Hospis

Hospis parvarishi — bu terminal holatdagi bemorlarga palliativ yordam koʻrsatish va umrining soʻnggi kunlarida ularning ruhiy va maʼnaviy ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan sogʻliqni saqlashning bir turi. Hospis parvarishi ogʻriq va azob-uqubatlarni kamaytirish orqali qulaylik va hayot sifatini birinchi oʻringa qoʻyadi.

Ingliz tilidagi „hospis“ soʻzi fransuz tilidan olingan. Biroq, Fransiyada „hospis“ soʻzi odatda kasal va qashshoq odamlarga gʻamxoʻrlik qilinadigan muassasani anglatadi va palliativ maʼnoga ega emas.

Hospisning maqsadi qulaylik, hayot sifati va individual istaklarni birinchi oʻringa qoʻyishdir. Qulaylik qanday belgilanishi har bir shaxsga yoki agar bemor qobiliyatsiz boʻlsa, bemorning oilasiga bogʻliq. Bu jismoniy, ruhiy, maʼnaviy yoki ijtimoiy ehtiyojlarni qondirishni oʻz ichiga olishi mumkin. Hospis parvarishida bemorga qaratilgan maqsadlar ajralmas boʻlib, parvarish davomida bir-biri bilan uzviy bogʻliq holda amalga oshadi.. Hospislar odatda kasallikni tashxislash yoki davolash uchun moʻljallangan muolajalarni amalga oshirmaydi, shu bilan birga, oʻlimni tezlashtiradigan muolajalarni ham oʻz ichiga olmaydi. Buning oʻrniga, hospislar ogʻriq va simptomlarni yengillashtirish uchun palliativ yordamga eʼtibor qaratishadi.

 Tarixiy nuqtai nazar 
"Hospis" soʻzi lotincha hospitum soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, mehmondoʻstlik yoki dam olish joyi va kasal va charchaganlarni himoya qilish degan maʼnoni anglatadi. Tarixchilarning fikriga koʻra, birinchi hospislar 1065-yilda Maltada paydo boʻlgan boʻlgan. 1090-yillarda Yevropada salib yurishlari harakatining kuchayishi natijasida davolab boʻlmaydigan kasallar davolanish uchun ajratilgan maxsus joylarga joylashtirildi. 14-asrning boshlarida Quddusdagi Avliyo Ioannning Knights Hospitaller buyrugʻi bilan Rodosda birinchi hospis ochildiConnor, 5.. Hospislar Oʻrta asrlarda gullab-yashnagan, ammo diniy buyruqlar tarqalib ketganligi sababli susaygan. Ular 17-asrda Fransiyada Sent-Vinsent de Pol xayriyasi qizlari tomonidan qayta tiklangan.

 Ommaviy axborot vositalari 
Hospis Netflixning 2018 Akademiyasi mukofotiga nomzod boʻlgan  qisqa hujjatli „ End Game“  filmining bosh mavzusi San-Fransisko kasalxonadagi terminal holatdagi bemorlar va palliativ yordam shifokori BJ Miller va boshqa palliativ yordamni aks ettiruvchi Zen Hospis loyihasi haqida. Film hospis va palliativ yordam faoli Shoshana R. Ungerleider tomonidan ishlangan.

 Butunjahon hospis va palliativ yordam kuni 
2006-yilda birinchi Jahon hospis va palliativ yordam kuni butun dunyo boʻylab hospis va palliativ yordamni rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlovchi hospis va palliativ yordam milliy va mintaqaviy tashkilotlar tarmogʻi boʻlgan Butunjahon palliativ yordam alyansi tomonidan tashkil etildi. Tadbir har yili oktyabr oyining ikkinchi shanbasida boʻlib oʻtadi.

 Manbalar 

Turkum:Shifoxonalar