Abdu Jamil

Abdu Jamil laqablari - Usto Kuri ( 18- asr oxiri, Rishton, Qoʻqon xonligi, 19- asr oxiri, Rishton, Qoʻqon xonligi ) - XIX asr Rishtonning mashhur kulolchisi. Ular ukasi Abdu Jalol (Usto Jalil) bilan birgalikda Eronning Qashg‘ar shahrida fayans – chinni yasash texnikasi o‘rganganlar va bu qadimiy yo‘qolgan ishlab chiqarish texnikasini Rishtonda tiklaganlar. Ular chinni taomlar tayyorlash retseptini Abdulla Kulol (Kali Abdullo)ning shogirdiga berishgan. Ulug‘ usta Farg‘ona vodiysidagi barcha kulollar uchun Usto oqsoqoldir.

 Biografiya 
Abdu Jamil - Usto Kuri XVIII asr oxirida Rishton (Roshidon)da Qoʻqon xonlari hukmronligi davrida irsiy kulol oilasida tugʻilgan. Ular akasi Abdu Jalol (Usto Jalil) bilan birga Rishtonning ko‘plab ustalariga kulolchilikdan saboq berganlar, ularga Usto (Ustoz) boʻlganlar.

Rishton kulollari ijodining jonli namunasi sifatida XIX asrda Qoʻqon hukmdori Xudoyorxonning boshpanasi boʻlgan Oʻrda saroyining meʼmoriy yodgorligi hisoblanadi. Saroyning qurilishi 1863-yildan 1870-yilgacha amalga oshirilgan, unda 16 mingdan ortiq kishi ishlagan.

Fasadning koshinli qoplamali dizayni aka-uka Abdu Jamil (Usto Kuri) va Abdu Jalol (Usto Jalil) va Abdulla Kulol (Kali Abdullo)larga topshirilgan, ular o'z shogirdlari bilan saroyni yuzlashda asosiy usta bo'lgan va bu ishni 1873-yilda yakunlashgan.

Sopol bezakning umumiy badiiy effektini yaratishda rishtonlik hunarmandlar saroy qurilishiga nafaqat o‘zlarining sevimli texnikalarini, balki yuqori texnologik sifatdagi loy ham ishlatishgan. Rishton ustalari qo'llagan kulolchilik texnikasining boyligi ana shunday qismlardan iborat boʻlgan. Bu bezaklar turli xil shakldagi - cho'zinchoq, kvadrat, romboid, yulduzlar ko'rinishidagi rangli sirlangan g'ishtlarning mozaikasidan iborat boʻlgan. O'nlab kalligrafik yozuvlar dizaynga ajoyib go'zallik bag'ishlagan boʻlsa, uning kufiy yozuvi suvli ultramarin fonida oq g'ishtlarda yotqizilgan. Bundan tashqari, gulli naqshli sirlangan mayolika plitalari ham muhim o'rinni egallaydi.

Xudoyorxon Abdu Jamil (Usto Quriy) va Abdu Jalol (Usto Jalil) va Abdulla Kulol (Kali Abdullo) ijodini yuksak baholagan, moddiy mukofotlardan tashqari, uning ko‘rsatmasi bilan janubiy qanotda kufiy yozuvi so‘zlari aks ettirilgan. saroy fasadining: “San’ati Behzod san’atidek san’atkor, ziynatlangan tosh plitalar” asari Rishton ustalariga bag‘ishlangan bo‘lib, ular Xudoyorxon va O‘rda saroyi bilan birga O‘rta Osiyo tarixiga kirgan.

Abdu Jamil (Usto Kuri) asarlari O‘zbekiston Davlat san’at muzeyi fondidan joy olgan.

Turkum:Rishtonda tugʻilganlar
Turkum:Rishtonda vafot etganlar