Kolorizm

Kolorizm () – odatda, bir xil etnik yoki irqiy guruhga mansub odamlar orasida qora tanli odamlarga nisbatan kamsitish mavjud boʻladi. Qoidaga asosan oq tanli odamlar koʻplab imtiyozlarga ega boʻlib, ular hali ham qora tanli aholi uchun mavjud emas. Kolorizm Janubiy Osiyo, Afrika, Xitoy, AQSh va Lotin Amerikasida keng tarqalgan. Kolorizm misoginiya bilan chambarchas boģliq, chunki koʻplab madaniyatlarda, ularning geografik joylashuvidan qatʼi nazar, „oqlik“ ayol goʻzalligi va obyektivligi bilan bogʻliq. Qora tanli ayollar koʻproq haqorat yoki tahqirlashga duchor boʻlishadi va ish topishda yoki turmush qurishda qiyinchiliklarga duch kelishadi. Aktyorlik va moda karyeralari ular uchun yopiq boʻlishi mumkin

 Kelib chiqishi 
Qora tanli odamlarga nisbatan kamsitishning birinchi koʻrinishlari qadimgi davrlarda, Osiyo mamlakatlarida(Hindiston, Xitoy, Koreya, Yaponiya, Malayziya, Filippin va boshqalar) qayd etilgan. olijanob kelib chiqishi bilan bogʻliq. Oʻsha paytda ishlaydigan dehqonlar kun boʻyi koʻchada quyosh ostida ishladilar va zodagonlar quyoshdan yashirinish imkoniyatiga ega edilar, ularning terisi dehqonlarnikidan sezilarli darajada engilroq soyaga ega edi .Mayin teri ayol goʻzalligi bilan bogʻliq edi, shuning uchun, masalan:Xitoy, Koreya va Yaponiyada zodagon ayollar yuzlarini oq kukun bilan qoplagan. Bugungi kunda Osiyo mamlakatlarida qora tanli xurofotlar hali ham kuchli boʻlib, goʻzallik ideallari haqidagi Gʻarb gʻoyalari bilan taʼminlangan .

Gʻarbiy kolorizmning ildizlari oq irqiy ustunlik gʻoyasi hukmronlik qilgan mustamlaka davriga borib taqaladi. Qora tanlilik mantiqsizlik, vahshiylik, pastlik va xunuklik bilan bogʻliq boʻlsa, Yevropa koʻrinishi (oq teri, tekis va sariq sochlar, yorqin koʻzlar), aksincha, olijanoblik, goʻzallik, ustunlik bilan ajralib turardi. Bu qarama-qarshi taʼriflar kolorizmning asosidir. Teri rangiga asoslangan kamsitish birinchi marta Amerika Qoʻshma Shtatlarida ispaniyaliklar va afro-amerikaliklar orasida Amerika fuqarolar urushidan oldin, mustamlakachilik va qullik davrida paydo boʻlgan. Oq qul egalari oq tanli qullarga (baʼzan qul egalarining noqonuniy farzandlari va ularning qullariga) katta imtiyozlar berdilar, masalan: dalada emas, uyda ishlash, oʻqish, oʻqish va hatto (kamdan-kam istisnolardan tashqari) erkinlikdan ozod qilish. qullik. Quldorlik tugatilgandan keyin, teri soyasiga qarab, odamlarning imtiyozli va imtiyozsiz guruhlarga boʻlinishi davom etdi .

 Havolalar 

Turkum:Kamsitish
Turkum:Qora tanlilar