Abdurrahmon ibn Ummul-Hakam

Abdurrahmon ibn Ummul-Hakam ( — Abu Mutarrif Abdurrahmon ibn Abdulloh ibn Usmon as-Saqafiy,? — 66/685-686,?) — umaviy voliylaridan, tobeʼin.

Abu Sufyonning qizi bo‘lgan onasi Ummul-Hakamga nisbat berilib, Ibn Ummul-Hakam deb ham nomlanadi.

 Faoliyati 
Hijratning 53-yilida Vizantiyaga bo‘lgan yurishda qatnashgan. Tog‘asi Muoviya ibn Abu Sufyon tomonidan Kufa voliyligiga tayinlangan (58/677-78-yil). Bu yerda hokim bo‘lgan vaqtda juma xutbasini o‘tirgan holda o‘qigani uchun sahoba Kaʼb ibn Ujra tomonidan qattiq tanqid qilingan. Keyinchalik uquvi bo‘lmagani uchun kufaliklar tomonidan rahbarlikdan haydalgan. So‘ng Misrga hokim etib tayinlangan. Yo‘lda uni qarshi olgan sahoba Muoviya ibn Xudayj Kufada bo‘lgani kabi Misrda ham rahbar bo‘la olmasligini aytib, uni Shomga ketishga ko‘ndiradi. Shomda voliy bo‘lganidan keyin yana Muoviya tomonidan al-Jaziraga hokim etib tayinlangan Abdurrahmon ibn Ummul-Hakam, tog‘asining vafotiga qadar mazkur lavozimda qoladi. Abdulloh ibn Zubayrning Shomdagi voliysi Zahhok ibn Qays, Marvon bilan jang qilish uchun shahardan chiqqan vaqtda Abdurrahmon ibn Ummul-Hakam darhol u yerda hozir bo‘ladi va xalqni Marvon ibn Hakamga bay’at etishga chaqiradi. Baʼzi manbalarda sahoba ekanligi rivoyat qilingan Abdurrahmon ibn Ummul-Hakam, Hazrat Usmonning qotillaridan Amr ibn al-Hamiqni o‘ldirganligi bilan ham shuhrat qozongan.

 Vafoti 
Abdurrahmon ibn Ummul-Hakam Abdulmalik ibn Marvon xalifalik vaqtida vafot etgan.

 Adabiyotlar 

 Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. — Bayrut: 1388/1968. V, 519; VI, 25; 
 At-Tabariy. Tarӣx. — Qohira: 1960-70. V, 273, 288, 310-312; VI, 140; 
 Ibn al-­Asir. Usd al-g‘āba. — Qohira: 1390-93/1970-73. III, 437-439; 
 Ibn Hajar. Al-Isāba. — Qohira: 1328. III, 70-71; 
 Selman Başaran. „Abdurrahman b. Ümmü’l-Hakem“. TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 176.

 Manbalar