2,6-Diaminopurin

Chemical compound
2,6-diaminopurin (2,6-DAP , 2-aminoadenin sifatida ham tanilgan) bir vaqtlar leykemiyani davolashda ishlatilgan birikma hisoblanadi.  Z asosi sifatida u baʼzi bakteriofag viruslarning genetik materialida adenin (A) oʻrniga uchratish mumkin. 

2011-yil avgust oyida NASA tomonidan Yerda topilgan meteoritlar bilan olib borilgan tadqiqotlarga asoslangan hisoboti eʼlon qilindi. Unga koʻra: 2,6-diaminopurin va tegishli organik molekulalar, jumladan DNK va RNK komponentlari boʻlgan adenin va guanin koinotda,  yaʼni yerdan tashqarida ham hosil boʻlgan boʻlishi mumkin. 

 Viruslarda 
Sianofag S-2L (Siphoviridae)da adenin oʻrniga diaminopurin ishlatiladi (xoʻjayindan qochish). Kirnos MD, Khudyakov IY, Alexandrushkina NI, Vanyushin BF. 2-aminoadenine is an adenine substituting for a base in S-2L cyanophage DNA. Nature. 1977 Nov 24;270(5635):369–70. Diaminopurin asosi (Z) timin (T) bilan mukammal birlashadi, chunki u adenin (A)ga oʻxshaydi, lekin 2-pozitsiyada amin guruhiga ega boʻlib, 3 ta molekulalararo vodorod bogʻini hosil qiladi, bu ikki turdagi bazaviy juftliklar (zaif: AT va) oʻrtasidagi asosiy farqni yoʻq qiladi). Bu yaxshilangan barqarorlik ushbu farqlarga tayanadigan oqsillarni bogʻlaydigan shovqinlarga taʼsir qiladi.

2021-yil aprel oyida nashr etilgan toʻrtta maqola: Z-bazasidan foydalanish va ishlab chiqarishni batafsil tavsiflaydi. Bundan maʼlum boʻladiki: Jacinta Bowler: Some Viruses Have a Completely Different Genome to The Rest of Life on Earth, on: sciencealert, 4 MAY 2021

 S-2L fagi dATF (DatZ fermenti) gidrolizlash orqali genomga A asoslarini kiritishdan qochadi; 
 Z bazasi S-2L va Vibrio fage PhiVC8 da DUF550 (MazZ) va PurZ ni oʻz ichiga olgan yoʻl bilan ishlab chiqariladi; 
 Z asosini boshqarish uchun mas'ul boʻlgan PrimPol/AEP DNK polimeraza yuqorida qayd etilgan uchta ferment bilan bir xil gen klasterida uchraydi; 
 Z asosi Siphoviridae va Podoviridae da keng tarqalgan boʻlib, bu gen klasterining paydo boʻlishiga asoslanadi. 

2021-yil avgust oyida DatZ, MazZ va PurZ E. coli bakterial genomida A ning Z ga baʼzi bir hodisasini almashtirish uchun yetarli ekanligi koʻrsatildi. Bu tizimning ifodasi hujayra uchun toksikdir. PurZ va PurA ning arxeal versiyalari oʻrtasidagi mumkin boʻlgan bogʻlanishni koʻrsatadi. 

 Biosintez 
2-aminoadenin ikki bosqichda ishlab chiqariladi. MazZ fermenti birinchi navbatda: 

 dGTF + H2O = dGMF + difosfat

PurZ fermenti  keyin quyidagilarni bajaradi: 

 (d) ATF + dGMF + L-aspartat = (d) ADF + fosfat + 2-aminodeoksidenilosuksinat (dSMF)

Olingan dSMF dZTFni hosil qilish uchun adenilosuksinatga oʻxshash xos fermentlari tomonidan qayta ishlanadi.

 Uyali hayotda 
2,6-DAP leykemiyani davolash uchun 1951-yildan beri qoʻllanilib kelingan.  Sichqoncha leykemiya hujayralarida hujayra siklining rivojlanishini 1989-yilga kelib toʻxtatgani maʼlum.  Saraton hujayralari adenin fosforiboziltransferaza (AFRT) funksiyasini yoʻqotib, DAPga chidamli boʻlib qolishlari maʼlum.

DAP hosilalari iqtisodiy jihatdan muhim chorvachilik kasalligi boʻlgan pseudorabies virusiga qarshi foydali in vitro antiviral preparatlardir. Ushbu baza erkin shaklda, FTSJ1 ni toʻsish orqali translyatsion oʻqishni ragʻbatlantirib, UGA keraksiz mutatsiyalarini tuzatishga qodir. 

 Bioinjeneriya 
Bioinjeneriyada A oʻrniga Z asosini oʻz ichiga olgan antimiRNK oligonukleotidlar  RNK bilan bogʻlanishni kuchaytiradi. 

DAP fermentli tuzilmalari va mexanizmlarini tadqiq qilishda yadro kislotasining boshqa analoglari oʻxshab qoʻllanadi. 

 Manbalar 

Turkum:Articles containing unverified chemical infoboxes
Turkum:Short description matches Wikidata
Turkum:Nukleobaza
Turkum:Purin