The Lucifer Effect

The Lucifer Effect: Understanding How Good People Turn Evil kitobi 2007-yilda yozilgan. Professor Philip Zimbardoning 1971-yilda amalga oshirilgan Stenford qamoqxonasi tajribasi (SPE) haqida birinchilardan bo'lib batafsil yoritilgan asari. SPE — salbiy oqibatlar keltirib chiqargani va ishtirokchilarda ruhiy buzilishlarga sabab bo'lgani uchun atigi 6 oyda yopilgan, qamoqxona stimulatsiyasini o'rganishga qaratilgan loyiha sanaladi. Kitob axloqsiz xatti-harakatlarga olib keladigan psixologik va ijtimoiy omillar ustida olib borilgan 30 yildan ortiq tadqiqotlarni o'z ichiga oladi. Shuningdek, unda 2003-yilda bo'lib o'tgan, Stenford tajribasiga juda ham o'xshash Abu G'rayibdagi mahbuslar duch kelgan qiynoq va zo'ravonliklar ko'rib chiqiladi. Sarlavha nomi Xudoning marhamatli farishtasi Lutsifer, uning  inoyatdan mahrum bo'lishi va uning yovuzlik timsoli Shaytonga aylanishi haqidagi hikoyadan olingan.</ref name="McDermott2007"></. Kitob   the New York TimesNon-fiction Best Seller ro'yxatiga kiritilgan va 2008-yilda  American Psychological Associationning William James Book mukofotiga sazovor bo'lgan.

Umumiy fikrlar
Kitobning birinchi bobi sarlavhada keltirilgan Lutsifer mavzusi, shaxs va dispozitsiya, vaziyat va kuch tizimlari o'rtasidagi o'zaro ta'sir natijasi sifatida yuzaga kelgan axloqiy o'zgarishlarning tabiatiga bag'ishlangan. Asarning eng katta qismi,9ta bobdan 2tasi Stenford tajribasi davomida olingan dialoglar va foto suratlarni, tajriba davomida yuz bergan voqealarning kunlik hisobotini yoritadi. 10-bob Stenford qamoqxona tajribasi davomida to'plangan ma'lumotlarni o'z ichiga olsa, 11-bob tajriba borasida ko'tarilgan axloqiy-madaniy savollarga javob beradi. Kitobning qolgan qismida esa bir nechta qo'shimcha mavzular haqida yoziladi. Masalan, ijtimoiy psixologiya, Asch conformity experiments, Milgram experiment, Albert Banduralarning axloqiy uzilish borasidagi tadqiqoti, John Darleyning bystander effecti haqidagi tadqiqotlari kitobdan o'rin olgan.

Sharhlar
Rose McDermott:"Bu kitob barcha psixologik jarayonlar va siyosiy voqeliklar o'rtasidagi bog'liqlikka qiziquvchilar uchun tavsiya etiladi". Olim shuningdek ta'kidlaydiki, asardagi bir nechta bo'limlar psixologiyani o'rganuvchilar uchun ajoyib manba bo'lib xizmat qiladi. Shu boblar sirasida Rose McDermott o'n ikkinchi "Investigating Social Dynamics" bo'limini ijtimoiy psixologiya tarixining eng yaxshi, eng tushunarli va qisqacha xulosasi deb ataydi. </ref name="McDermott2007"></ref/> 

Adaptatsiyalar
Philip Zimbardo "The Lucifer Effect" kitobini TED2008. 
2015-yilda suratga olingan  The Stanford Prison Experiment da The Lucifer Effect kitobida keltirilgan tajribadan olingan original dialoglardan foydalanilgan.

Manbalar

Adabiyotlar


Havolalar