Gary Cooper

Gary Cooper (; asl ismi Frank James Cooper () 1901-yil 7-may – 1961-yil 13-may) amerikalik aktyor boʻlib, oʻzining kuchli, sokin ekran xarakteri va bejirim aktyorlik uslubi bilan tanilgan. U ikki marta eng yaxshi erkak roli uchun Akademiya mukofotini qo'lga kiritdi va yana uchta nominatsiyaga ega bo'ldi, shuningdek, 1961-yilda o'zining aktyorlik yutuqlari uchun Akademiyaning faxriy mukofotiga sazovor bo'ldi. U23 yil ketma-ket 10 ta kino arbobi va 18 yil davomida eng yaxshi mablag' ishlab topuvchi yulduzlardan biri boʻlgan. Amerika kino instituti (AFI) Kooperni Klassik Gollivud kinosining 25 ta eng buyuk erkak yulduzlari ro'yxatida 2-o'ringa qo'ydi.

Kooperning faoliyati 36 yilni, 1925-yildan 1961-yilgacha davom etgan va 84 ta badiiy filmda bosh rollarni ijro etgan. U "jim kino" davrining oxiridan klassik Gollivudning oltin davrining oxirigacha boʻlgan yirik kino yulduzi edi. Uning ekrandagi personaji erkaklarga ham, ayollarga ham yoqdi va uning diapazoni aksariyat kino janrlarida rollarni o'z ichiga oldi. Uning o'z shaxsiyatini o'zi o'ynagan qahramonlarga aks ettirish qobiliyati uning ekranda tabiiy va haqiqiy ko'rinishiga yordam berdi. Faoliyati davomida u ideal amerikalik qahramonni aks ettiruvchi ekran shaxsini saqlab qoldi.

Kooper o'z faoliyatini filmda qo'shimcha va kaskadyor sifatida boshlagan, ammo tez orada aktyorlik rollarini o'ynagan. Dastlabki ovozsiz filmlarida o'zini G'arb qahramoni sifatida ko'rsatgandan so'ng, u Virjiniyalik sifatida paydo bo'ldi va 1929-yilda o'zining birinchi ovozli "The Virginian" filmi bilan kino yulduziga aylandi. 1930-yillarning boshlarida u oʻzining qahramonlik qiyofasini kengaytirib, sarguzasht filmlari va "A Farewell to Arms" (1932) va "The Lives of a Bengal Lancer" (1935) kabi dramatik filmlarda ehtiyotkorroq obrazlarni ijro etdi. Faoliyatining eng yuqori cho'qqilarida Kooper "Mr. Deed Goes to Town" (1936), " Meet John Doe" (1941), "Sergeant York" (1941), “The Pride of the Yankees” (1942) va “For Whom The Bell Tolls” (1943) kabi filmlarda turli qahramonlarni tasvirladi. Keyinchalik u "The Fountainhead" (1949) va "High Noon" (1952) kabi filmlarda dunyoga zid boʻlgan yetuk qahramonlarni tasvirladi. O'zining so'nggi filmlarida u "Friendly Persuasion" (1956) va 'Man of the West" (1958) kabi filmlarda  zo'ravonliksiz qahramonlarni o'ynadi.

 Yoshligi 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Gary_Cooper_1903.jpg/170px-Gary_Cooper_1903.jpg|alt=Photo of Gary Cooper dressed as a cowboy at the age of two|thumb| Kooper kovboydek kiyingan, 1903-yil|left|243x243px
Frank James Cooper 1901-yil 7-mayda Montana shtatining Xelena shahrida tug'ilgan, ingliz ota-onasi Alice (1873–1967) va Charles Henry Kooperning (1865–1946) ikki o'g'lining kenjasiMeyers 1998, pp. 1, 4–5, 198, 259.. Uning akasi Arthur undan olti yosh katta. Kooperning otasi Houghton Regis, Bedfordshire dan kelgan taniqli advokatMeyers 1998, p. 1., chorvador va Montana Oliy sudi sudyasiga boʻlganArce 1979, pp. 17–18.. Uning onasi Kent Gillingham shahridan boʻlgan va Montana shtatida Charlesga turmushga chiqqanMeyers 1998, pp. 4–5.. 

Alice o'g'illarini ingliz tilini o'rganishini xohladi, shuning uchun u ularni 1909-yilda Bedfordshirdagi Danstable shahridagi Danstable grammatika maktabiga kiritish uchun ularni Angliyaga olib ketdi. U yerda Kooper va uning akasi otalarining amakivachchalari William va Emily Barton bilan Xoughton Regisdagi uyida yashaganMeyers 1998, pp. 10–12.Janis 1999, p. 98.. Kooper 1912-yilgacha Danstableda lotin, fransuz va ingliz tilini o‘rganganSwindell 1980, p. 19.. Uning onasi 1912-yil avgust oyida o'g'illari bilan AQShga qaytib keldi va Kooper Xelenadagi Jonson Grammatika maktabida o'qishni davom ettirdiMeyers 1998, pp. 104–05, 153, 313.Dickens 1970, pp. 29–278.Meyers 1998, p. 175.. 

