Vyetnam iqlimi

Vyetnam iqlimi, Koppen tasnifilashigaga koʻra, Aw (mamlakatning tekis janubidagi tropik savanna iqlimi) va Cwa~Am (qishi quruq issiq iqlim yoki togʻli shimolda tropik musson iqlimi) turlariga tegishli hisoblanadi.

 Umumiy xususiyatlar 
Vyetnam butunlay tropikada joylashgan boʻlib, uning iqlimi Laos va Kambodja iqlimi bilan juda oʻxshashdir. Vyetnam koʻp miqdorda yogʻingarchilik, yuqori namlik, koʻp quyoshli kunlar bilan ajralib turadi.

Vyetnam tabiiy ofatlar eng koʻp uchraydigan mamlakatlardan biri. BMT maʼlumotlariga koʻra, Vyetnam iqlim oʻzgarishidan eng koʻp zarar koʻrgan beshta davlatdan biridir. Oʻzining iqlimi tufayli mamlakat suv toshqini, qurgʻoqchilik, shoʻr suvning kirib borishi, koʻchkilar va dengiz sathining koʻtarilishi tufayli suv toshqini kabi holatlarga moyilroq. Mekong deltasi hududi eroziya va okeanlarning quruqlikka kirishidan aziyat chekmoqda. 2001-yildan 2010-yilgacha u mamlakat yalpi ichki mahsulotining yiliga foizi 1,5 ni tashkil etdi.

Vyetnam parlamenti iqlim oʻzgarishi oqibatlariga moslashish va uning oqibatlarini kamaytirishga qaratilgan bir qator qonunlarni qabul qildi, xususan, 1992-yilda BMTning iqlim oʻzgarishi boʻyicha doiraviy konventsiyasi, 1998-yilda esa Kioto protokoli.

 Havo harorati 
Oʻrtacha yillik havo harorati Selsiy boʻyicha 22 dan 25 darajagacha. 1960-yildan 0,4° ga koʻtarildi. Vyetnam janubi ekvatorga yaqinroq, shuning uchun fasllarning sezilarli oʻzgarishi yoʻq; shimolda musson tufayli Xitoydan sovuq havo olib keladi.

Shimolda havo haroratining yillik tebranishlari qishda 15-20° dan yozda 22,5-27,5° gacha; janubda — qishda 26-27° dan yozda 28-29° gacha. Xanoyda (shimolda), Xyuda (markaziy qismda), Dalatda (baland togʻli janubiy shahar) va Xoshimin shahrida (janubiyda) oʻrtacha yillik havo harorati mos ravishda 17°, 25°, 21° va 27°. 1960—2003-yillarda issiq kunlar soni 7,8 ga oshdi%; kechalari — 13,3 gacha% boʻladi.

Shimolning eng baland choʻqqilarida yiliga bir necha kun qor yogʻadi.

 Yogʻingarchilik, havo namligi va bulut qoplami 
Vyetnamning deyarli butun hududiga yiliga 1000 mm dan ortiq yogʻingarchilik tushadi, tepaliklarda — 2000 dan 2500 mm gacha. Maydan sentyabrgacha (markaziy hududlarda sentabrdan yanvargacha) yomgʻirli mavsum davom etadi, qolgan vaqtlarda yogʻingarchilik kam uchraydi.

Mamlakatdagi yogʻingarchilikning katta qismi tayfunlar va tropik siklonlardan tushadi. Ular shimoliy va shimoli-sharqqa qaragan markaziy baland togʻlarda bulutlilik va yogʻingarchilikni oshiradi; vaqti-vaqti bilan yomgʻir yogʻadi. Janubda bu mavsum odatda quruqroq va quyoshli boʻladi.

 Shamoli 
Yomgʻirli mavsumda, asosan, janub va janubi-sharqiy tomonda shamollar esadi, qolgan vaqt — shimoliy va shimoli-sharqiy.
 Klimatogrammalar 

 Manbalar 

 Adabiyotlar 








Turkum:Vyetnam iqlimi