Ernst Munzinger

Ernst Gustav Adolf Munzinger (1887-yil 6-iyul — 1945-yil 23-aprel) — nemis tadbirkori va armiya razvedkasi podpolkovnigi edi. Birinchi jahon urushidan keyin Munzinger oʻz mamlakati Latviyada kuchayib borayotgan milliy sotsialistik harakat tarafdoriga aylandi. 1933-yilda Latviya hukumati uning oilasini quvib chiqardi va u Berlinga koʻchib oʻtdi.

Ikkinchi jahon urushi boshlanishida Munzinger admiral Wilhelm Canaris qoʻl ostida kontrrazvedka xizmatiga chaqirildi va u yerda Hans Oster va Hans von Dohnanyi atrofida oʻsib borayotgan anti-natsistlar guruhi bilan aloqada boʻldi. 1944-yil 20-iyuldagi muvaffaqiyatsiz suiqasddan soʻng u Gestapo tomonidan hibsga olindi va Berlindagi Lehrter Strasse qamoqxonasida saqlandi. 1945-yil 22-apreldan 23-aprelga oʻtar kechasi, rejalashtirilgan ozod etilishidan bir necha soat oldin, Reyx Xavfsizlik Bosh boshqarmasining maxsus otryadi uni va boshqa mahbuslarni yaqin atrofdagi zavod maydonlarida oʻldirdi.

 Yoshligi 
Munzinger, pivo ishlab chiqaruvchining oʻgʻli maktabni tugatgandan soʻng, jurnalist boʻlishni xohladi. U otasining xohishiga ko‘ra 1883-yilda Zweibrückendan (Germaniya) Rigaga (Latviya) koʻchib oʻtdi. Myunxendagi Lyudvig Maksimilian universitetida huquq fakultetida o‘qishni boshladi. 1910-yilda u Isaria korpusining aʼzosi boʻldi. U oʻqishni toʻxtatdi, Bavariya armiyasiga kirdi va Zweibrückendagi 22-sonli „Ghenzollern shahzodasi William“ qirollik Bavariya piyodalar polkida xizmat qildi.

Birinchi jahon urushi boshlanganidan keyin Munzingerning oilasi Rossiya imperiyasidan quvib chiqarilgan va Berlinga ko‘chib ketgan. Munzinger dastlab G‘arbiy frontda, keyin esa Sharqiy frontda razvedkachi bo‘lgan. Munzinger kapitan darajasiga yetdi va ikkita Temir xoch bilan taqdirlandi.

 Faoliyati 
Urushdan keyin u otasi bilan Rigaga qaytib keldi. Munzinger 1920-yilda turmushga chiqdi. Nikohdan oʻgʻil va qiz tugʻildi. Munzinger tijorat taʼlimini tugatgandan soʻng Rigada kimyo zavodini qurdi. Germaniya imperiyasida natsistlar tomonidan bosib olingandan soʻng, u milliy sotsializmga ochiqchasiga xayrixoh boʻlgani uchun haydalgan. Munzinger 1933-yilda oilasi bilan Berlinga koʻchib oʻtdi va u yerda qayin akasi Kiyim va toʻqimachilik departamentini boshqargan. Kristallnachtdan keyin Munzinger yahudiylarga qarshi gʻalayonlar tufayli milliy sotsializmdan qochdi.

Ikkinchi Jahon urushi paytida Munzinger Wehrmacht (OKW) Oliy qoʻmondonligida boʻlgan va Wilhelm Canaris qoʻl ostida Abverda razvedkachi boʻlib ishlagan. Munzinger keyinchalik Hans fon Hans von Dohnanyi va Hans Oster boshchiligidagi qarshilik guruhi bilan aloqaga chiqdi. U 1944-yilning bahorida podpolkovnik unvoniga ko‘tarildi va Vermaxtdagi xizmatini tugatib, fuqarolik hayotiga qaytdi. Munzinger oʻsha paytda 1944-yil 20-iyulda rejalashtirilgan suiqasd haqida maʼlumotga ega edi, ammo uning tayyorgarlikdagi roli nomaʼlum.

 Oʻlimi 
1944-yil 20-iyuldagi suiqasd urinishi muvaffaqiyatsizlikka uchragach, Munzinger SS aʼzolari tomonidan Salzburgda hibsga olindi va Berlindagi Lehrterstrasse qamoqxonasiga yuborildi. Berlin jangi paytida Munzinger boshqa 14 qarshilik jangchisi bilan birga 1945-yil aprel kechasida Gestapo aʼzolari tomonidan Invalidenstrasse yaqinidagi zavod binosida otib oʻldirilgan. Uning jasadi Alt-Moabitdagi ommaviy qabrga dafn etilgan, ammo keyinchalik Berlin-Plötzenseedagi Avliyo Pavel qabristoniga koʻchirilgan.

 Shaxsiy hayoti 
1920-yil 12-sentabrda Munzinger Latviyaning Riga shahrida Senta Blenckka uylandi.

 Manbalar 

Turkum: Ikkinchi jahon urushidagi nemis armiyasi ofitserlari