Haymana

Haymana — Turkiyaning Oʻrta Anadolu mintaqasidagi Anqara viloyatidagi shaharcha va tuman hisoblanadi. 2010-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, tuman aholisi 33,886 kishini tashkil qiladi, ulardan 9,091 nafari Haymana shahrida istiqomat qiladi. Tuman  maydonni egallaydi, oʻrtacha balandligi esa 1259 m.

 Etimologiyasi 
1074-yilda yozilgan Mahmud Qoshg'ariyning "Devonu lugʻotit turk"asariga ko‘ra, haymana turkchada dasht ma’nosini bildiradi.

Yana bir go'yoki " Haymana "nomi fors tilida" chodir bu" hashamatli "degan ma'noni ham  anglatadi va bu nom Haymane'dan Usmonlilar imperiyasi davrida mintaqadagi barcha ko'chmanchilardan kelib chiqqanligini ko'rsatishimiz mumkin bo'ladi, bugungi kunda bu yerda "Buyuk" va "kichik" nomi bilan ataladi.Bu baxtsiz hodisalar "ikki Haymane" birlashish joy "Haymaneteyn" sifatida tanilgan.

 Tarixi 
Dereko'y degan qishlog'ida joylashgan Gavur Kalesi qal'asida 1930 va 1998-yillarda arxeologik qazilma ishlari boshlangan edi. Natijalar uning muhim Frigiya turar joyi ekanligini ko'rsatmoqda. Bundan tashqari, Turkhöyuk va Oyaca qishloqlarida joylashgan tumullar bu hududda Xetlar davrida ham aholi yashaganligini isbotlaydi.

Rim va Vizantiya hukmronligi davrlaridan keyin bu hudud 1127-yilda saljuqiy turklar tomonidan bosib olingan edi. Koʻsedagʻ jangidan soʻng bir muddat Ilxonliklar nazoratiga oʻtgandi. 14-asr oʻrtalarida bu hudud Usmonlilar imperiyasi tomonidan qoʻshib olindi. 1402-yilda Anqara jangidan soʻng temuriylar qisqa muddat hukmronlik qilgandan soʻng, u Usmonlilar imperiyasi tomonidan qayta bosib olingan edi.

 Demografiyasi 

 Yosh tuzilishi nisbatan 
Haymana tumani aholisi nisbatan yoshlari nisbatan juda tez qariydi.
 Ma'muriy tuzilmasi 

 Shaharlar 

 Balçıkhisar
 Bumsuz
 Çalış
 Sindiren
 Yurtbeyli

 Qishloqlari 

 Taniqli rezidentlari 

 Omer Özkan, turk plastik jarrohi bo'lib Antaliyadagi Akdeniz universiteti dotsenti 2012-yilda Turkiyada birinchi marta to‘liq yuz transplantatsiyasini amalga oshirgan guruhga rahbarlik qilgan.
 Burhan Sönmez, yozuvchi
 Haymana qamoqxonasida koʻp yillar davomida taniqli shaxslar, jumladan, tarixchi Fikret Başkaya, tashqi aloqalar professori Haluk Gerger, Ishchilar partiyasi (Turkiya) rahbari Do'g'u Perinchek, siyosatshunos Yalchin Kuchuk va dramaturg Bilgesu Erenus (ikkisi o'z maqolalarini birga nashr etgan) bo'lgan. Haymana xotiralari)  .

 Manbalar