Shaxmat Olimpiadasi

Shaxmat Olimpiadasi ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan shaxmat turniri boʻlib, unda dunyo xalqlari vakillari ishtirok etadi. FIDE turnirni tashkil qiladi va mezbon mamlakatni tanlaydi. COVID-19 pandemiyasi davrida FIDE 2020 va 2021-yillarda onlayn shaxmat Olimpiadasini oʻtkazdi, bu vaqtni tez nazorat qilish orqali oʻyinchilarning onlayn reytingiga taʼsir qildi.

FIDE jamoaviy chempionatida „Shaxmat Olimpiadasi“ nomidan foydalanish tarixiy kelib chiqishi boʻlib, Olimpiada oʻyinlari bilan hech qanday aloqasi yoʻq.

 Olimpiadaning vujudga kelishi 
Birinchi Olimpiada norasmiy edi. 1924-yilgi Olimpiadada shaxmatni ham Olimpiada oʻyinlariga kiritishga harakat qilindi, ammo bu havaskor va professional oʻyinchilarni farqlash bilan bogʻliq muammolar tufayli muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 1924-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlari Parijda boʻlib oʻtgani holda, 1-norasmiy shaxmat Olimpiadasi ham Parijda boʻlib oʻtdi. FIDE 1924-yil 20-iyul, yakshanba kuni, birinchi norasmiy shaxmat Olimpiadasining yopilish kunida tashkil topganFIDE History by Bill Wall. Qaraldi: 2-may 2008..

FIDE birinchi rasmiy Olimpiadani 1927-yilda Londonda oʻtkazdi. Olimpiadalar vaqti-vaqti bilan har yili va Ikkinchi jahon urushigacha tartibsiz vaqt oraligʻida oʻtkazildi; 1950-yildan beri ular har ikki yilda bir marta muntazam ravishda oʻtkaziladi.
+Shaxmat Olimpiadasining oʻsishithumb|left|340px|1-shaxmat Olimpiadasida 16 ta mamlakat aʼzolari qatnashgan, 1927.thumb|left|340px|41-shaxmat Olimpiadasida 172 ta mamlakat aʼzolari qatnashgan, 2014.

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/91/Fischer_Score_Card.jpg/350px-Fischer_Score_Card.jpg|right|thumb|350x350px| Bobby Fischerning 1970-yilgi shaxmat Olimpiadasida Miguel Najdorfga qarshi 3-raund oʻyinidagi ochkolar kartasi

 Giyohvand moddalarni tekshirish 
XOQ tomonidan tan olingan sport federatsiyasi, xususan, Butunjahon antidoping agentligi (WADA) konventsiyalarini imzolagan holda, FIDE oʻz qoidalariga, jumladan doping-testlar talabigaComplete FIDE Anti-Doping Documents  FIDE official website. Qaraldi: 2-may 2008. rioya qiladi. Olimpiada kabi tadbirlarda ushbu testlarda qatnashishi shart. Sinovlar birinchi marta 2002-yilda jiddiy bahs-munozaralarOpen letter from 50 players on drug testing (Web Archive) ostida shaxmatda doping isteʼmol qilishning iloji yoʻq degan fikr keng tarqalgan payti oʻtkazilgan. Gollandiya shaxmat federatsiyasi tomonidan olib borilgan izlanishlar shaxmat uchun unumdorlikni oshiruvchi yagona moddani topa olmadi. Taxminan yigirma yil davomida bu sohada tajribalar olib borgan doktor Helmut Pflegerning soʻzlariga koʻra, „Aqliy ogohlantiruvchi va ruhiy tinchlantiruvchi dori juda koʻp salbiy qoʻshimcha taʼsirga ega“. Artur Yusupov, Jan Timman va Robert Hübner kabi shaxmatchilar oʻz milliy terma jamoalarida oʻynash bilan birga shaxmat Olimpiadasida dori sinovlari oʻtkaziladigan tadbirlarda qatnashishdan bosh tortdilar. 2002-yilgi Olimpiadada oʻtkazilgan 802 ta testning barchasi salbiy natija berdi. Biroq, 2004-yildagi 36-shaxmat Olimpiadasida ikki nafar oʻyinchi siydik namunalarini berishdan bosh tortgan va ularning ballari bekor qilingan. Toʻrt yil oʻtgach, Vassily Ivanchuk 2008-yildagi 38-shaxmat Olimpiadasida giyohvand moddalar testini oʻtkazib yuborgani uchun jazolanmadi, uning oʻrniga protsessual xato koʻrsatilgan.

2010-yilda FIDE rasmiy vakili FIDE Tibbiy komissiyasining ishi tufayli testlar endi odatiy deb hisoblanganini izohladiMinutes of 2010 FIDE General Assembly (page 24). 2015-yilning noyabrida FIDE prezidenti Kirsan Ilyumzhinov shaxmatda doping borligini aniqlash va oshkor etish boʻyicha WADA bilan hamkorlikda ish olib borayotganini maʼlum qilgan edi.

 Musobaqa 
FIDE tomonidan tan olingan har bir shaxmat assotsiatsiyasi Olimpiadaga jamoa kiritishi mumkin. Har bir jamoa beshtagacha oʻyinchi, toʻrtta oddiy oʻyinchi va bitta zaxiradan iborat (2008-yilda Drezdenda boʻlib oʻtgan turnirgacha ikkita zaxira oʻrindigʻi bor ediFIDE submits regulation changes for Chess Olympiad  Fide.com).

