To'yboyeva Sofiya

Sofiya Erjanovna Tuyboyeva (; 1913-yil 30-yanvar, Buxoro — 1996-yil 25-oktyabr, Dushanbe) — tojik va oʻzbek aktrisasi, teatr va kino aktrisasi, tojik akademik drama teatrining uzoq yillik aktrisasi . Laxuti (Dushanbe). Tojikiston SSR xalq artisti (1941). SSSR Kinematograflar uyushmasi aʼzosi (1958).

 Biografiyasi 

 1913-yil  Buxoroda tug'ilgan.
 1929—1931-yillar Hamza nomidagi Oʻzbek akademik drama teatri aktrisasi.
 1931—1991-yillar Dushanbeda A.Laxuti nomidagi Tojikiston akademik drama teatri aktrisasi. 

1996-yil 25-oktyabrda Dushanbe shahrida vafot etdi va Sari Osiyo qabristoniga dafn qilindiЗамок над могилой.

 Teatr ishi 
Aktrisaning ijodi chuqur emotsionallik va yuksak  nafosat, jozibadorlik, nutq va rolning plastik chizmasining birligi, pardozlash detallarining puxtaligi bilan ajralib turadi. Aktrisada katta badiiy madaniyat, mutanosiblik hissi bor ediТеатральная Энциклопедия/ТУЙБАЕВА, София Эрджановна. Buni Sofiya To'yboyevaning Laxuti nomidagi Tojikiston drama teatri sahnasida  ijro etgan rollari tasdiqlaydi.

 Dilbar ("Dva kommunista" Yashena, 1931-yil)
 Tursun (“ Xudjum ” Yana 1931-yil)
 Shirin ("Borba" Usmonova, 1933-yil)
 Luiza ("Kovarstvo i lyubov")
 Dezdemona; Baxtiyor ("Kleveta" Saidmurodov va Ismoilov)
 Gurdo-farid (Pirmuhammedzoda va Volkenshteyn tomonidan "Rustam va Suxrob")
 Laurensiya (1942), Juletta (1947)
 Saodat ( Saidmurodov va Rabiyevning shu nomli pyesasi, 1948)
 Lyubov Yarovaya (1955)
 Shi Pin ( Tsao Yuya "Tayfun", 1958)
 Sarvar ("Prigavor materi" Ansori, 1962)
 Krupskaya ("Uragan" Qiyomov va Abdullo, 1957)
 Tuanet ("Mnimiy bolnoy")
 Poshlepkina ("Revizor")
 Xolniso ("Ipak so'zana" Abdulla Qahhor )
 Gulbibi (“Serdtse serdtsu vest podayot” Qiyomov va Moroz)Театральная Энциклопедия/ТУЙБАЕВА, София Эрджановна.

 Filmografiyasi 
Sofiya Toʻyboyeva tojik milliy kinosining birinchi aktrisasidir. U "Emigrant" (1934) badiiy filmida rol o'ynagan. 1937-yildan tojik tilidagi badiiy filmlarni dublyaj qilishda qatnashganЭнциклопедия кино Таджикистана. — Душанбе, 2012, с.206 — 207.

 Aktrisaning ishi haqida 
Aktrisaning hayoti va faoliyati haqida 1991-yilda "Sofiya Tuyboyeva" hujjatli filmi suratga olingan (rejissyor R. Samadov)Энциклопедия кино Таджикистана. — Душанбе, 2012, с.206 — 207. Tojikiston televideniyesi va radiosining davriy matbuotida aktrisaning ijodiy faoliyatiga oid nashrlar mavjud.

 Mukofotlari 

 Lenin ordeni (1954)
 Uchta Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1941, 1949, 1957).
 SSSR va Tojikiston SSR medallari va diplomlari.
 Tojikiston SSR xalq artisti (1941).

 Manbalar 

 Adabiyotlar 

 Kino: Ensiklopedik lug'at / Ch. ed. S. I. Yutkevich Moskva, Sovet Entsiklopediyasi, 1987. - s. 429.
 Sofiya Tuyboeva//Tojikiston kinosi ensiklopediyasi. - Dushanbe, 2012, b. 206-207.
 Nurdjanov N. Sofiyaxon Tuyboeva (Sofiya Tuybayeva). – Dushanbe: Adabiyoti bachagona va farhang, 2013. – 316 b. (toj. lang)
Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:Sovet aktrisalari
Turkum:Dushanbeda vafot etganlar
Turkum:1996-yilda vafot etganlar
Turkum:25-oktabrda vafot etganlar
Turkum:Buxoroda tugʻilganlar
Turkum:1913-yilda tugʻilganlar
Turkum:30-yanvarda tugʻilganlar
Turkum:XX asr aktrisalari
Turkum:Tojikiston aktrisalari