Al Saud sulolasi

Al Saud,  Saudiyaliklar(arab. آل سعود; kamdan-kam hollarda — saudiyaliklar) — Saudiya Arabistonida 1744 yilda vujudga kelgan mamlakat tashkil topganidan beri hukmron qirollik sulolasi. Saudiyaliklar Al-Katifdan kelib chiqqan va taxminan 1446/7 yillarda Ad-Diriya shahriga asos solgan Mani al-Mraydiyning avlodlaridir. Mani avlodlari Anaz qabilasiga boshchilik qilib, shu shahar va unga yaqin hududlarga amir boʻldilar.

Saudiyaning uchta davlati hukmdorlari

1744-yilda amir Ad-Diriya Muhammad ibn Saud ilohiyot olimi Muhammad ibn Abd ul Vahhob himoyasiga o‘tib, uning diniy ta’limotini qabul qildi, keyinchalik bu ta’limot vahobiylik nomi bilan mashhur bo‘ldi. Bir necha o'n yillar davomida ibn Saud va uning avlodlari vahhobiylarning diniy ishtiyoqiga tayanib, Arabiston yarim orolining g'arbiy va sharqiy qismidagi butun Nejdni o'ziga bo'ysundirishga muvaffaq bo'ldi. Bu davr Birinchi Saudiya davlati deb ataladi. 1792 yilda Muhammad ibn Abd-al-Vahhob vafotidan so'ng saudiyaliklar oliy dunyoviy va ruhiy kuchni o'z qo'llarida birlashtirdilar. 1803-yilda saudlar Makkani, 1804-yilda Madinani va butun Hijozni egalladi.

Biroq Saudiya Arabistonidagi gegemonligi uzoq davom etmadi: 1811-yilda Usmonli sultonining buyrug‘i bilan Misr xediviyasi Muhammad Ali ularga qarshi chiqdi. Yetti yillik o'jar kurash davomida saudiyaliklar hamma narsani yo'qotdilar: 1818 yilda, besh oylik qamaldan so'ng, misrliklar o'zlarining poytaxtlari Ad-Diriyani egallab, yer bilan yakson qildilar, amir Abdulloh I ibn Saud Istanbulga jo'natildi va u yerda boshi judo qilindi. .

Biroq, 1821 yilda qatl etilgan amir Turkiy ibn Abdullohning qarindoshi yangi poytaxt sifatida Ar-Riyod shahrini tanlab, Usmoniylarga qarshi qo'zg'olon ko'tardi. 1824 yilda ikkinchi Saudiya davlati tashkil topdi, uning poytaxti Ar-Riyod. Bu davlat 67 yil mavjud bo'lib, saudiyaliklarning eski raqiblari - asli Xayldan bo'lgan ar-Rashidiy urug'i tomonidan vayron qilingan. Saudiya oilasi Quvaytga qochishga majbur bo‘ldi.