Ayder Usmon

Ayder Usmon (; 1938-yil 1-yanvar Qrim ASSR Seytler tumani, — 1997-yil 20-iyun Simferopol) — Qrim-tatar yozuvchi, tarjimon va jurnalist. „Yildiz“ jurnali bosh muharriri (1985-1997-yillar).

 Biografiyasi 
1938-yilda Seytler (hozirgi Nijnegorsk) tumanidagi Beshkurtka — Vakuf (Tambovka) qishlog‘ida tug‘ilgan. 1944-yilda oilasi bilan Fargʻona viloyati Oltiariq shahriga surgun qilinadi. Maktabdan so‘ng Marg‘ilon shahridagi pedagogika texnikumini tamomlagan, maktabda o‘qituvchi bo‘lib ishlagan. Toshkent universitetining jurnalistika fakultetini tamomlab (1965-yil) „Lenin bayrogʻi“ gazetasida ishlagan. 1985-yildan vafotiga qadar „Yildiz“ jurnalining bosh muharriri bo‘lgan.

Jamoat hayotida faol ishtirok etgan, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi aʼzosi, qrim-tatar adabiyoti bo‘limini boshqargan, Ukraina Yozuvchilar milliy uyushmasi aʼzosi (1993-yil). 1991-yilda Qrim tatarlarining „Yildiz“ jurnalini O‘zbekistondan Qrimga ko‘chirishni tashkil qildi. Qiyin moliyaviy ahvolga qaramay, Simferopolda jurnalni nashr etishda davom etdi. 1997-yil 20-iyun kuni Simferopolda vafot etgan.

 Ijodi 
Ayder Usmon ijodi yuzga yaqin hikoyalar, ko‘plab insholar, shuningdek, roman va hikoyalardan iborat. Qrim-tatar, rus va oʻzbek tillaridan tarjimon sifatida ham nashr qilgan.

 „Tog‘adan salom“ — „Emdjenʼdenʼ selyam“ (1972-yil),
 „Tanish ko‘zlar“ — „Tanish kozler“ (1975-yil),
 „Yillar va do‘stlar“ — „Yillar ve dostlar“ (1981-yil),
 „O‘sish qadamlari“ — „Osyuv basamakʼlari“ (1984-yil),
 „Jang“ — „Tutushuv“ (1988-yil).
 „Darvoza yaqinidagi odamlar“ — („Azbar kʼapi yanindaki adamlar“): qissa // Yildiz — 1988-yil — 5-son — 19-43-betlar
 „Amerikaga boring!“ — („Aygidi Amerika!“) // Yildiz. — 1995-yil. — 5-son. — 39-76-betlar.
 „Altana haqida“ — „Altanʼ akʼkʼinda“: ikkalasi // Yildiz. — 1996-yil. — 1-son. — 147-160-betlar.
 „Qaytish“ — „Kʼaytuv“: qissa // Yildiz. — 1997-yil. — 1-son. — 101-121-betlar.
 „Odelmegen bordj“: [E.Shami-zoda xotirasiga] // Shoir nomini xalq saqlar / R.Fozil farmoni. — Simferopol: „Kʼirimdevokʼuvpedneshir“, 2008-yil. — 115-117-betlar.

 Manbalar 

 Adabiyot 

 Aider Usmon : [terjimeials] // Birlik. - 2003 yil - 8-son. - S. 74.
 Ayder Usmonning edebius dunyasi // Yangy dunya . — 2003 yil — yanvar. 1. — B. 5. : fotosurat.
 Seferova F. A. A. Usmon asarlarining qahramonlari va axloqiy tanlovning oqibatlari // 60-80-yillardagi Qrim-tatar nasrining axloqiy ideallari. XX asr — 2009. — S. 127-141.
 Kurtnezir Z. Onyn omur „Tutushuvlari“ tatstvirlegeninden keskin olip chiqdi: bu kunleri yazydzhi A. Osmannyn dogganyna 65 yil toldi // Kyrym. — 2002. — dekabr. 27.
 Nagaev S. Oz osulynen // Yashlikka xas tuygunen. — Toshkent, 1979. — S.56-64.

 Manba 

 Ayder Usmon: adabiyotda professional va hayotda insonparvar

Turkum:1997-yilda vafot etganlar
Turkum:20-iyunda vafot etganlar
Turkum:1938-yilda tugʻilganlar
Turkum:1-yanvarda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari
Turkum:Oʻzbekiston yozuvchilari uyushmasi aʼzolari