Gannover Alem konslageri

Gannover Alem () — Alem mintaqasining Gannover shahrida joylashgan konslager (). Lager Uchinchi Reyx davrida Gannoverdagi 7 ta konslagerlardan biri edi. Lagerda polyak, rus, daniyalik va yahudiy mahbuslar bor edi.

 Tarixi 
Konslager qurish rejalari Ikkinchi Jahon urushi davrida Gitlerga qarshi koalitsiya tomonidan Gannoverni 1943-yilda havodan bombardimon qilish natijasida paydo boʻldi. Qurilish sababi: nemislar urush uchun zarur boʻlgan samolyot shinalari va gaz niqoblari qismlarini ishlab chiqaradigan Continental AG zavodiga yer osti boshpanalariga muhtoj edi. 1944-yil noyabr oyining oxirida SS lager qurishni boshladi.

Birinchi 100 mahbus 1944-yil noyabr oyida lagerga yaqin joylashgan Gannover-Stokken konslageridan koʻchirildi. Koʻp oʻtmay, oʻsha lagerdan yana 840 kishi keldiMarc Buggeln: Hannover-Ahlem („Döbel“, „A12“).: Der Ort des Terrors. Geschichte der nationalsozialistischen Konzentrationslager. Tom 5: Hinzert, Auschwitz, Neuengamme. Myunxen 2007, ISBN 3-406-52965-8, stranitsa 428. 1945-yil 26-martda Xildesheym konslageridan yana 340 kishi koʻchirildi.

1945-yil 6-aprelda konslagerni evakuatsiya qilish boshlandi. 600 mahbus Bergen-Belsen lageriga oʻlim marshiga joʻnatildi. Marshdan omon qolganlar 8-aprel kuni konslagerga yetib kelishdi va bir necha kundan keyin ingliz askarlari tomonidan ozod qilindi. Yurishga qodir boʻlmagan 250 mahbus Alem lagerida qoldirildi va 10-aprelda amerikalik askarlar tomonidan ozod qilindi.

 Lager sharoiti 
Lager atrofi tikanli simlar bilan o‘ralgan edi. Hududda beshta bino boʻlgan: ikkita yashash uchun kazarma, sanitariya boʻlimi, kir yuvish xonasi va hojatxonalar.

Konslager asirlari konlarda kuniga 12 soat davomida taxminan 10 ° C haroratda va 85 foiz namlikda ishlaganlar. Lagerdagi oʻlim darajasi Gannoverdagi yettita lager ichida eng yuqori koʻrsatkich edi va turli vaqtlarda haftasiga 22 dan 44 kishigacha vafot etganMarc Buggeln: Hannover-Ahlem („Döbel“, „A12“): Der Ort des Terrors. Geschichte der nationalsozialistischen Konzentrationslager (nem.) Tom 5: Hinzert, Auschwitz, Neuengamme., Myunxen 2007, ISBN 3-406-52965-8, stranitsa 430.

 Sinov 
1947-yil aprel oyida Gamburgda konslagerning SS xodimlariga qarshi sud jarayoni boshlandi. Lager komendanti 15 yilga qamalgan, keyinchalik bu muddat 10 yilga qisqartirilgan. SS Obersharfyurer bir yil qamoq jazosiga hukm qilindi. Ikki lager kaposi umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi. 1975—1976-yillarda u lagerdagi tartib-intizom uchun mas’ul edi. Ular umrbod qamoq jazosiga hukm qilingan boʻlsa-da, ammo 1982-yilda sogʻligʻi sababli ozod qilingan.

 Xotira 
1994-yilda lager joylashgan joyda yodgorlik ochildi.

 Adabiyotlar 
 Rainer Fröbe, Klaus Füllberg-Stolberg, Kristof Gutmann, Rolf Keller, Gerbert Obenaus, Hans Hermann Shröder: Konzentrationslager in Hannover. KZ-Arbeit und Rüstungsindustrie in der Spätphase des Zweiten Weltkriegs (nemischa), Hildesheim 1985, ISBN 3-7848-2422-6.

 Havolalar 
 KZ-Gedenkstätte Neuengamme: Gannover-Ahlem (A12). Fotosuratlar bilan hujjatli tavsif)
 Lagerning tavsifi 

 Manbalar 

Turkum:Konslagerlar