Sharlatanlik

Sharlatanlik ( va   pafos bilan gapiradi, dabdabali) - psevdo-ilmiy, psevdo-tibbiy odamlarni chalg'itishdan foyda olishga qaratilgan faoliyat. Bunday faoliyat uchun ishlatiladigan usullar sharlatanlik deb ataladi.

 Kelib chiqish tarixi 
Dastlab, sharlatan - bu dorivor mahsulotlarning sotuvchisi.

Keyin bu so'z salbiy ma'noga ega bo'ldi. Hozirgi vaqtda sharlatanlik aldovning bir turi, xususan:

 odamlarning bilimsizligidan oʻz faoliyatida foydalanish;
 Bunday boʻlmasada o'zini biron bir ishda mutaxassis sifatida ko'rsatish;
 soxta ilmiy usullarni amaliyotda ataylab ishlatish;
 yetarli malakaga ega emasligi sababli fan tomonidan rad etilgan usullarga tayanish.

Amerikalik shifokor  ) muqobil tibbiyotning "sharlatanlikka aylangani"ning to'rtta sababini sanab o'tadi: (also titled «Killing Us Softly: The Sense and Nonsense of Alternative Medicine» in the UK).

 yordam beradigan umume'tirof etilgan samarali davolash usullariga qarshi tavsiyalar asosida
 adekvat ogohlantirishsiz mumkin bo'lgan zararli muolajalarni targ'ib qilish
 bemorlarning bank hisoblarini tozalash
 sehrli fikrlashni rivojlantirish

Zamonaviy psevdo-ilmiy sharlatanlik tizimli hodisaga aylandi, asosan tashkillashtirilgan, o'z firmalari, markazlari va hatto "akademiyasi"ga ega. Sodda, kam oʻqimishli yoki umidsiz odamlar ko'pincha ommaviy axborot vositalarida joylashtirilgan reklamaga berilib, hech qanday foyda keltira olmaydigan BFMlar, tibbiy buyumlar va asboblarni sotib olishadi.

Turkum:Ijtimoiy psixologiya