Paktiya viloyati

Paktiyo ( pashtu / dari . پکتيا – Paktyā ) — Afgʻonistonning 34 ta viloyatidan biri boʻlib, mamlakat sharqida joylashgan. Kattaroq Loya Paktiyo viloyatining bir qismini tashkil etuvchi Paktiyo viloyati 15 tumanga bo'lingan va taxminan 623 000 aholiga ega , bu asosan qishloq joylarda yashaydigan qabila jamiyatidir. Pushtunlar aholining koʻp qismini tashkil qiladi va oz foizga tojiklar kiradi  Gardez viloyat markazidir. Paktiyodagi an'anaviy taom guruch va mos loviya yoki yashil grammdan tayyorlangan (dandakai) deb nomlanadi.

2021 yilda Tolibon 2021 yilgi hujum paytida viloyat ustidan nazoratni qo'lga kiritdi.

 Tarix 
 1985-yilda Xost alohida viloyatga aylangunga qadar Paktiyo Xost va Paktika bilan birlashgan viloyat edi.[3] Bu uch viloyat endi Loya Paktiyo deb ataladi, ya'ni "Katta Paktiyo". Paktiyo 1980-yillarda, Afgʻoniston rahbariyatining salmoqli qismi viloyatdan kelgan paytda mashhur boʻlgan. Najibulloh Ahmadzay (Afg'onistonning sobiq prezidenti), Muhammad Aslam Vatanjar, Shohnavaz Tanai va Sayid Muhammad Gulabzoi kabi taniqli rahbarlar orasida.

 Sog'liqni saqlash 
Toza ichimlik suviga ega xonadonlar ulushi 2005 yildagi 30 foizdan 2011 yilda 36 foizgacha oshdi Archive, Civil Military Fusion Centre, https://www.cimicweb.org/AfghanistanProvincialMap/Pages/Paktiya.aspx  Malakali tug‘ruqxona xodimlari ishtirok etgan tug‘ilishlar ulushi 2005 yildagi 9 foizdan 2011 yilda 3 foizga tushdi 

 Ta'lim 
Umumiy savodxonlik darajasi (6+ yosh) 2005 yildagi 35 foizdan 2011 yilda 27 foizga tushdi  Umumiy sof roʻyxatga olish darajasi (6–13 yosh) 2005 yildagi 65% dan 2011 yilda 24% gacha tushdi 

 Geografiya 
Paktiyo Xayber-Paxtunxva viloyatining Pokiston tomonidan boshqariladigan Kurram tumani bilan chegaradosh. Afgʻoniston hududida soat miliga teskari tartibda Logar viloyati, Gʻazni viloyati, Paktika viloyati va Xost viloyati bilan chegaradosh.

Paktiyo asosan togʻli viloyat boʻlib, aholisining koʻp qismi sharqda Ahmadxeldan tortib, Zurmatgacha va qoʻshni Paktika viloyatigacha choʻzilgan markaziy vodiyda yashaydi. Viloyatning sharqiy qismi, xususan Tsamkani va Dand Av Patan Pokistonga olib boradigan ikkinchi vodiydir.
Turkum:Afgʻoniston viloyatlari