Rossiya — Sloveniya munosabatlari

Rossiya-Sloveniya munosabatlari Rossiya va Sloveniya oʻrtasidagi tashqi munosabatlardir. Ikki davlat diplomatik munosabatlarni 1992-yil 25-mayda o‘rnatgan. Rossiyaning Lyublyanada elchixonasi bor. Sloveniyaning Moskvada elchixonasi va ikkita faxriy konsulligi (Sankt-Peterburg va Samarada) mavjud. 2022-yilgacha Rossiyaning Sloveniyada besh nafar faxriy konsuli bor edi, biroq Sloveniya Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi sababli tayinlanishga roziligini qaytarib oldi. Har ikki davlat Yevropa Kengashi va Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkilotining to‘laqonli aʼzolaridir.

2011-yil mart oyida Rossiya Bosh vaziri Vladimir Putin Sloveniyaga tashrif buyurdi va Sloveniya Bosh vaziri Borut Pahor va Prezident Danilo Turk bilan uchrashdi. Rossiya va Sloveniya delegatsiyalari iqtisodiy, ilmiy va madaniy hamkorlikni, xususan, „Janubiy oqim“ quvuri qurilishini muhokama qildi.

2009-yilda ikki tomonlama munosabatlarga tashqi omillar jiddiy taʼsir koʻrsatdi, xususan, jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi iqtisodiy faoliyatning pasayishiga va isteʼmolning kamayishiga olib keldi, buning natijasida ikki mamlakat oʻrtasidagi savdo hajmi sezilarli darajada pasaydi. 

Inqiroz davrida savdo birjasining tuzilishi deyarli bir xil boʻlib qoldi: Sloveniya eksportining 60-70% farmatsevtika, simli aloqa tizimlari, elektr jihozlari, mexanik qurilmalar va boʻyoqlardir. Rossiyadan import asosan neft va gaz mahsulotlari va ularning hosilalari, alyuminiy mahsulotlaridan iborat boʻlib, umumiy Rossiya importining 70-75% ni tashkil qiladi. 

2013-yilda boshlangan Yevromaydan va keyinchalik Rossiya-Ukraina urushigacha cho‘zilganidan so‘ng, Sloveniya hududiy yaxlitligi yuzasidan Ukraina tomoniga chiqdi. Sloveniya muammoni hal qilish uchun siyosiy yechim topishga chaqirdi. 2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi bilan Sloveniya boshqa Yevropa Ittifoqi davlatlari bilan birgalikda Rossiya tajovuzini qoraladi va Sloveniya havo hududini Rossiya reyslari uchun yopish va Rossiyada oʻtkaziladigan sport tadbirlarini boykot qilish kabi choralar koʻrdi.

2022-yil 1-mart kuni ertalab Rossiyaning 3M54-1 Kalibr raketasi Ukrainaning Xarkov shahridagi Ozodlik maydoniga zarba berib, shahardagi Sloveniya konsulligini vayron qildi. Bunga javoban Sloveniya bosh vaziri Yanez Yansha mamlakat Rossiya bilan mudofaa, xavfsizlik va siyosiy hamkorlikka oid barcha kelishuvlarni bekor qilishini aytdi. Sloveniya Tashqi ishlar vazirligi ham Rossiya elchisini chaqirib, uzr soʻrash va yetkazilgan zararni qoplashni soʻrab diplomatik norozilik notasini topshirdi.

Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi boshlanganidan soʻng, Sloveniya Yevropa Ittifoqi davlatlaridan biri sifatida Rossiyaga qarshi sanksiyalar joriy qildi va Rossiya Yevropa Ittifoqining barcha davlatlarini „doʻst boʻlmagan davlatlar“ roʻyxatiga kiritdi. Shunga qaramay, keyingi oylarda yillik hisobda Rossiyadan import va Rossiyaga eksport sezilarli darajada oshdi.

2022-yil 24-oktabrda Sloveniya yadroviy chiqindilarining fotosurati Rossiya Mudofaa vazirligi tomonidan Ukrainaning iflos bomba yasash rejalari haqidagi tashviqot aloqasini tasvirlash uchun ishlatilgan.

 Manbalar 

Turkum:Rossiyaning ikki tomonlama aloqalari