Hahoe Folk qishlogʻi

Hahoe folk qishlogʻi (koreyscha: 하회마을) — Janubiy Koreyaning Gyeongsangbuk-do viloyatidagi Andong shahrida joylashgan, Joseon sulolasidan qolgan anʼanaviy qishloq. “Ha” bu daryo nomining qisqartmasi bo‘lib, “hoe” esa “aylanish, qaytish” maʼnolarini bildiradi.

Qishloq Koreya madaniyatining ajralmas qismidir, chunki u Joseon davri uslubidagi meʼmorchilikni, xalq anʼanalarini, qadimiy kitoblarni va urugʻchilikka asoslangan jamiyat tuzilmasini oʻzida saqlab qolgan. 2010-yilda Janubiy Koreya hukumati tomonidan Yangdong qishlogʻi bilan birga bu qishloq UNESCOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan. Hahoe har yili 1 millionga yaqin sayyohni oʻziga jalb qiladi.

 Umumiy koʻrinish 
Hahoe qishlogʻi 14–15-asrlarda tashkil topgan boʻlib, Koreyadagi eng qadimiy va yaxshi saqlangan klan qishloqlaridan biridir. Qishloqda bosh oilalar va urugʻ aʼzolari uchun turar joylar, pavilyonlar, Konfutsiy akademiyalari va Joseon davrining aristokratik madaniyatini aks ettiruvchi oʻquv binolari mavjud.

Qishloq ichida jami 124 ta tarixiy bino mavjud boʻlib, ularning oltitasi Janubiy Koreya hukumati tomonidan milliy boylik sifatida roʻyxatga olingan. Ushbu binolar an’anaviy hanok (한옥) turidagi uy-joylardir. Bundan tashqari, Konfutsiy maktabi, ziyoratgohlar va boshqa diniy binolar ham mavjud.

Qishloq pungsu-jiri (geomantika/feng shui) tamoyillari asosida joylashtirilgan. Shimolda Buyongdae qoyasi, janubda Namsan togʻi joylashgan. Qishloq shaklan lotus guli yoki bir-biriga bogʻlangan ikkita vergulga oʻxshaydi. 2021-yildan boshlab ekologik sabablarga koʻra sayyohlar uchun aravalardan foydalanish cheklangan.

 Tarixi 
Qishloq hozirda Namchon (janubiy) va Pukchon (shimoliy) qismlariga boʻlingan. Asosiy urugʻ Pungsan Ryu sulolasining Gyeomampa tarmogʻi Namchonda joylashgan, Seoaepa tarmogʻi esa Pukchonda istiqomat qilgan. Bu sulola a’zolaridan biri boʻlmish Ryu Seong-ryong — Joseon davridagi nufuzli bosh vazirlardan biri boʻlgan.

Shimoliy qismda 306-sonli xazina hisoblangan Yangjindang manor va 84-sonli muhim folklor materiali sifatida Pikchondaek uyi joylashgan. Janubda esa 414-xazina — Chunghyodang manor va 90-sonli folklor elementi — Namchondaek uyi mavjud. Ilgari har bir sulola alohida yashagan boʻlsa, hozirda butun qishloq boʻylab tarqalib yashashadi.

 Madaniy anʼanalar va marosimlar 
Hahoe xalq qishlogʻi boy nomoddiy madaniy merosga ega. Bu yerda har yili oʻtkaziladigan Hahoe Byeolsingut Talnori — Koreyaning mashhur niqobli teatr marosimidir. Ushbu anʼana UNESCO tomonidan nomoddiy madaniy meros sifatida tan olingan.

Bundan tashqari, daryo boʻyida oʻtkaziladigan Jeulbul Nori nomli olov marosimi va musiqa, raqslar bilan bezatilgan tunda yoritilgan shoular qishloqning estetikasini boyitadi. Shuningdek, qishloqda 650 yillik qadimiy zelkova daraxti — Samsindan joylashgan boʻlib, u muqaddaslik timsoli hisoblanadi va pungsu-jiri tizimiga koʻra markaziy energiya nuqtasida joylashgan.

 Sayyohlik ahamiyati 
Qishloq har yili 1 milliondan ortiq sayyohni jalb qiladi. Bu maskan muntazam ravishda Janubiy Koreyaning eng yaxshi 100 ta sayyohlik manzili roʻyxatiga kiradi. Koʻplab tarixiy binolar, tabiat bilan uygʻunlik, teatr va diniy marosimlar sayyohlar e’tiborini tortadi.

 Manbalar 

Korea National Heritage GIS Portal — Hahoe Village (하회마을 상세정보)  
Korea Cultural Heritage Administration — Hahoe Folk Village (Treasure & Folklore listings)  
UNESCO World Heritage Centre — Historic Villages of Korea: Hahoe and Yangdong  
Article: 류성룡, 풍산류씨 – EncyKorea (Korean National Encyclopedia)  
Visit Korea — Hahoe Folk Village Travel Info

Turkum:Qishloqlar
Turkum:Geografiya