Ma'lumotlar maxfiyligi

Biror shaxs yoki tashkilot haqida saqlangan maʼlumotlar shaxsiy boʻlib qolishi va maʼlumotlarga ruxsatsiz kirishning oldini olish kerak buning uchun esa maʼlumotlar maxfiyligi talab qilinadi.
Bunga qisman maʼlumotlarni himoya qilish qonunlari orqali erishiladi. Bu qonunlar hamma davlatlarda har xil, lekin barchasi bir xil sakkizta asosiy tamoyilga amal qiladi.

 Sakkizta asosiy tamoyil 

 Maʼlumotlar adolatli va qonuniy ravishda qayta ishlanishi kerak.
 Maʼlumotlar faqat belgilangan maqsadda qayta ishlanishi mumkin.
 Maʼlumotlar etarli, tegishli va ortiqcha boʻlmasligi kerak.
 Maʼlumotlar aniq boʻlishi kerak.
 Maʼlumotlar kerak boʻlgandan koʻproq vaqt davomida saqlanmasligi kerak.
 Maʼlumotlar sub’ektning huquqlariga muvofiq qayta ishlanishi kerak.
 Maʼlumotlar xavfsiz saqlanishi kerak.
 Maʼlumotlar boshqa davlatga oʻtkazilmasligi kerak.

 Maʼlumotlar yoʻqotilishining oldini olish va maʼlumotlarga kirishni cheklash 

 Foydalanuvchi akkounti 
 Faervollardan foydalanish 
FireWall (Xavfsizlik devori) qurilma yoki programma bo'lishi mumkin. U foydalanuvchining kompyuteri va tashqi tarmoq (masalan, internet) o'rtasida joylashadi va kompyuter ichidagi va undan tashqaridagi ma'lumotlarni filtrlaydi. Bu foydalanuvchiga tashqi manba bilan aloqaga ruxsat berish yoki bermaslikni so'raydi va foydalanuvchini tashqi manba o'z kompyuteriga kirishga harakat qilayotgani haqida ogohlantiradi. Xavfsizlik devorlari xakerlik, zararli dasturlar (viruslar va josuslik dasturlari), fishing (soxta email xatlari) va farming(soxta veb-saytlar)dan himoya qilish uchun har qanday kompyuter tizimining asosiy himoyasi hisoblanadi.

 Shifrlash 
Agar kompyuterdagi ma'lumotlarga noqonuniy ravishda (masalan, xaker tomonidan) kirish mumkin bo'lsa, ma'lumotlarni shifrlash mumkin, bu esa uni dekodlash uchun shifrlash kalitlarisiz tushunishni deyarli imkonsiz qiladi. Bu xakerning fayllarni o'chirishini to'xtata olmaydi, lekin u ma'lumotlardan o'zlari uchun foydalanishni to'xtatadi.

 Biometriklar 
Hackerlar va zararli dasturlarni yozuvchilardan bir qadam oldinda bo'lishga urinish uchun ko'plab zamonaviy kompyuter qurilmalari parol tizimining bir qismi sifatida biometrikadan foydalanadi. Biometrik ma'lumotlar insonning o'ziga xos xususiyatlariga tayanadi. Masalan, barmoq izlarini skanerlash, retinani skanerlash (qon kapillyar tuzilishining namunasi), yuzni aniqlash va ovozni aniqlash.

 Manbalar