Gambax bayrami

Hambach festivali  1832-yil 27-maydan  1-iyungacha   Gambax qal'asida va Gambax yaqinida, shuningdek, oʻsha paytda Bavariya Qirolligiga tegishli boʻlgan Reyn Pfalzidagi Neustadt an der Haardtda . Qayta tiklash davrida va Vormärz boshida burjua muxolifatining eng yuqori nuqtasi hisoblanadi. Festival ishtirokchilarining milliy birlik, ozodlik va xalq suvereniteti talablari nemis konfederatsiyasining tiklash harakatlariga qarshilik koʻrsatishdan kelib chiqqan.

 Siyosiy-huquqiy muhit 
1790-yillarda fransuz inqilobiy qoʻshinlari tomonidan Reyn daryosining chap qirgʻogʻidagi nemis hududlari bosib olingandan soʻng, qonuniy ravishda 1801-yildan boshlab bugungi Pfalz Fransiya Respublikasiga tegishli edi. Shuning uchun Palatin aholisi inqilob, liberté, egalité, fraternité (erkinlik, tenglik, birodarlik) gʻoyalari bilan tanish edi.  Ozodlik urushlaridagi magʻlubiyat (1813—1815) bilan Napoleon Bonapart davri nihoyasiga yetdi. 1814-1815 yillarda boʻlib oʻtgan Vena kongressida gʻoliblar Markaziy Yevropani boʻlib, yangi chegaralar oʻrnatdilar.  Rheinkreis Avstriya imperiyasiga qoʻshildi va bir yil oʻtgach, Myunxen shartnomasida u Bavariya Qirolligiga berildi.   Bavariya boshqaruvi ostida u keyinchalik shunday boʻldi -uni Bavariya Yuqori Pfalzdan farqlash uchun - Reynpfalz deb oʻzgartirildi. Fransiya tomonidan bosib olinishi bilan inqilobdan olingan fuqarolik erkinliklari Fuqarolik kodeksi bilan tavsiflangan qisman saqlanib qoldi. 

 Festival xotirasi 

 Qal'ada bayramning birinchi kuni 
Ochilishda " Dr. Xepp ” tribunada festival tashkilotchilari nomidan birinchi soʻzladi. Ikkinchi maʼruzachi Filipp Yakob Sibenpfayfer boʻldi.

 Festival tugaguniga qadar keyingi kunlar 
Keyingi kunlarda, koʻpchilik 28-aprelda vafot etgan boʻlsa ham, har kuni minglab odamlar Xambax qal'asiga kelishgan. Mayli qoldi. Bayram yanvar oyida yakunlandi.

 Oqibatlari 

 Havolalar 

 Wilhelm Kreutz: Hambach 1832 – deutsches Freiheitsfest und Vorbote des europäischen Völkerfrühlings. (PDF; 783 kB; ca. 100 ungez. Seiten) Landeszentrale für Politische Bildung Rheinland-Pfalz, Mainz 2007
 Portal der Dauerausstellung (seit 2007) auf dem Hambacher Schloss
 Ausstellung zum Hambacher Fest. hambacher-schloss.de
 Hambacher Fest. Downloads (PDF). Institut für Geschichtliche Landeskunde an der Universität Mainz, 2007.
 Johann August Wirth auf dem Hambacher Fest (Mai 1832). Rede von Johann August Wirth auf dem Hambacher Fest
Turkum:Nemis millatchiligi