Yangi Zelandiyadagi xorvatlar

ΒCroatian New Zealanders
Yangi zelandiyalik xorvatlar kelib chiqishi xorvat boʻlgan Yangi Zelandiya fuqarolari hisoblanadi. Taxminlarga koʻra, 100 000 dan ortiq yangi zelandiyaliklarning kelib chiqishi xorvatlardir. 2006-yilda Yangi Zelandiya aholisini roʻyxatga olishda oʻz fuqaroligini xorvatlar deb eʼlon qilgan 2550 kishi bor. Ularning aksariyati asosan Oklend va Shimoliy Lendda atroflarida joylashgan boʻlib, ularning soni Kanterberi va Sautlend va atrofida joylashgan.

Yangi Zelandiyada (umuman neytral, lekin baʼzan biroz kamsituvchi) atama Dalli (Dalmatianning qisqartmasi) koʻpincha xorvat millatiga mansub odamlarga nisbatan qoʻllanadi. Bu atama Xorvatiya Yangi Zelandiyaliklar tomonidan chin dildan qabul qilingan, ular orasida Oklendda joylashgan Dalmatiya madaniyat jamiyati ham bor.Dalmatian Cultural Society official website 1930-yilda asos solingan, bu Yangi Zelandiyadagi eng uzoq vaqt saqlanib qolgan Xorvatiya madaniy tashkilotidir. Boshqa neytral atama Tarara (soʻzma-soʻz „tez gapiruvchilar“) aralash xorvat- maori merosiga ega odamlarga nisbatan qoʻllanadi.

 Tarixi 
Yangi Zelandiyadagi eng qadimgi xorvat koʻchmanchilari 1860-yillardan boshlab, asosan dengizchilar va kashshoflar, Otago Oltin Rush davrida oltin qazib oluvchilar va qidiruvchilar sifatida kelishgan. Yangi Zelandiyada xorvat millatiga mansub birinchi shaxs 1864-yilda Leander Tomas Pavletich edi. Oltin shovqinidan soʻng, koʻpchilik Shimoliy Lendga koʻchib oʻtdi, ular kauri gumi – qazish bilan shugʻullanib, Shimoliy Lend Maori va koʻchmanchilar uchun asosiy daromad manbai edi. Ushbu ilk Dalmatiyalik koʻchmanchilar, shuningdek, Yangi Zelandiya vino sanoatini yaratish uchun mas’ul edilar. Kauri gumfieldlaridan majburan chiqarib, koʻpchilik uzumchilik va vinochilikka koʻchib oʻtdi, asosan Gʻarbiy Oklendda Kumeu atrofida va Xouk koʻrfazi mintaqasida joylashgan. Selak, Nobilo, Šoljan, Babich va Delegat kabi Xorvatiya familiyalari hali ham Yangi Zelandiyaning taniqli vino zavodlari nomlari orasida mavjud va Yangi Zelandiyadagi eng yirik ikkita Montana Wines (hozirgi Brancott Estate) va Villa Maria Estates shular jumlasidandir.

Xorvatiyalik koʻchmanchilar beshta asosiy toʻlqinda kelishgan:

 1890-1914-yillarda, Birinchi jahon urushigacha 5000 nafar.
 1920-yillarda Buyuk Depressiya boshlanishidan oldin 1600 nafar.
 1930-yillarda, Ikkinchi jahon urushigacha 600 nafar .
 1945-1970 yillarda 3200 kishi.
 1990-yillarda sobiq Yugoslaviyadagi mojarodan qochib kelganlar.

2008-yil iyul oyida Bosh vazir Helen Klark va Etnik ishlar vaziri Kris Karter mezbonlik qilgan Yangi Zelandiyadagi Xorvatiyaning 150 yilligini nishonlash marosimida 800 kishi qatnashgan.

 Taniqli Yangi Zelandiyalik xorvatlar 

 Akademiklar 

 Jadranka Travash-Sejdich
 Jeyms Belich – tarixchi

 Sanʼat 

 Arxitektura 

 Stiven Yelicich – Jasmax/ JASMaD asoschisi
 Ivan Mercep – Jasmax/ JASMaD asoschisi

 Rassomlar 

 Billy Apple
 Milan Mrkusich

 Komediyachilar 

 Rose Matafeo
 Nik Rado

 Adabiyot 

 Amelia Batistich – yozuvchi
 Sonja Yelich – shoir

 Musiqachilar 

 Nik Afoa
 Kevin Borich
 Milan Borich (Pluton (Yangi Zelandiya guruhi))
 Tina Kross
 Mariya Dallas
 Bred Devchich (tezkor ekipaj)
 Lorde (Ella Yelich-OʻConnor)
 Piter Posa
 Mayk Perjanik
 Desna Sisarich
 Piter Urlich
 Margaret Urlich

