Akhalkalaki

Akhalkalaki (; ) — Gruziyaning janubiy Samtskhe-Javakheti mintaqasidagi shahar va Akhalkalaki munitsipalitetining maʼmuriy markazi. Akhalkalaki Javakheti yassi togʻining chekkasida joylashgan. Shahar taxminan 29 km Armaniston bilan chegaraadosh. Shaharning qayd etilgan tarixi XI asrga borib taqaladi. 2014-yilgi Gruziya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 8295 kishi istiqomat qiladi, ularning 93,8 foizi armanlar edi.

 Etimologiyasi 
Birinchi marta XI asr gruzin yilnomasida qayd etilgan Akhalkalaki nomiKartlis Tskhovreba.  gruzincha [ɑxɑli], „yangi“ va [kʰɑlɑkʰi], „shahar“ yoki „shaharcha“ dan olingan boʻlib, „yangi shahar“ degan maʼnoni anglatadi. XIX asrdagi etnografik maʼlumotlarda shaharning boshqa armancha nomi Nor-Kaghak ham bor, bu ham „yangi shahar“ degan maʼnoni anglatadi.
1829-yilda mintaqa Rossiya imperiyasiga qoʻshilgan paytda, aholi asosan islomlashgan gruzinlardan iborat edi. Rossiya tomonidan bosib olingandan soʻng musulmon gruzinlarning koʻpchiligi bu hududni tark etib, Usmonli turklar imperiyasiga oʻtishdi va ularning oʻrniga Erzurum va Boyaziddan kelgan nasroniy arman qochqinlari bu yerga joylashdilar. Oʻshandan beri Javakheti shahri va viloyatida asosan armanlar istiqomat qiladi.

 Taniqli odamlar 

 Derenik Demirchian, arman yozuvchisi
 Jivani, arman bard
 Arutyun Xachatryan, arman kinorejissyori
 Ruben Ter-Minasyan, Birinchi Armaniston Respublikasi mudofaa vaziri
 Hamo Oxanjanyan, Birinchi Armaniston Respublikasining uchinchi Bosh vaziri
 Aik Mnatsakanian, Bolgariya vakili arman kurashchisi
 Akop Akopyan, professional futbolchi
 Arman Tsarukyan, arman aralash yakkakurash ustasi

 Yana qarang 

 Samtsxe-Javakheti

 Manbalar 

Turkum:Gruziya
Turkum:Arman diasporasi jamoalari