Qopdagi qatl

Poena cullei ( lat. — "qopda ijro etish") — Rim jinoyat huquqiga maʼlum boʻlgan oʻlim jazosiningi turi. Qatl paytida qurbon turli hayvonlar (ilon, maymun, it yoki xoʻroz) solingan qopga (xaltaga) solingan va suvga tashlangan.

 Rim davlatida 
Bu qatl qilingan shaxsni tirik ilon, maymun, xoʻroz va it bilan birga charm xaltaga tikib, soʻngra xaltani hovuzga choʻktirishdan iborat edi. U qarindoshlarni, ayniqsa otani (patricidium) oʻldirish uchun ishlatilgan Tsitseron. Rech v zaщitu Seksta Rossiya iz Amerii. (XXV). U muqaddas va ramziy xususiyatga ega edi, chunki poena cullei ga duchor boʻlgan jinoyatchi tegishli hayvonlarga oʻxshatilgan.

Tsitseronning soʻzlariga koʻra, kufr keltirganlar ham xuddi shunday jazoga tortilgan . Rim imperiyasi tomonidan nasroniylikning qabul qilinishi bilan bu qatl Buyuk Konstantin qonunlari bilan tasdiqlangan boʻlib, u bu qatlni bolalar qotillariga nisbatan qoʻllashni koʻpaytirgan .

Poena cullei Vizantiyada saqlanib qolgan, xususan, Yustinian kodeksida koʻrsatilgan . Shu bilan birga, ushbu qatlni bajarishning baʼzi protsessual xususiyatlari Digestlarda koʻrsatilgan: qatl qilingan shaxs avval tayoq bilan kaltaklangan va u dengiz yaqinida boʻlgan taqdirdagina hayvonlar solingan qopda dengizga tashlashgan; dengiz yaqin boʻlmasa, jinoyatchini yovvoyi hayvonlar parchalab tashlashga berilgan .

 Oʻrta asrlarda 
Oʻrta asrlarda Rim huquqining qabul qilinishi taʼsiri ostida bir qator Yevropa mamlakatlarida qatl oʻzgartirilgan shaklda qabul qilingan. Fransiyaning Livres de Jostice et de Plet (1260) odatiy huquq kodeksida, Yustinianning Digestiga asoslangan holda, xoʻroz, it va ilon bilan qopda qatl haqida soʻz yuritilgan.

Biroz vaqt oʻtgach, Germaniyada poena cullei asosidagi qatl paydo boʻldi, u yerda oʻgʻrini dorga teskari osib qoʻyish, shuningdek, qatl qilinganlarning oʻng va chap tomoniga bir yoki ikkita it bilan birga osilgan.

Oʻrta asr glossatorlari Rim huquqining tegishli qoidalarini sharhlab, poena cullei ramziyligini shunday izohladilar:

 It degani, jinoyatchi ota-onasiga hurmat bilan munosabatda boʻlmaganligini anglatadi, chunki it hayotining dastlabki toʻqqiz kunida koʻr boʻladi;
 Xoʻroz jinoyatning oʻzini anglatadi;
 Ilon qatl qilinganlarning ota-onasining qaygʻusini anglatadi;
 Maymun jinoyatchining oʻzini ramziy qiladi (tashqi odamga oʻxshashlik, lekin sodir etilgan jinoyatning ogʻirligi tufayli odam deb nomlanish huquqining yoʻqligi).

It aniq „yahudiylarning qatl etilishi“ kontekstida qoʻshimcha ramziy maʼnoga ega boʻldi, chunki yahudiy va nasroniy anʼanalarida it hasad gunohini ifodalovchi nopok hayvon hisoblangan Togoeva O. I. Istinnaya pravda. Yaziki srednevekovogo pravosudiya. M., 2006. S. 240. . Bundan tashqari, it, eshak, mushuk va choʻchqa bilan bir qatorda, oʻrta asr ilohiyotchilari tomonidan "shaytonning hayvonlari " deb nomlangan, yaʼni yerdagi dunyoda shaytonning yordamchilari boʻlgan tirik mavjudotlar roʻyxatiga kiritilgan.

 Yana qarang 

 Eng zoʻr laʼnatlar

 Eslatmalar 

 Manbalar 


 Pokrovskiy I. A. Istoriya rimskogo prava
 The Hanged Man and the „Jewish Execution“
Turkum:Qatl turlari
Turkum:Oʻlim jazosi
Turkum:Oʻrta asrlar