Dastlab, har bir jamoa boshqa barcha jamoalar bilan oʻynadi, ammo yillar oʻtib, bu imkonsiz boʻlib qoldi. Dastlab jamoalar saralash musobaqasidan oʻtib, dastlabki guruhlarda oʻynaydigan jamoalarga, keyin esa final oʻyinlaridagi jamoalarga ajraladi. Keyinchalik saralashda maʼlum kamchiliklar tan olindi va 1976-yilda Shveysariya turniri tizimi qabul qilindi. 2008-yildan boshlab reytingni aniqlashning birinchi mezoni taxta ochkolari oʻrniga oʻyin ochkolari boʻldi. Jamoalar oʻyindagi gʻalaba uchun 2 ochko, durang uchun 1 ochko va magʻlubiyat uchun 0 ochko oladi.

Ochiq boʻlimda gʻolib boʻlgan jamoa uchun kubok Hamilton-Russell kubogi boʻlib, uni ingliz magnati Frederick Hamilton-Russell 1-Olimpiada sovrini sifatida taklif qilgan (London, 1927). Kubok keyingi gʻolibga topshirilgunga qadar gʻolib jamoada saqlanadi.

Ayollar oʻrtasida alohida shaxmat musobaqasi mavjud. 1976-yildan beri u ochiq tadbir bilan bir vaqtda va oʻtkaziladigan joyda, ikkita musobaqa shaxmat Olimpiadasini oʻz ichiga olgan. Gʻolib ayollar jamoasining kubogi shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi birinchi jahon chempioni sharafiga Vera Menchik kubogi sifatida tanilgan.

