Flamand regioni

Flandriya (; ) yoki Belgiyaning Flamand regioni () — Belgiyaning besh shimoliy provinsiyasi boʻlib, u yerda koʻpchilik golland tilida gaplashadi. Bu federal subyekt (Vallon regioni va Bryussel Poytaxt Regioni bilan bir qatorda). Umumiy maydoni 13522 km² (Belgiya hududining 44,29 %). Flamand regionining yagona rasmiy tili golland tilidir, 11 munisipalitetda fransuz tilida soʻzlashuvchi ozchilik uchun til imtiyozlarini keskin cheklangan.

 Tarixi 
Tarixiy adabiyotda „Flandriya“ soʻzi hozirda tugatilgan garflikni ham anglatadi. Shuni taʼkidlash kerakki, Flandriya grafligi va zamonaviy Flandriya chegaralari koʻp jihatdan mos kelmaydi. Shunday qilib, okrugga hozir Fransiya va Niderlandiya hududi boʻlgan yerlar kiritilgan (hozirda bu hududlar mos ravishda Fransuz va Zelandiya Flandriyalari deb nomlanadi). Boshqa tomondan, u hozirgi Antverpen, Flamand Brabanti va Limburg viloyatlari hududini oʻz ichiga olmaga.

 Maʼmuriy boʻlinish 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Provinces_of_Flanders.svg/250px-Provinces_of_Flanders.svg.png|left|thumb|250x250px| Flamand viloyati maʼmuriy xaritasi
Flandriya beshta provinsiyaga boʻlingan:
Xarita Bayroq Gerb Provinsiyalar Qisqartirish Maʼmuriy markazi Aholi, (01.01.2010) Maydoni,km² Zichlik,kishi/km²link=Fayl:Province_of_Antwerp_(Belgium)_location.svg|80x80pxlink=Fayl:Flag_of_Antwerp.svg|border|60x60pxlink=Fayl:Wapen_van_de_provincie_Antwerpen.svg|60x60px Antverpen VAN Antverpen 1 845 362 2867 643,57link=Fayl:Province_of_Limburg_(Belgium)_location.svg|80x80pxlink=Fayl:Flag_of_Limburg_(Belgium).svg|border|60x60pxlink=Fayl:Wapen_van_Limburg_(België).svg|60x60px Limburg VLI Hasselt 838 505 2422 346.20link=Fayl:Province_of_East_Flanders_(Belgium)_location.svg|80x80pxlink=Fayl:Vlag van Oost-Vlaanderen.svg|border|60x60pxlink=Fayl:Wapen_van_Oost-Vlaanderen.svg|60x60px Sharqiy Flandriya VOV Gent 1 432 326 2982 480.32link=Fayl:Province_of_Flemish_Brabant_(Belgium)_location.svg|80x80pxlink=Fayl:Flag_of_Flemish_Brabant.svg|border|60x60pxlink=Fayl:Wapen_van_Vlaams-Brabant.svg|60x60px Flamand Brabanti VBR Leuven 1 076 924 2 106 511.36link=Fayl:Province_of_West_Flanders_(Belgium)_location.svg|80x80pxlink=Fayl:Flag_of_West_Flanders.svg|border|60x60pxlink=Fayl:Wapen_van_West-Vlaanderen.svg|60x60px Gʻarbiy Flandriya VWV Bryugge 1 159 366 3 144 368,76 Jami 6 352 483 13 521 469,82
Provinsiyalar oʻz navbatida kommunalarga boʻlingan.

Bryussel Poytaxt Mintaqasi Flamand Brabantida joylashgan anklav boʻlib, Flamand regionining bir qismi emas. Biroq, Bryussel Flandriyaning (tarixiy) poytaxti hisoblanadi. Shuningdek, Bryusselning golland tilida soʻzlashuvchi muassasalari (maktablar, madaniyat muassasalari) Flamand hukumatiga boʻysunadi.

 Siyosat 
Qonun chiqaruvchi organ — Flamand parlamenti () toʻgʻridan-toʻgʻri umumiy saylovlarda besh yil muddatga saylanadi (faqat Flandriyada doimiy yashovchi Belgiya fuqarolari ovoz berish huquqiga ega). Flamand parlamenti Flamand hukumatini tashkil qiladi. Flandriya hukumati va Belgiya federal hukumati oʻrtasidagi vakolatlarni taqsimlash jarayoni 1980-yilda Belgiyani federallashtirish dasturi bilan bogʻliq holda boshlangan va koʻplab masalalar boʻyicha hali ham davom etmoqda, garchi vakolatlar taqsimotining asosiy tamoyillari Belgiya konstitutsiyasida koʻrsatilgan.

Ijro etuvchi organ — Flandriya vazir-prezidenti (vazir-prezident van Vlaanderen) va Flamand vazirlari (Vlaams vaziri)dan iborat Flandriya hukumati (Vlaamse Regering). Provinsiyalarning vakillik organlari — provinsiya kengashlari (Provincieraad), provinsiyalarning ijro etuvchi organlari — gubernator (Gouverneur) va deputatlardan (gedeputeerde) iborat deputatsiyalar (Deputatie), jamoalarning vakillik organlari — jamoalarning ijro etuvchi organlari — burgomister (burgemeester) va scabinlar (Schepen)dan iborat burgomister va scabinlar jamoasi (College van burgemeester en schepenen), shahar okruglari vakillik organlari — okrug kengashlari (Districtsraad), shahar tumanlarining ijro etuvchi organlari — okrug jamoalari (Districtscollege), rais (voorzitter), yordamchi raislar (ondervoorzitter) va okrug scabinlari (tumanlar)dan iborat.

Flandriya hududida Antverpen apellyatsiya sudi (Hof van beroep), Flandriya apellyatsiya sudi, Bryussel apellyatsiya sudi (Hof van beroep), birinchi instansiya sudlari (Rechtbank van eerste aanleg), tinchlik sudyalar mavjud (Vrederechter).

 Aholi 
Flandriya aholisi 6 352 483 kishini tashkil etadi (2010). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 469,82 nafar kishi.

Flamand mintaqasining asosiy aholisi flamandlar boʻlib, kuchli gallo-rimliklarga kelib chiqishiga ega boʻlgan german xalqi va keyinchalik fransuz til va madaniy taʼsiriga ega. Flamandlarning ajdodlari franklar V-VIII asrlarda mintaqaga joylashib, kech Rim imperiyasining Rim aholisini janubga siqib chiqargan. 1960-yillarda Belgiya hukumatining qarori bilan jamoalar oʻrtasidagi Belgiya tili chegarasi nihoyat belgilandi. Flamand regionida koʻp sonli muhojirlar bor va fransuz tilida soʻzlashuvchi ozchilik doimiy ravishda oʻsib bormoqda. 1947-yildan keyin Flamand hukumati tomonidan aholini roʻyxatga olish taqiqlangan. Flamandlarning aksariyati anʼanaviy ravishda fransuz tilida yaxshi gaplashadi va ular ingliz tilida ham gaplasha oladilar.

 Madaniyat 
Flandriyada Rubens, Jeykob Jordans, Adam van Noort, F. Snayders, Yan Brueghel, Van Deyk va boshqa rassomlar tugʻilgan va hayot kechirgan.

 Manbalar