Nigmatulla Yenikeyev

Nigmatulla Salimgarayevich Yenikeyev (1893-yil, Ufa viloyati Belebeyev tumani Yangi Kargala qishlogʻi — 1971-yil, SSSR Oʻzbekiston SSR Fargʻona viloyati) sovet harbiy qoʻmondoni, siyosiy xodim, brigada komissari.

 Biografiyasi 
Nigmatulla Yenikeyev 1893-yilda Ufa viloyati Belebeyev tumani Yangi Kargala qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan. Orenburgdagi Husayniya madrasasida tahsil olgan.
 Rossiya Imperiyasi armiyasidagi xizmat 
Yenikeyev 1914-yildan Rossiya Imperiyasi armiyasida xizmat qilgan. Keyinchalik Belebeydagi 152-zaxira piyodalar polkida otryad boshlig‘i, vzvod komandiri o‘rinbosari lavozimlarida ham xizmat oʻtagan. Armiyadagi faolligi va jasorati uchun katta unter-ofitser lavozimiga koʻtarilgan.

 Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasidagi xizmati 
Yenekeyev Oktabr inqilobidan keyin Belebeyev tuman kengashiga saylanadi.

1918-yilda Perm viloyati musulmonlar komissarligi aʼzosi sifatida Perm shahridagi Qizil Armiya musulmon otryadlari, bataylonlari va 21-musulmon otishma polkini shakllantirishda ishtirok etadi.

1919-yilning mart oyida Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi safiga qoʻshilib, Qizil Armiya safida koʻngilli askar sifatida roʻyxatdan oʻtadi va sharqiy frontning 1-chi armiyasi Inqilobiy urush kengashi siyosiy qismi musulmonlar boʻlimi xodimi etib tayinlanadi.

1919-yil avgust oyidan 1920-yil sentyabr oyigacha — 1-Volga tatar miltiq brigadasining siyosiy boʻlimi boshligʻi. Keyinchalik, Buxoro Xalq Sovet Respublikasi Xalq Harbiy Nazorati Siyosiy boshqarmasi boshligʻi.

1921-yil — Moskvadagi I. V. Stalin nomidagi Sharq mehnatkashlari kommunistik universitetida oʻqituvchi.

1923—1926-yillar — Qozondagi markaziy turkiy harbiy-siyosiy maktab boshligʻi va komissari.

1936-yilda Bolsheviklarning Butunittifoq Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi qoshidagi ikki yillik marksizm-leninizm kurslarini tamomlaydi va M. V. Frunze nomidagi Omsk harbiy maktabining komissari va siyosiy boʻlimi boshligʻi etib tayinlanadi.

 Hibsga olinishi va oqlanishi 
Yenekeyev 1937-yil 22-dekabr oyidanIspoved perejivshego ad 1939-yilning 4-dekabrgacha tergov ostiga olinadi, biroq keyinchalik harbiy tribunalning hukmi bilan Volga harbiy okrugi ayblovlarning toʻliq asossizligi sababli oqlanadi. 1940-yilda toʻliq oqlanib, ozodlikka chiqqach, sog‘ligʻining yomonlashganligi sababli armiya safidan demobilizatsiya qilinadi va keyingi yillarda Oʻzbekistonda turli maʼmuriy va xoʻjalik lavozimlarida faoliyat olib boradi.

 Adabiyotlar 

 Doʻzaxdan omon qolganning eʼtiroflari (mavjud havola)
 Sibirda tugʻilgan. Omsk Oliy qoʻshma qurol qoʻmondonligi tarixining sahifalari A. I. nomidagi ikki marta Qizil bayroq maktabi. M. V. Frunze — Omsk, Omsk kitob nashriyoti. 1987 yil
 Omsk kadet korpusi : tarix va zamonaviylik / Basaev Viktor Romanovich. — Omsk: Omsk matbuot uyi, 2003 yil. — ISBN 5-86849-251-X
 Omsk oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik maktabi oʻzining 180 yillik mavjudligi va rivojlanishi uchun. Yosh mutaxassisning maʼnaviy va kasbiy shakllanishida Sibir va Rossiya oliy oʻquv yurtlarining tarixiy anʼanalarining oʻrni: (maʼruza tezislari). — Omsk, 1993 yil.

 Manbalar 

Turkum:Fargʻonada vafot etganlar
Turkum:1971-yilda vafot etganlar
Turkum:1893-yilda tugʻilganlar