 Natijalar 

 Yil  Tadbir  Mezbon  Oltin  Kumush  Bronza 1924  1-norasmiy shaxmat Olimpiadasi shaxmat Olimpiadasi (individual)  , Parij  Chexoslovakiya 31Karel Hromádka, Jan Schulz, Karel Vaněk, Karel Skalička   30Árpád Vajda, Károly Sterk, Endre Steiner, Kornél Havasi   29Erwin Voellmy, Otto Zimmermann, Hans Johner, Oskar Naegeli 1926  2-norasmiy shaxmat Olimpiadasi Jamoa turniri  (FIDE summitining bir qismi)  , Budapesht  9Endre Steiner, Árpád Vajda, Károly Sterk, György Négyesy, Elek Bakonyi, Sándor Zinner  Serblar, xorvatlar va slovenlar qirolligi 8Boris Kostić, Lajos Asztalos, Stevan Ćirić, Imre György   5János Balogh, Miklós Bródy, Alexandru Tyroler, Iosif Mendelssohn, Zeno Proca 1927  1-shaxmat Olimpiadasi  , London  40Géza Maróczy, Géza Nagy, Árpád Vajda, Kornél Havasi, Endre Steiner   38½Orla Hermann Krause, Holger Norman-Hansen, Erik Andersen, Karl Ruben   Angliya 36½Henry Atkins, Fred Yates, George Thomas, Reginald Michell, Edmund Spencer 1928  2-shaxmat Olimpiadasi   Hague, Niderlandiya   44Géza Nagy, Endre Steiner, Árpád Vajda, Kornél Havasi   39½Isaac Kashdan, Herman Steiner, Samuel Factor, Erling Tholfsen, Milton Hanauer   37Kazimierz Makarczyk, Paulin Frydman, Teodor Regedziński, Mieczysław Chwojnik, Abram Blass 1930  3-shaxmat Olimpiadasi   Gamburg, Germaniya   48½Akiba Rubinstein, Savielly Tartakower, Dawid Przepiórka, Kazimierz Makarczyk, Paulin Frydman   47Géza Maróczy, Sándor Takács, Árpád Vajda, Kornél Havasi, Endre Steiner   44½Carl Ahues, Friedrich Sämisch, Carl Carls, Kurt Richter, Heinrich Wagner 1931  4-shaxmat Olimpiadasi   Praga, Chexoslovakiya  48Isaac Kashdan, Frank Marshall, Arthur Dake, Israel Horowitz, Herman Steiner   47Akiba Rubinstein, Savielly Tartakower, Dawid Przepiórka, Kazimierz Makarczyk, Paulin Frydman   Chexoslovakiya 46½Salo Flohr, Karl Gilg, Josef Rejfíř, Karel Opočenský, Karel Skalička 1933  5-shaxmat Olimpiadasi   Folkeston, Birlashgan Qirollik   39Isaac Kashdan, Frank Marshall, Reuben Fine, Arthur Dake, Albert Simonson   Chexoslovakiya 37½Salo Flohr, Karel Treybal, Josef Rejfíř, Karel Opočenský, Karel Skalička   34Gideon Ståhlberg, Gösta Stoltz, Erik Lundin, Karl Berndtsson 1935  6-shaxmat Olimpiadasi   Varshava, Polsha  54Reuben Fine, Frank Marshall, Abraham Kupchik, Arthur Dake, Israel Horowitz   52½Gideon Ståhlberg, Gösta Stoltz, Erik Lundin, Gösta Danielsson, Ernst Larsson   52Savielly Tartakower, Paulin Frydman, Mieczysław Najdorf, Henryk Friedman, Kazimierz Makarczyk 1936  3-norasmiy shaxmat Olimpiadasi  FIDE norasmiy shaxmat Olimpiadasi   Myunxen, Germaniya  110½Géza Maróczy, Lajos Steiner, Endre Steiner, Kornél Havasi, László Szabó, Gedeon Barcza, Árpád Vajda, Ernő Gereben, János Balogh, Imre Korody   108Paulin Frydman, Mieczysław Najdorf, Teodor Regedziński, Kazimierz Makarczyk, Henryk Friedman, Leon Kremer, Henryk Pogorieły, Antoni Wojciechowski, Franciszek Sulik, Jerzy Jagielski   Germaniya 106½Kurt Richter, Carl Ahues, Ludwig Engels, Carl Carls, Ludwig Rellstab, Friedrich Sämisch, Ludwig Rödl, Herbert Heinicke, Wilhelm Ernst, Paul Michel 1937  7-shaxmat Olimpiadasi   Stokgolm, Shvetsiya   54½Samuel Reshevsky, Reuben Fine, Isaac Kashdan, Frank Marshall, Israel Horowitz   48½ Andor Lilienthal, László Szabó, Endre Steiner, Kornél Havasi, Árpád Vajda   47Savielly Tartakower, Mieczysław Najdorf, Paulin Frydman, Izaak Appel, Teodor Regedziński 1939  8-shaxmat Olimpiadasi   Buenos Ayres, Argentina   Germaniya 36Erich Eliskases, Paul Michel, Ludwig Engels, Albert Becker, Heinrich Reinhardt   35½ Savielly Tartakower, Mieczysław Najdorf, Paulin Frydman, Teodor Regedziński, Franciszek Sulik   33½Paul Keres, Ilmar Raud, Paul Schmidt, Gunnar Friedemann, Johannes Türn 1950  9-shaxmat Olimpiadasi   Dubrovnik, Yugoslaviya  Yugoslaviya 45½Svetozar Gligorić, Vasja Pirc, Petar Trifunović, Braslav Rabar, Milan Vidmar Jr., Stojan Puc   43½Miguel Najdorf, Julio Bolbochán, Carlos Guimard, Héctor Rossetto, Hermann Pilnik   Germaniya Federativ Respublikasi 40½Wolfgang Unzicker, Lothar Schmid, Gerhard Pfeiffer, Ludwig Rellstab, Hans-Hilmar Staudte 1952  10-shaxmat Olimpiadasi   Helsinki, Finlandiya   21Paul Keres, Vasily Smyslov, David Bronstein, Efim Geller, Isaac Boleslavsky, Alexander Kotov   19½Miguel Najdorf, Julio Bolbochán, Erich Eliskases, Hermann Pilnik, Héctor Rossetto   Yugoslaviya 19Svetozar Gligorić, Braslav Rabar, Petar Trifunović, Vasja Pirc, Andrija Fuderer, Borislav Milić 1954  11-shaxmat Olimpiadasi   Amsterdam, Niderlandiya   34Mikhail Botvinnik, Vasily Smyslov, David Bronstein, Paul Keres, Efim Geller, Alexander Kotov   27Miguel Najdorf, Julio Bolbochán, Oscar Panno, Carlos