Adams (dengiz osti vulqoni)

Adams dengizosti togʻi (shuningdek, Qirq millik rif nomi bilan ham tanilgan) - Tinch okeanining markaziy qismidagi Pitcairn nuqtasi ustidagi suv osti vulqoni, Pitcairn orolining taxminan  janubi-g'arbiy qismida joylashgan.
400px|thumb|Dengizosti vulqonlari joylashuvi
 Geografiya va geomorfologiya 
Adams  uzunlikdagi 90 ga yaqin dengiz tog'lari maydonining bir qismidir.  Pitcairn orolining janubi-sharqida bu tog'lardan eng kattasi joylashgan. Adams boshqa yirik dengiz tog'ining janubi-sharqida, Bounty Seamountda o'rin egallagan. Ushbu dengiz tog'larining aksariyati (Adams va Bountydan tashqari)  ) balandlikka ega. Ular 1989-yilda RV Sonne tadqiqot kemasi tomonidan kashf etilgan.

Bu konussimon dengiz tog'i bo'lib, dengiz tubidan    taxminan okean sathidan   yoki  pastda joylashgan.  Dengiz tog'ining umumiy hajmi, jumladan, uning poydevori diametri taxminan , yoki ga teng. Adamsning ikkita cho'qqisi bor, shuningdek, Adamsda marjon va marjondan olingan qum namunalari topilgan. Uning balandligi hisobga olinsa, oxirgi muzlik davrida Adams vulqoni orol hududdida dengiz tubidan yuqorida bo'lganligini aniqlash mumkin.

Uning yon bag'irlari lava oqimlari, vulqon qoldiqlari va gialoklastit bilan qoplangan. Lava oqimlari aa lava xususiyatlari va lava naychalariga ega, tog'ning chuqurroq qismlari esa lapilla va skoriya bilan qoplangan. Parazit teshiklari uning yon tomonlarida konus va tepaliklar hosil qiladi.

 Geologiya 
Adams va boshqa dengiz tog'lari Pitcair issiq nuqtasi natijasida vujudga kelgan va bu dengiz tog'larining hozirgi joylashuvi ayni shu qaynoq nuqta hududiga to'g'ri keladir. Bu nuqta Austral qaynoq nuqtasi, Gavayi Avstraliya aynoq nuqtasi va Society qaynoq nuqtasi bilan bir qatorda Tinch okeanidagi bir nechta faol nuqtalardan biri hisoblanadi. Dengiz tog'lari 30 million yillik qobiq sababli ko'tarilgan.

Adams dengiz osti tog'ligidan ishqoriy bazalt, traxit va toleyit manbalari topilgan.

 Portlash tarixi 
Namunalarning yangi ko'rinishi va cho'kmaning mavjud emasligi Adams vulqonining yaqin kunlarda ham faol bo'lganligini ko'rsatadi. Adams dengizosti tog'idan qazib olingan jinslarning kaliy-argon bilan tahlil qilinishi, tog'ning golosen davriga tegishliligiga, shu jumladan hozirgi vaqtdan 3000 ± 1000 yil avval paydo bo'lganligini tasdiqlaydi. Bounty-dan farqli o'laroq, Adamsvulqoni faol gidrotermal tizim emasligini ko'rsatadi.

 Biologiya 
Adams dengiz tog'ida dunyodagi eng chuqur tropik riflardan biri bo'lgan marjon rifi mavjud. U asosan Pocillopora sp va Porites deformis mercanlar natijasida hosil bo'lgan, shuningdek, Pitcairn orol hukumati tomonidan ko'plab rif baliqlari va akulalarini ovlash joyi sifatida qo'llanigan.  Adams dengiz tog'i Pitcairn orollariga qarashli dengiz qo'riqxonasining bir qismidir. 

 Manbalar 

 Adabiyotlar 






Turkum:Vulqonlar
Turkum:Tinch okeani vulqonlari