Hindiston — Malayziya munosabatlari

Hindiston — Malayziya munosabatlari (; ), Hindiston va Malayziya oʻrtasidagi ikki tomonlama tashqi munosabatlarga ishora qiladi. Hindiston Kuala-Lumpurda yuqori komissiyaga ega va Malayziya Yangi Dehlida oʻz elchixonasiga ega. Shuningdek, Chennay va Mumbayda bosh konsulligi mavjud. Ikkala davlat ham Millatlar Hamdoʻstligi, Osiyo Ittifoqi va G15 ning toʻlaqonli aʼzolaridir. Hindiston va Malayziyani antik davrlarga borib taqaladigan turli madaniy va tarixiy aloqalar bogʻlab turadi. Ikki davlat bir-biri bilan juda doʻstona munosabatda, chunki Malayziya hindistonlik muhojirlarning ikkinchi vatani hisoblanadi. Malayziyaning toʻrtinchi va eng uzoq vaqt xizmat qilgan bosh vaziri Mahathir Mohamadning kelib chiqishi hindistonlik. Savdo sohasida ularning oʻzaro savdo hajmi 10,5 milliard dollarni tashkil etadi va 2020-yilga kelib 25 milliard dollarga yetishi kutilmoqda.

Oʻsha paytdagi Bosh vazir Najib Razzoqning 2017-yildagi tashrifidan soʻng Hindiston ham, Malayziya ham infratuzilmani rivojlantirish va aqlli shaharlar qurish kabi sohalarda yangi yoʻnalishida hamkorlikni kengaytirishga kelishib oldilar. Hindiston hukumati va ularning jamoatchiligidagi koʻpchilik Malayziyaning 7-bosh vaziri Mahathir Pokistonni qoʻllab-quvvatlagani uchun oʻzaro aloqalar pasayayotganidan xavotir olmoqda.

 Mamlakatni taqqoslash 
 Hindiston MalayziyaGerbi175x175px175x175pxBayrogʻiAholisi1,375,586,00031,360,000MaydoniAholi zichligiVaqt zonasiUTC+05:301PoytaxtiDehliKuala Lumpur & PutrajayaKatta shahriMumbay — 12,478,447Kuala Lumpur — 1,768,000Davlat boshqaruviFederal Parlamentar Konstitutsiyaviy respublikaFederal Parlamentar tanlov asosidagi Konstitutsiyaviy monarxiyaTashkil etilishi1947-yil 15-avgust (dominion)1950-yil 26-yanvar (respublika)1957-yil 31-avgust (Britaniyadan mustaqil)1963-yil 16-sentyabr (Malayziyaning tashkil topishi)Birinchi rahbariLord Mountbatten (hukumat rahbari)	Javoharlal Neru (Bosh vazir)Tuanku Abdul Rahman (Monarx)Tunku Abdul Rahman (Bosh vazir)Davlat boshligʻiMonarx: Charles IIIMonarx: AbdullohHukumat raisiBosh vazir: Narendra ModiBosh vazir: Ismoil Sabri YoqubQonun chiqaruvchi organParlementMalaysiya ParlementiYuqori palataRajya SabhaRais: Ajit Kumar BhuyanSenatRais: S. VigneswaranQuyi palataLok SabhaSpiker: Narendra ModiVakillar palatasiSpiker: Azhar Azizan HarunRasmiy tiliHind tiliMalay tiliYaIM (nominal)3.469 trillion  AQSh dollari $ (2,466 aholi jon boshiga)364.7 milliard AQSh dollari $ ($11,414 aholi jon boshiga)

 Iqtisodiy munosabatlar 
2000-yildan 2013-yilgacha Malayziya 618,37 million AQSh dollarini tashkil etgan toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar hajmi boʻyicha Hindistondagi 19-eng yirik investor hisoblanadi. Malayziyaning 6 milliard AQSH dollaridan ortiq sarmoyasi telekommunikatsiya, sogʻliqni saqlash, bank va qurilish loyihalariga ajratilgan. Ikki davlat oʻrtasidagi savdo aylanmasi 1992-yildagi atigi 0,6 milliard AQSh dollaridan 2012-yilda 13,32 milliard AQSh dollariga koʻtarilgan. Bundan tashqari, Hindistonning sanoat, IT va sogʻliqni saqlash kompaniyalari, shuningdek, Malayziyaga sarmoya kiritgan 150 000 ga yaqin hindistonlik (jumladan, 10 000 hindistonlik muhojirlar) malakali va yarim malakali ishchilar mamlakatda IT, ishlab chiqarish va bank ishi sohalarida ish bilan taʼminlangan. Malayziya kompaniyalari, shuningdek, Hindistonning turli shtatlarida koʻplab infratuzilma loyihalarida ishtirok etishadi.

2017-yilda Hindiston va Malayziya oʻrtasida 36 milliard AQSh dollari miqdoridagi yangi biznes bitimi imzolandi, bu ikki mamlakat oʻrtasidagi iqtisodiy munosabatlar tarixidagi eng yirik hisoblangan 31 ta biznes memorandumi (memorandum) almashdi. Malayziya Hindiston ishbilarmonlar kengashi ham mavjud.

 Taʼlim munosabatlari 
1960-1970-yillar oraligʻida 30 000 ga yaqin malayziyalik talabalar Hindiston taʼlim muassasalarida, asosan tibbiyot sohasida tahsil olishgan, bugungi kunda Malayziyadagi shifokorlarning 30% dan ortigʻi Hindistonda taʼlim olgan. Hindiston hukumati malayziyalik talabalarga ham stipendiya ajratadi. Malayziyalik tibbiyot talabalarining koʻpchiligi Hindistonda taʼlim olishlari zarurligi tufayli Manipal Global Education Group oʻz kampuslarini Malayziyada tashkil etishga rozi boʻlgan.

 Xavfsizlik munosabatlari 
Malayziya tashkil etilishidan oldin, mamlakat xavfsizlik kuchlarining koʻp xodimlari Hindistonda oʻqitilgan. Xitoyning oʻsib borayotgan taʼsiriga qarshi Hindiston Malayziya bilan harbiy va xavfsizlik sohasida hamkorlikni kuchaytirishni bildirgan. 

 Manbalar 

 Adabiyotlar 


 Lokesh, Chandra, & International Academy of Indian Culture. (2000). Society and culture of Southeast Asia: Continuities and changes. New Delhi: International Academy of Indian Culture and Aditya Prakashan.
 R. C. Majumdar, Study of Sanskrit in South-East Asia
 R. C. Majumdar, India and South-East Asia, I. S. P. Q. S. History and Archaeology Series Vol. 6, 1979, .
 R. C. Majumdar, Suvarnadvipa, Ancient Indian Colonies in the Far East, Vol. II, Calcutta,
 R. C. Majumdar, Hindu Colonies in the Far East, Calcutta, 1944,  Ancient Indian colonisation in South-East Asia.
 R. C. Majumdar, History of the Hindu Colonization and Hindu Culture in South-East Asia


 Havolalar 

 Malayziyadagi Hindiston Oliy komissiyasi
 Hindistondagi Malayziya Oliy komissiyasi
Turkum:Malayziyaning ikki tomonlama aloqalari
Turkum:Hindistonning ikki tomonlama aloqalari
Turkum:Malayziyaning tashqi siyosati
Turkum:Hindistonning tashqi siyosati
Turkum:Xalqaro munosabatlar