Foeniculum vulgare

Foeniculum vulgare — ziradoshlar oilasiga mansub gulli oʻsimlik turi. Sariq gullari va patsimon barglari bor chidamli, koʻp yillik oʻt. U Oʻrta yer dengizi qirgʻoqlarida kelib chiqqan, ammo dunyoning koʻplab qismlarida, ayniqsa dengiz qirgʻoqlari va daryo qirgʻoqlaridagi quruq tuproqlarda keng tarqalgan.
Bu taomlarda ishlatiladigan juda xushboʻy oʻt, arpabodiyon bilan o‘xshash ta‘mga ega.

 Tavsif 
Foeniculum vulgare koʻp yillik oʻt. Uning bo‘yi  gacha oʻsadi, poyalari ichi boʻsh. Barglari uzunligi . Gullar soyabon to‘pgullarda ochiladi, soyabonning kengligi , har bir soyabonda 20-50 ta mayda sariq gullar mavjudBlamey, M. & Grey-Wilson, C. (1989). . Meva ichidagi urugʻ perikarpga biriktirilganligi sababli, butun mevaning o‘zi „urugʻ“ deb ataladi. 

 Kimyo 
Arpabodiyon mevalarining xushboʻyligi uchuvchi yogʻlardan kelib chiqadi, ular aralash xushboʻy hidlarni beradi, jumladan, transanetol va estragol (qizilmiyaga oʻxshaydi), fenkon (yalpiz va kamfora), limonen, 1-okten-3-ol (qoʻziqorin). Arpabodiyon mevalarida topilgan boshqa fitokimyoviy moddalar orasida polifenollar, masalan, rosmarin kislotasi va luteolin, boshqalar bor.
+Arpabodiyon ishlab chiqarish — 2014 yil Mamlakat Ishlab chiqarish
(tonna) 584 000Xitoy 48 002 Bolgariya 36 500Eron 32 771Meksika 29 251 27 668 Dunyo 970 404 Maʼlumotlar tegishli ziravorlar bilan birlashtirilgan – qizilmiya, yulduzcha qizilmiya va koriander. Manba: Birlashgan Millatlar Tashkilotining FAOSTAT

 Oʻxshash turlar 
Ziradoshlar oilasining baʼzi oʻsimliklari zaharli va ularni aniqlash qiyin.

Gigant arpabodiyon (Ferula communis) yirik, qoʻpol oʻsimlik boʻlib, oʻtkir hidga ega, Oʻrta yer dengizi mintaqasida yovvoyi holda oʻsadi va vaqti-vaqti bilan boshqa joylarda bogʻlarda oʻstiriladi.

Koʻpgina Lomatium turlari arpabodiyon kabi sariq gullarga ega, ammo baʼzilari  oq gulli boʻlib, zaharli qonga oʻxshaydi. Lomatium tubjoy amerikaliklarning muhim tarixiy oziq-ovqat oʻsimlikidir. Lomatium turlari organik moddalardan mahrum boʻlgan quruq toshloq tuproqlarni afzal koʻrishadi.

 Etimologiya 
Fennel qadimgi ingliz tilidagi fenoilidan soʻzidan kelib chiqqan, bu so‘z esa oʻz navbatida lotincha faeniculumdan olingan boplib, „pichan“ degan maʼnoni anglatadi.

 Kultivatsiya 
Arpabodiyon oʻzining mahalliy hududida ham, boshqa joylarda ham isteʼmol qilinadigan, kuchli taʼmli barglari va mevalari uchun keng tarqalganKatzer’s Spice Pages: Fennel (Foeniculum vulgare Mill..

Florensiya arpabodiyon (Foeniculum vulgare Azoricum guruhi; sin. F. vulgare var. azoricum) — bu piyozga oʻxshash tuzilishni hosil qiluvchi, shishirilgan bargli navlar guruhi. Bu guruhning ta‘mi anisga oʻxshash yengil taʼmga ega, ammo shirinroq va xushboʻyroq. Florensiya arpabodiyon oʻsimliklari yovvoyi turga qaraganda kichikroq. Florensiya arpabodiyonining bir nechta navlari boshqa nomlar bilan ham tanilgan, xususan, italyancha finokkio nomi. Shimoliy Amerika supermarketlarida u koʻpincha „anis“ deb notoʻgʻri etiketlanadi.

 Manbalar 

Turkum:Ziradoshlar
Turkum:Ikki pallali oʻsimliklar
Turkum:Ziravorlar
Turkum:Hindiston ziravorlari
Turkum:Ko‘p yillik sabzavotlar
Turkum:Iste'mol qilinadigan ziradoshlar
Turkum:Shimoliy Amerika florasi
Turkum:Bargli sabzavotlar