Xoni munitsipaliteti

Xoni– Gruziyaning Imereti viloyatidagi tumani. Uning asosiy shahri  Xoni .

Xoni munitsipaliteti hududi tarixiy Kolxida qirolligi tarkibiga kiradi. Xoniyning kelib chiqishi va rivojlanishi bu hududdan oʻtgan savdo-karvon yoʻllari bilan bogʻliq. Tsxenistkali daryosidagi "Bumbua ko'prigi" suyanchig'i hozirgi kungacha saqlanib qolgan. Bu yerda miloddan avvalgi 65 yilda Rim qo'mondoni Pompey kelib, ko'taruvchi ko'prik qurdirdi.

 Tarixi 
Qadimgi temir eritma qoldiqlari Kveda  Kinchxada topilgan va qadimgi davrlarga oid oltin pullar, podshoh Ake davlati (miloddan avvalgi 3-asr), Xonida 1270 dona "Kolxiya oq" tangalari, Vizantiya yoki turk tangalari topilgan. S'oʻnggi bronza davri tepalik manzilgohlari - "Gorikebi" - Xoni, Kichik Jixayshi, Kutiri, Ghvedida joylashgan. Aholi hozirgacha bronza jangovar, dehqonchilik, madaniy-marosim maqsadlarida ishlatiladigan turli buyumlar va mis quymalarini topib kelmoqda. Xristianlikning birinchi asrlarida birinchi shahidning cherkovlari Xoni, Gelaveri, Kveda Kinchxa vida qurilgan. Oʻrta asrlarda munitsipalitet hududi qirolning mulki boʻlgan. Rossiya tomonidan Imereti qirolligi va rus hukmronligi davrida munitsipalitet hududi Vake Mazra va Daba Khoni- markazi Mazra tarkibiga kirgan. 1846 ydan bu hudud Kutaisi gubernatorligi bilan birlashtirildi. 

 Siyosati 
Xoni shahar assambleyasi ( gruz. ხონის საკრებულო) — Xoni munitsipalitetidagi vakillik organi. hozirda 30 a'zodan iborat. Kengash kodeksga o'zgartirishlar, kommunal xizmatlar, soliqlar, shahar byudjeti, shahar hokimiyati nazorati va boshqalar kabi mavzularni ko'rib chiqish uchun muntazam ravishda sessiyalarga yig'iladi. Khoni sakrebulo har to'rt yilda saylanadi. Oxirgi saylov 2021 yil oktyabr oyida boʻlib oʻtgan 
Partiya O'rindiqlar (30) Joriy shahar assambleyasi Gruziya orzusi 20  Birlashgan milliy harakat 5  Yevropa Gruziyasi 4  Gruziya uchun 1 

 Munitsipal Assambleya 2017-2021 
Partiya O'rindiqlar (28) Joriy shahar assambleyasi Gruziya orzusi 18  Yevropa Gruziyasi 8  Birlashgan milliy harakat 1  Mustaqil 1 

 Tarixiy obidalar 
Xoni munitsipaliteti hududida saqlanib qolgan qadimiy tarixiy yodgorlik miloddan avvalgi 65 yillik tarixga ega "Bumbua" yoki Xidi qishlog'idagi Pompey ko'prigi. Matxoji qishlogʻida ilk  feodal davriga oid ikkita qoʻrgʻon bor .Xoni cherkovi diqqatga sazovor joyi  8–9-asrlardagi Avliyo Georgiy cherkovi. Kveda Kinchxa qishlog'ida o'rta asrlardagi Kibula aholi punkti joylashgan. Bu yerda Najotkor va Avliyo Jorj cherkovlari, Tareshi cherkovi va dafn qabrlar joylashgan. 17-asrga oid Gvashtibi qalʼasi va Gvashtibidagi cherkov, Ghvedi qishlog'idagi Ghvedi qal'asi. Kveda Gordi qishlog'i hududida 18-asrga oid Rexi va Veli qal'alari joylashgan, 19-asrga oid yodgorliklar Dadianiyga tegishli bo'lgan: o'rmon-bog', Kari cherkovi, tarixiy manbalar. 

Munitsipalitet hududida tarixiy yodgorliklar qishloqlarda ham saqlanib qolgan:

 Bangveti: 10-11-asr cherkovi
 Udzlouri - 1319 Qutqaruvchi cherkovi
 Axalsheni- o'rta asr Muxurisi qal'asi
 Suxcha - O'rta asrlardagi Xudo onasining cherkovi
 Nog'a- o'rta asr "Ukimerioni" qal'asi va cherkovi
 Xidi- o'rta asrlardagi sobiq Obuji cherkovi
 Patara (kichik) Jikhaishi - 1790 va 1897 Avliyo Jorj va Najotkor cherkovlari
 Gelaveri: 18-asr dengiz cherkovi
 Matxoji- 1864 va 1872 yilgi Baziliy va Nino cherkovlari.
 Kutiri - Avliyo Jorj cherkovi, 1872 yil
 Xoni-pedagogik seminar, 1881 yil
 Satsulukidzeo: 19-asrning sobiq Kvirike va Ivlita cherkovi
 Dzedzileti-Archangel cherkovi

 Manbalar 

 Havolalar 

 Jorjiya tumanlari, Statoids.com

Turkum:Khoni
Turkum:Pompey