Sutan Syahrir

Sutan Syahrir

Sutan Syahrir (eski imlo: Soetan Syahrir, 1909-yil 5-mart – 1966-yil 9-aprel) — intellektual, kashshof va Indoneziya mustaqilligi uchun kurashgan inqilobchi. Indoneziya mustaqillikka erishgandan so'ng u Indoneziyaning birinchi siyosatchisi va bosh vaziri bo'ldi. U 1945-yil 14-noyabrdan 1947-yil 20-iyungacha Indoneziya Bosh vaziri lavozimida ishlagan. Syahrir 1948-yilda Indoneziya Sotsialistik partiyasiga asos solgan. U siyosiy mahbus sifatida surgunda vafot etgan va TMP Kalibata, Jakartada dafn etilgan. Sutan Syahrir 1966-yil 9-aprelda Prezidentning 1966-yildagi 76-sonli farmoni bilan Indoneziyaning Milliy Qahramonlaridan biri etib tayinlangan.‌‌

 Tarix 
Uning otasi Deli sultonining maslahatchisi va Medanda bosh prokuror (landraad) bo'lib xizmat qilgan. Syahrirning otasi taniqli ayol faol va jurnalist Rohana Kudus bilan bir xil. Syahrir o'z davrining eng tajribali mahalliy birja brokeri Soetan Sjaxsam va Buyuk Indoneziya partiyasidan (Parindra) prokuror va siyosatchi Soetan Noeralamsjah bilan tug'ilgan.‌‌
Syahrir Medandagi eng yaxshi boshlang'ich maktablarda (ELS) va o'rta maktablarda (MULO) o'qidi. Bu uni turli xorijiy kitoblar va yuzlab golland romanlariga olib keldi. Kechasi u yevropalik mehmonlar uchun maxsus mehmonxona - Hotel De Boerda (hozirgi Hotel Natour Dharma Deli) qo'shiq kuylardi.
1926-yilda u MULOni tugatdi, Bandungdagi o'rta maktabga (AMS) o'qishga kirdi. O'sha maktabda u Indoneziya talabalar teatri uyushmasiga (Batovis) rejissyor, ssenariy muallifi va aktyor sifatida qo'shildi. Yig‘ilgan mablag‘ni o‘zi asos solgan Tjahja Volksuniversiteit (Xalq universiteti nuri) maktabi uchun sarflagan.‌‌

 Hayotning oxiri 
1955-yilda PSI Indoneziyadagi birinchi umumiy saylovda ovoz to'play olmadi. 1958-yildagi PRRI ishidan so'ng, Sutan Syahrir va Prezident Soekarno o'rtasidagi munosabatlar 1960-yilda PSI nihoyat tarqatib yuborilgunga qadar yomonlashdi. 1962-yildan 1965-yilgacha Syahrir hibsga olindi va insultga uchraguniga qadar sudsiz qamaldi. Shundan so'ng Syahrirga Shveytsariyaning Syurix shahrida davolanishga ruxsat berildi. Ilgari PSI raisining o'rinbosari bo'lgan yaqin do'stlaridan biri Sugondo Djojopuspito uni Kemayoran aeroportiga olib bordi va Syahrir ko'zlarida yosh bilan Sugondoni quchoqladi. Syahrir 1966-yil 9-aprelda Shveytsariyada vafot etdi.‌‌

 Manbalar 
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Sutan_Sjahrir

 Havolalar 
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Sutan_Sjahrir