Shayx Farid Buxoriy

Shayx Farid Buxoriy (1616-yilda vafot etgan) – Murtazoxon nomi bilan ham tanilgan, Boburiy imperatorlari Akbar va Jahongir davrida mashhur zodagonlardan biri boʻlgan. U Gujarat, keyinroq Panjob gubernatori lavozimlarida ishlagan. Boburiylar Hindistonida arxitektura homiysi sifatida ham tanilgan va Hindistonning hozirgi Haryana shtatidagi Faridobod shahriga asos solgan.

 Hayoti 
Shayx Farid Murtazoxon hindlardan boʻlgan musulmon edi. Shayx Faridning oilasi imperatorlik xonadoniga yaqin kishilar boʻlishgan, masalan, Akbarning ishonchli kishilaridan boʻlgan Shayx Muhammad Buxoriy amakisi, Jafarxon esa ukasi boʻlgan. Ular 1573-yilda Gujaratdagi janglarda halok boʻlgan.

 Faoliyati 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/The_Elderly_Akbar_Receives_Murtaza_Khan.jpg/220px-The_Elderly_Akbar_Receives_Murtaza_Khan.jpg|left|thumb| Imperator Akbar va Murtazoxon.
Shayx Farid Orissada afgʻonlarga qarshi kurashda erishgan yutuqlari uchun Akbar tomonidan 1500 otliqlar qoʻmondoni etib tayinlangan. Akbar unga sohib-us-saif-ul-qalam („qilich va qalam ustasi“) unvonini ham bergan. 1600-yilda Akbar qoʻl ostida mir baxshi lavozimiga koʻtarilgan. Oʻsha davrda Boburiylar saroyida imperator Akbarni diniy qarashlarini yoqtirmaydigan va boshqa dindor hukmdor bilan almashtirishni xohlaydigan naqshbandiylar harakati boʻlgan. Jahongir taxtga oʻtirgandan soʻng, shahzoda Xusrav 1606-yilda isyon koʻtargan. Ammo harakati muvaffaqqiyatsizlik bilan tugagach Agra shahrida zindonband qilingan. Ammo u Panjobga qochib ketishga erishgan. Shayx Farid Bharoval yaqinidagi jangda uni taʼqib qilib, magʻlub etgan. Keyinroq Xusrav asirga olingandan soʻng hukmdor Jahongir Shayx Faridga qilgan ishlari uchun „Murtazoxon“ unvonini bergan va uning qoʻmondonlik darajasi 6000 otliqqa oʻtadigan boʻlgan. Jahongir unga Bharovalni ham mukofot sifatida bergan. 1606—1609-yillarda Shayx Farid Jahongir qoʻl ostida Gujarat hokimi boʻlib xizmat qilgan. Keyinchalik u Panjob hokimi lavozimida faoliyat olib borgan.

 Qurilish ishlari 
Shayx Farid imperiya tarixida amalga oshirgan qurilish ishlari bilan ajralib turadi. 1607-yilda Faridobod shahrining barpo etilishi, karvonsaroy va masjid qurilishi uning eng katta arxitektura ishlaridan biri edi. Gujarat hokimi sifatida u Ahmadobod shahrida keng qamrovli qurilishlar olib borgan, ammo bu inshootlardan hech biri saqlanib qolmagan, faqat soʻfiy avliyo Vojihuddin Alvining dargohi boʻlgan Vojihuddin maqbarasi hozirgacha saqlanib qolgan.

 Maqbarasi 
Shayx Faridning qabri Malviya Nagarda joylashgan.

 Manbalar 

Turkum:1616-yilda vafot etganlar
Turkum:Boburiylar davlati
Turkum:Boburiy amaladorlari