Grenlandiyadagi Daniya xalqi

ΒDanish people in Greenland

Grenlandiyadagi daniyaliklar Grenlandiyada istiqomat qiluvchi etnik daniyaliklar va ularning avlodlaridir.

Daniyalik grenlandiyaliklar Grenlandiyadagi ozchilik etnik guruh boʻlib, hudud aholisining taxminan 11% ni tashkil qiladi.  Grenlandiya inuitlari (shu jumladan aralash irq vakillari) umumiy sonining taxminan 85% – 90% ni tashkil qiladi (2009-yil hisobi).

1990-yillarda yuqori maoshga ega boʻlgan yaxshi ish imkoniyatlarini jalb qilgan koʻplab daniyaliklar Nuuk shahriga joylashdilar. Nuuk shahri Grenlandiyadagi daniyaliklarning eng yuqori ulushiga ega. 

 Tarixi 
Grenlandiyaning janubi-gʻarbiy qismida 10-asrdan 15-asrgacha uzluksiz Skandinaviya aholi punktlari mavjud edi. Ushbu populyatsiyalar qachon va qanday qilib yoʻq boʻlib ketgani aniq emas, ammo iqlim oʻzgarishi asosiy sabab boʻlib koʻrinadi. Ushbu oʻrta asrlardagi koʻchmanchilarning aksariyati Daniyadan koʻra Norvegiyadan (Islandiya orqali) kelgan.

1721-yildan boshlab Grenlandiyaning janubi-gʻarbiy qismida daniyaliklarning (va Norvegiyaning) mavjudligi doimiy aholi punktlari emas, balki mavsumiy savdo nuqtalari va missiyalari shaklida tiklandi.

 Daniya tili 
1979-yilda uy boshqaruvi oʻrnatilgandan beri Grenlandiyada davlat ishlarida Daniya va Grenlandiya tilidan foydalanilgan, shuningdek aholining aksariyati ikkala tilda ham gaplasha oladi. Kalaallisut (Grenlandiya) 2009-yil iyun oyida yagona rasmiy tilga aylandi  Daniya hali ham maʼmuriyat va oliy taʼlimda keng qoʻllanadi, shuningdek Nuuk va boshqa yirik shaharlardagi baʼzi daniyalik muhojirlar uchun birinchi yoki yagona til boʻlib qolmoqda. Kalaallisut (Grenlandiya) va Daniyaning kelajakdagi jamiyatdagi roli haqida munozaralar davom etmoqda.

Grenlandiya aholisining taxminan 12% birinchi yoki yagona til sifatida Daniya tilida gaplashadi, xususan Grenlandiyadagi Daniya immigrantlari, ularning koʻpchiligi maʼmurlar, mutaxassislar, akademiklar yoki malakali savdogarlar kabi lavozimlarni egallaydi. Grenlandiya barcha kichik aholi punktlarida hukmron boʻlsa-da, Inuit yoki aralash ajdodlar aholisining bir qismi, ayniqsa shaharlarda, Daniya tilida gaplashadi. Inuit aholisining aksariyati Daniya tilida ikkinchi til sifatida gaplashadi.

 Manbalar