 Biznes 

 Maykl Erceg – Independent Liquor asoschisi, hozirda Asahi Beverages (NZ) Ltd nomi bilan tanilgan.
 Huljich oilasi – Oziq-ovqat ishlab chiqarish, mulk, yangi biznes boshlash, moliya va kino yaratish.
 Ser Jorj Fistonich – Villa Maria Estates asoschisi.
 Nobilo oilasi – Nikola Nobilo Nobilo vinolarining asoschisi.
 Talley oilasi, Talley guruhining egalari.
 Doktor Kevin Glyucina (Matakana Super Foods asoschisi)

 Moda 

 Deanna Didovich – Dizayner
 Jessica Grubisa – Dizayner
 Adrienne Winkelmann – Dizayner / Moda yorligʻi

 Jurnalistika 

 Toni Ciprian – radio va televidenie boshlovchisi
 Saymon Mercep – radio va televidenie boshlovchisi
 Goran Paladin – radio va televidenie boshlovchisi

 Huquq sohasi 

 Brayan Dikki – Oklend toj advokati
 Dame Helen Winkelmann – Yangi Zelandiya Bosh sudyasi

 Siyosat 

 Ser Jeyms Belich – Vellingtonning sobiq meri
 Kamilla Belich – parlament aʼzosi
 Frana Cardno – Sautlend okrugining sobiq meri
 Fred Gerbich – parlamentning sobiq aʼzosi
 Sheyn Jons – sobiq parlament aʼzosi va vazirlar mahkamasi vaziri
 Klem Simich – parlamentning sobiq aʼzosi
 Dame Mira Szaszy – Maori rahbari
 Dame Rangimarie Naida Glavish – Maori rahbari

 Din 

 Denis Devchich – Xudoning onasi birodarlar direktori
 Antoni Sumich (1964 yilda tugʻilgan) – Sankt-Peterning ruhoniylar birodarligi ruhoniysi; regbi ittifoqi va kriket xalqaro (Xorvatiya uchun)

 Sport 

 Kriket 

 Anton Devchich – BLACKCAPS vakili
 Jozef Yovich
 Ben Lister
 Dusan Xakaraya – shuningdek, Xorvatiya regbi vakili
 Quinn Sunde
 Daniel Marsich – Xorvatiya kriket vakili
 Jon Vujnovich – Xorvatiya kriket vakili
 Entoni Govorko – Xorvatiya kriket vakili
 Anton Vujchich – Xorvatiya kriket vakili
 Pol Vujnovich – Xorvatiya kriket vakili

 Futbol 

 Abby Erceg – NZ Football Ferns futbolchisi
 Toni Laus – „Oq tanlilar“ futbolchisi
 Stefan Marinovich – „Oq tanlilar“ futbolchisi
 Pol Urlovich – „Oq tanlilar“ futbolchisi
 Ivan Viselich – „Oq tanlilar“ futbolchisi
 Chris Zoricich – „Oq tanlilar“ futbolchisi

 Motor sporti 

 Robbi Fransevich – avtopoyga haydovchisi
 Pol Radisich – avtomobillar boʻyicha jahon chempioni

 Regbi ligasi 

 Frano Botica – Barcha qora / NZ regbi ligasi / Xorvatiya regbi
 Toni Kriletich – Yangi Zelandiya regbi ligasi

 Tennis 

 Marina Erakovich
 Onni Parun

 Boshqa sohalarda 

 Frank Nobilo – golf oʻyinchisi
 Jon Radovonich – Yangi Zelandiya xokkeychisi
 Anna Simchic – suzuvchi
 Nik Unkovich – maysazor oʻyinchisi
 Michaela Sokolich-Bitson – Shimoliy mistiklar va kumush ferns uchun netbolchi
 Greg Yelavich – otishmachi

 Vino ishlab chiqaruvchilar 

 Babich
 Brajkovich – Kumeu daryosi vinolari
 Delegat
 Fistonich – Villa Mariya vinolari 
 Mazuran
 Nobilo 
 Selak
 Soljan
 Vuletic – Providence vinolari
 Yukich – Montana Wines asoschisi, hozirda Brancott Estate nomi bilan tanilgan

 Xayoliy xorvat yangi zelandiyaliklar 

 Fisher Brankovich – Filthy Rich (televidenie)
 Darijo Doslic – Vestsayd (televideniye)
 Draska Doslic – Dahshatli Fortune (televidenie)
 Mila Jizovich – BroʻTown (televidenie)
 Jonni Marinovich – Shortland Street (televidenie)
 Nina – Buzilgan ingliz (film)

 Manbalar