Gʻijduvon mudofaasi (1922)

Gʻijduvon mudofaasi — Oʻzbekistonning Gʻijduvon shahrini chegara qoʻshinlari jangchilari tomonidan bosmachilarning ustun qoʻshinlaridan himoya qilishi.

1922-yil 24-mayda Mulla Abdulqahhor boshchiligidagi 3000 nafarga yaqin 1 pulemyot bilan toʻda Enver Posho qoʻzgʻolonini qoʻllab-quvvatlash maqsadida Afgʻonistondan BXSR hududiga bostirib kirdi.

Bosmachilar yoʻlida Gʻijduvon shahri garnizoni (1 piyoda vzvod, 1 pulemyot vzvod, 1 avtomat, 1 avtomashina, komandir — 3-alohida chegara Karenin batalyoni komandiri) turgan.

Bosmachilarning shaharni harakatda bosib olishga urinishi dushmanning barcha hujumlarini qaytargan chegarachilarning umidsiz qarshiliklari tufayli muvaffaqiyatsizlikka uchradi, ammo Abdulqahhor shaharni oʻrab olishga muvaffaq boʻldi va ertasi kuni ertalab chegarachilarga hal qiluvchi hujum boshladi. Shu payt bosmachilar shaharga bostirib kirganlarida, vzvod komandiri Nikolay Grishin qo‘liga avtomat olib, o‘q uzdi. Dushman bunga chiday olmadi va orqaga chekinishni boshladi, ammo pulemyot oʻqidan paxta momigʻi yonib ketdi va bosmachilar chegarachilar tomonidan qaytarilgan hujumga oʻtdi.

26-may kuni ertalab bosmachilar oziq-ovqat mahsulotlari joylashgan novvoyxonani egallab olishga muvaffaq boʻlishdi. Darhol pulemyot vzvod komandiri Filipp Kozyrev qoʻmondonligi ostida safda qolgan 10 nafar jangchidan iborat hujum guruhi tashkil etildi, uzoq davom etgan jangdan soʻng bosmachilarning 80 nafari qochib ketdi.

Oʻrab olingan garnizonning ahvoli yomonlashdi va yordam uchun kurer yuborishga qaror qilindi. Qizil Armiya askari Garey Xismatulin koʻngilli sifatida xalqiga yordam berishga muvaffaq boʻldi. Birgalikda toʻda magʻlubiyatga uchradi va togʻlarga qochib ketdi.

Ko‘rsatgan jasorati uchun G‘ijduvonning butun garnizoni davlat mukofotlari bilan taqdirlangan, 12 nafari III darajali „Buxoro Qizil Yulduz“ ordeni bilan taqdirlangan.

 Havolalar 
 Pogranichnie voyska SSSR 1918—1928. Sbornik dokumentov i materialov — M. Nauka. 1973-yil — 929-b.
Turkum:Bosmachilik
Turkum:Janglar
Turkum:Oʻzbekiston harbiy tarixi
Turkum:Buxoro amirligidagi harbiy harakatlar
Turkum:Gʻijduvon