Jizan viloyati

Jizan viloyati, shuningdek, Jazan () Saudiya Arabistonining ikkinchi kichik (Al-Bahadan keyin) mintaqa. Qizil dengiz sohili boʻylab 301 kmga choʻzilgan, Yamanning shimolidadir. Maydoni 11,671 km², 2017-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 1,567,547 aholiga ega. Mintaqa qirollikdagi eng yuqori aholi zichligiga ega. Poytaxti – Jazan shahri; Shahzoda Muhammad bin Nosir 2001-yil aprelidan beri amir lavozimidadir.

Qizil dengizdagi 100 dan ortiq orollar viloyat tarkibidadir. Jazan Ekonomik Siti mintaqa iqtisodiyotini rivojlantirish va Saudiya Arabistoni iqtisodiy oʻsishining bir qismiga aylantirish rejalashtirilgan mega loyihadir. Saudiya Arabistonining birinchi qoʻriqlanadigan hududi boʻlgan Farasan orollarida qishda Yevropadan uchib kelgan koʻchmanchi qushlar yashaydi.

 Geografiya 
Viloyat uch qismga boʻlingan.

 Ichki hududdagi Al-Saravot togʻlari, balandligi taxminan 3000 m gacha.
 Al-Hazun oʻrmon hududi asosan oʻrmonlardan iborat boʻlib, unda baʼzi hududlar boy yaylovlar bilan ajralib turadi.
 Tekisliklarda qahva, boshoqli don ekinlari (arpa, tariq va bugʻdoy) va mevalar (olma, banan, uzum, mango, papayya, olxoʻri va sitrus navlari) yetishtiriladi.

Togʻli hududlardagi iqlim Asirning nisbatan nam iqlimiga oʻxshash boʻlsa-da, Jizan viloyatining qirgʻoqboʻyi hududlari Tihomaning bir qismi boʻlib, mamlakatdagi eng issiq hudud, oʻrtacha maksimal harorat 40 °C gacha boʻladi. Qirgʻoq boʻyidagi koʻrfazlardan keladigan yuqori namlik iqlimni odatdagidan ham koʻproq chidab boʻlmas darajada ogʻirlashtirib qoʻyadi. Yomgʻir juda kam, yiliga 75 millimetrdan kam (3 dyum). Sabya shahri togʻ va plyaj oʻrtasidagi markazda joylashgan.

 Aholi 

+Jizan muhofazalari IsmMahalliy nom Aholini roʻyxatga olish 2004-yil 15-sentyabr Aholini roʻyxatga olish (2010-yildagi dastlabki) Aholini roʻyxatga olish (2017) Abu Arish  123 943 196 462 Al-Dair  49 239 58 325 Al-Darb  52 062 70 740 Ahad Al-Masariha  70 038 109 866 Al-Aridah  62 841 76 033 Al-Aydabi  52 515 61 043 Al-Harth  47 073 23 496 Al-Rait  13 406 19 022 Baish  58 269 77 406 Damod  62 366 71 256 Farasan  13 962 18 015 Jazan  255 340 163703 Sabya  198 086 227 519 Samtah  128 447 201 959 Umumiy viloyat 1 187 587 1 374 845 1 567 547

 Etnografiya 
Arab tilida aholining 90 % dan ortigʻi soʻzlashadi. Jizanning bir qismi koʻpchilik Yaman tomonidan Yamanning bir qismi ekanligi daʼvo qilingan. Saudiya Arabistoni-Yaman urushi (1934) paytida Saudiya Arabistoni tomonidan qoʻshib olingan va Imom Yahyo Toif shartnomasida Yamanning mintaqaga daʼvosidan voz kechgan. Yana koʻpchilik yamanliklar 2000-yildagi Saudiya-Yaman chegarasi toʻgʻrisidagi kelishuvga koʻra rasmiy ravishda hal boʻlgunga qadar Jizanga daʼvo qilishda davom etishgan.

 Ekologik loyihalar 
2019-yilda Saudiya Arabistoni hukumati mintaqada suv va atrof-muhit boʻyicha loyihalarini amalga oshirish uchun 213 million dollar ajratgan. Bunday loyihalarga kanalizatsiya tarmogʻini oʻrnatish, kanalizatsiya tarmogʻi, uy xoʻjaliklari uchun kanalizatsiya ulanishlari va nasos stantsiyasi kiradi.

 Manbalar 

 Havolalar 
 Rasmiy veb-sayt
 Ajoyib Arabistonning Jizan viloyati boʻylab sayohat

Turkum:Jizan viloyati
Turkum:Saudiya Arabistoni viloyatlari