Gyaman

Gyaman (shuningdek,Jamang,Gyaaman degan atamalar bilan ham ataladi) oʻrta asrlardagi Akan xalqi davlati boʻlib, hozirgi kunda Gana va Bono mintaqasida joylashgan. Gyaman 15-asr oxirida Akanning bir tarmogʻi boʻlgan Bono xalqi tomonidan tashkil etilgan. Keyin bonolar Kulangos, Nafanas, Ligbis va mintaqaning boshqa etnik guruhlarini zabt etishga kirishdilar"The impact of Colonial rule on the Gyaman State" written by J. K. Agyemang, A. E. Ofosu Mensah & E. Y. Gyamerah.

19-asrning oxirida Yevropa mustamlaka maʼmuriyatidan oldin, Gyamanhene nomi bilan tanilgan Gyaman qiroli Amanvida oʻtirdi, qirollikning haqiqiy hokimiyatini toʻrtta viloyat boshligʻi boshqarib turdi. Iqtisodiyot markazi poytaxt Sampa va zamonaviy Kot-d’Ivuardagi Dyula bozor shaharchasi Bondukuda joylashgan. Adinkra belgilari Gyamanlik Bonohene Nana Kvadvo Agyemang Adinkraning qoʻl mehnati va tinimsiz saʼy-harakatlari tufayli yaratilgan va yaratilgan.

19-asrda Gyaman Ashanti imperiyasi tomonidan magʻlub etildi. Ashanti imperiyasi inglizlar tomonidan magʻlubiyatga uchragach, oʻz mustaqilligini tikladii. 1888-yilda Gyaman qiroli Agyeman Fransiya bilan himoya shartnomasini imzoladi, ammo fransuzlar qirollikda oʻz lavozimini oʻrnata olmadilar, bu esa uni 1895-yilgi Samori bosqiniga qarshi himoyasiz qoldirdi.

Keyinchalik fransuzlar 1897-yilda Gyamanning gʻarbiy hududlarini Fransiya Gʻarbiy Afrikasiga qoʻshib, Samorini quvib chiqarishdi.A Profile of Bono Kyempem (Essays on the Archaeology, History, Language and Politics of the

Brong Peoples of Ghana), Edited with Introduction by Kwame Arhin. Senior Research Fellow, Institute o f African Studies, University of Ghana, Legon."The impact of Colonial rule on the Gyaman State" written by J. K. Agyemang, A. E. Ofosu Mensah & E. Y. Gyamerah

 Yana qarang 

 Gyaamanning Akan davlati hukmdorlari roʻyxati

 Manbalar 



Turkum:Sobiq monarxiyalar
Turkum:Fransiya G'arbiy Afrika
Turkum:O'rta asr Afrikasidagi mamlakatlar