Muhammad Ali Attor Hiraviy

Muhammad Ali Atarxarvi (1328-hijriy yilda tug'ilgan) - Hijriy 1289-hijriy. Hirotda tug‘ilgan – vafot etgan: hijriy 1371-yil. Mashhaddagi Shoh ) Afgʻonistonlik taniqli xattot boʻlib, bir muddat Eronda yashagan.

U Muhammad Ismoilning o‘g‘li bo‘lib, hijriy 1328-yilda eski Hirot shahrida Xoja Abdulloh Masriy mahallasida dindor oilada tug‘ilgan. Uning ota-bobolari hammasi o‘z davrining din ulamolari bo‘lgan, ammo otasi minbarni tashlab, atarilik va xattotlik kasbiga yuzlanib, o‘g‘li Muhammad Alini ham shu sohada tarbiyalagan.

Attorning “beqiyos” sifati va san’atkorligini bir chetga surib qo‘yadigan bo‘lsak, uning hayotida eng ko‘zga ko‘ringan narsa badiiy “xilma-xillik” edi. Nasx, thlat, nastaliq, suspenziya va kufi kabi fors va arab satrlarining har bir turini ko'p jihatdan yozgan. Muhammad Ali Attor qadimiy asarlar, tarixiy hujjatlarni o‘rganib,islomning birinchi va ikkinchi asrlariga oid qo‘lyozmalarni, roshidiy xalifalar xattotligini to‘plash orqali kufiy yozuvining asl namunasini qo‘lga kiritdi. Soʻngra Bani Abbos, Umaviylar, Gʻaznaviylar va Temuriylar davrlarini tadqiq qilib,kufiy yozuvida mavjud boʻlgan har xil tafovutlar bilan tanishdi.

Sovet qoʻshinlarining Afgʻonistonga kirishi va bu oʻlkada urush boshlanishi bilan Attor Hiraviy Eronga yoʻl oladi va yillar davomida tinmay qoʻlga kiritgan barcha bitiklari yoʻqoladi. Muhammad Ali Attor o‘zining qimmatli asarlarini saxiylik bilan hadya qildi.

Attor Haraviy badiiy hayoti davomida ko‘plab shogirdlar tayyorlagan va 1371-yil 27-martda ustoz vafot etdi.

 Effektlar 

 Chiziqlar xazinasi
 Mahalliy Qur'on
 Yozuvlar

Attor Hiraviyning “Esavar” nomli asarlari to‘plami uning vafotidan o‘n besh yil o‘tib Eronda nashr etilgan.

 Manbalar 

 بصیراحمد حسین‌زاده (۲۷ اسفند ۱۳۸۶). «پانزدهمین سال درگذشت کتیبه نگار حرم رضوی». وب‌گاه فارسی بی‌بی‌سی. دریافت‌شده در ۲۵ دی ۱۳۸۹.
 محمد قاضی‌زاده. «عطار هروی؛ خوشنویسی که آثارش را بخشید». بی‌بی‌سی فارسی، هرات. دریافت‌شده در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۷