Vizantiya shahri

Vizantiya — Yunoniston ning qadimiy shahri
 Tarixi 
Istanbul eramizdan avvalgi 3000 yillardan buyon mavjud shaharlardan biri bo'lishiga qaramay u faqatgina miloddan avvalgi XVII-asrda yunon mustamlakalari tomonidan egallangan. Bu mustamlakachilarning yetakchisi King Byzas bo'lib, bu yer Bosfor bo'g'ozi yaqinida joylashgan strategik nuqta bo'lgani sababli ular shu yerda o'rnashishgan. King Byzas shaharga o'z ismini berib, "Byzantium" ("Vizantiya") deb nomlagan. 
 Etimologiyasi 
Byzantium so'zining kelib chiqishi noma'lumdir. Lekin uning paydo bo'lishi Byzasning  Thracian tili dagi shaxsiy ismidan olingan deb ham aytiladi. Bu ismning ma'nosi ushbu tilda "erkak echki" deganidir. Qadimgi Yunon afsonlariga ko'ra, yunon podshohi Byzas Megara shahri sardori hamda asoschisi bo'lgan. 
Byzantius va Byzantinus nomlari IX-asrda Vizantiya pul tizimida, shuningdek fransuz, italyan va ingliz vizant tangalarida o'z aksini topgan. Ingliz tilida qo'lanishi esa qadimgi fransuz tilidagi besan so'zidan kelib chiqqan bo'lib, tangalarga oid hamda qariyb XII-asrlarga borib taqaladi.