Ruan Ji

Ruan Jining otasi Jian'an she'riyat davrida Kao urug'i tomonidan targ'ib qilingan Jian'anning mashhur yetti olimidan biri Ruan Yu edi. Ruan oilasi Sima oilasidan farqli ravishda Chao Veyga sodiq edi; ammo ularning ma'naviy e'tiqodi va o'z fikrlarini bildirishga tayyorligi, umuman olganda, ularning haqiqiy harbiy yoki siyosiy kuchidan ustun edi. Aytish joizki, Ruan Ji xavf ostida tug'ilgan, uning davri Tarqoqlik davri edi. Ruan Ji she'riy jihatdan Jian'an davri she'riyatining bir qismi va Olti sulola she'riyatining boshlanishi edi. U zamon taklif qilgan narsaning she’riy tomonini o‘z bag‘riga olar, hattoki o‘z davrining ko‘plab siyosiy xavf-xatarlari, to‘polonlari va tuzoqlaridan qutulishga muvaffaq bo‘lardi. Ruan Jining hayoti davomida xavfsizligi uning mast va eksantrik deb nomlanishga tayyorligi bilan izohlangan ko'rinadi.

Ruan Ji hayoti va ijodiy faoliyati Xitoy tarixida hayotning turli sohalarida katta o'zgarishlar bilan bog'liq bo'lgan hal qiluvchi va dramatik davrda sodir bo'ldi. Xan sulolasi ezgu hukmronlik davrini ko‘rdi, bu davrda taqvodorlik me’yori, afsonaviy qadimiy hukmdorlarning xayriya tamoyillari, amaldorlarni tarbiyalashga intilish – xotirjam, mulohazakor, qo‘rquvga emas, onglilikka xizmat qilish – hukumat normasiga aylandi. Biroq, bundan keyin Tarqoqlik davri deb ataladigan davr keldi.

Ruan Ji qonli urushlar, Vey saroyida hokimiyat uchun kurashlar va Sima oilasining yuksalishiga guvoh bo'ldi. Bu vaqtlar xira bo'lishiga qaramay, ma'naviy madaniyatda ulkan yutuqlar davri edi. O'sha davrning yorqin o'ziga xos xususiyati intellektual hayot edi: ochiq akademik forumlarning "sof muzokaralarida" muhokama qilingan metafizikaga qiziqish, eng yuqori maqsad muammosiga chuqur qiziqish, daoizmning katta mashhurligi va xorijiy ta'limning tarqalishi, shu kabilar. buddizm sifatida lirik she'riyatning tez kengayishi, rassomlikdan me'morchilikgacha bo'lgan barcha tasviriy san'atning gullab-yashnashi; bularning barchasi davrga "inoyat va erkinlik" (Feng Youlan) ruhini olib keldi.

II asrda arzon qogʻozning ixtiro qilinishi aholining katta qismi oʻrtasida savodxonlikni yoyishga olib keldi, bu esa yaxshilik, haqiqat, adolat va ezgulik tushunchalariga ega boʻlgan koʻp sonli oʻqimishli odamlarga ritsarlik (shi xi) tuygʻusini olib keldi. O'sha davr qahramonlari siyosatdan voz kechib, saroy hayotining jozibasi va shon-shuhratidan ko'ra qishloqdagi sokin hayotni yoki zohidning hayotini afzal ko'rgan benuqson fazilatli odamlarga aylandi. Bu ulug'vor odamlar (junzi chànì) tashqi g'amxo'rlik bilan yashiringan nohaq hukmronlikka qarshi norozilik g'oyalarini, talabsizlik va poklikdagi buyuklikni vujudga keltirdilar. Saroy amaldorlarining hayoti "chang va tuproq hayoti" hisoblansa, dehqon mehnatining haqiqiy iflosligi poklik ramzi edi.

 Manbalar