Enbetsu (Hokkaido)

, Embetsu ham Yaponiyaning Hokkaido shtatida joylashgan Rumoi shahrida joylashgan shaharchadir.2013- yil holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 2,966 kishi va zichligi 1 km² ga 5 kishidan iborat edi. Umumiy maydoni 590,86 kvadrat kilometr (228,13 mi²).Shahar Teshio togʻlaridan toʻgʻridan-toʻgʻri Yapon dengiziga oqib oʻtadigan Enbetsu daryosi bilan ikkiga boʻlingan. Enbetsu — Yaponiyadagi guruch ishlab chiqarishning eng shimoliy hududi.

 Etimologiyasi 
Enbetsu shahrining nomi aynu tilidan kelib chiqqan. Uchta imkoniyat mavjud: Ven-pet, yaʼni „yomon daryo“; „We-bet“, yaʼni „ayrlangan daryo“; yoki „E-ye-pet“, „uchrashuv joyi daryo“ degan maʼnoni anglatadi, chunki Enbetsu dengiz boʻyidagi Aynu va Teshio togʻlaridagi Aynuning uchrashadigan joyi edi.

 Geografiyasi 
Enbetsu Hokkaido orolining shimoliy-shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan boʻlib,Yaponiya dengiziga qaraydi. Shahar Teshio togʻlarining gʻarbiy yon bagʻirlaridan Yapon dengizidagi qadar boʻlgan ulkan hudud vaEnbetsu daryosining drenaj havzasini egallaydi. Shaharning gʻarbiy qismi oʻrmonli va aholi kam yashaydi. Shaharning kichik savdo va turar-joy markazi Yapon dengizidagi daryoning qirgʻoqlarida joylashgan. Enbetsuda Kotouradagi Asahi kurorti joylashgan. Kichik loy vulqoni issiq buloqning yaqinidagi botqoqlarda joylashgan.

 Daryolari 
Enbetsu daryosi uzunligi () tashkil etadi. Teshio togʻlaridan Enbetsu va Xorokanai chegarasida, shimoliy-gʻarbdagi shahar orqali Yapon dengiziga oqib oʻtadi. Shahar markazi va shahar hokimiyati Enbetsuning yonida joylashgan. Enbetsuning asosiy irmoqlariga Takinosava, Kumanosava, Nupuripaomanai, Nupurikeshiomappu va Rubeshube daryolari kiradi. Taxminan bu daryolarning uzunligi  ni tashkil etdi. Enbetsu sholizor dehqonchiligiga asoslangan hudud. Enbetsu guruch maydonlari Yaponiyadagi guruch ishlab chiqarishning keng zonasining eng shimoliy chegarasini tashkil qiladi. Shahar shuning uchun mamlakatdagi guruch ishlab chiqarishning eng shimoliy hududi sifatida tanilgan.1957- yilda Enbetsu shahrida Yaponiyada guruch yetishtirish tarixiga oid tosh yodgorlik qurilgan va aholini asosy mashgʻuloti ekanligidan dalolat beradi.

 Togʻlari 
Pishiri togʻi balandligi () tashkil etadi. Enbetsudagi eng baland nuqta, shaharning janubida, Haboro va Horokanai shaharlari bilan chegarada joylashgan. Pishiri togʻining eng baland choʻqqisi Teshio hisoblanadi. Enbetsu daryosining manbai hisoblanadi bu togʻlar.

 Qoʻshni munitsipalitetlar 
Enbetsu Hokkaido prefekturasida beshta, Rumoi subprefekturasida uchta va Kamikava subprefekturasida ikkita munitsipalitet bilan chegaradosh:

 Rumoi subprefekturasi
 Teshio
 Xaboro
 Shosanbetsu
 Kamikava subprefekturasi
 Nakagava
 Horokanai

 Iqlimi 
Teshio oʻzining qattiq iqlimi bilan ajralib turadi. Koʻp kunlik yomgʻir, bir necha kun quyosh nuri va kuchli shamollar bor. Harorat juda katta farq qiladi. Enbetsuda qayd etilgan eng yuqori harorat  ni tashkil etdi.1979-yilda, eng pasti esa  edi. Bu voqea 2000-yilda boʻlgan edi. Yapon dengizi sohilidagi shamollar shahardagi shamol fermalarini qoʻllab-quvvatlaydi.

 Tarixi 
Enbetsu shahridagi birinchi yaponiyalik koʻchmanchi Gentaro Shirahata boʻlib,1896- yilda Enbetsuga koʻchib oʻtgan. Keyingi yili Fukui prefekturasining Yechizen shahridan Yechizen Dantay deb nomlangan koʻchmanchilar guruhi Enbetsuga kelishdi. Aichi, Chiba va Kumamoto guruhlari, shuningdek, alohida koʻchmanchilar ergashdilar. Ilgari Teshio tarkibiga kirgan Enbetsu 1909-yilda alohida qishloq sifatida tashkil etilgan. Guruch ishlab chiqarish 1897- yilda, xususan,Fukui prefekturasidan olingan guruch shtammlari bilan sinovdan oʻtkazildi. Xonsyuning boshqa qismlaridan koʻplab shtammlarni sinovdan oʻtkazgan.1921-yilda Enbetsuda muvaffaqiyatli guruch hosili va qishloqda qishloq xoʻjaligi sanoati boshlandi.

