Avstraliya — Polsha munosabatlari

Avstraliya va Polsha oʻrtasida diplomatik aloqalar mavjud. 170 000 dan ortiq Avstraliya fuqarolari asli polshalikdirPoland country brief. Ikkala davlat ham Avstraliya guruhi va Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti aʼzolaridir.

 Mamlakatni taqqoslash 
Rasmiy nomi Avstraliya Polsha Bayroq110px|110px| Gerb110px110px| Aholisi 25,992,800 38,036,118 Hududi 7,692,024 km² 312,696 km² Aholi zichligi 3.4/km²122/km² Poytaxti Kanberra Varshava Hukumat Federativ Parlamentar konstitutsion monarxiya Unitar parlamentar respublika Rasmiy tili Ingliz tili Polyak tili Diniy e'tiqodi 43,9 % xristianlik, 38,9 % dinsiz, 3,2 % islom, 2,7 % hinduizm, 
2,4 % buddizm, 1,7 % boshqalar, 
7,2 % aniqlanmagan 88,7% xristianlik: 
87,6% katolik
1,1% boshqa xristianlar;
2,4% dinsiz, 
0,2% boshqa dinlar,
8,7% aniqlanmagan YaIM (nominal) 1.748 trillion AQSh dollari (67,464 $ aholi jon boshiga) 716.3 milliard AQSh dollari (19,023 $ aholi jon boshiga) Inson taraqqiyoti indeksi 0,939 0.876 Xalqaro qoʻngʻiroq kodi +61 +48 Pul birligi Avstraliya dollari Zlotiy

 Tarixi 
Avstraliyaga birinchi Polsha fuqarolari 1696-yilning dekabrida kelganThe history of Polish-Australian relations. 10 nafar Polsha fuqarosi Gollandiyalik tadqiqotchi Villem de Vlaming bilan Gʻarbiy Avstraliyani oʻrganish chogʻida suzib kelgan. Avstraliyaga joylashgan birinchi polyak Jozef Potaski boʻlib, u 1803-yilda oilasi bilan birga mahkum sifatida Tasmaniyaning Xobart shahriga kelgan. Keyingi 40 yil davomida oʻnlab polshalik muhojirlar Avstraliyaga kelib joylashdilarHistory of Polish immigration to Australia.

1900-yillarning boshlarida Avstraliya Britaniya imperiyasining bir qismi boʻlgan paytda Avstraliya va Polsha oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar London orqali amalga oshirilgan. Birinchi jahon urushidan keyin Polsha 1918-yilda mustaqillikka erishdi va keyin 1919-yilda Sidneyda konsullik va 1931-yilda Melburnda konsullik ochdi. Biroq ikkala konsullik ham 1939-yil sentabrida Germaniyaning Polshaga bostirib kirishidan soʻng darhol yopilganThe history of Polish-Australian relations. Urush paytida Avstraliya va Polsha qoʻshinlari Italiya kampaniyasida, ayniqsa Monte Kasino jangi paytida birga jang qilishgan. Avstraliyalik harbiy asirlar, bosib olingan Polshada joylashgan nemis asirlari lagerlarida saqlanayotgan ittifoqchi harbiy asirlar orasida boʻlgan. Stalag XX-A lageridan qochib, Polsha partizan harakatlariga qoʻshilgan va Varshava qoʻzgʻolonida jang qilgan avstraliyalik askar Valter Edvard Smit Varshava qoʻzgʻoloni xochi bilan taqdirlangan birinchi xorijlikdir. Urushdan keyin Polsha yana tuzildi, lekin davlat urushgacha boʻlganidan farqli chegaralarga ega va Sovet tomonidan oʻrnatilgan kommunistik rejim bilan boshqarilgan.

1947-yildan 1966-yilgacha 61 000 dan ortiq polshalik muhojir Avstraliyaga koʻchib kelgan. Polshalik muhojirlarning aksariyati faxriylar, koʻchirilganlar, mehnat va kontsenratsion lagerlar, harbiy asirlar lagerlari yoki immigratsiya lagerlarida omon qolganlar boʻlganThe history of Polish-Australian relations. 1972-yil fevral oyida Avstraliya va Polsha rasmiy ravishda diplomatik munosabatlar oʻrnatdilar. Oʻsha yili Polsha Kanberrada elchixonasini ochdi. 1973-yil sentabrida Varshavada Avstraliya elchixonasini ochdi.

