Masherbrum

Masherbrum (, K1; ) - Pokistonning Gilgit-Baltiston mintaqasidagi Ghanche tumanida joylashgan tog‘. Balandligi 7 821 metr (25 659 fut) bo‘lib, u dunyodagi 22‑chi eng baland tog‘ va Pokistondagi 9‑chi eng baland tog‘ hisoblanadi. Karakoram tog‘ tizmasida birinchi xaritalashtirilgan cho‘qqi sifatida ajralib turadi va shuning uchun unga “K1” raqami berilgan.

Etimologiyasi
“Masherbrum” nomining etimologiyasi bahsli masala bo‘lib, uning aniq kelib chiqishi hanuzgacha ochiq qolmoqda va qo‘shimcha tadqiqotlarni talab qiladi. Balti tilida “brum” so‘zi “tog‘” degan ma’noni bildirishi ma’lum, biroq “masher” qismining kelib chiqishi unchalik ravshan emas. Ba’zi taxminlarga ko‘ra, u “mashadar” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lishi mumkin; bu so‘z miltiqning eski turi — fitilli qurol ma’nosini anglatadi. Bu esa Baltoro muzligidan qaralganda cho‘qqining o‘ziga xos egri yoki shakliga ishora qilishi mumkin. Fors tilida “masheh” so‘zi ham fitilli qurol, ham tetiq ma’nolarini bildiradi, “dar” esa “ega bo‘lgan” ma’nosidagi qo‘shimcha hisoblanadi. Boshqa bir qarashga ko‘ra, “masha” so‘zi “ayol” degan ma’noni anglatadi va shu bois Masherbrum “cho‘qqilar malikasi” deb talqin qilinadi.

Qo‘shni Hindistonda ushbu tog‘ cho‘qqisi “Mahasherbaram” nomi bilan tanilgan bo‘lib, bu nom sanskrit tilidagi “Oq yo‘lbars” ma’nosini bildiruvchi so‘zdan kelib chiqqan.

Geografiyasi
Masherbrum Qorakoram tizmasining kichik tarmog‘i hisoblangan Masherbrum tog‘laridagi eng baland cho‘qqidir. U yirik va nihoyatda haybatli cho‘qqi bo‘lib, Qorakoramning asosiy tizmasida joylashgan 8000 metrlik (26 000 fut) cho‘qqilar — ya’ni o‘n to‘rt mingliklar ichidan to‘rttasini tashkil etuvchi K2, Gasherbrum I, Broud-Pik va Gasherbrum II sababli ma’lum darajada soyada qoladi.

Masherbrum tog‘lari Baltoro muzligining janubida, Qorakoramning asosiy tizmasi esa Baltoro muzligining shimolida joylashgan. Aynan Baltoro yo‘li Qorakoramdagi 8000 metrlik cho‘qqilarga chiqishda eng ko‘p foydalaniladigan marshrut hisoblanadi. Shunga qaramay, Masherbrumga chiqishning “oddiy yo‘li” cho‘qqidan janubga oqib tushadigan Hushe vodiysi orqali o‘tadi.

 Adabiyot 

 J. Neyt. Yuqori Osiyo: 7000 metrlik cho'qqilarning tasvirlangan tarixi. 1989 yil.
 American Alpine Journal, 1986, p. 276-277.
 Manbalar 

 Havolalar 

 summitpost.org
 Peakware.com
Turkum:Pokiston tog‘ cho‘qqilari