Oq peshonali kichik g‘oz

Oq peshonali kichik g‘oz  ( ) — o‘rdakdoshlar oilasiga mansub qush, kichik g‘oz turi. U parvoz paytida chiyillashi tufayli piskulka nomini olgan.

 Umumiy xarakteristika 
Oq peshonali g‘ozning rangi o‘xshash, ammo bo‘yi ancha kichikroq. Bundan tashqari, tumshug‘i ham kichkina. Katta oq peshonali gozlar deyarli boshning markaziy qismigacha borgan oq dog‘i bor. Tana uzunligi 53 dan 66 sm gacha, qanotlarini qoqqanda 120 dan 135 sm gacha boradi, katta qushlarning vazni 1,6 dan 2,5 kg.ni tashkil etadi.

 Tarqatishi 
Amudaryo va Sirdaryo havzalari, Orolbo‘yi janubi, Dengizko‘l, Aydarko‘l, Chordara, Tolimarjon, Janubiy Surxon suv ombori (uchib o‘tish, qishlash) va Termiz yaqinidagi Amudaryo qayirlari. O‘zbekistondan tashqarida: Yevroosiyo shimolidagi tundra zonasi (uyalash); Rossiya, Qozog‘iston, Turkmaniston (uchib o‘tish, qishlash) .

 Hayot tarzi 
Bahorgi uchib o‘tishi – fevral– aprelda, kuzgisi – oktyabr–noyabrda, dekabrdan — fevral oyigacha qishlaydi . Suv va qirg‘oq bo‘yidagi o‘simliklar bilan oziqlanadi, boshoqli don ekinlari maydonlariga kirib boradi.

 Soni 
Doimo kam bo‘lgan. Ayni pallada 200 tadan 2 mingtagachasi (dunyoda populyasiyasining 0,5–5% i) uchib o‘tadi va qishlaydi. Qishlaganda ushbu turga mansub qushlar deyarli uchramaydi. 2003 va 2005-yilda Amudaryo qayirlarida (mos ravishda 54 va 30 ta) qayd qilingan. 2007-yili Chimqo‘rg‘on suv omborida 16 tasi qishlagan. Tolimarjon suv omborida 2008 yilning yanvar oyida 22 ta, 2015 yilning dekabr oyida 20 ga yaqini qayd qilingan. Uchib o‘tish paytida Amudaryo qayirlarida soni bir necha o‘nlab va yuzga yaqin bo‘lgan galalar kuzatiladi. Jahondagi populyasiyasi (28–33 ming) tobora kamayib bormoqda.

 Cheklovchi omillar 
Orol dengizi havzasi suv rejimining o‘zgarishi tufayli yashash joylarining buzilishi brakonyerlik. O‘tgan davrning 70-yillaridan beri uyalash maydoni 28% ga qisqardi. 

Kon qazib olish taqiqlanadi. Sudochye, Qoraqir, Tuzkon buyurtmaxonalarida muhofaza ostiga olingan. Bonn konvensiyasining II Ilovasiga kiritilgan.

 Manbalar 

 Adabiyot 

 Rossiya Federatsiyasining Qizil kitobi M.: AST 2001
 Hayvonlarning hayoti. v.6 Qushlar. M.: Ma'rifat 1986 yil
 O‘zbekiston Respublikasining Qizil Kitobi 2022 
Turkum:O‘zbekiston Qizil kitobi
Turkum:Qushlar