Ispaniya Qirollik akademiyasi

Ispaniya Qirollik akademiyasi (, qisqartma. RAE) — Ispaniyada tashkil etilgan ilmiy muassasa boʻlib, uning maqsadi ispan tili va adabiyotini oʻrganish, shuningdek, mavjud boʻlgan barcha hududlarda zamonaviy ispan tilining lingvistik va adabiy meʼyorini tartibga soluvchi sifatida harakat qilishdir. Tashkilotning bosh qarorgohi Madridda joylashgan. Barcha ispan tilida soʻzlashuvchi mamlakatlar bilan muloqotni osonlashtirish uchun 1951-yilda 21 mamlakatni birlashtirgan ispan tili akademiyalari uyushmasi ham tashkil etilgan. Akademiya direktori — professor Santyagi Machado.

 Tarixi 
Fransuz tili va adabiyoti boʻyicha xuddi shunday rolga ega boʻlgan fransuz Akademiyasi tashkil etilganidan 78 yil oʻtib, 1713-yilda Ispaniya Qirollik akademiyasi tashkil etilgan. 1780-yildan beri akademiya ispan tilining toʻliq tushuntirish va etimologik lugʻatini nashr etmoqda, hozirda onlayn sotuvda mavjud.

 Tashkilot va faoliyat 
Nizomga muvofiq, Akademiya quyidagilardan iborat:

 ilmiy xodimlar (jami 46 kishi).
 Ispaniyalik muxbir aʼzolar (60 tagacha).
 xorijiy muxbir aʼzolar
 Amerika akademiklari (qonun boʻyicha olimlar maqomiga ega).
 faxriy akademiklar.

Boshqaruv Kengashi Akademiyaning ichki faoliyati, davlat organlari va boshqa akademiyalar bilan oʻzaro munosabatlari nuqtai nazaridan yaxshi natijalarga erishish bilan bogʻliq barcha masalalarni nazorat qiladi va boshqaradi. Ushbu yigʻilishni Akademiya direktori boshqaradi va oʻrinbosar, kotib, senzor, kutubxonachi, gʻaznachi, Davlat kotibi yordamchisining oʻrinbosari va ikki aʼzodan iborat. Lavozimlarning barchasi saylanadi va har ikki yilda bir marta saylanadigan aʼzolar bundan mustasno.

Akademiya har hafta oʻtkaziladigan yalpi majlislar va qoʻmitalar tarkibini eʼlon qiladi. Qoʻmitalar zimmasiga takliflar ishlab chiqish vazifasi yuklatilgan, ular keyinchalik yalpi majlisda maʼqullash toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun koʻrib chiqiladi. Hozirda quyidagi qoʻmitalar faoliyat koʻrsatmoqda: Ispan tilining lugʻati, Grammatikaning tarixiy lugʻati, Lingvistik maʼlumotlar, Ilmiy-texnik lugʻat, Gumanitar fanlar, Nashrlar va mukofotlar. Bundan tashqari, Lope de Vega uy-muzeyini konservatsiya qilish boʻyicha komissiya mavjud.

Barcha olimlar tomonidan tuzilgan yalpi majlis oʻquv yili davomida payshanba kuni tushdan keyin yigʻiladi. Oldingi yig‘ilish bayonnomasi tasdiqlangandan va mavzular muhokama qilingandan so‘ng ishtirokchilar lug‘atga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritadilar. Keyin turli qoʻmitalar tomonidan kiritilgan takliflar koʻrib chiqiladi. Qarorlar nomuvofiq boʻlgan taqdirda ovoz berish yoʻli bilan qabul qilinadi.

Akademiyaning vazirligi akademik lugʻatlarni ishlab chiqishda yordamchi vazifalarni bajaradigan filologlar va leksikograflardan iborat Leksikografiya institutida emas, balki yalpi majlisda yoki komissiyada ishlab chiqiladi.

miniatura|centro|600px|thumb|Ispan tili akademiyasiga ega davlatlar.

 Manbalar 

 Havolalar 

Turkum:Ispan tili
Turkum:Akademiyalar