Guimard, Héctor Rossetto, Hermann Pilnik   Yugoslaviya 26½Vasja Pirc, Svetozar Gligorić, Petar Trifunović, Braslav Rabar, Andrija Fuderer, Aleksandar Matanović 1956  12-shaxmat Olimpiadasi   Moskva, Sovet Ittifoqi   31Mikhail Botvinnik, Vasily Smyslov, Paul Keres, David Bronstein, Mark Taimanov, Efim Geller   Yugoslaviya 26½Svetozar Gligorić, Aleksandar Matanović, Borislav Ivkov, Nikola Karaklajić, Borislav Milić, Božidar Đurašević   26½László Szabó, Gedeon Barcza, Pál Benkő, György Szilágyi, Miklós Bély, Lajos Portisch 1958  13-shaxmat Olimpiadasi   Myunxen, Germaniya Federativ Respublikasi  34½Mikhail Botvinnik, Vasily Smyslov, Paul Keres, David Bronstein, Mikhail Tal, Tigran Petrosian   Yugoslaviya 29Svetozar Gligorić, Aleksandar Matanović, Borislav Ivkov, Petar Trifunović, Božidar Đurašević, Andrija Fuderer   25½Hermann Pilnik, Oscar Panno, Erich Eliskases, Rodolfo Redolfi, Raúl Sanguineti, Jaime Emma 1960  14-shaxmat Olimpiadasi   Leipzig, Germaniya Demokratik Respublikasi  34Mikhail Tal, Mikhail Botvinnik, Paul Keres, Viktor Korchnoi, Vasily Smyslov, Tigran Petrosian   29Bobby Fischer, William Lombardy, Robert Byrne, Arthur Bisguier, Nicolas Rossolimo, Raymond Weinstein   Yugoslaviya 27Svetozar Gligorić, Aleksandar Matanović, Borislav Ivkov, Mario Bertok, Mato Damjanović, Milan Vukčević 1962  15-shaxmat Olimpiadasi   Varna, Bulgariya   31½Mikhail Botvinnik, Tigran Petrosian, Boris Spassky, Paul Keres, Efim Geller, Mikhail Tal   Yugoslaviya 28Svetozar Gligorić, Petar Trifunović, Aleksandar Matanović, Borislav Ivkov, Bruno Parma, Dragoljub Minić   26Miguel Najdorf, Julio Bolbochán, Oscar Panno, Raúl Sanguineti, Héctor Rossetto, Alberto Foguelman 1964  16-shaxmat Olimpiadasi   Tel Aviv, Isroil   36½Tigran Petrosian, Mikhail Botvinnik, Vasily Smyslov, Paul Keres, Leonid Stein, Boris Spassky   Yugoslaviya 32Svetozar Gligorić, Borislav Ivkov, Aleksandar Matanović, Bruno Parma, Mijo Udovčić, Milan Matulović   Germaniya Federativ Respublikasi 30½Wolfgang Unzicker, Klaus Darga, Lothar Schmid, Helmut Pfleger, Dieter Mohrlok, Wolfram Bialas 1966  17-shaxmat Olimpiadasi   Gavana, Kuba   39½Tigran Petrosian, Boris Spassky, Mikhail Tal, Leonid Stein, Viktor Korchnoi, Lev Polugaevsky   34½Bobby Fischer, Robert Byrne, Pal Benko, Larry Evans, William Addison, Nicolas Rossolimo   33½Lajos Portisch, László Szabó, István Bilek, Levente Lengyel, Győző Forintos, László Bárczay 1968  18-shaxmat Olimpiadasi   Lugano, Shveysariya   39½Tigran Petrosian, Boris Spassky, Viktor Korchnoi, Efim Geller, Lev Polugaevsky, Vasily Smyslov   Yugoslaviya 31Svetozar Gligorić, Borislav Ivkov, Aleksandar Matanović, Milan Matulović, Bruno Parma, Dragoljub Čirić   30Milko Bobotsov, Georgi Tringov, Nikola Padevsky, Atanas Kolarov, Ivan Radulov, Peicho Peev 1970  19-shaxmat Olimpiadasi   Siegen, Germaniya Federativ Respublikasi  27½Boris Spassky, Tigran Petrosian, Viktor Korchnoi, Lev Polugaevsky, Vasily Smyslov, Efim Geller   26½Lajos Portisch, Levente Lengyel, István Bilek, Győző Forintos, István Csom, Zoltán Ribli   Yugoslaviya 26Svetozar Gligorić, Borislav Ivkov, Milan Matulović, Aleksandar Matanović, Bruno Parma, Dragoljub Minić 1972  20-shaxmat Olimpiadasi   Skopje, Yugoslaviya   42Tigran Petrosian, Viktor Korchnoi, Vasily Smyslov, Mikhail Tal, Anatoly Karpov, Vladimir Savon   40½Lajos Portisch, István Bilek, Győző Forintos, Zoltán Ribli, István Csom, Gyula Sax   Yugoslaviya 38Svetozar Gligorić, Borislav Ivkov, Ljubomir Ljubojević, Aleksandar Matanović, Milan Matulović, Josip Rukavina 1974  21-shaxmat Olimpiadasi   Nitsa, Fransiya   46Anatoly Karpov, Viktor Korchnoi, Boris Spassky, Tigran Petrosian, Mikhail Tal, Gennady Kuzmin   Yugoslaviya 37½Svetozar Gligorić, Ljubomir Ljubojević, Borislav Ivkov, Albin Planinc, Dragoljub Velimirović, Bruno Parma   36½Lubomir Kavalek, Robert Byrne, Walter Browne, Samuel Reshevsky, William Lombardy, James Tarjan 1976  22-shaxmat Olimpiadasi *   Haifa, Isroil   37Robert Byrne, Lubomir Kavalek, Larry Evans, James Tarjan, William Lombardy, Kim Commons   36½Jan Timman, Gennadi Sosonko, Jan Hein Donner, Hans Ree, Gert Ligterink, Franciscus Kuijpers   Angliya 35½Tony Miles, Raymond Keene, William Hartston, Michael Stean, Jonathan Mestel, John Nunn 1976  Shaxmat Olimpiadasiga qarshi   Tripoli, Liviya   38½Antonio Grimaldi, René Grimaldi, Salvador Infante, Roberto Camacho, Boris Pineda, Manuel Velásquez   36Slim Bouaziz, Ridha Belkadi, Ahmed Drira, Sbia   34½Zahiruddin Farooqui, Rahat Ali, Nazir Ahmad, Shahzad Mirza, Gholam Mohiuddin, Shaikh Mazhar Hussain 1978  23-shaxmat Olimpiadasi   Buenos Ayres, Argentina   37Lajos Portisch, Zoltán Ribli, Gyula