Lazer materiallari

Lazer materiallari — lazerlarda faol muhit sifatida ishlatiladigan moddalardir . Lazer materiallari asosan lazerning xususiyatlarini aniqlaydi: birinchi navbatda, uning nurlanishining toʻlqin uzunligini va quvvatini, shuningdek impulsning davomiyligi (impulsli lazerlar uchun).

 Lazerli materiallarning turlari 
Lazer materiallari juda xilma-xildir:

 qattiq : kristallar, shishalar (amorf), yarim oʻtkazgichlar materiallar ;
 suyuq : organik boʻyoqlarning eritmalari;
 gazsimon : gazlar va ularning aralashmalari, metall bugʻlari;
 plazmali — metall bugʻlaridagi qoʻzgʻatilgan plazma, masalan, seziyda.

 Tarixi 
1960 yilda yaratilgan birinchi lazerda faol muhit yoqut kristalli edi — Al 2 O 3 dagi Cr 2 O 3 ning qattiq eritmasi.

Birinchi lazerlarda neon va geliy aralashmasi (1960), neodim ionlari (1961) va galliy arsenid (1962) bilan qoʻshilgan silikat shishasi ham ishlatilgan. 1973 yilga kelib 200 ga yaqin turli xil lazer materiallari maʼlum edi.

 Mezonlar 
Lazer nurlanishini yaratish va boshqarish uchun, foydalaniladigan material quyidagi xususiyatlarga ega boʻlishi kerak:

 elektronlarni uzatish uchun tashqaridan taʼminlangan energiyani idrok etish va maksimal chiqish bilan uni elektromagnit nurlanishga aylantirish imkonini beradigan energiya darajalari (yoki zonalari) toʻplami;
 yuqori optik bir xillik;
 yuqori issiqlik oʻtkazuvchanligi;
 issiqlik kengayishining past koeffitsienti;
 ish sharoitida tarkibi va xususiyatlarining doimiyligi;
 qattiq materiallar uchun — yuqori sifat, mexanik ishlov berish uchun yaroqlilik.

 Yana qarang 

 Lazer
 Lazer turlari
 Lazer qurilmasi

 Adabiyotlar 

 Katta Sovet Entsiklopediyasi. „Lazer materiallari“ maqolasi.