Fiji dominioni

Fiji dominioni () — 1970-yil oktyabrdan 1987-yil 6-oktyabrgacha bo‘lgan davrda Fiji davlatining rasmiy nomi. 1970-yilda Britaniya hukmronligi tugagach, Fiji orollari hukmronlik sifatida mustaqillikka erishdi, Britaniya monarxi Yelizaveta II mintaqada general-gubernator tomonidan vakil qilingan Fiji monarxi sifatida davlat rahbari bo‘lib qoldi. 1987-yil 6-oktyabrda ikkita harbiy to‘ntarishdan so‘ng Fiji Respublikasi eʼlon qilindi. Yelizaveta II taxtdan chetlatildi (Fiji qirolichasi sifatida).

Tarixi
Fiji general-gubernatori lavozimini egallagan:
Robert Siney Foster (1970-yil 10-oktyabrdan – 1973-yil 13-fevralgacha)
Jorj Kakobau (1973-yil 13-fevraldan – 1983-yil 12-fevralgacha)
Penaia Nganilau (1983-yil 12-fevraldan – 1987-yil 6/15oktyabrgacha)
Fiji Bosh vaziri lavozimini quyidagilar egallagan:
Kamisese Mara (1970-yil 10-oktyabrdan – 1987-yil 13-aprelgacha)
Timoti Mbvandra (1987-yil 13-apreldan – 14-maygacha)

Yelizaveta II Fijiga 1953, 1963 va 1970-yillarda, mustaqillikdan keyin esa 1973, 1977 va 1982-yillarda tashrif buyurgan.

1987-yil 13-aprelda Fidji-Hindlar hukumatiga saylovdan so‘ng, fijilik, bosh vazir Timoti Mbavandra, podpolkovnik Sitiveni Rabuka boshchiligidagi ikkita harbiy to‘ntarishning birinchisini amalga oshirdi. Dastlab Rambuka qirolicha Yelizaveta II ga sodiqligini bildirdi. Biroq, Ratu Penaia Nganilau general-gubernatori Fidji konstitutsiyasini qo‘llab-quvvatlashga intilib, Rambuka boshchiligidagi yangi hukumatga sodiqlik qasamyod qilishdan bosh tortdi va shuning uchun ikkinchisi 1987-yil 6-oktyabrda Fijini respublika deb eʼlon qildi. Bu Britaniya hukumati tomonidan 1987-yil 15 oktyabrda tan olingan va Nganilau o‘sha kuni iste’foga chiqdi. Qirolicha Yelizaveta II ga yo‘llagan maktubida u shunday yozgan:

Respublika e’lon qilinganidan so‘ng, 1987-yil dekabr oyida sobiq general-gubernator Penaia Nganilau Fijining birinchi prezidenti bo‘ldi.
Manba

Izohlar