Ibn al-Mukaffa

Abu Amr (Abu Muhammad) Abdulloh ibn Al-Muqaff ibn Al-Muqaffa (Arab taxminan 721, 723 yoki 724, Ardashir-Xvarrah — 757, 759 yoki 760, Basra) — Arab-fors yozuvchisi.

 Biografiyasi 

Fors zodagon oilasiga mansub; Tug'ilganda u qadimgi eroncha Ruzbih ismini oldi, u Islomni qabul qilganida, balog'at yoshida u Abdullohga o'zgartirildi. Uning otasi Dadoe Umaviylarga soliq yig'uvchi sifatida xizmat qilgan; qiynoqlar bilan birga sinovdan o'tkazilib, u chap qo'lini ishlatish qobiliyatini yo'qotdi va al-Muqaffa ("qo'li qurigan yoki burishgan odam") laqabini oldi. Dadoe o'g'lini davlat xizmatiga tayyorladi, buning uchun arab tilini bilish shart edi. Oila ko‘chib kelgan Basrada Ibn al-Mukaffa taniqli ustozlar rahbarligida til va grammatikani puxta egallagan. Xalifa al-Mansurning amakisi Iso ibn Alining kotibi lavozimini egallagan Ibn al-Muqaffa Abbosiylar fitnalariga aralashib, qatl etilgan. Aristotelning “Kategoriyalari”, “Xvaday-namak” (Firdavsiyning “Shoh-noma”si manbasi) va “Kalila va Dimna” (boshqacha aytganda – Bidpay ertaklari)ni arab tiliga tarjima qilgan; uning versiyasidan so'nggi asar bir necha bor barcha Sharq va Yevropa tillariga tarjima qilingan va xalq adabiyotiga juda katta ta'sir ko'rsatgan.

 Adabiyot 

 Ibn el-Mokaffa / / Brokhaus va Efronning entsiklopedik lug'ati: 86 jildda (82 jild va 4 qo'shimcha). - Sankt-Peterburg., 1890—1907.
 Ibn Al-Muqaffa. Kalila va Dimna / Per. bilan Arab. I. yu. Krachkovskiy va I. P. Kuzmin, Ed. -M.: Sharq adabiyoti nashriyoti, 1957. — 284 p. - 50 000 nusxa.
 Ibn Al-Muqaffa. Kalila va Dimna / Per. bilan Arab., muqaddima. va sharh. B. Ya. Shidfar. - M.: badiiy adabiyot, 1986 yil. — 304 p. - 75000 nusxa.
 Manbalar 
{{ Encyclopædia Iranica (англ.) / N. Sims-Williams, A. Ashraf, H. Borjian, M. Ashtiany — USA: Columbia University, 1982. — ISSN 2330-4804
 ↑ https://www.persee.fr/doc/lefab_0996-6560_2015_num_26_1_1262 — С. 179.
 ↑ https://archive.org/details/lelivredekalilae0000unse/page/156/mode/2up — С. 1.
 ↑ http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095955486