Afgʻon gilami

Afgʻon gilami – anʼanaviy ravishda Afgʻonistonning shimoliy va gʻarbiy hududlarida  asosan afgʻon turkmanlari va oʻzbeklar tomonidan tikilgan qoʻlda toʻqiladigan pol qoplovchi toʻqimachilik turi. 

 Turlari va navlari 
Sharq gilamlarining eng ekzotik va oʻziga xoslaridan biri Afgʻonistonning gʻarbiy qismidagi Hirot viloyatida toʻqilgan Shindand yoki Adraskan (mahalliy afgʻon shaharlari nomi bilan atalgan) hisoblanadi. Gʻalati choʻzilgan odam va hayvonlar figuralari ularning imzo koʻrinishidir. Gilam Afgʻoniston boʻylab sotilishi mumkin, eng koʻpi Mozori Sharifda joylashgan.

Afgʻonistonning yana bir asosiy mahsuloti – bu baluchi gilamlari, ayniqsa, baluchi joynamoz gilamlari . Ular Afgʻonistonning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan balujlar tomonidan tayyorlangan.

Boy ranglarni ishlab chiqarish uchun turli xil oʻsimlik va boshqa tabiiy boʻyoqlardan foydalaniladi. Gilamlar asosan oʻrta oʻlchamda boʻladi. Koʻp naqsh va ranglar qoʻllanadi, lekin anʼanaviy va eng tipik sakkiz burchakli fil oyogʻi ((Buxoro) bosma, koʻpincha qizil fon bilan. Toʻquvchilar koʻchmanchi turmush tarzining boshqa buyumlarini, jumladan, chodir sumkalari va marosim buyumlarini ham ishlab chiqaradilar.

 Ishlab chiqarish 
2021-yilda Afgʻoniston 800 ming kvadrat metr afgʻon gilamini eksport qildi, bu esa 30 million dollarga yaqin daromad keltirdi.  2008, 2013 va 2014 yillarda afgʻon gilamlari har yili Germaniyaning Gamburg shahrida oʻtkaziladigan xalqaro koʻrgazmada xalqaro mukofotlarga sazovor boʻldi.  Maʼlum qilinishicha, Afgʻonistonda gilam biznesi bilan 2 millionga yaqin afgʻon shugʻullanadi .

Baʼzi afgʻon gilamlari Pokiston va Eronda vaqtinchalik istiqomat qiluvchi afgʻon qochqinlari tomonidan toʻqilgan.  Urush davridagi afgʻon gilamlarining aksariyati eksport qilish uchun Pokistonga joʻnatilgani va Afgʻonistonda ishlab chiqarilganda ularga „Pokistonda ishlab chiqarilgan“ yorligʻi berilgani xabar qilingan.  

 Manbalar 

Turkum:Gilam