Helvella

Helvella — Helvellaceae oilasiga mansub askomitset qoʻziqorinlari turkumiga kiruvchi qoʻziqorinlar hisoblanib, odatda, elfin egarlari sifatida tanilgan. Ularning notoʻgʻri shaklli qalpoqlari, nayli poyalari va rangsiz pastki yuzalari bilan ajralib turadi. Ular Shimoliy Amerika va Yevropada keng tarqalgan. Eng asosiy turlarga oq rangli H. crispa va kulrang H. lacunosa kiradi. Ular xom holda isteʼmol qilinganda oshqozon-ichak simptomlarini keltirib chiqarishi haqida maʼlumotlar mavjud.

 Tavsifi 
Helvelladagi turlarning mevali tanalari (texnik jihatdan askokarplar) mavjud boʻlib, ular yerdan koʻtarilib oʻsadi va odatda poyali qoʻziqorindir. Kosaga oʻxshash meva tanasi (apotekiy) turli shakllarda boʻlishi mumkin: u quloq (auriculate) yoki egar shaklida boʻladi. Shuningdek, konveks yoki tartibsiz lobli va egilgan boʻlishi mumkin. Tanasi sporali sirt, gimeniumsimon silliq, toʻlqinsimon yoki ajinli koʻrinishda boʻladi va rangi oqdan qora ranggacha yoki turli xildagi kulrang yoki jigarrang ranglarga ega boʻlishi mumkin. Xuddi shunday, meva tanasining tashqi yuzasi silliq, qovurgʻali yoki mayda sochli proektsiyalarga ega boʻlishi mumkin (villi). Poyasi silindrsimon va toraygan yoki yivli va qovurgʻasimon koʻrinishda boʻladi. Tanasi odatda 1-2 – mm qalinlikda boʻladi.

 Turlari 
2016-yil holatiga koʻra, „Index Fungorum“ tashkiloti Helvellaning 105 turini roʻyxatga kiritgan.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/2011-05-29_Helvella_acetabulum_68463.jpg/220px-2011-05-29_Helvella_acetabulum_68463.jpg|right|thumb| H. asetabulum
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Helvella_costifera_297108.jpg/220px-Helvella_costifera_297108.jpg|right|thumb| H. costifera
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Helvella_ephippium_sattellorchel.jpg/220px-Helvella_ephippium_sattellorchel.jpg|right|thumb| H. epippium

 Helvella acetabulum
 Helvella adhaerens
 Helvella aestivalis
 Helvella affinis
 Helvella agaricoides
 Helvella albella
 Helvella albipes
 Helvella arcto-alpina
 Helvella astieri
 Helvella aterrima
 Helvella atra
 Helvella beatonii
 Helvella branzeziana
 Helvella brevis
 Helvella brevissima
 Helvella bulbosa
 Helvella capucinoides
 Helvella chinensis
 Helvella cinerella
 Helvella compressa
 Helvella confusa
 Helvella connivens
 Helvella constricta
 Helvella corbierei
 Helvella corium
 Helvella costifera
 Helvella crassitunicata
 Helvella crispa
 Helvella cupuliformis
 Helvella dissingi
 Helvella dovrensis
 Helvella dryophila
 Helvella dura
 Helvella elastica
 Helvella engleriana
 Helvella ephippioides
 Helvella ephippium
 Helvella faulknerae
 Helvella favrei
 Helvella fibrosa
 Helvella flavida
 Helvella foetida
 Helvella fuegiana
 Helvella fusca
 Helvella galeriformis
 Helvella glutinosa
 Helvella griseoalba
 Helvella hegani
 Helvella helvellula
 Helvella hyperborea
 Helvella javanica
 Helvella jiaohensis
 Helvella jilinensis
 Helvella jimsarica
 Helvella juniperi
 Helvella lactea
 Helvella lacunosa
 Helvella latispora
 Helvella leucomelaenaAsef, M.R. (2013) The genus Helvella in Iran. Mycologia Iranica. 1 (1). 9-13
 Helvella leucopus
 Helvella macropus
 Helvella maculata
 Helvella maroccana
 Helvella menzeliana
 Helvella mesatlantica
 Helvella minor
 Helvella monachella
 Helvella oblongispora
 Helvella pallidula
 Helvella papuensis
 Helvella paraphysitorquata
 Helvella pedunculata
 Helvella pezizoides
 Helvella philonotis
 Helvella phlebophora
 Helvella pileata
 Helvella platycephala
 Helvella platypodia
 Helvella pocillum
 Helvella pulchra
 Helvella quadrisulca
 Helvella queletiana
 Helvella queletii
 Helvella rivularis
 Helvella robusta
 Helvella rossica
 Helvella schaefferi
 Helvella scrobiculata
 Helvella semiobruta
 Helvella sinensis
 Helvella solida
 Helvella solitaria
 Helvella subfusispora
 Helvella subglabra
 Helvella taiyuanensis
 Helvella terrestris
 Helvella ulvinenii
 Helvella umbraculiformis
 Helvella underwoodii
 Helvella unicolor
 Helvella vacini
 Helvella verruculosa
 Helvella vespertina name="Nguyen 2013"/>
 Helvella xinjiangensis
 Helvella zhongtiaoensis

 Oʻsish sharoitlari 
Ushbu turga mansub qoʻziqorinlar nam iqlim va subtrioik mintaqalarda oʻsadi. Ayrim turlari oʻrta darajadagi issiqlikka chidamli hisoblanadi. Helvella asosan daraxtlar koʻp oʻsadigan joylarda, toʻnkalar orasida, nam tuproqli, soya joylarda oʻsadi.

 Yana qarang 

 Elfin egar

 Manbalar 

Media related to Helvella at Wikimedia Commons

Turkum:Biologiya
Turkum:Botanika
Turkum:Mikologiya
Turkum:Shimoliy Amerika florasi
Turkum:Yevropa o'simliklari
Turkum:Zamburugʻlar
Turkum:Helvella