Abul-Hasan al-Mavardiy

Abul-Hasan Ali Ibn Muhammad al-Basriy al-Mavardiy - musulmon, huquqshunos, Shofe'iy mazhabida bo'lgan. U Xuroson va Bag‘dodda bosh qozi bo‘lib ishlagan, Abbosiylar xalifasi al-Qoim va al-Qodir saroyida diplomat bo‘lib ishlagan. Ayniqsa, u “Al-ahkom as-Sultoniya val-viloyatud-diniya” kitobini yozganidan keyin shuhrat qozongan.

 Biografiya 
Toʻliq ismi: Abul-Hasan Ali ibn Muhammad ibn Habib al-Basriy al-Mavardiy. 974 yili Basrada tug‘ilgan. U yoshligidan hadis, fiqh va Qur’on tafsirlarini o‘z davrining al-Xatib al-Bag‘dodiy (vaf. 1072) va Abul Vohid as-Simariy kabi mashhur ilohiyot olimlaridan o‘rgangan. Bag‘dodga joylashib, mo‘taziliylar bilan uchrashib, ularga hamdardlik bildiradi.

Al-Mavardiy Ustuvaga bosh qozi etib tayinlanadi va keyin Bag‘dodga ko‘chib o‘tadi. U Abbosiylar xalifaligi va Buyid amirligi o‘rtasidagi muzokaralarda ham tasodifan diplomat rolini o‘ynagan. Bu muzokaralar uning eng muhim asari “Al-ahkom as-Sultoniya val-viloyatud-diniya” asari yaratilishiga sabab bo‘ldi. Abul-Hasan al-Mavardiy 1058-yil 27-mayda Bag‘dodda vafot etdi.

 Ishlar va yozuvlar 
Mavardiy fiqh, Qur’on tafsiri, davlatchilik asoslari va boshqaruv san’ati, kalom va hokazo kitoblar muallifi bo‘lgan. Uning kitoblari vafotidan so‘ng, shogirdlari biri tufayli nashr etilgan.

 al-Ahkom as-Sultoniya val-Viloyat ad-Linya
 Al Vazar arafasi
 Nasihat kitob al-mulk
 Adab Kitob ad-Dunya va-d-Din

 Adabiyotlar 

 Alizoda A. A. Mavardiy Abu al-Hasan // Islom ensiklopedik lug'ati. - M. : Ansor, 2007. - ISBN 978-5-98443-025-8
 Tumanyan T. G. Abul-Hasan al-Mavardiy: huquq nazariyotchisi va siyosiy mutafakkir. Falsafa savollari, No 8, 2016. B.194-203.
 Tumanyan T. G. “Al-Ahkom as-sultoniya” risolasi islom siyosiy nazariyasining manbasi sifatida. Falsafa savollari, 5-son, 2018. B.172-178.
 Abul-Hasan al-Mavardiy. Hokimiyat va diniy boshqaruv qonunlari. “Al-Ahkam as-sultoniya val-viloyat ad-diniya” (“Hokimiyat qonunlari va diniy boshqaruv”) risolasining “Fi’akd al-imoma” (“Imomning roziligi haqida”) bobidan parchalar. . Tumanyan tomonidan tarjima va eslatmalar T. G. Falsafa savollari, № 5, 2018. S. 179-189.