Monanieba

Monanieba (, ) — rejissyor Tengiz Abuladze tomonidan suratga olingan gruzin filmi. Film 1984-yilda suratga olingan. Ammo filmda stalinizmni allegorik tanqid qilgani uchun uni chiqarish va tarqatish taqiqlangan. U ilk bor 1987-yilning may oyida Kann kinofestivalida namoyish etilgan. U ushbu festivalda FIPRESCI mukofoti va Ekumenik hakamlar hay’ati mukofotini qoʻlga kiritdi. Film 60-Oskar mukofotining „eng yaxshi chet tilidagi film“ nominatsiyasida Sovet davlati ishtirokchisi sifatida tan olingan. Lekin nomzod sifatida qabul qilinmaganMargaret Herrick Library, Academy of Motion Picture Arts and Sciences.

 Syujeti 
Film Gruziyaning kichik shaharchasida boʻlib oʻtadi. Shahar hokimi Varlam Aravidze vafot etadi. Uni koʻpchilik katta iztirob bilan dafn etadi. Biroq dafn marosimining ertasiga hokimning jasadi oʻgʻlining bogʻida paydo boʻlib qoladi. Jasadni qaytadan koʻmishadi. Ammo ertasi kuni bu holat yana takrorlanadi. Bu hol bir necha bor takrorlangach, ular qabrni qoʻriqlashadi. Shundan soʻng ular bu ishni kim qilayotganini aniqlaydi. Ketevan Barateli ismli ayol jasadini qazib olgani vabehurmat qilgani uchun hibsga olinadi. Ayolning aytishicha, gubernator Varlam stalincha hukmronlik qilgan. Shuning uchun u dafn etilishga loyiq emas, deydi. Qolaversa, ayol ota-onasi va doʻstlarining gʻoyib boʻlishida Varlamni ayblaydi. Sud jarayonida Varlamning oʻgʻli Abel otasiga qoʻyilayotgan ayblovlarni inkor etadi va ayolni aqldan ozganga chiqarishga harakat qiladi. Varlamning nabirasi Tornike esa, bobosining qilmishlari haqida eshitib hayratga tushadi. Oxir-oqibat oʻz joniga qasd qiladi. Shundan soʻng Abelning oʻzi Varlamning jasadini shahar chetidagi qoyadan uloqtiradi.

Oxirida film tort tayyorlayotgan ayol sahnasiga qaytadi.

 Rollarda 
Filmdagi bosh rollarda Abuladze oʻzining baʼzi yaqinlarini oʻynatgan.

 Avtandil Maxaradze Varlam Aravidze va oʻrta yoshli Abel Aravidze rolida
 Dato Kemxadze Varlam Aravidzening oʻgʻli, yosh Abel Aravidze
 Ia Ninidze Abelning rafiqasi Guliko
 Zeynab Botsvadze Ketevan Barateli
 Ketevan Abuladze Nino Barateli
 Edisher Giorgobiani Sandro Barateli
 Kaxi Kavsadze Mixail Koresheli
 Merab Ninidze Tornike, Abel va Gulikoning oʻgʻli
 Nino Zaqariadze Elene Korisheli
 Nano Ochigava bola, Ketevan
 Boris Tsipuriya
 Akaki Xidasheli
 Leo Antadze Levan Antadze
 Rezo Esadze
 Mzia Maxviladze M. Maxazadze
 Amiran Amiranashvili

 Relizi 
Film 1984-yilda suratga olinganidan keyin bir marta namoyish etildi. Shundan soʻng uch yil davomida chiqarilmadi. 1987-yilda Mixail Gorbachyov tashabbusi bilan boshlangan yangi siyosiy muhitda film butun Sovet Ittifoqi va gʻarbiy mamlakatlardagi kinofestivallarda namoyish etildi. Abuladze Lenin ordeni bilan taqdirlangan va Gorbachyovga 1988-yilda Nyu-Yorkka birinchi rasmiy tashrifida hamrohlik qilgan.

 Manbalar 

Turkum:Sovet Ittifoqi filmlari
Turkum:1987-yil filmlari