Jazoir-Marokash munosabatlari

Jazoir-Marokash munosabatlari- Jazoir va Marokash oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir.  Mamlakatlar oʻrtasidagi davlat chegarasining uzunligi 1900 km.

 Tarix 
Jazoir va Marokash oʻrtasidagi munosabatlar Gʻarbiy Sahroi Kabir xalqlarining oʻz taqdirini oʻzi belgilash masalasini jiddiy ravishda murakkablashtiradi.  Bu sobiq ispan mustamlaka hududining siyosiy kelajagi Jazoir-Marokash munosabatlarida chuqur qarama-qarshilikni keltirib chiqardi.  1975 yil 6 noyabrda Marokash Gʻarbiy Sahroga kirgan Marokashning barcha qismlaridan 350 000 qurolsiz odamlarning ommaviy namoyishini "Yashil marsh" deb atalmish.  18-noyabrda Ispaniya oʻz maʼmuriyatini tark etdi va Madrid kelishuvini imzoladi, shundan soʻng Marokash va Mavritaniya hududni ular oʻrtasida boʻlib oldi.  Keyinchalik Mavritaniya Gʻarbiy Sahroimadan oʻz qoʻshinlarini olib chiqib ketdi va unga hududiy daʼvolardan voz kechdi.  1976-yil 27-fevralda Jazoir koʻmagida Marokash qoʻshinlariga qarshi partizan urushi olib borgan Polisario fronti Gʻarbiy Sahroi Sahroi Arab Demokratik Respublikasi (SADR) deb nomlangan mustaqil davlat deb eʼlon qildi.  Shunday qilib, 1975 yildan boshlab Jazoir va Marokash oʻrtasida dushmanlik boshlandi, bu baʼzida turli shakllarni oladi, lekin u hech qachon toʻgʻridan-toʻgʻri harbiy mojaroga kelmadi.

1994-yilda Jazoir Marrakechdagi mehmonxonada (fr.) terakt sodir etganidan so‘ng, Rabot Jazoir fuqarolari uchun viza rejimini joriy qilgani sababli Marokash bilan quruqlikdagi chegarasini yopdi.  2016 yil holatiga koʻra, Jazoir-Marokash chegarasi dunyodagi eng uzun yopiq chegaralardan biri hisoblanadi.

2017-yilda Marokash tashqi ishlar vaziri N.Buritaning intervyusiga ko‘ra, Jazoir bilan munosabatlar muzlatilgan holatda va so‘nggi yetti yil ichida birorta ham ikki tomonlama uchrashuv bo‘lib o‘tmagan.

2021-yil 24-avgust kuni Jazoir tashqi ishlar vaziri Ramtan Lamamra matbuot anjumanida mamlakati Marokash bilan diplomatik munosabatlarni uzishga qaror qilganini eʼlon qildi.

 Manbalar