Gardenia taitensis

Gardenia taitensisframelessIlmiy tasniflashOʻsimlikYuksak oʻsimliklarGulli oʻsimliklarIkki urugʻpallalilarAsteridsGentianalesRo‘yandoshlarGardeniaG. taitensisBinar nomiGardenia taitensisDC.„Gardenia taitensis“ . World Checklist of Selected Plant Families (WCSP). Royal Botanic Gardens, Kew. Retrieved 2020-07-21.Sinonimlar Gardenia weissichii  H.St. John 
Gardenia taitensis, Taiti gardeniasi yoki tiaré guli deb ham ataladi, Roʻyandoshlar oilasiga mansub oʻsimlik turi. Oʻsimlik doimiy yashil tropik buta boʻlib, boʻyi  tagacha oʻsadi. Guli qaymoqsimon oq rangga ega boʻlib, har birining uzunligi  ga yetadi. Janubiy Tinch okeanining baland togʻli qirgʻoqlarida oʻsadi. Bu oʻsimlik Fransiya Polineziyasi va Kuk orollarining milliy gulidir.

Taiti gardeniasi nomi notoʻgʻri, chunki u tabiiy holatda Taitida oʻsmaydi. Oʻsimlikning birinchi ilmiy nomi 1824-yilda Jyul Dumon d’Urvil tomonidan toʻplangan Taiti namunalariga asoslangan. U birinchi marta Taitida, kapitan Kukning Tinch okeaniga qilgan birinchi sayohatida (1768–1771) Forsterlar tomonidan toʻplanganCook Islands Biodiversity & Natural Heritage Database : Gardenia taitensis – Tahitian Gardenia.

Oʻsimlik Melaneziya va Gʻarbiy Polineziyadan kelib chiqqanGardenia taitensis – National Tropical Garden Plant Database.

 Umumiy foydalanish 

 Monoi yogʻi 
Ushbu moy asosan kosmetik maqsadlarda soch yoki terini davolash uchun ishlatiladi. Monoi yogʻini (mah-noy deb talaffuz qilinadi) olish uchun tiare gullari kokos moyiga splinadi. Monoi taiticha soʻz boʻlib, reo-maohi tilida „xushboʻy moy“ degan maʼnoni anglatadi. Maseratsiya jarayoni kamida oʻn kun davom etishi kerak. Bir litr tozalangan moy uchun kamida oʻn Tiare gulini talab qiladi.

 Gulli marjonlar 
Tinch okeanidagi orollardagi polineziyaliklar oʻzlarining gulli marjonlarini oʻsimlikning xushboʻy gullardan foydalanadilar. Gulchambarlar Kuk orollarida „Ei“, Taitida „Hei“ yoki Gavayidagi „Lei“ deb nomlanadi. Tinch okeanidagi baʼzi orol anʼanalarida gul taqish munosabatlar holatini koʻrsatadi.

 Oʻsimlik dori 
Oʻsimlik anʼanaviy xalq tabobatida qoʻllanadi. Misol uchun, Tongada „arvoh kasalligi“ ni davolash uchun burun, koʻz va ogʻizga poʻstloq qaynatmasi tomiziladi. Samoada oʻsimlikning qismlari yalligʻlanishga qarshi ishlatiladiPolynesian herbal medicine By W. Arthur Whistler (1992) p. 52, 69, 150 Google Books.

 Galereya 

 Manbalar 

Turkum:Ikki pallali oʻsimliklar