Iloti Sa’yn amlogi (Buxoro amirligi)

Iloti (Eloti) Sa’yn amlogi — Buxoro amirligi Qorako‘l tumanidagi ma’muriy birlik. Mazkur amlok nomi hijriy 1333-yil muharram oyining birinchi sanasi — milodiy 1914-yil noyabr oyida amirlikda boshqaruv tizimini takomillashtirish, soliq masalalarini tartibga solish maqsadida o‘tkazilgan hududlarni ro‘yxatga olish ishlari hujjatlarida qayd etilgan.

 Amlok nomining kelib chiqishi 
Iloti (Eloti) Sa’yn amloki nomini so‘zma-so‘z tarjima qilganda, bu Sa’yn Elati amloki degan ma’noni bildiradi. Nom tarkibidagi Sa’yn aslida Chingiziy Jo‘ji ulusining hukmdori, aniqrog‘i, Chingizxonning nevarasi Botuxonning laqabi bo‘lib, mo‘gul tilida „homiy“ degan ma’noni bildiradi. Bundan mazkur hududda yashagan aholi ma’lum davrda Botuxonga elat, tobe bo‘lganligi anglashiladi. Amlok esa, o‘sha paytda tuman tarkibiga kirgan ma’muriy birlikdir. Undagi yerlar amir tomonidan dehqonchilik qilish uchun ayrim kishilarga berilgan.

 Amlok boshqaruvi 
Amlok yerlar ayrim zamindorlarning mulki bo‘lmay, balki davlat miqyosida birlashgan amir boshchiligidagi zodagonlar guruhining mulki hisoblangan. Amlokka tuman begi, Qorako‘l tumanidagi vujudga kelgan an’anaga ko‘ra esa, Qorako‘l qozisi tayinlaydigan amlokdor boshchilik qilgan. Mazkur amlokka 25 dan ortiq katta-kichik qishloq kirgan. Amlokdor xiroj va soliq yig‘ish, dehqonlarning hosilini hisobga olish va boshqa ishlar bilan shug‘ullangan. Amlokdor ixtiyorida hujjat ishlarini yurituvchi kotib, sug‘orish ishlarini nazorat qiluvchi mirob, qishloqlarning oqsoqollari va aminlari bo‘lgan.

 Amlok tarkibiga kirgan qishloqlar 
 Ajiyi Iron (Aji Ayron) 
 Arg‘uni mirob arig‘
 Ardal
 Ochbek
 Baland masjid
 Begach (Bekachi)
 Bichoqchi
 Bo‘ribek
 G‘onchi
 Davlatboy
 Dehnav
 Zargarqayroq
 Qatortepa
 Ko‘kko‘z
 Qurbaqqa Chandir
 Labkon
 Mirobarig‘
 Pichoqchi
 Sa’yn Qaravul
 Sa’yn Xidir Ayli
 To‘z Aldi
 O‘rganji
 Chagas
 Shayx Dahboshi

 Manbalar 

Turkum:Buxoro amirligi
Turkum:Buxoro amirligi amloklari
Turkum:Buxoro amirligi ma'muriy-hududiy tuzilishi