Immuntanqislik

Immuntanqislik – immunitet tizimining yuqumli kasalliklar va saratonga qarshi kurashish qobiliyati buzilgan yoki umuman yoʻq boʻlgan holati. Aksariyat holatlarda immuntanqislik bemorning immunitet tizimiga taʼsir qiluvchi tashqi omillar tufayli kelib chiqqan, yaʼni, orttirilgan („ikkilamchi“) boʻladi. Ushbu tashqi omillarga misollar sifatida OIV infeksiyasi va oziqlanish kabi atrof-muhit omillari kiradi. Immunitet tanqisligi, shuningdek, baʼzi genetik kasalliklar/nuqsonlar tufayli ham boʻlishi mumkin.

Klinik sharoitda, steroidlarga oʻxshash baʼzi dorilar immunosupressiv taʼsirining salbiy oqibati boʻlishi yoki davolash jarayonida maqsadli yuzaga keltirilishi mumkin. Bunga organ transplantatsiyasi jarrohligida organizm qarshiligiga qarshi chora sifatida va autoimmun kasalliklarda immun tizimi haddan tashqari faol boʻlgan bemorlarda immunosupressiya qilishni misol sifatida keltirish mumkin. Baʼzi odamlar immunitet tizimidagi ichki nuqsonlar yoki birlamchi immunitet tanqisligi bilan tugʻiladi.

 Turlari 

 Zararlangan komponent boʻyicha 

 Gumoral immunitet tanqisligi (jumladan, B hujayralari yetishmovchiligi yoki disfunksiyasi).
 T hujayralari yetishmovchiligi koʻpincha orttirilgan immun tanqisligi sindromi (OITS) kabi ikkilamchi kasalliklarni keltirib chiqaradi.
 Granulotsitlar yetishmovchiligi.
 Aspleniya, taloq funksiyasining yoʻqligi.
 Komplement tizimi funksiyasining yetishmovchiligi.

 Diagnostikasi 
Immuntanqisligi boʻlgan bemorlarda oʻzgaruvchan klinik fenotiplar paydo boʻlishi mumkin. Bu koʻpincha tashxisning sezilarli kechikishi va natijada bemorning kasallanishiga olib keladi.

 Sabablari 
Immuntanqisligining sabablari buzilishning tabiatiga qarab genetik yoki hayot davomidagi boshqa faktorlar boʻlishi mumkin. Faqat baʼzi genetik sabablarga koʻra, aniq genlar maʼlum.

 Davolash 
Immuntanqislikni davolash usullari 2 usulga boʻlinadi: infeksiyalarni davolash va immunitet tizimini mustahkamlash.

Trimetoprim/sulfametoksazol yordamida pneumocystis pnevmoniyasining oldini olish immunitet tanqisligi boʻlgan bemorlarda foydali hisoblanadi. 1950-yillarning boshlarida Immunoglobulin (Ig) shifokorlar tomonidan mushak ichiga inyeksiya yoʻli bilan birlamchi immunitet tanqisligi boʻlgan odamlarni davolash maqsadida ishlatilgan. Ig almashtirish terapiyasi teri ostiga yoki tomir ichiga yuborilishi mumkin boʻlgan infuziyalar boʻlib, natijada Ig darajasi taxminan 3-4 hafta davomida yuqori boʻladi, ammo bu har bir bemorda farq qiladi.

 Yana qarang 

 Orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi (OITS)
 Autoimmun kasallik
 Allergiya
 Glyukokortikoidlar
 Immun sistemasi
 Immunologiya

 Manbalar 

Turkum:Kasalliklar
Turkum:Immunologiya