Payız

Payız (shuningdek, Paiz va Payyz) — Ozarbayjonning Naxchivon tumanidagi Babek tumanidagi qishloq va munisipalitetdir.Qishloq tog‘ etagida,Jahri daryosining ikki qirg‘og‘ida joylashgan.Aholisi gʻallachilik, parrandachilik va chorvachilik bilan band.Qishloqda oʻrta maktab, klub, kutubxona, masjid, tibbiyot punkti bor.1074 nafar aholi istiqomat qiladi.Yaqin atrofda bronza davri va ilk temir davriga oid bir xil nomdagi yodgorlik hamda bronza davriga oid Cholxanqal'a (Chalxanqa'la) manzilgohi topilgan.

 Etimologiya 
Mahalliy aholining aytishlaricha, qishloqning asl nomi Payız (Kuz) bo‘lib, kuzgi ekish uchun qulay hududda joylashgani uchun shunday nomlangan.Shu bois qishloq hududi kuzgi ekish uchun qulay bo‘lib, bu yerda kuzgi g‘alla, paxta yetishtiriladi.Darhaqiqat, qishloq nomi eroniy tillarga mansub payiz so‘zidan bo‘lib,“oxirgi nuqta, qiyalik” ma’nolarini bildiradi.Qishloq aslida tog‘ etagida joylashgan.Encyclopedic Dictionary of Azerbaijan Toponyms. In two volumes. Volume I. p. 304. Baku: "East-West". 2007. .

 Tarixiy va arxeologik yodgorliklar 

 Chalxanqal'a 
Chalxanqal'a — bronza davri qalʼasi 22 km Naxchivon shahridan shimoli-g'arbda, geostrategik jihatdan qulay holatda.Payiz qishlog‘i yaqinidagi baland tepalikda, Jahrichoy daryosining o‘ng qirg‘og‘ida.U mahkamlash eritmasidan foydalanmasdan katta toshlar bilan qurilgan. Qal'aga janub tomondan faqat kirish yo'li bor.Bronza davri siklop binolariga mansub Chalxanqal'aning saqlanib qolgan devorining uzunligi 450 m, balandligi 2,5–3 m, kengligi 2,7–3 m. axminlarga koʻra,Chalxangʻala eramizdan avvalgi 2-ming yillikda Naxchivon hududida tashkil topgan qabilalar ittifoqining asosiy mudofaa binosi boʻlgan.ANAS, Azerbaijan National Academy of Sciences (2005). Nakhchivan Encyclopedia. Vol. II. Baku: ANAS. p. 222. ISBN 5-8066-1468-9.

 Payiz 
Payız - Bobek tumanidagi Payiz qishlog'ining janubi-g'arbiy qismida bronza davrining oxiri - birinchi temir davrining yashash joyi.U shimoldan janubga cho'zilgan tabiiy tepalikda joylashgan.Uning maydoni taxminan 2 gektarga teng.Keng qamrovli arxeologik qazishmalar olib borildi. Bu yerdan va qazilgan maydondan arxeologik materiallar (pushti va kulrang kosa, qizil rangga bo'yalgan ko'za va boshqalar topildi).Topilmalarga ko'ra, yodgorlik miloddan avvalgi 2-ming yillik oxiri - miloddan avvalgi 1-ming yillik boshlariga oid deb taxmin qilinadi.ANAS, Azerbaijan National Academy of Sciences (2005). Nakhchivan Encyclopedia. Vol. II. Baku: ANAS. p. 222. ISBN 5-8066-1468-9.

 Malumotlar 

Turkum:Babek tumani aholi punktlari