Camponotus turkestanicus

Camponotus turkestanicus (lotincha) — yer chumolilarining  (Kamponotus) turkumiga mansub, Formicina (Foricidae) kenja oilasiga mansub tur.

 Tarqalishi 
Markaziy Palearktika: Afgʻoniston, Eron, Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Xitoy, Rossiya (Qalmogʻiston), Turkmanistonda yarim choʻllar, dashtlarda tarqalgan..

 Tavsifi 

Camponotus turkestanicus tipik dasht chumolisi boʻlib, uni yogʻingarchilik kam boʻlgan hududlarda uchratish mumkin. Haqiqiy choʻlda bu tur kam uchraydi, chunki juda ogʻir sharoitlarda u koʻproq moslashgan chumolilar bilan raqobatlasha olmaydi. Yer chumolilari Markaziy va Oʻrta Osiyoning vohalari, toʻqay va shoʻr botqoqlarida tuproqqa uya qurib, tuproqning kuchli shoʻrlanishiga bardosh beradi. Camponotus turkestanicus erta tongdan kechgacha faol harakatda boʻladi. Asosan bosh va koʻkrakgi qizgʻish, qorni qora rangda. Oʻrta kattalikdagi, ishchilar va askarlar 7-13 mm uzunlikdagi; ayollar — 15-17 mm; erkaklar — 8-9,5 mm. Antenna paypaslagichi uzun, boshning oksipital chetidan tashqariga choʻzilgan. Boshning pastki qismida koʻp sonli tuklar mavjud boʻlib, ishchilarda nomukammal psammoforni hosil qiladi. Yonoqlarda, boldirlarida va paypaslagichlarida tik tuklar yoʻq. Koʻkrak va qorin boʻshligʻi orasidagi sopi vertikal shkalaga ega boʻlgan bitta segmentdan (petiolus) iborat. Ular tuproqli chumolilar uyasiga (koʻp yoʻlaklar bilan bogʻlangan koʻp qirrali uyalar) joylashadilar, yer osti yoʻllarining chuqurligi yer osti suvlarigacha 2 metrga etadi. Qanotli jinsiy shaxslarning (yosh urgʻochi va erkaklar) nikoh parvozi aprel-may oylarida kuzatiladi. Faqat kattalar, ishchilar va urgʻochilar qishlash uchun ketishadi.

 Sistematika 
Tur birinchi marta 1887-yilda italiyalik mirmekolog Karlo Emeri tomonidan  va 1925-yilda Camponotus turkestanus, Camponotus aethiops, Camponotus xerxes va Camponotus fedtschenkoiEmery, C. 1887 [1886]. Catalogo delle formiche esistenti nelle collezioni del Museo Civico di Genova. Parte terza. Formiche della regione Indo-Malese e dell’Australia. [part]. — Ann. Mus. Civ. Stor. Nat. 24[=(2)(4): 209—240 (page 212) kabi turlar bilan birga Tanaemyrmex kichik turiga kiritilgan.

 Eslatmalar 

 Adabiyot 






 Karaman, C. 2011. Camponotus Mayr, 1861 (Hymenoptera, Formicidae, Formicinae) Cinsi Turkiye Revizyonu. — Ph.D. Dissertation, Trakya University; Edirne; V + 225 pp.


 Havolalar 

 Camponotus duradgor chumolilari eol.org saytida )
Turkum:Chumolilar
Turkum:Camponotus turkestanicus
Turkum:Chumoli turi