Said Abdulmoʻmin

Said Abdulmoʻminxon Toʻra (1852—1894) – mangʻitlar sulolasi vakili, Buxoro amiri Muzaffarning uchinchi oʻgʻli. Buxoro amirligi tarkibidagi bir nechta bekliklarni boshqargan.

Ukasi amir Said Abdulahadxon taxtga oʻtirgandan soʻng unga qarshi fitna uyushtirgan.

 Hayoti 

Otasi davrida Chorjoʻy, Qarshi va Hisor beklarini boshqargan. 1886-yil iyul oyida amir Said Abdulahadxon taxtga oʻtirgandan soʻng amirning maxsus farmoni bilan Boysunga koʻchirilib, oilasi bilan amir askarlari nazorati ostida qalʼada istiqomat qiladi. U faqat nomiga bek boʻlgan – aslida amir tomonidan tayinlangan amaldorlar beklikni boshqargan.

1891-yilda Buxoro hukumati vakili Ostonaqulbiy rus siyosiy agenti P. M. Lessarga Said Abdulmoʻminning Afgʻonistonga qochmoqchi boʻlganini, ikkinchi safar esa aqli zaiflashganini bildirgan. Biroq, P. M. Lessarning fikriga koʻra, bu mish-mishlar ukasini yoqtirmagan amir tomonidan Said Abdulmoʻmin bilan kurashish uchun maxsus tarqatilgan (hatto qatl ehtimoli haqida ham soʻz yuritilgan). Amir akasining ruslar yurtiga qochib ketishidan xavotirda boʻlgan.

Nihoyat, 1891-yilda Said Abdulmoʻmin Buxoroga chaqiriladi va Arkka joylashtiriladi. Bu yerda oʻlimigacha uy qamogʻida saqlanadi. Said Abdulmoʻminning farzandlari 1920-yilgacha Arkda yashagan. Oʻgʻli Iymatullohning shaxsiy muhrlari Arkdagi Buxoro oʻlkashunoslik muzeyi fondlarida saqlanadi.

Mirzo Salimbek „Tarixi Salimiy“ asarida Said Abdulmoʻmin haqida shunday yozadi:

Bu shahzodaning farzandlari koʻp edi. Marhum toʻraning xizmatida boʻlgan Muhammadiy jibachining soʻzlariga koʻra, uning jami qirq sakkizta oʻgʻil-qizi boʻlgan ekan. Biroq „rivoyatning toʻgʻriligi uchun roviy mas’uldir“.

 Oʻlimi 

Said Abdulmo‘min 1894-yilda tabiiy o‘lim bilan vafot etgan. Boysun bekligida dafn etilgan.
 Manbalar 

Turkum:Qarshi beklari