Short-trek

Short-trek (, ) – konkida uchish sportining bir turi. Masofadagi sportchilar (odatda 4-8: masofa qancha uzoq boʻlsa, poygada shuncha koʻp odam) bir vaqtning oʻzida uzunligi 111,12 m boʻlgan oval muz yoʻlagi boʻylab konkida uchishadi.

 Qoida va turlari 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/NK_P4104119.jpg/220px-NK_P4104119.jpg|left|thumb| Short-trek masofasiga start berilishi 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Saguenay_500m.jpg/220px-Saguenay_500m.jpg|left|thumb| Short-trekchilar burilishlardan oʻtib, xuddi muzga yopishib oladigan darajada
Yoʻlak, qoida tariqasida, oddiy xokkey maydonchasiga joylashtiriladi. Burilishlar 8 m ichki radius bilan amalga oshiriladi, aylanmalar orasidagi masofa 28,85 m. Masofa – 111,12 – chetidan 0,5 m masofani oʻlchash yoʻli bilan olinadi. Ular soat miliga teskari yoʻnalishda harakat qilishadi. Qisqa masofalarga boʻlgan musobaqalarda konkida uchuvchilar „toza“ muzni burilishlari boshlangʻich chizigʻi bilan birga (fotofinish apparati bilan marra chizigʻi harakatsiz holatda)poygadan-poygagacha biroz siljiydi. Uzoq masofaga – ular har bir poygadan keyin mashinani qoʻyib yuborishadi.

Poygalar 500, 1000, 1500 va 3000 metrgacha oʻtkaziladi.

Estafeta poygasi davomida oxirgi ikki aylanadan tashqari ishtirokchilar istalgan vaqtda bir-birlari bilan almashinishlari mumkin. Bunda ular oʻz safdoshlarini itarib yuborishlari mumkin. Yiqilgan sportchilarni istalgan vaqtda almashtirishi mumkin (shu jumladan oxirgi doirada). Erkaklar uchun 5000 m, ayollar uchun 3000 m estafeta. 

Koʻpkurash toʻrtta yoʻnalishdan iborat: 500 m (4,5 aylana), 1000 m (9 marta doira), 1500 m (13,5 marta doira), 3000 m (27 marta aylana). 

Butun poyga yaqindan kurashganligi sababli, short-trek qoidalari juda keskin . Xususan, taqiqlanadi"Special Regulations & Technical Rules Short Track Speed Skating 2021". International Skating Union. Retrieved 10 February 2022.:

 boshqa sportchilarga xalaqit berish (DQI – Impeding); 
 masofa kesish (DQO – Outside); 
 tezroq sportchining trayektoriyasini kesib oʻtish (DQX – Crossing); 
 oyoqni marraga qadar oldinga tashlash, konki tigʻini muzdan uzmaslik (DQK – Kicking); 
 jamoadoshlarini turtish (estafeta berilishidan tashqari); 
 ikki yoki undan ortiq sportchining til biriktirib harakat qilishi. 

Agar konkida uchuvchi aylana boʻylab oʻtib ketsa, u quvib oʻtuvchining oʻtishiga ruxsat berishi shart. Agar konkida uchuvchi ikki doiradan oshib ketgan boʻlsa, u musobaqani tark etadi (agar yaqin atrofda raqiblar boʻlmasa). Biroq, sudyaning qarori bilan urib tushirilgan shaxs yakuniy tasnifga kiritilishi mumkin (masalan, agar uni urib yuborishgan boʻlsa).

 Uskunalar 
Konkilar (pichoqlar) botinkaga qattiq bogʻlangan (klap-skeytlarda yurish taqiqlanadi). Pichoq etikning oʻrtasiga nisbatan chapga siljiydi – bu sizga tom maʼnoda yerga „yaqin“ turishga imkon beradi, pichoq ham egiluvchan, ovalga ega. Chap qoʻlqopning barmoq uchlarida maxsus yopishtirgichlar mavjud boʻlib, kerak boʻlganda muzga tayanish imkonini beradi. Boshqa anjomlar: dubulgʻa, kevlar qoplamali kombinezonlar, boʻyin himoyasi, qalqonlardan iborat.

