Futbol boʻyicha 1994-yilgi jahon chempionati

FIFA Jahon chempionati 1994 () 17 iyundan 17 iyulgacha AQShda boʻlib oʻtdi va terma jamoalar oʻrtasidagi 15-jahon chempionatiga aylandi. Braziliya terma jamoasi chempion boʻldi. Ikkinchi oʻrinni Italiya terma jamoasi egalladi. Uchinchi shov-shuvli oʻrinni 1958 yildan beri eng yaxshi natijasini koʻrsatgan Shvetsiya terma jamoasi egalladi. Toʻrtinchi oʻrin ham sensatsion tarzda 1/4 finalda oʻsha paytdagi amaldagi jahon chempioni Germaniya terma jamoasini musobaqadan chiqarib yuborgan Bolgariyaga nasib etdi. Bu, shuningdek, 24 ta jamoa ishtirokidagi soʻnggi jahon chempionati edi. Ha bu juda qiyin boʻlgan.

Mezbon roliga uchta davlat daʼvo qildi: AQSh, Braziliya va Marokash. Ovoz berish 1988-yil 4-iyulda Tsyurixda boʻlib oʻtdi va faqat bir turda boʻlib oʻtdi. AQSh taklifi FIFA Ijroiya qoʻmitasi aʼzolarining yarmidan sal koʻproq ovozini oldi. Xalqaro federatsiya u yerda dunyoning eng nufuzli turniriga mezbonlik qilish mamlakatda futbolga qiziqishning oshishiga olib keladi, deb umid qilgan. Ammo shunga qaramay olgʻa qadam bosishgan.

Tekshiruv qoʻmitasi, shuningdek, Braziliyaning taklifini etarli emas deb topdi, Marokash taklifi toʻqqizta yangi stadion qurishga asoslangan. Shu bilan birga, AQShdan taklif qilingan barcha stadionlar allaqachon qurilgan va toʻliq ishlagan. AQSH futbol federatsiyasi turnirni tayyorlash va tashkil etish uchun 500 million dollar sarfladi, bu boshqa koʻplab jahon chempionatlariga qaraganda ancha kam. Shunday qilib, AQSh taklifi favoritga oʻxshardi.

FIFA talablaridan biri mamlakatda professional futbol ligasini tashkil etish edi. MLS 1993 yilda tashkil etilgan va 1996 yilda oʻz faoliyatini boshlagan. Dastlab, futbol unchalik ommabop sport turi boʻlmagan AQSH Jahon chempionatini oʻtkazish huquqini berish borasida bir qancha tortishuvlar  boʻlgan edi. Qolaversa, oʻsha paytda, yaʼni 1988 yilda mamlakatda professional liga yoʻq edi. 1960-yillarda tashkil etilgan NASL 1984-yilda va 1985 ishtirokchilar soni kamayib ketganidan keyin tarqab ketdi. Biroq 1984 yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarining muvaffaqiyati, xususan, 1,4 million tomoshabinni jalb etgan futbol turniri FIFA qaroriga ijobiy taʼsir koʻrsatd.

 Statistika 

 Gol mualliflari 

Hristo Stoichkov va Oleg Salenko turnir davomida oltita gol urganlari uchun Oltin butsasiga ega boʻlishgan. Hammasi boʻlib 141 ta gol 81 nafar futbolchi tomonidan kiritilgan boʻlib, ulardan faqat bittasi avtogol sifatida qayd etilgan.

6 ta gol
  Hristo Stoichkov
  Oleg Salenko
5 ta gol
  Romário
  Roberto Baggio
  Jürgen Klinsmann
  Kennet Andersson
4 ta gol
  Gabriel Batistuta
  Florin Răducioiu
  Martin Dahlin
3 ta gol

  Bebeto
  Dennis Bergkamp
  Gheorghe Hagi
  José Luis Caminero
  Tomas Brolin

2 ta gol

  Claudio Caniggia
  Philippe Albert
  Yordan Letchkov
  Adolfo Valencia
  Rudi Völler
  Dino Baggio
  Hong Myung-bo
  Luis García
  Wim Jonk
  Daniel Amokachi
  Emmanuel Amunike
  Ilie Dumitrescu
  Fuad Anwar
  Jon Andoni Goikoetxea
  Adrian Knup

1 ta gol

  Abel Balbo
  Diego Maradona
  Marc Degryse
  Georges Grün
  Erwin Sánchez
  Branco
  Márcio Santos
  Raí
  Daniel Borimirov
  Nasko Sirakov
  David Embé
  Roger Milla
  François Omam-Biyik
  Hermán Gaviria
  John Harold Lozano
  Lothar Matthäus
  Karl-Heinz Riedle
  John Aldridge
  Ray Houghton
  Daniele Massaro
  Hwang Sun-hong
  Seo Jung-won
  Mohammed Chaouch
  Hassan Nader
  Marcelino Bernal
  Alberto García Aspe
  Bryan Roy
  Gaston Taument
  Aron Winter
  Finidi George
  Samson Siasia
  Rashidi Yekini
  Kjetil Rekdal
  Dan Petrescu
  Dmitri Radchenko
  Fahad Al-Ghesheyan
  Sami Al-Jaber
  Saeed Al-Owairan
  Txiki Begiristain
  Pep Guardiola
  Fernando Hierro
  Luis Enrique
  Julio Salinas
  Henrik Larsson
  Roger Ljung
  Håkan Mild
  Georges Bregy
  Stéphane Chapuisat
  Alain Sutter
  Earnie Stewart
  Eric Wynalda

Avtogol
  Andrés Escobar (Amerika Qoʻshma Shtatlari foydasiga)

 Mukofotlar 
 Manbalar 

 Havolalar 

 1994 FIFA World Cup USA, FIFA.com
 1994 World Cup details RSSSF
 FIFA Technical Report (Part 1), (Part 2), (Part 3) and (Part 4)
 The event at SVT's open archive 

Turkum:FIFA Jahon chempionati turnirlari