Khachapuri

Xachapuri (   xach'apuri  - pishloq bilan toʻldirilgan nondan iborat an'anaviy gruzin taomidir. Xamirturushli xamir qoriladi va oshiriladi, turli shakllarga solinadi, soʻngra oʻrtasiga pishloq (yangi yoki koʻpincha maxsus Xachapuri pishloqi), tuxum va boshqa ingredientlar aralashmasi bilan toʻldiriladi. Non qobigʻi an'anaviy ravishda yirtilib, pishloqga botiriladi.

Bu taom Gruziyada ham restoranlarda, ham koʻcha taomlari sifatida juda mashhur. Gruziyaning asosiy oziq-ovqat mahsuloti sifatida, xachapuri tayyorlash narxi Gruziyaning turli shaharlarida Tbilisi davlat universitetining Xalqaro iqtisodiyot maktabi tomonidan ishlab chiqilgan "xachapuri indeksi" boʻyicha inflyatsiya oʻlchovi sifatida ishlatiladi. Bu Gruziyaning nomoddiy madaniy merosi roʻyxatiga kiritilgan Gruziya milliy taomidir .Jones, A. Khachapuri Granted Cultural Heritage Status  Georgia Today, 2019 Gruziya Gastronomik Assotsiatsiyasi tashabbusi bilan 27-fevral milliy xachapuri kuni deb e'lon qilindi, bu Gruziyaning mashhur pishiriqlarini nishonlash hamda uning xalqaro miqyosda tan olinishini targʻib qilish uchun.

 Turlari 
Gruziyaning turli mintaqalarida xachapurining bir nechta oʻziga xos turlari mavjud:

 Imeretian (Imeruli) xachapuri - oq Imeretian tuzli pishloq bilan toʻldirilgan xamirturushli xamiridan tayyorlangan eng mashhur turi.
 Adjar — qayiq shaklidagi xachapuri, oʻrtasida pishloq, sariyogʻ va tuxum sarigʻi bor.
 Megrelian xachapuri (Megruli) Imeretianga oʻxshaydi, lekin ustiga koʻproq pishloq qoʻshiladi.
 Abxaziyadan kelgan Achma koʻp qatlamli va soussiz lazanyaga oʻxshaydi.
 Gurian (Guruli) xachapuri ichida qaynatilgan tuxumni maydalab, yarim oy shaklidagi kalzonga oʻxshaydi. Guriyaliklar ularni Rojdestvo uchun yasashadi va ularni oddiygina "Rojdestvo pirogi" deb atashadi. Gruziyaning qolgan qismida u "Gurian pirogi" deb ataladi.
 Osetiya (Osuri) xachapurida toʻldirish uchun kartoshka va pishloq mavjud. U odatda xabizgini deb ataladi.
 Svanuri lemzira
 Rachuli xachapuri
 Samtsxe- Javaxetiya penovani xachapuri pishloq bilan toʻldirilgan pirojnoe xamiridan tayyorlanadi, buning natijasida pirog turli xil boʻladi.

 Gruziyadan tashqarida 
Xachapuri postsovet mamlakatlarida, shu jumladan Rossiyada mashhur. 2014-yilda Sochida bo‘lib o‘tgan qishki Olimpiya o‘yinlari davomida 175 ming dona xachapuri iste’mol qilingani ma’lum qilingan edi. Xachapuri Armanistonda mashhur koʻcha taomidir, u yerda restoranlar va maktab oshxonalarida keng tarqalgan. U gruzin yahudiylari tomonidan olib kelingan Isroilda nonushta sifatida tobora ommalashib bormoqda.

 Manbalar 

 Havolalar 

 Xachapuri inqilobi
 RecipeSource da retsept
 Nyu-York Taymsdagi retsept