Erondagi xitoyliklar

Erondagi xitoyliklar xorijdagi xitoylarning kichik guruhlaridan birini tashkil qiladi; Eronning umumiy xitoylik aholisi 2000 dan 3000 kishigacha deb baholanadi.

 Tarixi 
Safaviylar sulolasi davrida Abbos I – 1587-1629-yillar hukmronligi) mahalliy xitoycha kulolchilik mahsulotlarini ishlab chiqarishni kuchaytirish uchun Eronga 300 ta xitoylik kulollarni olib keldi. E. Sayksning „Fors va uning xalqi“ asaridan: „XVII asrning boshlarida Shoh Abbos o‘z fuqarolariga chinni buyumlar yasash sanʼatini o‘rgatish uchun o‘z mamlakatiga xitoylik ishchilarni olib kirdi va bu idishdagi naqshlarda Xitoyning taʼsiri juda kuchli. Xitoy belgilari ham koʻchiriladi, shuning uchun buyumni tirnash baʼzan uning fors ishlab chiqarishini isbotlashning yagona vositasidir, chunki temirdek qattiq xitoy sirlari hech qanday iz qoldirmaydi“ 

Guanchjou shahridagi xitoylik Li oilasidan Li Luning o‘g‘li Li Nu 1376-yilda Forsga Hormuzga tashrif buyurib, islomni qabul qildi, fors yoki arab ayoliga uylandi va uni Guanchjouga olib keldi. Li Nu Ming sulolasi islohotchisi Li Chixning ajdodi edi.

1756-yilda Gollandiyaliklar Xarg orolida 80 xitoylik oila yashab, ular dehqon boʻlib ishlaganliklarini xabar qilishdi.

Xitoy Xalq Respublikasidan kelgan muhojirlar soni 2002 va 2005-yillar orasida sezilarli darajada osha boshladi 

 Biznes va bandlik 
Aksariyat zamonaviy xitoylik muhojirlar qurilish yoki boshqa muhandislik loyihalarida ishlaydi; bir nechta import-eksport kompaniyalari yoki boshqa kichik korxonalar ishlaydi. Yirik investitsiya loyihalari ham keng tarqalgan; Chjetszyanlik ishbilarmonlar Eronning birinchi Xitoy savdo majmuasini 2006-yilda qurishni boshladilar. Xurramshahrdan besh kilometr va Iroq chegarasidan yigirma kilometr uzoqlikda joylashgan mamlakat janubidagi 330 ming kvadrat metr maydonda 1500 ta korxona bo‘lishi kutilmoqda va qurilishi 600 million yuanga tushadi.

 Madaniy integratsiya 
" Xalq soʻzi" muxbirining taʼkidlashicha, Erondagi xitoyliklar koʻpincha mahalliy hayotga moslashishda muammolarga duch kelishadi. Ular eronliklardan alohida sferada yashaydilar. Koʻpchilik fors tilida koʻp gapira olmaydi. Mamlakatda xitoyliklar soni juda oz boʻlgani sababli, qarama-qarshi xato koʻproq uchraydigan boshqa mamlakatlardan farqli oʻlaroq, xitoyliklar odatda koreys yoki yapon xalqi sifatida qabul qilinadi. Xitoy oshxonasi u yerda mavjud emas. Eronliklarga turmushga chiqqan xitoyliklardan tashqari, xalqaro talabalar Erondagi xitoyliklarning turmush tarzi va tili jihatidan asosiy jamiyatga eng yaxshi integratsiyalashgan guruhidir. Ularning umumiy soni 100 taga baholanmoqda; Boshqa xitoyliklardan farqli oʻlaroq, aksariyati Tehrondan tashqarida yashaydi, chunki poytaxtdagi universitetlar tomonidan taqdim etilayotgan stipendiyalar soni kamayib bormoqda. Eronda Mahale Chiniha deb nomlanuvchi xitoy mavzusida qurilgan kichik Chinatown bor.

 Manbalar 

Turkum:Erondagi etnik guruhlar