Tashqi (periferik) qurilma

Periferik qurilma () — kompyuterga maʼlumot kiritish yoki undan chiqarish imkonini beruvchi uskunadir Tsitata: „device that is used to put information into or get information out of the computer“..

Periferik qurilmalar tizimning ishlashi uchun ixtiyoriy boʻlishi va kompyuterdan uzilishi mumkin. Biroq, koʻpgina kompyuterlar periferik qurilmalar bilan ishlatiladi.

Periferik qurilmalar uch turga boʻlinadi:

 kiritish qurilmalari — kompyuterga axborot kiritish uchun foydalaniladigan qurilmalar: sichqoncha, grafik planshet, sensorli panel (tachpad), sensorli ekran, mikrofon, skaner, veb-kamera, videoga olish moslamasi, televizor tyuneri, klaviatura;
 chiqarish qurilmalari — kompyuterdan axborot chiqarish uchun foydalaniladigan qurilmalar: akustik tizim, printer, monitor;
 saqlash qurilmalari (kiritish/chiqarish) — kompyuter tomonidan qayta ishlangan maʼlumotlarni toʻplash uchun ishlatiladigan qurilmalar: qattiq disk (HDD), floppi disk (FDD), lenta xotirasi, USB flesh-xotira.

Baʼzida bitta periferik qurilma bir vaqtning oʻzida bir nechta turlarga tegishli. Masalan, kiritish-chiqarish qurilmasi, ovoz kartasi, tarmoq platasi, svitch.

Kompyuter qurilmalari uch turga boʻlinadi:

 ichki (protsessor, operativ xotira);
 tashqi (periferik);
 tashqi va ichki (interperiferik).

Ichki qurilmalar maʼlum bir arxitekturani amalga oshiradi, kompyuterning apparat platformasini tashkil qiladi. Tashqi qurilmalar kompyuterning arxitekturasiga bogʻliq emas, ular kompyuterning imkoniyatlarini kengaytiradi.

 Misollar 
Periferik qurilmalarga yordamchi uskunalar, masalan, sichqoncha, klaviatura kiradi. Yordamchi uskunalar qandaydir tarzda kompyuterga ulanadi (ulangan) va u bilan birga ishlaydi. Kartalar (platalar) (hatto, video kartalarHow to Add RAM and Peripheral Cards to a PC Arxivnaya kopiya ot 18-oktabrya 2014 na Wayback Machine // PCWorld.) ham tashqi qurilmalar boʻlib, ular ISA, PCI, PCI-X, PCI Express va boshqa shinalar yordamida kompyuterga ulanadi.

 Yana qarang 

 Von Neumann arxitekturasi
 Garvard arxitekturasi
 kompyuter xotirasi
 protsessor

 Manbalar 

 Adabiyot 



 Avdeev V. A. Periferiynie ustroystva: interfeysi, sxemotexnika, programmirovanie.
 Myuller S. Modernizatsiya i remont PK, 19-e izd.