 Shaxsiy hayoti 
Kooper o'zining bo'lajak rafiqasi, Nyu-Yorklik 20 yoshli debyutant Veronica Balfe bilan 1933-yil Pasxa yakshanbasida amakisi, badiiy direktor Sedric Gibbons tomonidan berilgan kechada rasman tanishishganJanis 1999, p. 22.Swindell 1980, pp. 300–01.Arce 1979, p. 121.. Oilasi va do'stlari tomonidan "Rocky" deb atalgan Park Avenueda o'sgan va maktablarni bitirganSwindell 1980, pp. 308–328.. Uning o'gay otasi Wall Street magnati Paul Shields ediMeyers 1998, p. 99.. Kooper va Rocky 1933-yil 15-dekabrda ota-onasining Park Avenue qarorgohida turmush qurishdiMeyers 1998, p. 315.. Do'stlarining so'zlariga ko'ra, nikoh Kooperga ijobiy ta'sir ko'rsatgan, u o'tmishdagi beparvoliklardan yuz o'girib, hayotini nazorat ostiga olganMeyers 1998, p. 103.. Atletik va ochiq havoni yaxshi ko'radigan Rocky Kooperning ko'plab qiziqishlariga, jumladan, ot minish, chang'i uchish va skeyt otish bilan shug'ullandiMeyers 1998, p. 104.. U ularning ijtimoiy hayotini tashkil qildi va uning boyligi va ijtimoiy aloqalari Kooperga Nyu-York oliy jamiyatiga kirish imkonini berdiMeyers 1998, p. 106.Meyers 1998, p. 175.. Kooper va uning rafiqasi Los-Anjeles hududidagi Encino (1933–1936)Meyers 1998, pp. 59, 299., Brentwood (1936–1953) va Holmby Hills (1954–1961) da uylariga ega boʻlgan va Aspen, Kolorado (1949–1953) ularda dam olish uyi boʻlganMeyers 1998, p. 271.Meyers 1998, p. 175..

 Mukofotlari va nominatsiyalari 
Yil Mukofot Turkum FilmNatija1937 Akademiya mukofoti Eng yaxshi aktyorMr. Deeds Goes to TownNominatsiya1937 Nyu-York kino tanqidchilari doirasi mukofoti Eng yaxshi aktyor Mr. Deeds Goes to TownNominatsiya1941 Nyu-York kino tanqidchilari doirasi mukofoti Eng yaxshi aktyorSergeant York Gʻolib1942 Akademiya mukofoti Eng yaxshi aktyor Sergeant York Gʻolib1943 Akademiya mukofoti Eng yaxshi aktyorThe Pride of the YankeesNominatsiya1944 Akademiya mukofoti Eng yaxshi aktyorFor Whom the Bell TollsNominatsiya1945 Nyu-York kino tanqidchilari doirasi mukofoti Eng yaxshi aktyorAlong Came JonesNominatsiya1952 Photoplay mukofoti Eng mashhur erkak yulduzHigh Noon Gʻolib1953 Akademiya mukofoti Eng yaxshi aktyor High Noon Gʻolib1953 Oltin globus mukofoti Eng yaxshi aktyor High Noon Gʻolib1953 Nyu-York kino tanqidchilari doirasi mukofoti Eng yaxshi aktyor High NoonNominatsiya1957 Oltin globus mukofoti Eng yaxshi aktyorFriendly PersuasionNominatsiya1957 Nyu-York kino tanqidchilari doirasi mukofoti Eng yaxshi aktyorFriendly PersuasionNominatsiya1959 Laurel mukofoti Eng yaxshi harakat samaradorligiThe Hanging Tree Gʻolib1960 Laurel mukofoti Eng yaxshi harakat samaradorligiThey Came to Cordura Gʻolib1961 Akademiya mukofoti Akademiyaning faxriy mukofoti  Gʻolib

 Radio chiqishlari 
Sana Dastur Epizod 1935-yil 7-aprel Lux radio teatriThe Prince Chap 1937-yil 1-fevral Lux radio teatriMr. Deeds Goes To Town 1938-yil 2-may Lux radio teatriThe Prisoner Of Shark Island 1940-yil 23-sentyabr Lux radio teatriThe Westerner 1941-yil 28-sentyabr Ekran Gildiyasi teatriMeet John Doe 1942-yil 20-aprel Lux radio teatriNorth West Mounted Police 1943-yil 4-oktyabr Lux radio teatriThe Pride Of The Yankees 1944-yil 23-oktyabr Lux radio teatriThe Story Of Dr. Wassell 1944-yil 11-dekabr Lux radio teatriCasanova Brown 1945-yil 12-fevral Lux radio teatriFor Whom The Bell Tolls

 Manbalar 

Turkum:Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Turkum:1961-yilda vafot etganlar
Turkum:1901-yilda tugʻilganlar
Turkum:7-mayda tugʻilganlar
Turkum:13-mayda vafot etganlar
Turkum:Aktyor va aktrisalar top 1000 taligi
Turkum:Amerikalik aktyorlar
Turkum:Amerikalik erkak aktyorlar