Tojikiston – Turkiya munosabatlari

Tojikiston —Turkiya munosabatlari (; ) doʻstona va hamkorlikka asoslangan boʻlib, 1991-yildan buyon ikki davlat oʻrtasida imzolangan 30 dan ortiq shartnoma va protokollar huquqiy asosga ega.

 Mamlakatni taqqoslash 
BayroqlarDavlat gerblari150x150px150x150pxAholisi9,537,64583,154,997Maydoni143,100 km2 (55,300 sq mi)783,356 km2 (302,455 sq mi)Aholi zichligi48.6/km2 (125.9/sq mi)105/km2 (271.9/sq mi)PoytaxtiDushanbeAnqaraHukumatiUnitar, Prezidentlik, Konstitutsiyaviy respublikaUnitar, Prezidentlik, Konstitutsiyaviy respublikaHozirgi rahbariyatPrezident: Emomali Rahmon Bosh vazir: Qohir RasulzodaPrezident: Rejep Tayyip Erdogʻan  Vitse Prezident: Fuat OktayRasmiy tiliTojikTurkAsosiy dini96.7 % Islom, 1.6 % Xristianlik89.5 % Islom, 8.9 % non-religious, 1.6 % otherEtnik guruhi79.8 % Tojiklar, 13.9 % Oʻzbeklar85 % Turkish, 9 % Kurdish 6 % OthersInson taraqqiyoti indeksi (HDI)0.668 — 125-oʻrin0.820 — 54-oʻrinYAIM (kishi boshiga)$30.547 milliard ($3,354 kishi boshiga)$2.464 trillion ($29,326 kishi boshiga)

 Zamonaviy munosabatlar 
Turkiya 1991-yil 16-dekabrda Tojikiston mustaqilligini tan oldi va 1992-yil 29-yanvarda diplomatik munosabatlar oʻrnatdi. Turkiyaning Dushanbedagi elchixonasi 1992-yil 4- avgustda, Tojikistonning Turkiya poytaxti Anqaradagi elchixonasi 1995-yil 16-oktyabrda ochilgan.

Turkiyaning Tojikiston bilan munosabatlari Markaziy Osiyoning boshqa respublikalari bilan munosabatlari doirasida ko‘rib chiqiladi, lekin Tojikistonning 1992— 1997-yillardagi ichki urushi tufayli sekinroq rivojlandi. Bu davrda Turkiyaning Dushanbedagi elchixonasi ochiq qolgan yagona diplomatik vakolatxona boʻlib, Turkiya Bosh vaziri Sulaymon Demirelning Tojikistonga tashrifi oliy darajadagi yagona tashrif boʻldi.

Tojikiston Prezidenti Imomali Rahmon 2006-yil 19-22-yanvar kunlari Turkiyaga rasmiy tashrif bilan keldi.

 Turkiya Prezidentining Dushanbega tashrifi 
Turkiya prezidenti Abdulla Gul 2009-yil 29-iyun kuni Dushanbega rasmiy tashrif bilan borib, Tojikiston prezidenti Rahmon bilan uchrashib, ikki tomonlama munosabatlarni muhokama qildi va Gul ikki davlatning „terrorizm, ekstremistik harakatlar, noqonuniy immigratsiya, narkotik va qurol kontrabandasi“ boʻyicha mushtarak pozitsiyasini yana bir bor taʼkidladi, uyushgan jinoyatchilik va ommaviy qirgʻin qurollarining tarqalishi" mavzusida Afgʻonistonga eʼtibor qaratib (u Qirgʻizistonga avvalgi tashrifida boʻlgani kabi) „Afgʻoniston barqarorligi va tinchligi Markaziy Osiyo va butun dunyo uchun juda muhim. Afg‘oniston bilan 1400 kilometrlik quruqlik chegarasiga ega Tojikiston bu borada doimo konstruktiv rol o‘ynagan“ deya taʼkidlab oʻtdi.

 Guruh 24 
Tojikistonning „Guruhi 24“ muxolifat harakati asoschisi Umarali Quvatov 2015-yilning mart oyida Turkiyada o‘ldirildi. Turkiya „Guruh 24“ning ikki aʼzosi Suhrobi Zafar va Nasim Sharipovlarni hibsga oldi, biroq Turkiya Konstitutsiyaviy sudi Tojikistonda qiynoqlarga duchor boʻlishi mumkinligi haqidagi qarori tufayli ularni ekstraditsiya qilmadi.

 Yana qarang 

 Tojikistonning tashqi aloqalari
 Turkiyaning tashqi aloqalari

 Manbalar 

Turkum:Turkiyaning ikki tomonlama aloqalari
Turkum:Tojikistonning ikki tomonlama aloqalari