Kognitiv dissonans

Kognitiv dissonans (  "bilim" va dissonantia "nomutanosiblik", "tartibsizlik", "uyg'unlikning yo'qligi") - shaxsning ongida qarama-qarshi tushunchalar: g'oyalar, e'tiqodlar, qadriyatlar yoki hissiy reaktsiyalar to'qnashuvi natijasida yuzaga kelgan ruhiy noqulaylik holati. .

Birinchi marta bu atamani 1957-yilda Leon Festinger tomonidan kiritilgan.

 Kognitiv dissonans nazariyasi 
Kognitiv dissonans nazariyasi 1957-yilda Leon Festinger tomonidan taklif qilingan. U ko'pincha "bir shaxsning kognitiv tuzilishi" da paydo bo'ladigan ziddiyatli vaziyatlarni tushuntiradi Андреева Г. М. Психология социального познания: Учеб. пособие для студентов вузов / Под. ред. Э. М. Харланова. — 3-е изд., перераб. и доп. — М.: Аспект Пресс, 2005. — 303 с. . Nazariya insonda ma'lum bir vaziyatga, shaxslarning yoki butun jamiyatning harakatlariga reaktsiya sifatida yuzaga keladigan kognitiv dissonans holatini tushuntirish va o'rganishga qaratilgan.

 Nazariyaning asosiy farazlari 
Leon Festinger o'z nazariyasining ikkita asosiy gipotezasini shakllantiradi:

 Dissonans holatida, odam o'zining ikkita munosabati o'rtasidagi tafovut darajasini kamaytirish uchun konsonansga (muvofiqlikka) erishishga harakat qiladi. Mazkur dissonans "psixologik noqulaylik" ni keltirib chiqarishi bilan bog'liq Фестингер Л. Теория когнитивного диссонанса / Пер. с англ. А. Анистратенко, И. Знаешева. — СПб.: Ювента, 1999. — 318 с., ил. .
 Birinchi gipotezani ta'kidlagan ikkinchi gipotezada aytilishicha, yuzaga kelgan noqulaylikni kamaytirishga intilib, shaxs paydo boʻlgan noqulaylik kuchayishi mumkin boʻlgan vaziyatlardan qochishga harakat qiladi.

Turkum:Psixologik nazariyalar
Turkum:Ijtimoiy psixologiya