Yan Syuetong

Yan Syuetong (xitoycha 阎学通, pinyin Yan Xuetong; 1952-yil 7-dekabr, Tyantszin) – xitoylik xalqaro olim, xalqaro munosabatlar nazariyasida realizm tarafdori, Tsinghua universiteti xalqaro aloqalar kafedrasi mudiri, professor. Amerikaning „International Politics“ jurnali boʻyicha dunyoning TOP-100 ta nufuzli tadqiqotchilari roʻyxatiga kiritilgan.
 Tarjimai hol 
Yan Syuetong 1982-yilda Heilungtzyang universitetini tamomlagan va 1986-yilda Pekindagi Xitoy xalqaro munosabatlar institutida magistrlik darajasini olgan. 1992-yilda Berkli Kaliforniya universitetida siyosatshunoslik fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi.

21-asr Xitoy-Yaponiya doʻstlik qoʻmitasi aʼzosi, Xitoyning tinch yoʻl bilan birlashish assotsiatsiyasi, Xitoy BMTga yordam assotsiatsiyasi direktori, Xitoy Xalq vakillari Butunxitoy kengashi aʼzosi, Xitoy Amerika tadqiqotlari assotsiatsiyasi raisi oʻrinbosari, aʼzo. Xitoyning Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi Xavfsizlik Kengashi, Xitoy Xalq Ozodlik Armiyasi Milliy mudofaa kafedrasi yordamchi professori, XKP Milliy xavfsizlik qoʻmitasining katta ilmiy xodimi.

2000 yildan Pekindagi Tsinghua universiteti Xalqaro tadqiqotlar instituti rahbari, 2006 yildan esa The Chinese Journal of International Politics jurnali bosh muharrirlaridan biri.
 Axloqiy realizm nazariyasi 
Olimning xalqaro munosabatlar nazariyasi sohasidagi faoliyatining eng muhim natijalaridan biri bu axloqiy realizm nazariyasini ishlab chiqish boʻlib, unda Yan Syuetong qadimgi Xitoy faylasuflarining gʻoyalarini asosiy nazariy qoidalar bilan uygʻunlashtirgan realizm maktabi.

Axloqiy realizm nazariyasidagi markaziy tushunchalardan biri, olimning fikricha, hukmdorning axloqiy sifatlariga bogʻliq boʻlgan siyosiy hokimiyat (hàngìnìnì). Yanning fikricha, xalqaro maydonda qudratni oshirish nafaqat harbiy yoki iqtisodiy qudratni oshirish, balki ichki va tashqi siyosatda maʼnaviy meʼyorlarga rioya qilishga asoslangan siyosiy kuchni oshirish orqali ham mumkin. Buyuk davlatning axloqiy fazilatlari butun dunyo tartibiga ham taʼsir qiladi va xalqaro munosabatlar barqarorligining kafolatiga aylanishi mumkin.

Axloqiy realizm nazariyasining asosiy tadqiqot masalalari quyidagilardan iborat: yuksalayotgan davlat (XXR) qanday sharoitlarda mavjud super davlatdan (AQSh) oʻzib keta oladi va hokimiyatni super davlatdan yuksalib borayotgan davlatga qayta taqsimlash jarayoni qanday boʻladi? sodir boʻladi. Nazariyaning bunday tor yoʻnalishi tanqid qilindi, chunki xalqaro munosabatlarning universal nazariyasini ishlab chiqishga harakat qilganda, muallif mohiyatan maʼlum bir davlat manfaatlarini boshqaradi.

 Ishlar 
 Qadimgi Xitoy tafakkuri, zamonaviy Xitoy kuchi (Prinston universiteti, 2010)
 Xalqaro tadqiqot amaliyotlari – Ikkinchi nashr (2007)
 Xalqaro siyosat va Xitoy (2005)
 Xitoyning milliy manfaatlarini tahlil qilish (1996)
 Jahon yetakchiligi va oqibatlari haqida mulohazalar (2009)
 Xalqaro munosabatlar tahlili (2008)
 Sharqiy Osiyoda tinchlik va xavfsizlik (2005)
 Xitoy va Osiyo-Tinch okeanidagi xavfsizlik (1999)
 Xitoyning xalqaro munosabatlarga oid mulohazalari (2008)
 Manbalar 

Turkum:7-dekabrda tugʻilganlar
Turkum:1952-yilda tugʻilganlar