Boyazid(roman)

"Boyazid" - yozuvchi Valentin Pikulning 1959-1960 yillarda yozilgan romani. 2003-yilda roman asosida xuddi shu nomdagi serial suratga olindi.

1877-1878 yillardagi rus-turk urushi epizodlaridan biriga - " Boyazid o'rni " nomi bilan tarixga kirgan kichik rus otryadining Boyazid qal'asini himoyasiga bag'ishlangan.

 Romanning g'oyasi 
"Boyazid" romani Valentin Pikulning adabiy tarjimai holining boshlanishi deb hisoblangan, garchi bu uning ikkinchi yirik asari bo'lsa ham (muallifning o'zi birinchi romani - "Okean patruli" ni muvaffaqiyatsiz deb hisoblagan). Romanning g'oyasi S. S. Smirnovning Ulug' Vatan urushining dastlabki davrida Brest qal'asini himoya qilish tarixini o'rganish bo'yicha asarlari bilan tanishgandan keyin paydo bo'ldi. Valentin Pikul romanda rus-turk urushining (1877-1878) o'xshash epizodini - Boyazdt qal'asini qamal qilishni ko'rsatishga qaror qildi.

 Syujeti 
“Boyazid” tarixiy romani 1877-1878 yillardagi rus-turk urushidagi real voqealarga asoslangan, biroq ba’zi qahramonlarning ismlari uydirma bilan almashtirilgan. U ikki qismdan iborat bo'lib, har biri to'rt bobni o'z ichiga oladi. Birinchi qismda Valentin Pikul " Boyazid o'tirishi " boshlanishidan oldin, leytenant Karabanovning bo'linmaga kelishidan va Boyazid qal'asi garnizoni tuzoqqa tushib qolguniga qadar bo'lgan voqeani tasvirlab berdi. Ikkinchi qismda muallif Boyazid qal’asiga haydalgan rus askarlarining iztiroblari va qahramonliklarini, shuningdek, Boyazidgarnizonini qutqarishini tasvirlaydi.

 Qahramonlar 
Kitobdagi baʼzi qahramonlar haqiqiy prototiplarga ega.

 Leytenant Andrey Karabanov — bosh qahramon.
 Aglaya Xvoshchinskaya — leytenant Karabanovning sevgilisi.
 Polkovnik Xvoshchinskiy — Aglayaning eri, Bayazetning birinchi qoʻmondoni
 Baron fon Klugenau — muhandislik praporshi
 Yuriy Timofeevich Nekrasov — Bosh shtab kapitani, inqilobchi.
 Efrem Ivanovich Shtokvits — Bayazet qal’asi komendanti.
 Sivitskiy A. B. — harbiy shifokor.
 Evdokimov A. G. — junker.
 Vatnin N. M. — Yesaul, ikkinchi kazak yuzligi qoʻmondoni.
 Naxichevanskiy, Ismoil Xon — Erivan tartibsiz otliq polkining qoʻmondoni.
 Adam Platonovich Patsevich — polkovnik, Bayazetning ikkinchi qoʻmondoni.
 Ode de Sion — zobit, shahzoda Ungern-Vitgenshteyndan keyingi ikkinchi, ekspert va duel kodeksining pedantik qoʻriqchisi.

 Havolalar 

 Roman V. FROM. Pikul "Bayazet"
 BAYAZET // Katta ensiklopedik lug'at (BES).
Turkum:Roman
Turkum:Boyazid
Turkum:Tarix