O'tkazgichlarda elektrostatik maydon

Elektrostatik maydon taʼsirida oʻtkazgichda paydo boʻladigan tok Om qonuni  bilan aniqlanadi. Boshqa tomondan elektrostatikaning taʼrifiga binoan  boʻlishi ikki holni bir-biridan farqlash kerakligini koʻrsatadi:



Bundan oʻtkazgich ichida elektrostatik maydon nolga teng ekanligi kelib chiqadi. Elektr induksiya vektori ham nolga teng boʻladi, chunki bu kattalik elektr maydon kuchlanganligiga proporsional. Bundan ikkita muhim xulosa kelib chiqadi:

 Oʻtkazgich ichida dielektrik singdiruvchanlikning har qanday qiymatida  boʻlishi, elektrostatika doirasida oʻtkazgichlarni dielektrik singdiruvchanlikning aniq qiymati bilan xarakterlab boʻlmasligini koʻrsatadi. Oʻtkazuvchi muhitda dielektrik singdiruvchanlikning qiymati elektrostatika natijalariga taʼsir qilmaydi.

 Oʻtkazgich ichidagi barcha nuqtalarda  boʻlishi, Maksvell tenglamasi


ga asosan oʻtkazgich ichida hajmiy zaryadlar () mavjud boʻlmasligini koʻrsatadi[1].

Umumiy koʻrinishda yozilgan chegaraviy shartlar dielektrik va o'tkazgich chegarasida quyidagicha yoziladi:


Bu yerda „1“ indeks oʻtkazgichga, „2“ indeks uni oʻrab turgan muhitga tegishli.  shu muhitning dielektrik singdiruvchanligi. (1) dan oʻtkazgich sirtida elektr maydon kuchlanganligi  ga teng ekanligi va doimo sirtga perpendikulyar yoʻnalgan boʻlishi koʻrinib turibdi[1].



ekanligidan foydalanib, skalyar potensial uchun quyidagi shartlarni yozamiz:


Bu yerda hosila oʻtkazgich sirtiga oʻtkazilgan tashqi normal boʻyicha olinadi. Bundan oʻtkazgich sirti ekvipotensial sirt ekanligi kelib chiqadi.

Oʻtkazgich sirtidagi toʻliq zaryad

Integral oʻtkazgich sirti boʻyicha olinadi. Bu ifodadan oʻtkazgich sirtidagi zaryad uning potensialiga bogʻliq ekanligi koʻrinib turibdi. Bu bogʻlanish chiziqli boʻlgani uchun quyidagi koʻrinishda yozish mumkin:


Bu yerda


elektr sig'im deyiladi.

 Shuningdek oʻqing 
 O'tkazgichlarda elektrostatik maydon energiyasi
 Dielektriklarda elektrostatik maydon
 O'zgarmas magnit maydon

 Manbalar 
 A. A., Abdumalikov. Elektrodinamika. Noshir-Fayz, Toshkent. 2011