Sax, András Adorján, István Csom, László Vadász   36Boris Spassky, Tigran Petrosian, Lev Polugaevsky, Boris Gulko, Oleg Romanishin, Rafael Vaganian   35Lubomir Kavalek, Walter Browne, Anatoly Lein, Robert Byrne, James Tarjan, William Lombardy 1980  24-shaxmat Olimpiadasi   Valletta, Malta   39Anatoly Karpov, Lev Polugaevsky, Mikhail Tal, Efim Geller, Yuri Balashov, Garry Kasparov   39Lajos Portisch, Zoltán Ribli, Gyula Sax, István Csom, Iván Faragó, József Pintér   Yugoslaviya 35Ljubomir Ljubojević, Borislav Ivkov, Bruno Parma, Bojan Kurajica, Slavoljub Marjanović, Predrag Nikolić 1982  25-shaxmat Olimpiadasi   Lucerne, Shveysariya   42½Anatoly Karpov, Garry Kasparov, Lev Polugaevsky, Alexander Beliavsky, Mikhail Tal, Artur Yusupov   Chexoslovakiya 36Vlastimil Hort, Jan Smejkal, Ľubomír Ftáčnik, Vlastimil Jansa, Ján Plachetka, Jan Ambrož   35½Walter Browne, Yasser Seirawan, Lev Alburt, Lubomir Kavalek, James Tarjan, Larry Christiansen 1984  26-shaxmat Olimpiadasi   Thessaloniki, Gretsiya   41Alexander Beliavsky, Lev Polugaevsky, Rafael Vaganian, Vladimir Tukmakov, Artur Yusupov, Andrei Sokolov   Angliya 37Tony Miles, John Nunn, Jon Speelman, Murray Chandler, Jonathan Mestel, Nigel Short   35Roman Dzindzichashvili, Lubomir Kavalek, Larry Christiansen, Walter Browne, Lev Alburt, Nick de Firmian 1986  27-shaxmat Olimpiadasi   Dubay, Birlashgan Arab Amirliklari  40Garry Kasparov, Anatoly Karpov, Andrei Sokolov, Artur Yusupov, Rafael Vaganian, Vitaly Tseshkovsky   Angliya 39½Tony Miles, John Nunn, Nigel Short, Murray Chandler, Jon Speelman, Glenn Flear   38½Yasser Seirawan, Larry Christiansen, Lubomir Kavalek, John Fedorowicz, Nick de Firmian, Maxim Dlugy 1988  28-shaxmat Olimpiadasi   Thessaloniki, Gretsiya   40½Garry Kasparov, Anatoly Karpov, Artur Yusupov, Alexander Beliavsky, Jaan Ehlvest, Vassily Ivanchuk   Angliya 34½Nigel Short, Jon Speelman, John Nunn, Murray Chandler, Jonathan Mestel, William Watson   34½John van der Wiel, Gennadi Sosonko, Paul van der Sterren, Jeroen Piket, Marinus Kuijf, Rudy Douven 1990  29-shaxmat Olimpiadasi   Novi Sad, Yugoslaviya   39Vassily Ivanchuk, Boris Gelfand, Alexander Beliavsky, Artur Yusupov, Leonid Yudasin, Evgeny Bareev   35½Yasser Seirawan, Boris Gulko, Larry Christiansen, Joel Benjamin, John Fedorowicz, Nick de Firmian   Angliya 35½Nigel Short, Jon Speelman, John Nunn, Michael Adams, Murray Chandler, Julian Hodgson 1992  30-shaxmat Olimpiadasi   Manila, Flippin   39Garry Kasparov, Alexander Khalifman, Sergey Dolmatov, Alexey Dreev, Vladimir Kramnik, Alexey Vyzmanavin   35Valery Loginov, Grigory Serper, Alexander Nenashev, Sergey Zagrebelny, Mihail Saltaev, Saidali Iuldachev   34½Rafael Vaganian, Vladimir Akopian, Smbat Lputian, Artashes Minasian, Arshak Petrosian, Ashot Anastasian 1994  31-shaxmat Olimpiadasi   Moskva, Rossiya  37½Garry Kasparov, Vladimir Kramnik, Evgeny Bareev, Alexey Dreev, Sergei Tiviakov, Peter Svidler   35Predrag Nikolić, Ivan Sokolov, Bojan Kurajica, Emir Dizdarević, Nebojša Nikolić, Rade Milovanović   34½Alexander Morozevich, Vadim Zvjaginsev, Mikhail Ulibin, Sergei Rublevsky, Konstantin Sakaev, Vasily Yemelin 1996  32-shaxmat Olimpiadasi   Yerevan, Armaniston   38½Garry Kasparov, Vladimir Kramnik, Alexey Dreev, Peter Svidler, Evgeny Bareev, Sergei Rublevsky   35Vasyl Ivanchuk, Vladimir Malaniuk, Oleg Romanishin, Igor Novikov, Alexander Onischuk, Stanislav Savchenko   34Boris Gulko, Alex Yermolinsky, Nick de Firmian, Gregory Kaidanov, Joel Benjamin, Larry Christiansen 1998  33-shaxmat Olimpiadasi   Elista, Rossiya  35½Peter Svidler, Sergei Rublevsky, Evgeny Bareev, Alexander Morozevich, Vadim Zvjaginsev, Konstantin Sakaev   34½Alex Yermolinsky, Alexander Shabalov, Yasser Seirawan, Boris Gulko, Nick de Firmian, Gregory Kaidanov   32½Vasyl Ivanchuk, Alexander Onischuk, Oleg Romanishin, Vladimir Malaniuk, Stanislav Savchenko, Ruslan Ponomariov 2000  34-shaxmat Olimpiadasi   Istanbul, Turkiya   38Alexander Khalifman, Alexander Morozevich, Peter Svidler, Sergei Rublevsky, Konstantin Sakaev, Alexander Grischuk   37Artur Yusupov, Robert Hübner, Rustem Dautov, Christopher Lutz, Klaus Bischoff, Thomas Luther   35½Vasyl Ivanchuk, Ruslan Ponomariov, Vladimir Baklan, Vereslav Eingorn, Oleg Romanishin, Vadim Malakhatko 2002  35-shaxmat Olimpiadasi   Bled, Sloveniya   38½Garry Kasparov, Alexander Grischuk, Alexander Khalifman, Alexander Morozevich, Peter Svidler, Sergei Rublevsky   37½Péter Lékó, Judit Polgár, Zoltán Almási, Zoltán Gyimesi, Róbert Ruck, Péter Ács   35Vladimir Akopian, Smbat Lputian, Karen Asrian, Gabriel Sargissian, Artashes Minasian, Ashot Anastasian 2004  