Xitoydagi uch ukumdor besh imperator davri

oʻUch suveren va besh imperator qadimgi Shimoliy Xitoyda mifologik hukmdorlarning ikki guruhi edi . Uch hukmdor, miloddan avvalgi 3162 yildan 2070 yilgacha bo'lgan davrda tayinlangan Besh imperatordan ancha oldin yashagan. Bugungi kunda ularni madaniyat qahramonlari deb hisoblash mumkin .

Ushbu mifologik figuralarning sanalari xayoliy bo'lishi mumkin, ammo ba'zi hisoblar va rekonstruksiyalarga ko'ra, ular Sya sulolasidan oldin bo'lgan .

 Tavsif 
Uch hukmdor, xudo-shohlar yoki yarim xudolar  deb aytilgan, ular ilohiy qobiliyatlarini Xitoy xalqlarining hayotini yaxshilash uchun ishlatgan va ularga muhim ko'nikmalar va qimmatli bilimlarni hadya qilgan. Besh imperator buyuk axloqiy fazilatlarga ega bo'lgan va nihoyatda keksalik davrida yashab, buyuk Xitoy tinchligi davrida hukmronlik qilgan namunali ajdodlar donishmandlari sifatida tasvirlangan. Boshqa tomondan, uchta suverenga turli xil xitoy tarixiy matnlarida turli xil identifikatsiyalar berilgan.

Aytishlaricha, bu oliy podshohlar olovni birinchi marta qo'llashga yordam bergan, odamlarga yaxshi uylar qurish va fermer xo'jaligini o'rgatgan. Xuandining rafiqasi Leizu ipak madaniyatini ixtiro qilgan . Tibbiyotning kashfiyoti, taqvim va xitoy yozuvining ixtirosi ham 5 imperatorga tegishli. Ular davridan keyin Buyuk Yu Sya sulolasiga asos soldi . 
19-asrning oxirlarida ildizlarga ega bo'lgan zamonaviy nazariyaga ko'ra, Sariq imperator go'yoki Huaxia xalqining ajdodidir .  Sariq imperator maqbarasi Shensi provinsiyasida ajdodlar haqidagi afsonani xotirlash maqsadida tashkil etilgan .

Xitoyning imperator so'zi, huángdì ( yángdì ) shundan kelib chiqqan, chunki bu unvonning birinchi foydalanuvchisi Qin Shi Huang o'zining sobiq Chjou qirolligining barcha erlarini qayta birlashtirishini hatto uchta hukmdor va beshta imperatordan ham buyukroq deb hisoblagan.

 Klan 
Tegishli tushuncha dunyoni yaratishda ishtirok etgan to'rt shi ( kínì ) haqidagi afsonada uchraydi . To'rtta a'zo - Youchao -shi ( mēngīn ), Suiren -shi ( yīngīnī ), Fuxi -shi ( kīngči ) va Shennong -shi ( kīngīngī ). Ba'zan ro'yxat yana bitta a'zoga qadar cho'ziladi, bu Nüwa -shi ( kìjín ) bo'lib, besh shi ( kíní ) qiladi .  Ushbu besh nomdan to'rttasi Uch Suverenning turli ro'yxatlarida uchraydi. Shi (mí) urug' yoki oila degan ma'noni anglatadi, shuning uchun tarixdan oldingi davrda ularning hech biri yagona shaxs emas.

Uch suveren Suiren -shi ( yīngīngī ), Youchao -shi ( mīngīngī ), Shennong -shi ( yīngīngī ) degan maqol bor. Suiren odamlarga osonlik bilan ko'chib o'tishlari uchun o'tinni burg'ulashni o'rgatdi. Youchao odamlarga g'orlarni tark etib, tekisliklarni kengaytirish uchun yog'ochdan uylar qurishni o'rgatdi. Odamlar soni ko'paygandan so'ng, Shennong odamlarning oziq-ovqat muammolarini hal qilish uchun mos o'tlarni topish uchun turli xil o'tlarni sinab ko'rdi. Shuningdek, qabilalar suverenlarning tegishli hissalarini qabila nomi sifatida ishlatgan.

 Adabiyotlar 
Xaker, Charlz (1995). Xitoyning imperatorlik o'tmishi: Xitoy tarixi va madaniyatiga kirish . Stenford universiteti matbuoti. p. 22. ISBN 9780804723534.