Germaniya Yangi Gvineyasi

Germaniya Yangi Gvineyasi () — Germaniya imperiyasining 1885-yildan 1915-yilgacha mavjud boʻlgan koloniya mulkining nomi. Quruqlik maydoni — 242,476 km². U Tinch okeanidagi quyidagi hududlarni oʻz ichiga olgan:
Kayzer Vilgelm Yeri Yangi Gvineya orolining shimoli-sharqida (1885-yildan)
Bismark arxipelagi (1895-yildan)
Karolina orollari (1899-yildan)
Mariana orollari (Guamdan tashqari) (1899-yildan)
Nauru (1888-yildan)
Marshall orollari (1885-yildan)
Shimoliy Solomon orollari (1885-yildan)

Tarixi

1880-yillarning boshlarida Yangi Gvineya orolida faqat Niderlandiyaning oʻz mustamlakasi boʻlgan (u gʻarbiy qismida joylashgan edi). Orolning sharqiy qismi hech qanday Yevropa kuchiga boʻysunmagan. O‘sha davrda jahon miqyosida o‘z mavqeini mustahkamlagan va mintaqada savdo manfaatlariga ega bo‘lgan Germaniya imperiyasi mavjud vaziyatdan unumli foydalanishga qaror qildi. Ammo 1883-yilda Britaniyaning Kvinslend komissari Buyuk Britaniyaning Yangi Gvineya orolining butun janubi-sharqiy qismiga homiylik qilishini eʼlon qildi. Biroq, bu hududni egallab olishdan manfaatdor boʻlmagan Britaniya hukumati Kvinslend komissarining harakatlarini qonuniy deb tan olmadi.

Germaniya, 1884-yilda Yangi Gvineya kompaniyasiga asos soldi, u darhol oʻz agenti Fridrix Finshni orolga yubordi, u Germaniya bayrogʻini Yangi Gvineya orolining shimoliy-sharqiy qismi va Yangi Britaniya oroli ustidan koʻtardi. Bu Kvinslendda keng tarqalgan norozilikka sabab boʻldi, unda Germaniya imperiyasining harakatlari dushmanlik deb qaraldi. Natijada, 1885-yil boshida Germaniya yaqinda bosib olgan Yangi Gvineya shimoli-sharqiy qismiga Britaniya homiyligi eʼlon qilindi. Faqat Germaniya bosimidan soʻng (u Buyuk Britaniyani Misr masalasini koʻtarish imkoniyati bilan tahdid qildi) 1885-yil aprelda shartnoma imzolandi. Germaniya Yangi Gvineyaning Kayzer Vilgelm yerlari va Bismark arxipelagi deb ataladigan shimoli-sharqiy qismini va Buyuk Britaniyaning janubi-sharqiy qismini tark etdi.

19-asrning oʻrtalaridayoq Marshall orollarida birinchi nemis savdogarlari paydo boʻldi va 1878-yilda Jaluit orolining rahbari bilan savdo shartnomasi imzolandi. Biroz vaqt oʻtgach, Marshall orollari Germaniya Yangi Gvineya protektorati tarkibiga kirdi. 1888-yilda Nauru oroli koloniya tarkibiga kirdi. Rim papasi Leo XIII marhamatidan keyin Germaniya Mariana va Karolina orollarini egallab oldi.

1914-yil sentyabrda Birinchi jahon urushi boshlanganidan keyin Kayzer Vilgelm yeri, Bismark arxipelagi va Nauru Avstraliya qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. 1914-yil oktyabr oyida Mariana, Karolina va Marshall orollari deyarli jangsiz Yaponiya armiyasiga topshirildi.
Yana qarang
Yangi Gvineya markasi
German Detsner — mustamlaka qoʻshini ofitser, Yangi Gvineya tadqiqotchisi. 1919-yilda avstraliyaliklarga taslim boʻldi.