Tezkor shaxmat

Tezkor shaxmat yoki rapid (; nemischa Schnelschach) — chegaralangan vaqt nazoratida boʻladigan shaxmat oʻyin turi boʻlib, unda har bir oʻyinchiga butun oʻyin davomida 10 daqiqadan koʻproq vaqt beriladi.

 FIDE qoidalari 
FIDE qoidalariga koʻra:

 Oʻyinchi harakatlarni yozib olishi shart emas (lekin buni amalga oshirishi mumkin)

 Tarixi 
Tezkor shaxmat boʻyicha ilk oʻyin 1861-yilda oʻtkazilgan. 1980-yillarning ikkinchi yarmida butun dunyoda tezkor shaxmat boʻyicha musobaqalar muntazam oʻtkazila boshlandi. Festival turnirlardan tashqari Yevropa va jahon chempionatlari uchun rasmiy turnirlar ham boʻlib oʻtdi. 1988-yilda tezkor shaxmat boʻyicha birinchi Yevropa va jahon chempionatlari oʻtkazildi.

 Tezkor shaxmat boʻyicha jahon chempionlari 
# Yil Ism Davlat 1 1988 Anatoliy Karpov 2 2001 Garri Kasparov 3 2003 Vishvanatan Anand 4 2009 Levon Aronyan 5 2010 Gata Kamskiy 6 2012 Sergey Karyakin 7 2013 Shahriyar Mamedyarov 8 2014 Magnus Karlsen 9 2015 Magnus Karlsen 10 2016 Vasiliy Ivanchuk 11 2017 Vishvanatan Anand 12 2018 Daniil Dubov 13 2019 Magnus Karlsen 14 2021 Nodirbek Abdusattorov 15 2022 Magnus Karlsen

 Ayollar oʻrtasida tezkor shaxmat boʻyicha jahon chempionlari 
# Ism Yil Davlat 1 Antoaneta Stefanova 2012 2 Katerina Lahno 2014 3 Anna Muzychuk 2016 4 Ju Venjun 2017 5 Ju Venjun 2018 6 Humpy Koneru 2019 7 Aleksandra Kostenyuk 2021

 Manbalar 

Turkum:Shaxmat