Marneuli

Marneuli (  [mɑɾnɛuli], ) — Gruziya janubida joylashgan Kvemo Kartli viloyatidagi shahar. U Marneuli munitsipalitetining maʼmuriy markazi boʻlib, Ozarbayjon va Armaniston davlatlari bilan chegaradosh.

 Toponimika 
Gruziya manbalariga koʻra,  nomi Gruzinchadan kelib chiqqan.

Ozarbayjonlar bu nomni  shahriga nisbatan qoʻllashgan. Bu soʻz forscha  soʻzidan olingan boʻlib, „tuya qo‘riqchisi“ degan maʼnoni anglatadi.

 Aholisi 
2014-yilgi Gruziya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shahar aholisi 20,211 kishi edi. Shaharda asosan gruzin ozarbayjonlari (83,1%) istiqomat qiladi.

 Tarixi 
Marneuli — Gruziyaning Marneuli munitsipaliteti markazi hisoblanadi. Gruziya SSRning 1947-yil 18-martdagi qarori bilan Borchalo qishlogʻi Marneuli nomiga oʻzgartirildi. 1964-yilda u rasman shahar maqomini oldi.

1625-yil 1-iyulda, Marneulining shimolidagi Algeti daryosi yaqinida joylashgan Marabda dalasida gruzin qoʻshinlarining eron bosqinchilariga qarshi yirik jangi boʻlib oʻtdi. Giorgiy Saakadze qoʻmondonligi ostidagi gruzin armiyasi dastlab Isoxonning Eron qoʻshinini deyarli magʻlub etdi, ammo keyinchalik ular baribir magʻlubiyatga uchradi va eronliklar Tbilisiga kirishga muvaffaq boʻldi.

1918-yil 19-dekabrda, Xrami daryosi yaqinida (viloyat markazidan 8 kilometr janubda joylashgan) Gruziya-Arman urushi bo‘lib o‘tdi. 1-yanvarda Germaniya armiyasining mintaqada joylashgan joyini egallab olgan Britaniya armiyasining talabiga binoan oʻrnatilgan sulh natijasida shahar Gruziya-Armaniston hududida qoldi, keyinchalik u Gruziya SSR tarkibiga kiritildi.

1921-yilda Marneuli yana bir bor harbiy harakatlar oʻchogʻiga aylandi — Sovet-Gruziya urushi paytida Sovet 11-Armiyasining boʻlinmalari Tbilisida u orqali harakatlarni amalga oshirdi.

2008-yil 8-avgustda Rossiya-Gruziya urushi paytida rus samolyotlari shahar aerodromini bombardimon qildi, natijada 3 kishi halok boʻldi va aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlagi vayron boʻldi.

 Madaniyati 
Marneulida bitta universitet filiali (Tbilisi davlat universiteti) va 2008- yilda ochilgan universitet (Heydar Aliyev nomidagi Gruziya-Ozarbayjon gumanitar universiteti) mavjud.

 Yana qarang 

 Gruziyadagi ozarbayjonlar
 Marneuli munitsipaliteti
 Kvemo Kartli

 Manbalar 

Turkum:Gruziya shaharlari