Turkiya pasporti

Turkiya pasportlari ( pasaportu) 1950-yil 15-iyuldan pasport qonuniga (5682-son) muvofiq Turkiya fuqarolariga chet elga chiqish va shaxsini tasdiqlash uchun beriladigan rasmiy hujjat. Shimoliy Kipr Turk Respublikasining (SHKTR) davlati fuqarolari ham Turkiya pasportiga murojaat qilishlari mumkin. 2010-yil 1-iyundan beri berilgan pasportlar biometrik hisoblanadi va 10-yilgacha (maxsus pasportlar uchun 5 yil) amal qiladi. Henley Partners Passport Index reytingida turk pasporti 2022-yilda 54-oʻrinni egalladi

 Turlari 

 Oddiy pasport ( pasaport), 2010-yildan keyin Maroon pasporti ( pasaport). U maxsus, xizmat va diplomatik pasport turlaridan birortasiga mos kelmaydigan Turkiya fuqarolariga beriladi.
 Maxsus pasport (), yashil pasport () deb ham ataladi. 67 ga yaqin davlatga vizasiz sayohat qilish imkonini beradi. Oddiy pasportdan farqli oʻlaroq, u pasport toʻlovidan ozod qilingan va faqat muqova toʻlovi (2022-yil holatiga koʻra 225 ₺ taxminan 15 evro olinadi. U quyidagi shaxslarga beriladi;
 Milliy Assambleyaning sobiq aʼzolari.
 Birinchi, ikkinchi yoki uchinchi darajali davlat xizmatchilari.
 Birinchi, ikkinchi yoki uchinchi darajali nafaqaga chiqqan davlat xizmatchilari.
 Metropolitan boʻlmagan merlarga
 Kamida 15 yillik tajribaga ega akademiklarga
 Maxsus pasport egalarining turmush oʻrtogʻiga
 25 yoshga toʻlgunga qadar ota-onasi bilan birga yashaydigan maxsus pasport egalarining turmushga chiqmagan va ishsiz farzandlariga.
 Xizmat pasporti ( pasaportu), shuningdek, kulrang pasport ( pasaport) deb ham ataladi. U quyidagi shaxslarga beriladi;
 Milliy sportchilarga
 Turkiya aʼzo boʻlgan xalqaro tashkilotlarda ishlayotgan turk fuqarolariga
 Turk Qizil yarim oy jamiyati xodimlariga
 Turkiya aviatsiya uyushmasi xodimlariga
 Xizmat pasporti egalarining turmush oʻrtogʻiga
 25 yoshga toʻlgunga qadar ota-onasi bilan birga yashaydigan xizmat pasporti egalarining turmushga chiqmagan va ishsiz farzandlariga.
 Diplomatik pasport ( pasaport), 2010-yildan keyin Qora pasport ( pasaport deb ham yuritiladi). U quyidagi shaxslarga beriladi;
 Milliy Assambleyaning amaldagi va sobiq aʼzolari, Vazirlar va vitse-prezidentlarga
 Konstitutsiyaviy sud aʼzolari, boshqa sud organlarining bosh sudyalari va ularning oʻrinbosarlariga
 Turkiya Bosh shtab boshligʻi, uning oʻrinbosarlari, toʻrt yulduzli generallar va amirallarga
 Sobiq prezidentlar, bosh vazirlar va spikerlarga
 Viloyat gubernatorlari va metropoliten merlariga
 Diplomatlarga
 Xalqaro masalalar bilan shugʻullanadigan muzokarachilarga
 Diplomatik pasport egalarining turmush oʻrtogʻiga.
 Ota-onasi bilan birga yashaydigan diplomatik pasport egalarining 18 yoshgacha boʻlgan nikohsiz va ishsiz bolalariga.

 Biometrik pasportlari 
Turkiya biometrik pasportlari (), yangi ICAO standartlariga mos 2010-yilning 1-iyunidan beri mavjud. Yangi pasportlar uchun ariza qabul qilish uchun hujjatlarni hukumat veb-sayti orqali onlayn tarzda biron qilish mumkin, arizalar shaxsan topshirilishi kerak. Keyin pasportlar har bir kishiga pochta orqali yuboriladi.

 Toʻlovlari 
Turkiya pasporti koʻp yillar davomida dunyodagi eng qimmat pasportlardan biri boʻlib kelgan. Jamoatchilik talablari kuchayishi natijasida 2010-yil iyun oyida oddiy pasportlar narxi deyarli ikki barobarga arzonlashdi. Ommaviy pasaytirilganiga qaramay, turk pasporti dunyodagi eng qimmat pasportlardan biri boʻlib qolaverdi (€ 293). Shundan soʻng pasport toʻgʻrisidagi qonunga oʻzgartirish kiritilib, pasportning maksimal amal qilish muddati 5 yildan 10 yilgacha oshiriladi. Hozirda majburiy muqova toʻlovi bilan birga 10 yillik pasport uchun ₺ 1703,30 (115 evro) toʻlov qilinishi kerak.

 Manbalar 

Turkum:Turkiyaning tashqi siyosati
Turkum:Pasport