Yadro moddasi

Yadro moddasi - ekzotik materiyaning bir necha fazalarida mavjud boʻlgan, hali toʻliq oʻrnatilmagan, oʻzaro taʼsir qiluvchi nuklonlarning (proton va neytronlarning) ideallashtirilgan tizimidir. Bu atom yadrosidagi materiya emas, balki faqat yadro kuchlari va Kulon kuchlari taʼsirida ushlab turilgan koʻp sonli proton va neytronlardan tashkil topgan faraziy moddadir. Hajmi va zarrachalar soni cheksiz, lekin nisbat chekli. Cheksiz hajm hech qanday sirt effektlari va tarjima oʻzgarmasligini nazarda tutadi (faqat mutlaq pozitsiyalar emas, balki pozitsiya materiyadagi farqlar).

Umumiy idealizatsiya simmetrik yadro moddasi boʻlib, u elektronlarsiz teng miqdordagi proton va neytronlardan iborat. Yadro moddasi yetarlicha yuqori zichlikka siqilganda, kvant xromodinamikasining asimptotik erkinligi asosida u kvarklarning degenerativ Fermi gazi boʻlgan kvark materiyaga aylanishi kuzatiladi.

Baʼzi mualliflar "yadroviy materiya" dan kengroq maʼnoda foydalanadilar va yuqorida tavsiflangan modelni "cheksiz yadroviy materiya"  deb atashadi va uni "oʻyinchoq modeli", tahliliy texnikalar uchun sinov maydoni sifatida koʻrishadi.

Biroq, neytron va protonlardan koʻproq narsani talab qiladigan neytron yulduzining tarkibi mahalliy zaryadli neytral boʻlishi shart emas va tarjima oʻzgarmasligini koʻrsatmaydi, koʻpincha, masalan, neytron yulduz materiya yoki yulduz materiya deb nomlanadi va koʻrib chiqiladi. Yadroviy moddadan farq qiladi.Neytron yulduzida bosim noldan (sirtda) markazda nomaʼlum katta qiymatgacha koʻtariladi. Cheklangan hududlarni tekshirishga qodir usullar yulduzlar va atom yadrolariga nisbatan qoʻllangan. Cheklangan yadrolar uchun shunday modellardan biri suyuqlik tushishi modeli boʻlib, u sirt effektlari va Kulon oʻzaro taʼsirini oʻz ichiga oladi.

 Manbalar 

 Dominique Durand; Eric Suraud; Bernard Tamain (2001). Nuclear dynamics in the nucleonic regime. CRC Press. p. 4. ISBN 0-7503-0537-1.
 Richard D. Mattuck (1992). A Guide to Feynman Diagrams in the Many-body Problem (Reprint of 1974 McGraw-Hill second ed.). Courier Dover Publications. ISBN 0-486-67047-3.
 Helmut Hofmann (2008). The Physics of Warm Nuclei: With Analogies to Mesoscopic Systems. Oxford University Press. p. 36. ISBN 978-0-19-850401-6.
 Stefan B Rüster (2007). "Phase diagram of neutral quark matter at moderate densities". In Armen Sedrakian; John Walter Clark; Mark Gower Alford (eds.). Pairing in fermionic systems. World Scientific. ISBN 978-981-256-907-3.