 Tarixi 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Shorttrack_diagram.png/220px-Shorttrack_diagram.png|left|thumb| Poyga belgilari
Klassik konkida uchish uchun ixtisoslashtirilgan maydon kerak boʻladi (xalqaro musobaqalarda uzunligi 400 m yoʻlak qabul qilingan), bunday maydon futbol stadionidan uzunroqdir. Short-trek konkida uchish uchun maxsus belgilarga ega oddiy xokkey „qutisi“ lozim boʻladi.

XX asrning boshlarida AQSH va Kanadada konkida uchishning yangi, yanada demokratik shakli vujudga keladi. 1967-yilda Xalqaro konkida uchish ittifoqi (ISU) 1976-yilgacha xalqaro musobaqalarni tashkil qilmagan boʻlsa-da, konkida uchish boʻyicha short-trekni oʻz zimmasiga oladi. Jahon chempionatlari 1981-yildan buyon (garchi oldingi musobaqalar ham bu maqomga ega boʻlgan boʻlsa ham) oʻtkazib kelinmoqda. Short-trek boʻyicha birinchi Yevropa chempionati 1997-yilda Malmyoda (Shvesiya) boʻlib oʻtgan. 1999-yildan buyon esa Jahon kubogi oʻtkazib kelinmoqda. Kalgarida oʻtkazilgan Olimpiya oʻyinlarida short-trek konkida uchish koʻrgazmali sport turi edi. U faqat 1992-yilda Olimpiyaga toʻliq qabul qilingan va oʻshandan beri „oq“ Olimpiya oʻyinlarining ajralmas qismi boʻlib kelgan. Vankuverda short-trek boʻyicha 8 ta Olimpiya medallari komplekti oʻynaldi.

Rossiyada 1985-yilda Belluno (Italiya)dagi Universi ada short-trek bilan boshlangan. Birinchi SSSR chempionati 1988-yilda boʻlib oʻtadi. AQSH va Kanadada – short-trek klassik konkida uchishdan koʻra mashhurroq boʻldi.

2014-yilda Sochida oʻtkazilgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida Viktor An (An Xyon-Su) uchta: ikkitasi 1000 va 500 metrga individual poygada va uchinchisi 5000 metrga estafetada oltin medalni qoʻlga kiritdi. Shunday qilib, Viktor An short-trek boʻyicha yagona olti karra Olimpiya chempioni boʻldi.

 Short-trek boʻyicha rekordlar 

 Erkaklar 
Masofa Sportchi Millati sana Shahar Natija 500 m U Daszin"Results – Menʼs 500m Final A". shorttrack.sportresult.com. 11 November 2018. Retrieved 12 November 2018.  2018-yil 11-noyabr Kalgari, Kanada 39.505 1000 m Xvan De Xon"ISU World Cup 2016/2017 Salt Lake City – Menʼs 1000m Results". shorttrack.sportresult.com. 12 November 2016. Retrieved 12 November 2017.  2016-yil 12-noyabr Solt-Leyk Siti, AQSh 1:20.875 1500 m Sjinkie Knegt „ISU World Cup 2016/2017 Salt Lake City – Menʼs 1500m Results“. shorttrack.sportresult.com. 13 November 2016. Retrieved 12 November 2017.  2016-yil 13-niyabr Solt-Leyk Siti, AQSh 2:07.943 3000 m No Djin Gyu „2011 ISU World Team Championships – Menʼs 3000m Results“. shorttrack.sportresult.com. 19 March 2011. Retrieved 12 November 2017.  2011-yil 19-mart Varshava Polsha 4:31.891 5000 m (estafeta) Csaba Burján
Cole Krueger

Shaoang Liu

Shaolin Sándor Liu"ISU World Cup 2018/19 – Menʼs 5000m Relay Results". shorttrack.sportresult.com. 4 November 2018. Retrieved 12 November 2018.  2018-yil 4-noyabr Kalgari, Kanada 6:28.625

 Ayollar 
 Distance  Athlete  Nation  City  Date  Record time  500 m Kim Boutin    Salt Lake City, United States 2019-yil 3-noyabr  41.936  1000 m Suzanne Schulting    Beijing, China  2022-yil 11-fevral  1:26.514  1500 m Choi Min-jeong    Salt Lake City, United States  2016-yil 12-noyabr  2:14.354  3000 m Jung Eun-ju    Harbin, China  2008-yil 15-mart  4:46.983  3000 mestafeta Selma PoutsmaSuzanne SchultingYara van KerkhofXandra Velzeboer    Beijing, China  2021-yil 23-oktabr  4:02.809  

 Manbalar 

Turkum:Short-trek