Shahed 129

Shahed 129 () — „Shahed Aviation Industries“ tomonidan Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi (IIQK) uchun ishlab chiqilgan Eronning bir dvigatelli oʻrta balandlikda uzoq masofaga uchuvchi uchuvchisiz uchuvchi apparatidir (UUA). Shahed 129 jangovar va razvedka missiyalarini bajarishga qodir va 24 soatlik avtonomlikka ega. Hajmi, shakli va maqsadi boʻyicha Amerikaning „MQ-1 Predator“ UUAga oʻxshash va Eron harbiy qurolli kuchlarida foydalanuvchi eng samarali dronlardan biri hisoblanadi. UUA nomi fors tilidan tarjima qilganda „shohid“, „guvoh“ yoki „kuzatuvchi“ degan maʼnoni bildiradi.

UUA Suriya fuqarolar urushi davridagi havo hujumlari paytida va Eronning sharqiy chegarasida chegarani qoʻriqlashda ishlatilgan. „Saegeh“ UUA „Shahed 129“ bilan birgalikda keyingi oʻn yil davomida Eronning yuqori texnologiyali UUA flotining asosini tashkil qilishi kutilmoqda.

 Dizayni 
2005-yilda Eron samolyotsozlik sanoati kompaniyasi (HESA) „HESA-100“ UUAni loyihalashni boshlaydi. „HESA-100“ asosan „Shahed 129“ bilan bir xil dizaynga ega edi, ammo undan qisqaroq va kvadrat fyuzelyajga ega edi. „HESA-100“ keyinchalik „Shahed 123“ deb qayta nomlandi va keyinchalik „Shahed 129“ ga aylantirildi. Bir qator manbalarda qayd etilishicha, „Shahed 129“ Eronda halokatga uchragan Isroilning „Hermes 450“ UUAdan koʻchirilgan.

 Buyurtmalar 
IIQK uchun 2024-yilgacha 40 ta Shahed 129 UUA sotib olish rejalashtirilgan. Dronning „Semurg'“ (Simurgʻ) deb nomlangan harbiy-dengiz versiyasini yetkazib berish ishlari ham boshlangan.

 Rossiyaga 
Washington Post gazetasining AQSh razvedka maʼlumotlariga tayanib yozishicha, Eron Ukrainaga qarshi urushda foydalanish uchun Rossiyaga uchuvchisiz uchish apparatlarining birinchi partiyasini yuborgan. Shahed va  dronlari 2022-yil 19-avgustda yuborilganWashington Post: Iran peredal Rossii bespilotniki dlya voyni v Ukraine, BBC, 30.08.2022.

 Xususiyatlari 

 Umumiy 

 Ekipaj: yoʻq
 Yuk koʻtaraolishi: 400 kg foydali yuk
 Uzunligi: 8 m
 Qanotlari kengligi: 16 m
 Balandligi: 3,1 m
 Quvvati: 1 × Rotax 914 75 kVt (100 ot kuchi) toʻrt silindrli toʻrt taktli samolyot dvigateli)
 Parvonalar: 3 parrakli

 Ishlash 

 Kreyser tezligi: 150 km/soat
 Jangovor uchish masofasi: 1700 km
 Toʻliq uchish masofa: 3400 km
 Parvoz avtonomligi: 24 soat
 Maksimal uchush balandligi: 7300 m

 Qurollari 
Bombalar: 4 × Sadid-345 PGM

 Avionika 

 Oghab-6 elektro-optik/infraqizil sensori
 Lazerli masofa oʻlchagich

 Operatorlar 
 Bayraktar TB2
 Selchuk Bayraktar
 Bayraktar Mini UUA
 Akınji Bayraktar
 TAI Aksungur
 Kargu
 Orion (UUA)
 „Korsar“ (UUA)

 Manbalar 

Turkum:Dronlar