Kapisa viloyati

Kapisa (pashtu / dari : کاپيسا) Afgʻonistonning oʻttiz toʻrtta viloyatining eng kichigi boʻlib, mamlakatning shimoli-sharqida joylashgan. Uning taxminiy aholisi 496 840 kishi va maydoni ni tashkil qiladi, bu Kobul viloyatidan keyingi eng zich joylashgan viloyat hisoblanadi.U shimolda Panjshir, sharqda Lagʻmon, janubda Kobul va gʻarbda Parvon viloyatlari bilan chegaradosh. Mahmud-i-Raqiy viloyat markazi boʻlib, eng gavjum shaharlardan biri hisoblanadi.

 Geografik joylashuvi 
Kapisa viloyati Kobuldan 80 km shimoli-sharqda joylashgan. U shimoldan Panjsher viloyati, sharqdan Lag'mon viloyati, janubdan Kobul viloyati va janubi-gʻarbdan Parvon viloyatlari bilan chegaradosh. Viloyat ni tashkil qiladi; bu butun Afgʻonistondagi eng kichik viloyat hisoblanadi. Kapisa viloyatining relyefi baland choʻqqilar, togʻli daryo vodiylari va sayoz markaziy tekisliklarning aralashmasidan iborat. Viloyatning eng baland nuqtalari sharqda boʻlib, Panjsher va Lagʻmon viloyatlari bilan chegaradosh.

 Tumanlar 
+Kapisa viloyati tumanlari Tuman Tuman markazi Aholi (2022) Etnik kelib chiqishi  Izohlar Alasay 21 764 Tumanning yuqori yarmida 60% pashoyilar, quyi yarmida 40% pashtunlar . Xesa Aval Kohiston 132 649 tojiklar 2005 yilda Kohiston tumanida tashkil etilgan Hesa Duvum Kohiston 108 659 tojiklar 2005 yilda Kohiston tumanida tashkil etilgan Koh Band 12 406 Pashoyi Mahmud Raqiy Mahmud-i-Raqiy 73 297 70% tojiklar va 30% pushtunlar Nijrab Nijrab 65,171 80% tojiklar, 14% pushtunlar va 6% pashoyilar Tagab Tagab 31 001 90% pushtunlar va 10% pashoyilar

 Demografiya 
2021-yil holatiga koʻra, viloyat aholisi 495 028 kishini tashkil qiladi AREU „The Afghan Research Newsletter“ Issue 25. . Taxminlarga koʻra, tojiklar Kapisa aholisining asosiy qismini tashkil qiladi, undan keyin pushtunlar (25%) va pashay xalqi (9,2%) .

 Taʼlim 
Kapisada shu mintaqadan boʻlgan islom olimi Al-Beruniy nomidagi Al-Beroniy universiteti joylashgan. Universitetning qishloq xo'jaligi, muhandislik, islomshunoslik, huquq, tibbiyot va adabiyot kabi yoʻnalishlari mavjud. Universitet Kohiston tumanida joylashgan va u Ahmad Shoh Mas’ud tomonidan qurilgan .
 Salomatlik 
Toza ichimlik suviga ega uy xoʻjaliklarining ulushi 2005-yildagi 27%dan 2011-yilda 15%ga tushdi. Malakali tug‘ruqxona xodimlari ishtirok etgan tug‘ilish ulushi 2005-yildagi 12%dan 2011-yilda 7%ga tushdi.

2008-yilda Kapisa viloyatida jami 110 oʻrinli 24 ta tibbiy klinika va ikkita kasalxonalarni tashkil etdi. 2008-yildagi maʼlumotlarga koʻra, Sogʻliqni saqlash vazirligi tizimida viloyatda 34 nafar shifokor va 154 nafar boshqa tibbiyot xodimlari faoliyat yuritmoqda. Viloyatda 72 dorixona mavjud. Aksariyat qishloqlarda doimiy tibbiy xodim yoʻq. Aholining deyarli yarmi eng yaqin tibbiy markazga borish uchun 10 kilometrdan koʻproq masofani bosib oʻtishi kerak.

 Afgʻoniston viloyatlari
 Kapisa ayollar markazi
 Mir Masjidi Xon

 Adabiyotlar 

 Havolalar 
Media related to Kapisa Province at Wikimedia Commons

  (RTA Dari, Nov. 28, 2022)
Turkum:Afgʻoniston viloyatlari
Turkum:Al-Beruniy
Turkum:Kobul
Turkum:Parvon