminlash.
 Mamlakatning xalqaro zaxiralarini boshqarish.
 Banknotlarni chop etish va chiqarish.
 Vyetnamdagi barcha tijorat banklarining faoliyatini nazorat qilish. Davlat pullarini tijorat banklariga qarzga berish.
 Davlat obligatsiyalarini chiqarish, obligatsiyalar auktsionlarini tashkil etish.
 Pul boshqaruvi va valyuta kurslaridagi boshqa rollarga masʼul boʻlish.

 Vyetnam davlat banki raislari 
Rais Lavozimga kirishish sanasi Lavozimdan ketish sanasi Izohlar Nguen Lung Bong 1951-yil 1952-yil  Le Vyet Lung 1952-yil 1964-yil  Ta Hoang Ko 1964-yil 1974-yil  Đang Vyet Chau 1974-yil 1976-yil  Hoang An 1976-yil 1977-yil  Chan Duong 1978-yil 1981-yil  Nguen Duy Giya 1981-yil 1986-yil  Lu Min Chau 1986-yil 1989-yil  Sao Si Kiem 1989-yil 1997-yil  Nguen Tan Zung 1998-yil 1999-yil  Le Dyuk Tui 1999-yil 2007-yil  Nguen Van Giau 2007-yil 2011-yil  Nguen Van Bin 2011-yil 2016-yil  Le Min Xung 2016-yil 2020-yil Nguen Ti Hong 2020-yil

 Yana qarang 

 Vyetnam đongi

 Manbalar 

 Havolalar 

 Vyetnam Davlat bankining rasmiy veb-sayti  
Turkum:Markaziy banklar
Turkum:Vyetnam