Enbetsu 1949-yilda shahar maqomiga berildi.1958-yilda shahar aholisi 8944 kishiga yetdi va doimiy aholi punktitiga aylandi. Enbetsuda qishloq xoʻjaligi ham, baliqchilik sanoati ham tanazzulga yuz tutdi, ayniqsa Tinch okeanidagi seld ovining kamayishi bilan izohlandi. Enbetsulik yoshlar Hokkaido va Xonsyuning yirik shaharlariga ishlash uchun koʻchib oʻtishdi va bu shahar aholisining kamayishiga hissa qoʻshdi.

 Iqtisodiyoti 
Enbetsuning asosiy iqtisodiyotini qishloq xoʻjaligi mahsulotlaridan guruch, jumladan, mochi tayyorlash uchun glyutinli guruchdir. Shaharda qushqoʻnmas va poliz ekinlari ham yetishtiriladi. Mahalliy iqtisodiyot ham sut chorvachiligi va baliqchilikka bogʻliq. Enbetsu-kambala va Yesso taroqlari koʻp boʻlgan manbai hisoblanadi.

 Maktablari 
Enbetsu shahrining taʼlim kengashida bitta boshlangʻich maktab, Enbetsu boshlangʻich maktabi va bitta oʻrta maktab, Enbetsu oʻrta maktabi mavjud. Boshlangʻich maktab shahar hokimiyatining shimoli-sharqida, markaziy Xoncho tumanida, oʻrta maktab esa janubi-sharqda, sharqida qismidagi maktab esa Kova tumanida joylashgan. Enbetsu, shuningdek, boshlangʻich maktab yonida joylashgan yagona shahar maktabgacha taʼlim muassasasiga ega.

Hokkaido Enbetsu qishloq xoʻjaligi oʻrta maktabi, prefektural oʻrta maktab, shaharning Kitahama tumanida, shahar markazidan qisqa masofada joylashgan. Shahardagi Oliy maktab 1952-yilda tashkil etilgan.

 Transportlari 
Enbetsu bir vaqtlar JR Hokkaido Haboro liniyasi orqali Hokkaidoning qolgan qismiga ulangan.1958-yilda qurib bitkazilgan liniya Rumoiyni Sapporo bilan bog‘ladi. Utakoshi,Teshiokanaura, Enbetsu, Keimeikarijōkōjō va Marumatsu Enbetsuda joylashgan liniyadagi barcha stantsiyalar edi. Haboro liniyasi 1987 yil mart oyida toʻxtatildi. Hozirda Enbetsu shahridan jamoat transporti orqali borish mumkin boʻlgan eng yaqin JR Xokkaydo poezd stantsiyalari shimolda Xoronobe va janubda Rumoida joylashgan.

 Avtobuslari 
JR Haboro Line oʻrniga Engan Bus Company keldi. Endi Enbetsu stantsiyasi avtobus terminali sifatida ishlatiladi.

 Yoʻllari 
Enbetsuga mashinada Sapporodan taxminan toʻrt soatda, Asahikavadan uch soatda va Vakkanai yoki Rumoidan bir yarim soatda yetib borish mumkin. Yaponiya milliy marshruti 232 shaharni shimoldan janubga Yaponiya dengizi qirgʻoqlari boʻylab kesib oʻtadi.

 Kasalxonasi 
Enbetsu yagona kasalxonasiga ega,Enbetsu milliy sogʻliqni sugʻurtasi kasalxonasi. Kasalxona, munitsipal muassasa,1951-yilda qurilgan va shaharning markaziy Xoncho tumanida joylashgan. Enbetsu Milliy sogʻliqni sugʻurtalash kasalxonasi shimoldagi Vakkanai va janubdagi Rumoi oʻrtasidagi yagona kasalxonadir.

 Xalqaroligi 
1989-yildan boshlab, Enbetsu eramizdan avvalgi Castlegar bilan qardosh shahar munosabatlarini saqlab kelmoqda. Oʻzaro munosabatlarning bir qismi sifatida har yozda shahar va shahar oʻrtasida taʼlim almashinuv dasturi boʻlib oʻtadi. Talabalar oʻz hamkasblarini ziyorat qilib, turli madaniyatlar va turmush tarzi haqida tushunchaga ega boʻlishadi.

 Manbalari 

 Havolalar 

 Media related to Enbetsu, Hokkaidō at Wikimedia Commons
 Official Website 
Turkum:Hokkaido shaharchalari