36-shaxmat Olimpiadasi   Calvià, Ispaniya   39½Vasyl Ivanchuk, Ruslan Ponomariov, Andrei Volokitin, Alexander Moiseenko, Pavel Eljanov, Sergey Karjakin   36½Alexander Morozevich, Peter Svidler, Alexander Grischuk, Alexey Dreev, Alexander Khalifman, Vadim Zvjaginsev   36½Vladimir Akopian, Levon Aronian, Rafael Vaganian, Smbat Lputian, Gabriel Sargissian, Artashes Minasian 2006  37-shaxmat Olimpiadasi   Turin, Italiya  36Levon Aronian, Vladimir Akopian, Karen Asrian, Smbat Lputian, Gabriel Sargissian, Artashes Minasian   34Bu Xiangzhi, Zhang Zhong, Zhang Pengxiang, Wang Yue, Ni Hua, Zhao Jun   33Gata Kamsky, Alexander Onischuk, Hikaru Nakamura, Ildar Ibragimov, Gregory Kaidanov, Varuzhan Akobian 2008  38-shaxmat Olimpiadasi  Dresden, Germaniya   19Levon Aronian, Vladimir Akopian, Gabriel Sargissian, Tigran L. Petrosian, Artashes Minasian   18Boris Gelfand, Michael Roiz, Boris Avrukh, Evgeny Postny, Maxim Rodshtein   17Gata Kamsky, Hikaru Nakamura, Alexander Onischuk, Yury Shulman, Varuzhan Akobian 2010  39-shaxmat Olimpiadasi   Xanti-Mansiysk, Rossiya  19Vasyl Ivanchuk, Ruslan Ponomariov, Pavel Eljanov, Zahar Efimenko, Alexander Moiseenko   18Vladimir Kramnik, Alexander Grischuk, Peter Svidler, Sergey Karjakin, Vladimir Malakhov   17Boris Gelfand, Emil Sutovsky, Ilya Smirin, Maxim Rodshtein, Victor Mikhalevski 2012  40-shaxmat Olimpiadasi   Istanbul, Turkiya   19Levon Aronian, Sergei Movsesian, Vladimir Akopian, Gabriel Sargissian, Tigran L. Petrosian   19Vladimir Kramnik, Alexander Grischuk, Sergey Karjakin, Evgeny Tomashevsky, Dmitry Jakovenko   18Vasyl Ivanchuk, Ruslan Ponomariov, Andrei Volokitin, Pavel Eljanov, Alexander Moiseenko 2014  41-shaxmat Olimpiadasi  Tromsø, Norvegiya   19Wang Yue, Ding Liren, Yu Yangyi, Ni Hua, Wei Yi   17Péter Lékó, Csaba Balogh, Zoltán Almási, Richárd Rapport, Judit Polgár   17Parimarjan Negi, Panayappan Sethuraman, Krishnan Sasikiran, Adhiban Baskaran, Musunuri Rohit Lalit Babu 2016  42-shaxmat Olimpiadasi  Baku, Ozarbayjon  20Fabiano Caruana, Hikaru Nakamura, Wesley So, Sam Shankland, Ray Robson   20Pavel Eljanov, Ruslan Ponomariov, Yuriy Kryvoruchko, Anton Korobov, Andrei Volokitin   18Sergey Karjakin, Vladimir Kramnik, Evgeny Tomashevsky, Ian Nepomniachtchi, Alexander Grischuk 2018  43-shaxmat Olimpiadasi   Batumi, Gruziya   18Ding Liren, Yu Yangyi, Wei Yi, Bu Xiangzhi, Li Chao   18Fabiano Caruana, Wesley So, Hikaru Nakamura, Sam Shankland, Ray Robson   18Sergey Karjakin, Ian Nepomniachtchi, Dmitry Jakovenko, Vladimir Kramnik, Nikita Vitiugov 2020  Onlayn shaxmat Olimpiadasi †  (Onlayn)   ‡Vidit Gujrathi, Pentala Harikrishna, Koneru Humpy, Harika Dronavalli, Rameshbabu Praggnanandhaa, Divya Deshmukh, Viswanathan Anand, Nihal Sarin, Vantika Agrawal, Aravindh Chithambaram, Bhakti Kulkarni, Rameshbabu VaishaliIan Nepomniachtchi, Vladislav Artemiev, Kateryna Lagno, Alexandra Kosteniuk, Alexey Sarana, Polina Shuvalova, Daniil Dubov, Aleksandra Goryachkina, Andrey Esipenko, Alexander Grischuk, Valentina Gunina, Margarita Potapova  —  Jan-Krzysztof Duda, Radosław Wojtaszek, Monika Soćko, Karina Cyfka, Igor Janik, Alicja Śliwicka, Grzegorz Gajewski, Szymon Gumularz, Mateusz Bartel, Iweta Rajlich, Jolanta ZawadzkaWesley So, Sam Shankland, Anna Zatonskih, Tatev Abrahamyan, Jeffery Xiong, Annie Wang, Carissa Yip, Ray Robson 2021  Onlayn shaxmat Olimpiadasi †   Xitoy (Onlayn)  Daniil Dubov, Vladislav Artemiev, Aleksandra Goryachkina, Alexandra Kosteniuk, Andrey Esipenko, Polina Shuvalova, Kateryna Lagno, Leya Garifullina, Valentina Gunina, Alexander Grischuk, Vladimir Fedoseev, Volodar Murzin  Jeffery Xiong, Ray Robson, Irina Krush, Nazí Paikidze, Awonder Liang, Thalia Cervantes Landeiro, Dariusz Świercz, Anna Zatonskih  Ding Liren, Yu Yangyi, Hou Yifan, Ju Wenjun, Wang Shixu B, Ning Kaiyu, Xu Zhihang, Wei Yi, Lei Tingjie, Bu Xiangzhi, Zhu Jiner, Huang QianViswanathan Anand, Pentala Harikrishna, Koneru Humpy, Harika Dronavalli, Nihal Sarin, Rameshbabu Vaishali, Vidit Gujrathi, Rameshbabu Praggnanandhaa, Adhiban Baskaran, Tania Sachdev, Bhakti Kulkarni, Savitha Shri B 2022  44-shaxmat Olimpiadasi §   Chennay, Hindiston  19Nodirbek Abdusattorov, Nodirbek Yoqubboyev, Javohir Sindarov, Jahongir Vohidov, Shamsiddin Vohidov   19Gabriel Sargissian, Hrant Melkumyan, Samvel Ter-Sahakyan, Manuel Petrosyan, Robert Hovhannisyan   18Dommaraju Gukesh, Nihal Sarin, Rameshbabu Praggnanandhaa, Adhiban Baskaran, Raunak Sadhwani 2024  45-shaxmat Olimpiadasi   Budapesht, Vengriya    2026  46-shaxmat Olimpiadasi   Oʻzbekiston   
* 1976-yilda , boshqa kommunistik davlatlar va arab davlatlari siyosiy sabablarga koʻra raqobatlashmadi.

