Xitoy tili va Amerika Qo'shma Shtatlari

Xitoy tili , asosan kanton lahjasi  Qo'shma Shtatlardagi uchinchi eng ko'p so'zlashiladigan  til bo'lib, asosan xitoy-amerikalik aholi ichida va immigrantlar yoki muhojirlarning avlodlari, ayniqsa Kaliforniya va Nyu-Yorkda so'zlashadi.  Taxminan 2004-yilda 2 milliondan ortiq amerikaliklar xitoycha tilda tillarda gaplashishadi, mandarin lahjasi  Xitoydan va ma'lum darajada Tayvandan immigratsiya tufayli tobora keng tarqalgan.  Lahjalar yoki shevalar deb atalishiga qaramay, Kanton, Taishan va Mandarin va boshqalar o'zaro tushunarli ya'ni o'xshash emas. Aholini ro'yxatga olish shakllari va so'rovnomalari so'ralganda, so'zlashuvchilar faqat "xitoycha" deb javob berishadi. 

2000-yilgi AQSh aholini ro'yxatga olish bo'yicha hisobot ma'lumotlariga ko'ra, 259,750 kishi "kanton tilida" so'zlashadi, ularning 58,62 foizi Kaliforniyada, ikkinchisi esa 16,19 foizi Nyu-Yorkda yashaydi.  Kantoncha ma'ruzachilarning haqiqiy soni, ehtimol, ko'proq edi. 1982-1983 o'quv yilida Kaliforniyadagi 29 908 o'quvchi kanton tilini asosiy ona tili sifatida ishlatganligi xabar qilingan. Ushbu talabalarning taxminan 16 000 nafari ingliz tilini cheklangan (LEP) deb aniqlangan. 

2000 yilgi AQSh aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, 84 590 kishi "Tayvan xokkien" lahjasida gaplashgan.  Hokkien tilida eng ko'p gapiradigan okrug 21,990 (okrug aholisining 0,250%)  Los-Anjeles okrugi bo'ldi, undan keyin 5,855 (okrug aholisining 0,222%)  Orinj okrugi . Xokkien tilida so'zlashuvchilarning eng yuqori foiziga ega bo'lgan okrug 0,845% (160)  Texasning Kalxun okrugi bo'ldi , undan keyin Texasning Fort-Bend okrugi 0,286% (935) va Los-Anjeles okrugi, Kaliforniya. 2005-2009 yillarda  to'plangan ma'lumotlarga ko'ra, 76 822 kishi tayvancha hokkien tilida gaplashgan. 

Nyu-York shahrida standart mandarin xitoy tili 2002-yilda xitoy tilida so'zlashuvchilarning atigi o'n foizi orasida ona tili sifatida gapirilgan, ammo ikkinchi darajali dialekt sifatida ishlatilgan va kanton tilini o'z lingua franca sifatida almashtirgan.

Turkum:Xitoy tili
Turkum:Amerika Qo‘shma Shtatlari