Yunus Ali

Yunus Ali Enayetpuriy ( ; 1886-1951) yoki oddiygina Xoʻja Enayetpuri so‘fiy avliyo boʻlgan.

 Shaxsiy hayoti 
Yunus Ali 1886-yilda tugʻilgan. U 17 yoshidan boshlab Kalkuttada 18 yil davomida Sayyid Vojid Ali qoʻlida tahsil oladi. U Bag‘dodlik sayyidlar avlodidan bo‘lgan deb ishoniladi, lekin yozuvlar Chaitra 26, 1330 (milodiy 1924)da sodir bo‘lgan yong‘inda yo‘q qilingan. Xoʻja 1952-yilda vafot etgan.

 Taʼlimotlari 
Xoʻjaning taʼlimoti Tajalliyga, ilohiy nurga qaratilgan va uning izdoshlari yuz minglab kishilardan iborat edi. Xoʻja Enayetpuriy „yozma“, „maʼruza“ va „xonqoh“ kabi uch tomonlama o‘qitish usulini ishlab chiqqan.

Uning soʻfiylik tariqati boshqa toʻrtta soʻfiylik tariqatiga taʼsir qiladi: Qodiriy, Chishti, Naqshbandiya va Mujaddediy, Naqshbandiyning (Mujaddidiy) alohida taʼsiri bilan hamda u Bangladeshga Mujaddediya tariqatini joriy etgani uchun alohida eʼtirof etilgan. Oʻsha paytdagi Sharqiy Pokistonda soʻfiylarning uygʻonishi Xojaning soʻfiylikka shubha bilan qaraydigan musulmonlarga, jumladan, shariat va soʻfiylikni (tariqa) uygʻunlashtirishga qaratilgan faoliyati bilan bogʻliq. U shariat va tasavvufga oid ikkita „Shariyat Alo“ („Shariat nuri“) va „Ganje Asror“ („Sirlar shahri“) kitoblarini yozgan.

 Merosi 
Xoʻja Yunus Ali universiteti va Xoʻja Yunus Ali tibbiyot kolleji ilm dargohlari Xoʻja nomi bilan atalgan. Muassasalar Xoʻjaning izdoshi va kuyovi M. M. Amjad Husayn tomonidan tashkil etilgan boʻlib, tibbiyot kollejining joylashuvi uning hayoti davomida Xoʻja tomonidan tanlangan hududda bunyod etilgan. Ro-ro paromi, shuningdek, „ENAYETPURI“ M/F ham Xoʻja nomi bilan atalgan.

Bangladeshdagi Xoʻja Enayetpuriga bagʻishlangan va uning ixlosmandlari tomonidan tashkil etilgan Xanqahlar (soʻfiy markazlari) quyidagilardan iborat:

 Enayetpur Darbar Sharif, Xoʻjaning oʻzi tomonidan tashkil etilgan dastlabki xonqa va Bangladeshdagi barcha xonqalarning eng kattasi. Bu soʻfiylar markazi „Bisva Shanti Manzil“ (Jahon Tinchlik Markazi) nomi bilan mashhur.
 Mymensinghdagi Shambhuganj Darbar Sharif
 Bisva Zaker Manzil (Atroshida Atroshi pirlari tomonidan tashkil etilgan Jahon Zaker Markazi va Xoʻja shogirdlari tomonidan asos solingan eng yirik xonqohlardan biri)
 Faridpurdagi Chandra Para Darbar Sharif
 Tangaildagi Para Darbar Sharif jannati Xoʻja Enayetpuriyning eng yaqin shogirdlaridan biri Mavlono Makim Uddin tomonidan asos solingan.
 Jamalpurdagi Murshidpur Darbar Sharif

Enayetpur Darbar Sharif xonaqohiga ruhiy peshvo, Enayetpuriyning uchinchi o‘g‘li Kamol Uddin va xonaqoning hozirgi sajjada nashin (so‘fiy ustozi) rahbarlik qiladi. Xoʻja Kamol Uddin Naqshbandiya va Mujaddidiy farmoni boʻyicha hokimiyat egasi hisoblanadi. U oʻzining akalari Xoʻja Xosim Uddin va Xoʻja Mozammel Huqning oʻrnini egallaydi, xonaqodagi sobiq sajjada nashin lavozimida faoliyat yuritadi.

 Manbalar 

Turkum:1951-yilda vafot etganlar
Turkum:1886-yilda tugʻilganlar
Turkum:Bengal soʻfiy avliyolari