Marokash baliqchilik sanoati

Marokashdagi baliqchilik sanoati yetakchi valyuta daromadi bo'lib, umumiy eksportning 2,84 foizini tashkil qiladi. Uzoq vaqt davomida sanoat mamlakat  iqtisodiyotining tayanchi bo'lib kelgan.  Qirollik Afrikadagi eng yirik baliq bozori hisoblanadi, 2001 yilda jami 1 084 638 tonna baliq ovlangan.

 Baliqchilik sektori 
Marokash YaIMning 3% ni baliqchilik tarmog'iga to'g'ri keladi. Hukumat to'g'ridan-to'g'ri va bilvosita ish o'rinlari sonini 400 000 deb hisoblaydi. Kichik baliqchilik tarmog'i infratuzilma, bandargoh va zavodning etishmasligi tufayli baliqchilik sanoatining boshqa tarmoqlaridan ancha orqada qolmoqda.

Marokashning g'arbiy sohilidagi Kanar daryosidagi baliq ovlash joylari sardalya, bonito va orkinoslarga juda boy, ammo mamlakatda ushbu dengiz resurslaridan to'liq foydalanish uchun zamonaviy flot va qayta ishlash uskunalari  yetishmaydi. 1996 yilda Marokashning Yevropa Ittifoqi bilan imzolagan yirik savdo kelishuvining muhim qismi baliq ovlash huquqlari bilan bog'liq bo'lib, Yevropa Ittifoqi Marokash kemalariga Marokash suvlarida baliq ovlashga ruxsat berish uchun yillik to'lovni to'laydi. Yevropa Ittifoqi bilan yangi to'rt yillik baliqchilik shartnomasi bo'yicha Yevropa kemalariga, asosan Ispaniyadan, Marokash va G'arbiy Sahara suvlaridan foydalanishga imkon berdi.

 Islohot 
Marokashning yirik qishloq xo'jaligi islohoti baliqchilik sanoatini qamrab oldi. 2009- yil sentyabr oyining oxirida qishloq xo'jaligi va baliq ovlash vazirligi Halieutis rejasini e'lon qildi. Buning maqsadi eksportni 2007 yildagi 8,3 mlrd DH (729 mln yevro)dan 2020 yilgacha 21,9 mlrd DH (1,9 mlrd. yevro) ga oshirishdir.  Sektorning YaIMga qo'shgan hissasi 16,2 milliard DHdan 23,9 milliardgacha oshishi kutilmoqda. Asosiy ish beruvchi bo'lgan baliqchilik sanoatidagi to'g'ridan-to'g'ri ish o'rinlari ham deyarli ikki baravar ko'payib, 61,650 dan 115,000 gacha ko'tarilishi mumkin.

 Ziddiyatlar 
1973 yilda Marokash Eksklyuziv Iqtisodiy Zona (EEZ) deb e'lon qilganidan beri Ispaniya bilan baliq ovlash huquqi bo'yicha ziddiyatlar davom etmoqda.  2012 yil fevral oyida Ispaniya bosh vaziri Marokashni ushbu kelishmovchiliklar bo'yicha kelishuvga chaqirgani xabar qilingan edi.  G'arbiy Sahara  xalqaro miqyosda Marokashning bir qismi sifatida tan olinmagan va bu hududda baliq ovlanishi xalqaro huquq normalarini buzish hisoblanadi.

 Manbalar