Paparatsi

Paparatsi (, birlikda — paparazzo) — norasmiy sharoitda shou-biznes yulduzlari va taniqli shaxslarni suratga olishga ixtisoslashgan fotojurnalistlar uchun jargon atama. Jamoatchilik ongida paparatsilarning kasbi janjal bilan bogʻliq. Chunki bunday tortishish koʻpincha yashirin va qoida tariqasida suratga olingan shaxslarning roziligisiz amalga oshiriladi.

 Soʻzning kelib chiqishi 

Shu maʼnoda, bu soʻz 1960-yilda Federiko Fellinining " La Dolce Vita " filmi chiqqandan keyin qoʻllanila boshlandi. Uning bosh qahramonining doʻsti, fotograf Paparazzo (aktyor Valter Santesso) boʻlgan. Paparazzo mashhur italyan fotografi va Fellini Tazio Secchiarolining doʻsti asosida yaratilgan.

Ismning kelib chiqishi haqida koʻplab nazariyalar mavjud boʻlib, ulardan bir nechtasini Fellinining oʻzi taklif qilgan. Bir nazariyaga koʻra, Fellini va film ssenariysi muallifi Ennio Flaiano bu soʻzni Jorj Gissingning „Jonian dengizi boʻyida“ (1901) sayohat yozuvlari kitobidan olgan. Unda mehmonxonalardan birining egasi Koriolano Paparazzo haqida soʻz boradi. Kalabriyadada boshqa bir nazariyaga koʻra, Flaiano kamera tomonidan chiqarilgan tovushlarni mollyuskalarning chigʻanoqlari urilishi bilan bogʻlash orqali nom oldi. Paparazzi di mare („dengiz paparazzi“) iborasi mactre oilasining mollyuskalari uchun ishlatiladi.19-asrda zoologiyaga oid italyan asarlarida qoʻllangan.

Bu personaj rejissyor tomonidan chivinga oʻxshab bezovtalanuvchi va qiziquvchan fotograf sifatida yaratilgan. Fellinining soʻzlariga koʻra, u bu ismni maktabdagi doʻstlaridan biridan olgan, u tez gapirish uslubi uchun Paparazzo laqabini olgan. Keyinchalik, koʻplikdagi „paparazzi“ soʻzi turli tillarda taniqli shaxslarni murosaga keltiruvchi, rasm uchun taʼqib qiluvchi fotosuratchilarga nisbatan qoʻllanila boshlandi

1950-yillarda bir guruh matbuot fotosuratchilari Rim ko'chalarida kino yulduzlarini nishonga olishni boshladilar. Tazio Secchiaroli, Marcello Geppetti, Elio Sori, Lino Nanni va Ezio Vitale kabi asosiy shaxslar Ava Gardner, Mikelanjelo Antonioni va Sofiya Loren kabi yulduzlarning norasmiy suratlarini olish uchun tobora ko'proq harakat qila boshladilar. Ko'rgazmada Brigitte Bardot Forum mehmonxonasidan kalta chiziqli ko'ylakda chiqib ketishdan tortib, Rim bayrami (1953) filmini suratga olishdan tashqari sabzavot do'konlarida Odri Xepberngacha boʻlgan barcha turdagi misollar namoyish etiladi.

La Dolce Vita Rim ko'chalari bo'ylab to'planib yurgan fotosuratchilarni ajoyib aniqlik bilan tasvirlaydi, chunki Fellinining o'zi ko'pincha ularning yutuqlari mavzusi boʻlgan. Aslida Fellinining Paparazzo uchun ilhomi Via Venetodagi kafelardan yaxshi tanigan fotograf edi. "Paparatsilar qiroli" sifatida tanilgan Felice Quinto haqiqatan ham Fellini tomonidan Paparazzo rolini taklif qilgan, biroq rad javobini bergan va o'rniga qo'shimcha rol o'ynashni afzal ko'rgan.

 Havolalar 
•  (Birinchi kanal, 1997)