† FIDE onlayn olimpiadalarni 2020 va 2021-yillarda COVID-19 pandemiyasi boshlanganidan keyin tashkil qildi.

‡ 2020-yilgi onlayn shaxmat Olimpiadasida Cloudflare serverlarining global uzilishi tufayli bir necha hind jamoasi aʼzolari ulanishda muammolarga duch kelganidan keyin Rossiya va Hindiston birgalikda gʻolib deb eʼlon qilindi.

§ 2022-yilgi tadbir dastlab Belarusning Minsk shahrida oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi, biroq u dastlab 2020-yilgi Olimpiadaga mezbonlik qilgan Moskvaga koʻchirildi va COVID-19 pandemiyasi tufayli bekor qilindi. Biroq, Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi munosabati bilan FIDE 2022-yilning fevral oyida turnir Rossiyada oʻtkazilmasligi va Hindistonning Chennay shahriga koʻchirilishi haqida bayonot berdi.

 Sovrindor jamoalarning umumiy natijalari 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/OdznakaOS.jpg/220px-OdznakaOS.jpg|right|thumb| 1935-yil Varshavadagi 6-Shaxmat Olimpiadasining ramzi Jerzy Steifer tomonidan yasalgan
Jadvalda shaxmat Olimpiadasida qoʻlga kiritilgan medallar (norasmiy tadbirlarni hisobga olmaganda), birinchi oʻrinni olgan medallar soni, ikkinchi oʻrin medallari boʻyicha uzilgan duranglar va boshqalar boʻyicha tartiblangan ochiq jamoalar keltirilgan.

 Eng muvaffaqiyatli oʻyinchilar 
Qalin harf faol shaxmatchilarni va barcha oʻyinchilar (jumladan, ushbu jadvalga kiritilmagan) oʻrtasida eng yuqori medallar sonini bildiradi.

 Bir nechta jamoa chempionlari 
 Oʻrin Shaxmatchi Davlat dan gacha Oltin Kumush BronzaJami 1  Tigran Petrosian    1958  1978  9  1  —  10 2  Vasily Smyslov    1952  1972  9  —  —  9 3  Garry Kasparov    1980  2002  8  —  —  8 Mikhail Tal    1958  1982  8  —  —  8 5  Paul Keres    1939  1964  7  —  1  8 6  Efim Geller    1952  1980  7  —  —  7 7  Lev Polugaevsky    1966  1984  6  1  —  7 Boris Spassky    1962  1978  6  1  —  7 9  Mikhail Botvinnik    1954  1964  6  —  —  6 Anatoly Karpov    1972  1988  6  —  —  6 Viktor Korchnoi    1960  1974  6  —  —  6

 Bir nechta jamoaviy medallar sovrindorlari 
Jadvalda shaxmat olimpiadalarida umumiy hisobda kamida 7 ta jamoaviy medal qoʻlga kiritgan shaxmatchilar koʻrsatilgan.

 Oʻrin Shaxmatchi Davlat dan gacha Oltin Kumush BronzaJami 1  Svetozar Gligorić    1950  1974  1  6  5  12 2  Tigran Petrosian    1958  1978  9  1  —  10 3  Borislav Ivkov    1956  1980  —  6  4  10 4  Vasily Smyslov    1952  1972  9  —  —  9 5  Aleksandar Matanović    1954  1972  —  5  4  9 6  Garry Kasparov    1980  2002  8  —  —  8 Mikhail Tal    1958  1982  8  —  —  8 8  Paul Keres    1939  1964  7  —  1  8 9  Vassily (Vasyl) Ivanchuk    1988  2012  4  1  3  8 10  Efim Geller    1952  1980  7  —  —  7 11  Lev Polugaevsky    1966  1984  6  1  —  7 Boris Spassky    1962  1978  6  1  —  7 13  Vladimir Kramnik    1992  2018  3  2  2  7 14  Mieczysław (Miguel) Najdorf    1935  1962  —  4  3  7

 Ochiq boʻlimda eng yaxshi individual natijalar 
Umumiy foiz tartibida eng yaxshi individual natijalar:

 Oʻrin  Shaxmatchi  Davlat  Ol.  Gms.   +    =     —    %   Individual medallar   Individual medallar soni   Jamoaviy medallar   Jamoaviy medallar soni   1      8 101   65   34    2 81.2 5 – 2 – 0 7 8 – 0 – 0 8   2       6 68   43   23    2 80.1 3 – 0 – 0 3 6 – 0 – 0 6   3      10129   78   50    1 79.8 6 – 0 – 0 6 9 – 1 – 0 10   4       5 79   52   22    5 79.7 2 – 1 – 2 53 – 1 – 0 4  5       9 113   69   42    2 79.6 4 – 2 – 2 89 – 0 – 0 9   6       4 49   30   18    1 79.6 3 – 1 – 0 44 – 0 – 0 4   7      (4)  (4)  8 82   50   29    3 78.7 3 – 1 – 2 68 – 0 – 0 8   8       572   43   27    2 78.5 2 – 2 – 0 40 – 0 – 0 0   9      6 78   46   28    4 76.9 1 – 2 – 0 30 – 2 – 2 410      (3)  (7)  10141   85   44   12 75.9 5 – 1 – 1 77 – 0 – 1 811       776   46   23    7 75.7 3 – 3 – 0 67 – 0 – 0 712=      451   29   19    3 75.5 2 – 0 – 0 23 – 0 – 0 312=      551   32   13    6 75.5 2 – 0 – 1 31 – 0 – 3 414       4 65   40   18    7 75.4 0 – 2 – 1 30 – 2 – 0 215       4 38   20   17    1 75.0 0 – 2 – 2 40 – 0 – 2 216      6 73   39   31    3 74.7 2 – 1 – 2 5 6 – 0 – 0 617      4 37   23    9    5 74.3 0 – 1 – 0 1 0 – 0 – 0 018   Ding Liren   4 38   19   18    1 73.7 1 – 0 – 1 22 – 0 – 0 219      Chexoslovakiya 5 82   46   28    8 73.2 2 – 1 – 1 4 0 – 1 – 1 220      4 35   21    9    5 72.9 0 – 0 – 0 00 – 0 – 0 0

