Abreaksiya

Abreaksiya () — bu tajribani hissiy ortiqcha narsalardan tozalash uchun qayta yashash uchun psixoanalitik atama — katarsisning bir turi. Baʼzan bu yoʻq qilingan travmatik voqealarni anglash usulidir.

 Psixoanalitik kelib chiqishi 
Abreaksiya tushunchasi aslida Freydning ustozi Jozef Breuer tomonidan tuzilgan boʻlishi mumkin; Introduction to Studies on Hysteria lekin 1895-yildagi "Isteriya boʻyicha tadqiqotlar" nomli qoʻshma asarida birinchi boʻlib travma bilan bogʻliq boʻlgan tuygʻularni bu haqda gapirish orqali chiqarib yuborish mumkinligi koʻrsatilgan.  Muayyan lahzani yoki muammoni ongli ravishda diqqat markaziga keltirish va shu bilan unga bogʻlangan boʻgʻilgan his-tuygʻularni yoʻqotish orqali boʻgʻilgan taʼsirni boʻshatish Freydning isterik konversiya belgilarini davolashning dastlabki katartik usulining asosini tashkil etdi. S Freud, On Psychopathology (PFL 10) p. 72-3 Masalan, ular travma bilan bogʻliq boʻlgan hissiyotlarni bu haqda gapirish orqali yoʻq qilish mumkinligiga ishonishgan.  Biroq, Freyd va Breur travmatik hodisaning oʻz-oʻzidan hissiy qayta tiklanishiga shifobaxsh sifatida qaramagan.  Buning oʻrniga ular abreaksiyani travmatik hodisaga toʻliq hissiy va vosita reaksiyasi sifatida tasvirlab berishdi, bu esa odamni takroriy va oldindan aytib boʻlmaydigan darajada jarohatning asl va yengillashtirilmagan hissiy intensivligi taʼsiridan yetarli darajada xalos qilish uchun zarurdir.  Ajablanish elementi Freydning terapiyaga boʻlgan yondashuviga mos kelmasa-da, boshqa nazariyotchilar, uzluksiz ravishda, bu analitik texnikaning muhim qismidir, deb hisoblashadi. 

Psixoanalitik Karl Yung oʻz karyerasining boshida abreaksiyaga yoki u travma nazariyasi deb atagan narsaga qiziqish bildirdi, ammo keyinchalik nevrozni davolashda cheklovlar borligiga qaror qildi. 

 Keyinchalik rivojlanishlar 
Mainstream psixoanaliz vaqt oʻtishi bilan (Freyd bilan) oʻtmishda sodir boʻlgan bunday harakatlar natijasida paydo boʻlgan his-tuygʻularni qayta ishlash foydasiga abreaks rolini pasaytirishga moyil boʻldi. Otto Fenichel, The Psychoanalytic Theory of Neurosis (London 1946) p. 572 Biroq, Otto Rank Freyd nazariyasini qayta koʻrib chiqishning markaziy qismi sifatida tugʻilish travmasining uzilishini oʻrganib chiqdi; S Freud, On Psychopathology (PFL 10) p. 309 Edvard Bibring abreaksiya tushunchasini hissiy jonlantirish sifatida jonlantirgan boʻlsa, keyinchalik Vamik Volkan oʻzining qaygʻu terapiyasida bu mavzuni qoʻlga kiritdi. J Didion, The Year of Magical Thinking (London 2005) p. 55

 Sayentologiyada 
Saentologiyada Dianetika fantast-yozuvchi L. Ron Xabbard 1943-yilda yara va bezgak shikoyatlari bilan San-Diyegodagi kasalxonada uch oy oʻtirganida Qoʻshma Shtatlar dengiz flotidan  qarz olgan abreaksiya shaklidir. L. Ron Hubbard — Messiah? Or Madman?, Chapter Two Keyinchalik Xabbard oʻzining „ Mening falsafam“ avtobiografiyasida u kasalxonada abreaktiv terapiyani kuzatganini yozgan, ammo keyingi hayotida u bu kashfiyotni jangda yaralanib, davolanib boʻlmaydigan deb taslim boʻlganidan keyin oʻzi amalga oshirganini daʼvo qilgan. A Piece of Blue Sky, Chapter Two, Page Five 

 Manbalar 

Turkum:Atamalar