Yahyo ibn Maʼin

Yahyo ibn Ma'in (    ) (774-847) asli forsiy boʻlgan hadis  sohasidagi buyuk mumtoz islom olimi  .  Imom Ahmad ibn Hanbalning yaqin do'sti edi. Ma'lumki, Ibn Ma'in o'zining barcha merosini hadislar izlash uchun sarflagani uchun juda muhtoj bo'lib qolgan.

 Hayoti 

 Kasbiy hayot 
U hijriy 158 - yili Abu Jafar xalifaligida tugʻilgan, asli Iroqning Anbardan kelgan nabatiylaridan boʻlib, Bagʻdodda tarbiyalangan. U Ali ibn Al-Madiniy, Ahmad ibn Hanbal, Ishoq ibn Rahvayh, Abu Bakr ibn Abu Shayba va Abu Xaysama boʻlgan buyuk guruhning eng keksasidir; Ular u bilan muomala qilardilar va uni tanidilar. U o'z davrining oliy imomlarini qo'llab-quvvatlagan imom bo'lib, Imom Ahmad ibn Hanbal kabi bir qancha oliy imomlarning yaqin do'sti edi. Imom Kengashi Ahmad va uning qo'shnisi tomonidan talab qilingan va uning qo'lida o'z ilmiga qadar ta'lim olgan, chunki Zohid va oddiy odamlar ilmidan xabardor halol ishonchlari koʻpchilik undan shogirdlari bo'lishini so'rar edi. U Ahmad ibn Hanbalning yaqin do'sti boʻlgan va uni Ilm ar-Rijol haqida tez-tez zikr qilishadi  .Ibn Hanbal, Ali ibn al-Madiniy va Ibn Abu Shayba bilan bir qatorda, Ibn Ma'in koʻplab musulmon mutaxassislari tomonidan bu sohadagi eng muhim to'rtta muallifdan biri deb hisoblangan Ibn al-Jawzi, The Life of Ibn Hanbal, pg. 45.  .

 Ilmiy martaba 
Yahyo  shunchalik  koʻp sayohat qilishi orqali chuqur ilmga ega bo'ldi. Otasi vafotidan keyin meros qolgan 1 050 000 dirhamini hadis izlashga sarfladi. Bu puldan  hech narsa qolmadi, hattoki bir juft oyoq kiyim sotib olmadi Maʿrifatul ‘l-Rijāl, Vol 1, pg. 5. .  Hadis ilmi va islomiy hukmlarni o'rganish istagi uni Basra, Bag'dod, Haron, Dimasq, ar-Rasafah, ar-Ray, San'o, Kufa, Misr va Makkaga sayohat qilishiga sabab bo'ldi Maʿrifatul al-Rijāl, Vol 1, pg. 7 – 8. . Uning asarlari shunchaki sinovlar bilan cheklanib qolmadi. Roviylarning o'z ilmining ustasi bo'lsa ham rad etishlari yoki hadis rivoyat qilishlari; Maʿrifatul ‘l-Rijāl, Vol 1, pg. 16 toʻgʻrirogʻi, u koʻp kitoblar yozgan muallif sifatida oldinga siljidi. Yigirma yoshidan boshlab yozuvchi sifatida rasman yozganiga qaramay Siyar Aʿlām al-Nubalā’, Vol 11, pg. 77, asarlarining koʻplari hozirgacha saqlanib qolmagan Maʿrifatul ‘l-Rijāl, Vol 1, pg. 6 .   Bugungi kunda mavjud kitoblardan; Maʼrifatul ar-Rijol, Ma’rifatul ‘l-Rijāl, Vol 1, pg. 16 Yahyo ibn Maʼin va Kitobuhu ‘l-Tarix va “Min Kalom Abi Zakariyyo Yahyo bin Maʼin fi l-Rijol” nomli kichik risola.

Uning ustozlari Abdulloh ibn al- Mubarak, Ismoil ibn Abdod, Sufyon ibn Uyayna, Dajur ibn Ibn O'aviyo, Lavi Ibn Giyoid, Abd ur-Ruzzoq Sanani, Abd ur-Ruzzoq Sanani ' va boshqa koʻplab Iroq, Hijoz, Jazira, Shom va Misrdan. Siyar Aʿlām al-Nubalā’, Vol 11, pg. 72. 

Uning mashhur shogirdlari orasida Ahmad ibn Hanbal, Muhammad bin Sa’d, Abu Xaysama, al-Buxoriy, Muslim, Abu Dovud, Abbos Davriy, Abu Hotim va boshqalar bor edi. Tārīkh Bagdād, Vol 16, pg. 263. 

 Manbalar 

Turkum:Biografik maktablarning paydo bo'lishi
Turkum:Hanafiy ulamolari
Turkum:IX asr fiqhshunoslari
Turkum:Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 8-asr shaxslari