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Bundesarchiv_Bild_183-76052-0335 %2C_Schacholympiade%2C_Tal_%28UdSSR%29_gegen_Fischer_%28USA%29.jpg/170px-Bundesarchiv_Bild_183-76052-0335 %2C_Schacholympiade%2C_Tal_%28UdSSR%29_gegen_Fischer_%28USA%29.jpg|right|thumb|177x177px| Fischer va Tal 1960-yilgi Olimpiadada

 Izohlar

Ushbu jadvalga faqat kamida toʻrtta Olimpiadada qatnashgan oʻyinchilar kiritilgan.

Koʻrsatilgan medallar oltin – kumush – bronza. Shaxsiy medallar statistikasi faqat har bir taxtada eng yaxshi uchta oʻyinchiga beriladigan medallarni oʻz ichiga oladi. Umumiy ishlash reytingi uchun medallar (1984—2006-yillarda berilgan) ushbu statistikaga kiritilmagan, lekin jadval ostida alohida keltirilgan.

Anatoliy Karpov umumiy koʻrsatkichlar boʻyicha yana bir kumush medalni qoʻlga kiritdi. U jami 3 ta oltin va 1 ta kumush medalni qoʻlga kiritdi.

Garry Kasparov oʻzining birinchi toʻrtta olimpiadasini Sovet Ittifoqi uchun, qolganini Rossiya uchun oʻtkazdi. U umumiy koʻrsatkichlar boʻyicha yana toʻrtta shaxsiy oltin medal va bitta shaxsiy kumush medalni qoʻlga kiritdi. U jami 7 ta oltin, 2 ta kumush va 2 ta bronza yakkalik medallarini qoʻlga kiritdi.

Pol Keres oʻzining dastlabki uchta olimpiadasini Estoniya uchun, qolganini Sovet Ittifoqi uchun oʻtkazdi.

 Ayollar shaxmat olimpiadasi 
 Yil  Tadbir  Mezbon  Oltin  Kumush  Bronza 1957  1-ayollar olimpiadasi   Emmen    10½   10½   10 1963  2-ayollar olimpiadasi   Split    25   24½   21 1966  3-ayollar olimpiadasi   Oberhausen    22   20½    17 1969  4-ayollar olimpiadasi   Lyublin    26   20½  Chexoslovakiya 19 1972  5-ayollar olimpiadasi   Skopye    11½   8½   8  1974  6-ayollar olimpiadasi   Medellin    13½   13½   13 1976  7-ayollar olimpiadasi   Hayfa   17   11½   11½ 1978  8-ayollar olimpiadasi   Buenos Ayres   16   11    11 1980  9-ayollar olimpiadasi  Valletta   32½   32   26½ 1982  10-ayollar olimpiadasi  Lucerne    33   30   26 1984  11-ayollar olimpiadasi  Saloniki    32   27½   27 1986  12-ayollar olimpiadasi  Dubay    33½   29   28 1988  13-ayollar olimpiadasi  Saloniki    33   32½    28 1990  14-ayollar olimpiadasi  Novi Sad    35   35   29 1992  15-ayollar olimpiadasi  Manila   30½   29   28½ 1994  16-ayollar olimpiadasi  Moskva    32   31   27 1996  17-ayollar olimpiadasi  Yerevan    30   28½   28½ 1998  18-ayollar olimpiadasi Elista    29   27   27 2000  19-ayollar olimpiadasi  Istanbul    32   31   28½ 2002  20-ayollar olimpiadasi  Bled    29½   29   28 2004  21-ayollar olimpiadasi  Calvià    31   28   27½ 2006  22-ayollar olimpiadasi  Turin    29½   28   27½ 2008  23-ayollar olimpiadasi  Dresden    18   18   17 2010  24-ayollar olimpiadasi  Xanti-Mansiysk    22   18   16 2012  25-ayollar olimpiadasi  Istanbul    19   19   18 2014  26-ayollar olimpiadasi  Tromsø    20   18   18 2016  27-ayollar olimpiadasi  Baku    20   17   17 2018  28-ayollar olimpiadasi  Batumi    18   18   17 2022  29-ayollar olimpiadasi  Chennay    18   18  17 2024  30-ayollar olimpiadasi  Budapesht    19   18   17

 Manbalar 

 Havolalar 

 FIDE qoʻllanmasi: Shaxmat olimpiadalari
 OlimpBase: Shaxmat Olimpiadalari
 Talabalar shaxmat Olimpiadasi — shaxmat boʻyicha talabalar jamoalari oʻrtasidagi jahon chempionati

Turkum:Shaxmat olimpiadalari
Turkum:Shaxmat