Shimoliy Osetiyada islom

thumb
Shimoliy Osetiyada islom -  Shimoliy Osetiya dinlaridan biri bo'lib, musulmon jamoasini osetinlar (Respublikadagi 470 ming osetinning 43 mingga yaqini), ingushlar (25-28000 kishi), qumiqlar (ma'lumotlarga ko`ra 16000 kishi), chechenlar, kabardlar, dog'istonliklar, ozarbayjonlar, mesxeti turklari, tatarlar, tojiklar, o'zbeklar, arablar, nogaylar tashkil qiladi.

 Tarixi 
Osetinlar orasida islom dinining tarqalishi haqidagi dastlabki yozma dalillaridan biri Vakushti Bagrationiyga tegishli. U islom dinini qabul qilgan osetin feodallari hamda dehqonlarning asosiy qismi esa xristian dinini qabul qilganlari haqida ma'lumot beradi. XVIII asrning ikkinchi yarmiga kelib, osetinlarning deyarli barcha aristokratik oilalari va ularga qaram bo'lgan mulklar islom dinining diniy va axloqiy me'yorlariga qat'iy rioya qiladilar.

XIX asrda Shimoliy Osetiyadan minglab musulmon osetinlar Turkiyaga ko'chib o'tishdi va u yerda aholi punktlarini tashkil qilishgan. Konfessional nuqtai nazardan, deyarli barcha muhojirlar, shubhasiz, sunniy musulmonlar edi.

Sovet davrida Shimoliy Osetiyada musulmon olimlaributunlay yo'q bo'lib ketdi . 1985-yil, 28-fevralda Din ishlari bo'yicha kengash raisi Konstantin Xarchev KPSS Markaziy Qo'mitasiga Shimoliy Osetiya ASSRda musulmonlarning birorta ham ro`yxatdan o`tgan birlashmasi yo'qligi haqida xabar beradiНаследие. Вып. 1: Религия — общество — государство: институты, процессы, мысль. Книга 1: История государственно-конфессиональных отношений в России (X — начало XXI века) : хрестоматия в двух частях / Сост. Ю. П. Зуев; под общ. ред. Ю. П. Зуева, В. В. Шмидта. Часть II: XХ — начало XXI века. — М.: Изд-во РАГС; ИД «МедиаПром», 2010. — С. 169. .

2016-yil, 17-martda boʻlib oʻtgan musulmonlarning beshinchi qurultoyida ochiq ovoz berish yoʻli bilan Xoji Murat Gatsalov bir ovozdan Shimoliy Osetiyaning yangi muftiysi etib saylangan.

2012-yil, 26-dekabrda muftiy o‘rinbosari Ibragim Dudarov o‘ldirilgan.

2014-yil, 16-avgust Muftiy o‘rinbosari: Rasul Gamzatov .

 Soni 
Osetinlar orasida musulmonlarning ulushi taxminan 15 foizni tashkil qiladi. An'anaga ko'ra, ularning aksariyati Digoriyaliklardir. Biroq tarix fanlari doktori R. S. Bzarova , Osetin musulmonlarining mutlaq ko'pchiligi doimo Shimoliy Osetiya sharqidagi hozirgi Pravoberejniy va Kirov viloyatlari irontsylari bo'lib kelgan. Odatda ishonilganidek, Digorlar emas.

Shimoliy Osetiya sobiq muftiysi Dzanxot Haji Xekilaevning so'zlariga ko'ra, Oktyabr inqilobigacha musulmonlar Osetiyadagi dindorlarning 40 %ini tashkil qilishgan.

Hisob-kitoblarga ko'ra, osetinlar orasida musulmonlarning ulushi 30-40% ni tashkil etgan.

 Shimoliy Osetiyadagi masjidlar 
1910-yilga kelib Shimoliy Osetiya hududida 35 ta masjid faoliyat yuritgan. Sovet davrida deyarli barcha masjidlar yopilgan yoki boshqa ijtimoiy obyektlarga aylantirilgan. Ayrim masjidlar esa vayron qilingan.

1980-yillarning oxiriga kelib oldin yopilgan masjidlarni tiklash boshlandi. .

Ma'lumotlarga ko`ra, 2015-yilda respublika hududida quyidagi masjidlar faoliyat ko‘rsatgan :

 Sobor masjidi, Musulmonlar diniy boshqarmasi Vladikavkaz,
 namoz xonasi - Vladikavkaz,
 masjid - shahar Beslan ,
 masjid - shahar Mozdok ,
 masjid - s. Elxotovo (2 masjid),
 masjid - s. Chikola (3 ta masjid),
 masjid - s. Kizlyar (8 masjid),
 masjid - s. Zamonkul ,
 masjid - s. Zilgi ,
 masjid - s. yuk tashish ,
 masjid - s. Brutus (faol emas)
 masjid - s. Lesken ,
 masjid - s. Lezgor (faol emas)
 masjid - s. Nogkau (faol emas)
 masjid - s. Mayskoye,
 masjid - s. Chermen
 namoz xonasi - Do'ng'aron ,
 masjid - s. Dachnoe ,
 masjid - s. Tarskoe ,
 masjid - s. Tog' etagi ,
 masjid - s. Qumbulta
 masjid - s. Hurikau .

 Va shuningdek... 

 Turkiyadagi osetinlar

 Havolalar 

 Umid Emelyanova. Osetiya musulmonlari: sivilizatsiyalar chorrahasida. I qism , II  qism, III qism .