Tagetes patula

Fransuz marigoldiframelessIlmiy tasniflashOʻsimliklarYuksak oʻsimliklarGulli oʻsimliklarIkki urugʻpallalilarAsteridsAsteralesAsteraceaeTagetesT. patulaBinar nomiTagetes patulaL.Sinonimlar Tagetes corymbosa  Sweet 
 Tagetes lunulata Ortega
 Tagetes remotiflora Kunze
 Tagetes signata Bartling
 Tagetes tenuifolia Millsp.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Tagetes_patula_MHNT.BOT.2007.43.30.jpg/220px-Tagetes_patula_MHNT.BOT.2007.43.30.jpg|thumb| Tagetes patula — MHNT
Tagetes patula, fransuz marigoldi, — Asteraceae oilasiga mansub, Meksika va GvatemaladaRydberg, Per Axel 1913. in Britton, Nathaniel Lord, North American Flora 34: 154-155 oʻsuvchi gulli oʻsimlik turi.

Baʼzi rasmiylar Tagetes patulani Tagetes erecta, Meksika marigoldining sinonimi deb hisoblashadi.

 Ism 
Lotin tilidagi binar nomi patula „tarqaladigan odat bilan“ degan maʼnoni anglatadi.

 Tavsif 
Tagetes patula bir yillik boʻlib, balandligi  ga yetadi. Baʼzi iqlimlarda u iyuldan oktabrgacha gullaydi. Markaziy Meksikaning baland togʻlarida joylashgan gullash sentabrda boshlanadi. Gullash boshlanganidan keyin gulbarglar ikki hafta ichida toʻkiladi. Boshlarida germafrodit (erkak va urgʻochi aʼzolar mavjud) gullari bor, asosan yovvoyi tabiatda qoʻngʻizlar, chivinlar va boshqa hasharotlar tomonidan changlanadi. Marigoldning barcha turlarining barglarida yogʻ bezlari mavjudSoule, J. A. 1993. . Yaxshi drenajga ega boʻlishi sharti bilan qumli va gil tuproqlarda ham oʻsishi mumkin. −1 °C gacha sovuqqa yaxshi bardosh beradi.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/French_marigold_garden_2009_G1.jpg/220px-French_marigold_garden_2009_G1.jpg|thumb| Fransuz marigoldi Tagetes patula gibrid nav. Ukraina

 Kultivatsiya 
Bu oʻsimlik yozda sariq, toʻq sariq va jigarrang rangdagi, baxmalsimon, yorqin gullar uchun qadrlanadi.

Oʻsimlik koʻplab sabzavot ekinlari bilan qoʻsib ekiladi. Uning ildizidan ajraluvchi moddalar tuproqdagi nematodalarni yoʻq qiladi, pomidordagi zararli hasharotlarni daf qiladi, deb ishoniladiSustainable Gardening Australia, Companion Planting retrieved on 8 June 2009. Moreau va boshqalar 2006-yilda T. patula bilan Solanum tuberosum chatishtirish orqali Leptinotarsa decemlineata ga qarshi gibrid yaratishga harakat qilishdi, lekin tadqiqot muvaffaqiyatsizlikka uchradi.

 Turlari 
Yuzlab navlar ishlab chiqilgan boʻlib, ulardan Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻlgan.


 Boshqa foydalanish 

 Dorivor 
Tibbiyotda quritilgan barglar yoki gul qismlaridan tayyorlangan infuziyalardan foydalanadilarSoule, J. A. 1993. . Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, T. patula tarkibidagi efir moyi pestitsid xususiyatiga ega.

Efir moyining antifungal faolligi, kandidozni va oʻsimliklardagi qoʻziqorin infeksiyalarini davolash uchun tekshirilmoqda.

 Pazandachilik 
Quritilgan va maydalangan gul barglari Gruziya Respublikasida Kavkazda oʻtkirligi va oltin rangi bilan mashhur ziravordir. Ziravorlar gruzin oshxonasiga oʻziga xos, taʼm bagʻishlaydi. Bu oʻsimlik khmeli suneli ziravorlar aralashmasining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi.

 Rang berish 
Tagetes patula gullari har yili parranda goʻshtiga rang berish uchun oʻstiriladi. Gullar inson oziq-ovqat uchun boʻyoq olishda ham ishlatilishi mumkinSoule, J. A. 1993. . Oltin sariq boʻyoq hayvonlardan tayyorlangan toʻqimachilik mahsulotlarini (jun, ipak) mordansiz boʻyash uchun ishlatiladi. Ammo paxta va sintetik matolarni boʻyash uchun mordan kerak.

 Xushboʻy hid 
Oʻsimlik gullari yigʻiladi va efir moyi uchun distillanadi. Yog 'parfyumeriyada ishlatiladi. U sandal yogʻi bilan aralashtirib, „attar genda“ parfyumini ishlab chiqarishda foydalaniladi.

 Galereya 

 Manbalar 

Turkum:Ziravorlar
Turkum:Bo‘yoq olinadigan o‘simliklar