1980-yillar davomida Polsha birdamlik („Solidarność“) harakatini boshdan kechirdi va natijada mamlakatda kommunizm quladi. Oʻsha vaqt oraligʻida 25 000 dan ortiq „Birdamlik“ muhojirlari Avstraliyaga koʻchib kelganThe history of Polish-Australian relations.

2021-yil avgust oyida Polsha notijorat asosda Avstraliyaga bir million COVID-19 vaksinasini sotdi.

 Yuqori darajadagi tashriflar 
Eng yuqori tashrif 2000-yil sentyabr oyida Polsha prezidenti Aleksandr Kvashnevskiy Avstraliyaga tashrif buyurishi va 2000-yilda Sidneyda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarining ochilish marosimida ishtirok etganida sodir boʻlganMeetings of the President of Poland during his visit to Sydney. 2013-yil may oyida Polsha tashqi ishlar vaziri Radoslav Sikorski Avstraliyaga rasmiy tashrif bilan keldi. Koʻp oʻtmay tashrif Avstraliya tashqi ishlar vaziri Juli Bishop tomonidan 2014-yil mart oyida oʻzaro javob boʻldi, oʻshanda har ikki mamlakat Ishchi taʼtil vizasi shartnomasini imzoladilarPoland country brief. 2013-yilda ikki davlat diplomatik munosabatlar oʻrnatilganining 40 yilligini nishonladiThe history of Polish-Australian relations.

 Ikki tomonlama munosabatlar 
1972-yilda diplomatik aloqalar oʻrnatilganidan buyon har ikki davlat oʻrtasida koʻplab shartnomalar imzolangan, jumladan, Investitsiyalar va ragʻbatlantirish va himoya qilish toʻgʻrisidagi bitim (1991); Ikki tomonlama soliqqa tortish toʻgʻrisidagi bitim (1991); Ekstraditsiya shartnomasi (1999); Havo xizmatlari toʻgʻrisidagi bitim (2005); Atrof-muhit texnologiyalari, tovarlar va xizmatlar sohasida hamkorlik toʻgʻrisidagi qoʻshma bitim (2006); va Ijtimoiy sugʻurta shartnomasi (2010)Poland country brief.

2012-yilda Avstraliya Polshadagi Osvensim-Birkenau oʻlim lagerlarini saqlab qolish uchun Osvensim-Birkenau jamgʻarmasiga 500 ming Avstraliya dollari xayriya qildi. 2021-yil avgust oyida Avstraliya Polshadan bir milliondan ortiq Pfizer/BioNTech COVID-19 vaksinalarini oshkor qilinmagan narxda sotib oldi. Avstraliya Bosh vaziri Skott Morrison shaxsan oʻzining polshalik hamkasbi Mateush Moravetskiga kelishuv uchun minnatdorchilik bildirdi va Moravetskiga Sidneyda davom etayotgan epidemiya savdoga sabab boʻlganini aytdi.

 Savdo aloqalari 
2018-yilda Avstraliya va Polsha oʻrtasidagi savdo hajmi 1,1 milliard dollarni tashkil etdiOEC: Poland. Avstraliyaning Polshaga asosiy eksporti koʻmir, mis rudalari va kontsenratlar, rux rudalari va konsentratlar va dori-darmonlarni oʻz ichiga oladi. Polshaning Avstraliyaga asosiy eksporti kumush va platina, mexanik ishlov berish uskunalari va ehtiyot qismlari, yuk tashish va yoʻlovchi avtotransport vositalaridan iboratPoland country brief.

 Doimiy diplomatik vakolatxonalar 

 Varshavada Avstraliyaning elchixonasi borEmbassy of Australia in Poland.
 Polshaning Kanberrada elchixonasi va Sidneyda bosh konsulligi borEmbassy of Poland in Australia.

 Manbalar 

Turkum:Polshaning ikki tomonlama aloqalari
Turkum:Avstraliyaning ikki tomonlama aloqalari
Turkum:Polshaning tashqi siyosati
Turkum:Avstraliyaning tashqi siyosati
Turkum:Xalqaro munosabatlar