Kinofobiya

Kinofobiya ( kýōn „it“ va  phóbos „qoʻrquv“) – itlar va ularning barcha turidan qoʻrqish. Kinofobiya „hayvonlarga nisbatan fobiyalar“ kichik turi ostidagi oʻziga xos fobiya sifatida tasniflanadi. Texas universiteti qoshidagi Anksiyete kasalliklarini oʻrganish laboratoriyasida faoliyat yurituvchi olim Timothy O. Rentzning soʻzlariga koʻra, hayvonlardan qoʻrqish oʻziga xos fobiyalar orasida eng keng tarqalgan va davolanish boʻyicha murojaat qilgan bemorlarning 36 foizi itlardan qoʻrqish yoki mushuklardan qoʻrqishi maʼlum boʻlgan. Ofidiofobiya yoki araxnofobiya koʻproq hayvonlarga nisbatan boʻladigan fobiya turlari boʻlsa-da, itlarning koʻp tarqalgani sababli kinofobiya ular orasida eng keng tarqalgani hisoblanadi (masalan, Hindistonda taxminan 25 million it va AQShda taxminan 62 million uy itlari bor). It egalarining fobiyadan bexabarlik holatlari ham uchrab turadi. Ruhiy kasalliklar diagnostikasi va statistik qoʻllanmasi (DSM-IV-TR) maʼlumotlariga koʻra, maʼlum bir fobiyaga ega boʻlganlarning atigi 12 % dan 30 % gacha qismi davolanishga murojaat qilar ekanlarDSM-IV-TR (2000), p. 446..

 Diagnostika 
DSM-IV-TR maʼlum bir fobiya tashxisini qoʻyish uchun quyidagi mezonlarni taqdim etganDSM-IV-TR (2000), p. 443.:

 obyekt yoki vaziyatdan doimiy qoʻrquv
 katta yoshli bemorlar qoʻrquvning haddan tashqari asossiz yoki mantiqsiz ekanligini tan olishadi (bu bolalarda kamda-kam holda uchraydi).
 qoʻrqinchli obyektga taʼsir qilishda koʻpincha qoʻrquvga chidashga toʻgʻri keladi
 qoʻrquv kundalik faoliyatga (ijtimoiy, oilaviy, kasbiy va boshqalar) sezilarli darajada halaqit beradi
 kichik bemorlar hayotida (18 yoshgacha boʻlganlar) kamida olti oy davom etadigan alomatlarga ega
 tashvish, vahima hurujlari yoki boshqa ruhiy kasalliklar bilan tenglashtirish kerak emas.

„Fobiya“ kitobida vahima huruji „kuchli qoʻrquvning odatiy koʻrinishlari bilan kamida bir necha daqiqa davom etadigan dahshatli holat“ deb taʼriflanadi. Bu jarayon yurak urishining tezlashishi, terlash, titroq, nafas olish qiyinlishuvi, qochish istagi, hushidan ketish yoki bosh aylanishi, ogʻiz qurishi, koʻngil aynishi va boshqa bir qator alomatlarni oʻz ichiga olishi mumkin. Boshqa oʻziga xos fobiyalarda boʻlgani kabi, kinofobiya bilan ogʻrigan bemorlar ham tirik itga duch kelganda yoki hatto itning tasviri (statik yoki filmga olingan) haqida oʻylashganda yoki it suratlari taqdim etilganda ham bu reaksiyalarning namoyon etishlari mumkin. Bundan tashqari, odatiy qochish xatti-harakatlari ham keng tarqalgan boʻlib, itlar turgan joylardan uzoqroq boʻlish (masalan, park), itdan qochish uchun koʻchani kesib oʻtish yoki uyida it boqadigan doʻstlar va oila aʼzolarining uylariga bormaslik kabilarni oʻz ichiga olishi mumkin.
 Manbalar 

Turkum:Fobiya
Turkum:Itlar