Meteniy

Meteniy 120x120pxIsmlarAfzal IUPAC nomi
MetiliyInternational Union of Pure and Applied Chemistry (2014). Nomenclature of Organic Chemistry: IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013. The Royal Society of Chemistry. p. 1089. doi:10.1039/9781849733069. ISBN 978-0-85404-182-4.Boshqa ismlar
metil kation: KarbaniliyIdentifikatorlarCAS raqami 14531-53-4Y3D model (JSmol) Interaktiv tasvirChEBI CHEBI: 29437PubChem CID 644094UNII IM9JMM7N0Y link=|alt=check|7x7pxYInChI

 InChI=1S/CH3/h1H3/q+1Key:UHDUIDUEUEQND-UHFFFAOYSA-NTABASS

 [CH3+]XususiyatlariKimyoviy formulaCH3Molyar massa15.035g·mol−1  Tegishli birikmalarTegishli izoelektronikboranAgar boshqacha ko'rsatilmagan bo'lsa, ma'lumotlar materiallar uchun standart holatda berilgan (at 25°C [77°F], 100kPa).

Infobox ma'lumotnomalari
Chemical compound

Organik kimyoda meteniy (metiliy, karbeniy, metil kation yoki protonlangan metilen deb ham ataladi) CH3+ formulali kationdir. Uni metilen radikali sifatida ishlatish mumkin. Proton (H+) yoki metil radikali sifatida (CH2) bitta elektron olib quyilsa, karbokatyon va enium ioni hosil qiladi va karbenyum ionlari ichida eng oddiy bo'lib qoladi. 

 Tuzilishi 
Tajribalar va hisob-kitoblar qaraganda, meteniy ioni uch karrali simmetriyaga ega bo'lgan tekislikdir. U uglerod atomining sp2 gibridizatsiyasini prototip misolida kuzatish mumkin.

 Tayyorgarlik va reaksiyalari 
Past bosimdagi massa spektrometriyasini o'rganish uchun meteniyni metil radikalining ultrabinafsha fotoionlashi,  yoki C+ kabi monotomik kationlarning to'qnashuvi orqali olish mumkin. C+ va Kr+ neytral metan bo'lib, bunday sharoitda u asetonitril CH3CN bilan reaksiyaga kirishib CH3(CN2) ionini hosil qiladi. Agar atom bir yoki bir nechta elektronni yoʻqotsa, u musbat zaryadlanadi va musbat ion yoki kation deb ataladi. Aksincha, agar atom bir yoki bir nechta qoʻshimcha elektron olgan boʻlsa, u manfiy zaryadlanadi va manfiy ion yoki anion deb ataladi.  Agar oʻzaro taʼsir yetarlicha katta boʻlsa, unda bu tortishish bogʻlangan bipolyaronga olib keladi. Kuchli tortishish uchun bipolyaronlar kichik boʻlishi mumkin. Kichkina bipolyaronlar butun son aylanishiga ega va shuning uchun oʻz xususiyatini yuqotmaydi. Shu sababli kam energiyali elektron tutilganda ( dan kam), u o'z-o'zidan ajralib chiqadi. 

Kondensatsiyalangan fazada oraliq mahsulot sifatida kamdan-kam uchraydi. FSO3H-SbF5 bilan metanni protonlash yoki gidrid olish natijasida hosil bo'ladigan reaktiv, oraliq mahsulot sifatida hosil bo'ladi. Meteniy ioni, hatto alkanlarga nisbatan ham juda reaktiv modda hisoblanadi.

 Yana qarang 

 Metanium
 Ammoniy
 Etanium

 Manbalar 

Turkum:Organik kimyo
Turkum:Ionlar
Turkum:Karbokatsiyalar