Chu Yo-xan

Chu Yo-xan 

(1900 yil 5 dekabr - 1979 yil 17 noyabr) XX asr koreys shoiri, jurnalisti, biznesmen va siyosatchi. U Shinan Chu qabilasidan boʻlgan.

Chu Yo-xan o'sha paytdagi Joseon sulolasi davrida Pxenyanda tug'ilgan . U Pxenyandagi boshlang‘ich maktabda, so‘ngra Meidzi akademiyasi va Yaponiyadagi Dai-ichi o‘rta maktabida o‘qigan. O'sha paytda uning otasi Chu Gong Sam Yaponiyada tahsil olayotgan koreyalik talabalarga missioner sifatida Tokioga jo'natilgan. Fursatdan foydalanib, u Yevropa shoirlari va ularning she’rlarini o‘rgandi va boshqa koreys shoirlari bilan bir guruhda faol ravishda ko‘plab she’rlar yozdi.

 Hayoti: 
U Koreyadagi ilk adabiy jurnal bo‘lmish “Yaratilish” (hangul: jeon, Hanja: xéeng) muharriri  va “Yangi she’riyat” harakatining yetakchi namoyandalaridan biri edi. 1919 yilda Chu va Tokiodagi boshqa koreys talabalar tomonidan uyushtirilgan mustaqillik harakati muvaffaqiyatsizlikka uchragach, u 1919 yil may oyida Shanxayga surgunda qochib ketdi.

 Faoliyati: 
1925-yilda o‘qishni tamomlab, Koreyaga qaytib kelgach, Dong-A Ilbo milliy gazetasida muxbir sifatida ishladi. U muharrir yozuvchi, keyin esa bosh muharrir lavozimlariga ko‘tarildi. Keyinchalik u raqib gazetasi Chosun Ilboga ko'chib o'tdi . O'shandan beri u Yosh Koreya akademiyasining a'zosi sifatida Ahn Changho bilan uzluksiz aloqada bo'lgan (hangul:

Yaponiyaning Koreyani bosib olishining oxiriga kelib , u Yaponiya mustamlakachi hukumati bilan harbiy xizmatga chaqirish va Koreya askarlarini Tinch okeanidagi jang maydonlariga jo'natishda hamkorlik qilmaguncha qiynoqqa solingan . Yaponiya mustamlaka hukumati uni oʻz ismini Matsumura Koichi (hanja: hàngāngāngī) ga oʻzgartirishga majbur qildi. U Yaponiya tarafdori bo'lgan she'rlar yozgani va koreys yigitlarini urushda qatnashishga undagan nutqlari uchun tanqid qilingan.

1945-yilda Koreya yapon hukmronligidan ozod bo‘lgach, Chu boshqa sheriklar bilan birga Youngpoong kompaniyasini tashkil etish va boshqarish uchun tadbirkor sifatida ko‘p mehnat qildi. 1950 yil oxirida u Seul markazidagi Milliy Assambleyaga ketma-ket ikki marta saylanganda siyosatchiga aylanishga muvaffaq bo'ldi . 1960 yil aprel inqilobidan so'ng u savdo va sanoat vaziri etib tayinlandi. 1961- yil 16-maydagi davlat to‘ntarishidan so‘ng u siyosatdan nafaqaga chiqdi va yana biznesmen bo‘lib, gazeta shirkati (Daehan Ilbo, Hanja: xàngìnìnīng) va yuk tashish kompaniyasini boshqaradi.

 Adabiy asarlari: 
Chu 1920 va 30-yillarning vakili shoiri hisoblangan va uning ijodini taxminan Shanxaydagi surgundan oldin yozilgan va undan keyin yozilgan she'rlarga bo'lish mumkin. Uning Yaponiyada bo‘lgan yillari yozgan avvalgi she’rlarida zamonaviy G‘arb va Yapon she’riyatining ta’siri o‘z aksini topgan.