Afgʻoniston viloyatlari

Afgʻoniston 34ta viloyatga (, wilåyat) boʻlingan. Afgʻoniston viloyatlari birlamchi maʼmuriy boʻlinmalar hisoblanadi. Har bir viloyat bir nechta tumanlarni yoki odatda 1000 dan ortiq qishloqlarni oʻz ichiga oladi.

Viloyat gubernatorlari Hamid Karzay davrida yangi hukumat tuzilganidan keyin afg‘on davlatini qayta tiklashda muhim rol o‘ynadi. Xavfsizlik boʻyicha xalqaro olim Dipali Muhopadhyayning fikricha, gʻarb tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan hukumatning koʻplab viloyat gubernatorlari siyosiy tizimga kiritilgan sobiq sarkardalar edi.

 Afgʻoniston viloyatlari 
+Afgʻoniston viloyatlariViloyatMap #ISO 3166-2:AFLicensePlateCodeCapitalArea(km2)Population(2015)Population(2020)Populationdensity(per km2 in 2020)No. ofDistrictsU. N. RegionRegionBadaxshon viloyati30AF-BDSBDNFayzobod44,836950,9531,054,10023.529North EastNorthBadghis4AF-BDGBDGQala i Naw20,794495,958549,60026.47WestCentralBaghlan19AF-BGLBAGPuli Khumri18,255910,7841,014,60055.616North EastNorthBalkh13AF-BALBLHMazar-i-Sharif16,1861,325,6591,509,20093.215North WestNorthBamyan15AF-BAMBAMBamyan18,029487,218495,60027.57WestCentralDaykundi10AF-DAYDYKNili17,501507,339516,50029.58South WestSouthFarah2AF-FRAFRHFarah49,339507,405563,00011.411WestCentralFaryab5AF-FYBFYBMaymana20,798998,1471,109,20053.314North WestNorthGhazni16AF-GHAGAZGhazni22,4601,228,8311,362,50060.719South EastSouthGhor6AF-GHOGHRChaghcharan36,657790,296764,50020.911WestCentralHelmand7AF-HELHELLashkargah58,305924,7111,446,20024.813South WestSouthHerat1AF-HERHRTHerat55,8681,890,2022,140,70038.315WestCentralJowzjan8AF-JOWJZJSheberghan11,292540,255602,10053.39North WestNorthKabul22AF-KABKBLKabul4,5244,372,9775,204,7001,150.518CentralCentralKandahar12AF-KANKRDKandahar54,8441,226,5931,399,60025.516South WestSouthKapisa29AF-KAPKPSMahmud-i-Raqi1,908441,010488,300255.97CentralCentralKhost26AF-KHOKSTKhost4,235574,582636,500150.313South EastSouthKunar34AF-KNRKNRAsadabad4,926450,652499,400101.415EastCentralKunduz18AF-KDZKDZKunduz8,0811,010,0371,136,700140.77North EastNorthLaghman32AF-LAGLGMMihtarlam3,978445,588493,500124.15EastCentralLogar23AF-LOGLGRPul-i-Alam4,568392,045434,40095.17CentralCentralNangarhar33AF-NANNGRJalalabad7,6411,517,3881,701,700222.723EastCentralNimruz3AF-NIMNRZZaranj42,410164,978183,6004.35South WestSouthNuristan31AF-NURNURParun9,267147,967163,80017.77EastCentralPaktia24AF-PIAPAKGardez5,583551,987612,000109.611South EastSouthPaktika25AF-PKAPKTSharana19,516434,742775,50039.715South EastSouthPanjshir28AF-PANPJRBazarak3,772371,902169,90045.07CentralCentralParwan20AF-PARPRNCharikar5,715664,502737,700129.19CentralCentralSamangan14AF-SAMSAMAybak, Samangan13,438387,928430,50032.05North WestNorthSar-e Pol9AF-SARSRPSar-e Pol16,386559,577621,00037.97North WestNorthTakhar27AF-TAKTAKTaloqan12,458983,3361,093,10087.716North EastNorthUruzgan11AF-URUORZTarinkot11,474386,818436,10038.06South WestSouthWardak21AF-WARWDKMaidan Shar10,348596,287660,30063.89CentralCentralZabul17AF-ZABZBLQalat17,472304,126384,30022.09South WestSouth
+ Mintaqa Hudud</br> (km 2) Aholi</br> (2015)  Aholi</br> (2020) Central Statistics Office Afghanistan (web). Aholi zichligi(2020-yilda 1 km2 ga) Markaziy 237 334 13 571 397 15 067 100 63.4 Shimoliy 161 730 7 666 676 8 570 500 52.9Janubiy 253 800 6 304 707 7 752 800 30.5

 Afgʻonistonning tarixiy viloyatlari 
Afgʻoniston tarixi davomida uning tarkibida bir qancha tarixiy viloyatlari boʻlgan. Afgʻonistonning bunday tarixiy viloyatlariga Kobul, Hirot, Qandahor va Balx kabi viloyatlari kirgan ,1880-yilga kelib viloyatlar soni koʻpaygan va keyinchalik uning tarixiy viloyatlari Balx, Hirot, Qandahor, Gʻazna, Jalolobod va Kobuldan iborat boʻlgan .

 Janubiy provinsiya — 1964 yilda tarqatib yuborilib, Paktiyo viloyati tashkil etildi.
 Turkiston viloyati — 1929-1946 yillarda tarqatib yuborilgan.
 Qatagʻon-Badaxshon viloyati — 1963 yilda Badaxshon viloyati va Qatagʻon viloyatiga tarqatib yuborilgan, ikkinchisi ham oʻsha yili tarqatib yuborilgan.
 Qatagʻon viloyati — 1963 yilda Bagʻlon viloyati, Qunduz viloyati va Taxor viloyatiga tarqatib yuborilgan.
 Sharqiy viloyat — 1964 yilda tarqatib yuborilib, Nangarhor viloyati tashkil etildi.
 Faroh-Chakansur viloyati — 1964 yilda Faroh viloyati va Nimruz viloyatiga tarqatib yuborilgan.
 Mozori Sharif viloyati — 1964 Balx viloyati va Joʻzjon viloyatiga tarqatib yuborilgan .
 Maymana viloyati — 1964 yilda Bodgʻis viloyati va Faryob viloyatiga tarqatib yuborilgan.

 Afg‘onistondagi amaldagi viloyat gubernatorlari ro‘yxati
 Afg'oniston tumanlari

 Adabiyotlar 

 Havolalar 

 Afgʻoniston axborot boshqaruvi xizmatlari (AIMS)
 Viloyat gubernatorlari  Archived
 Afgʻoniston viloyatlari xaritasi
 Xavier de Planhol, 2000, GEOGRAFIYA i. Geografik bilimlar evolyutsiyasi: Afg‘oniston haqidagi geografik bilimlarni rivojlantirish., Encyclopædia Iranica.
Turkum:Afgʻoniston viloyatlari
Turkum:Paktiyo viloyati
Turkum:Badaxshon viloyati tarixi
Turkum:Qunduz viloyati
Turkum:Bodg'is viloyati
Turkum:Faryob viloyati
Turkum:Jo'zjon viloyati