Turkiston mo‘ylovdori

Turkiston moʻylovdoriВеселов Е. А. Определитель пресноводных рыб фауны СССР. Пособие для учителей. — М.: Просвещение, 1977. — С. 122. — 238 с. () — karpsimonlar oilasiga mansub chuchuk suv baligʻi, Luciobarbus capito  kichik turi.

 Tavsif 
Uzunligi 70 sm va vazni 16 kg gacha boʻlgan bu  yirik baliqning rangi toʻq, orqasidan to pastki qismigacha bilinar-bilinmas och oltin tusga ega. Orqa suzgichining balandligi tana uzunligining 15-16% ni tashkil qiladi. U 3-4 ta shoxlanmagan va 8 ta shoxlangan, analda 2-3 ta shoxlanmagan va 5 ta shoxlangan yoylari boʻladi. Yon chiziqda 59-68 ta tangachalari bor. Ularning tangachalari Orol moʻylovdoridan yirikroq boʻladi.

 Tarqalishi va yashash joyi 
Turkiston moʻylovdori Oʻrta Osiyoda Orol dengizi havzalarida, Qozogʻiston, Oʻzbekiston, Turkmaniston, Qirgʻiziston va Tojikiston hududida tarqalgan. Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon, Chu, Norin, Urgʻa daryolarining irmoqlarida yashaydi. Turgʻun hayot kechiradigan baliq sanaladi. Daryolarning tekis joylarida yashaydi. U har doim oz boʻlgan, lekin Orol moʻylovdoridan koʻra koʻproq uchragan. 

 Oziqlanishi 
Suvda turgʻun yashovchi umurtqasiz suv hasharotlari va mayda baliqlar bilan oziqlanadi. 

 Yashash tarzi 
Urchish davrida daryolar boʻylab 1000 km gacha koʻtariladi. Aprel-may oylarida qumli-toshli tuproqli daryo toshqinlarida, daryolarning butun tekis oqimi boʻylab urugʻlanadi. Serpushtliligi 2000 uvildiriqqacha boradi. Bir yilda yoki ikki yil ichida bir marta uvildiriq tashlaydi. mumkin. 

 Muhofaza etish 
Qozogʻiston, Oʻzbekiston, Qirgʻiziston, Turkmaniston va Tojikistonning Qizil kitoblariga kiritilgan. Qirgʻizistonda u yoʻqolib ketish xavfi ostidagi kichik tur hisoblanadi. 

 Cheklovchi omillar 
Bir qancha migrasiya yoʻllarini butunlay toʻsib qoʻygan toʻgʻonlar bilan daryolarning tartibga solinishi oqibatida keskin kamayib ketmoqda.

 Muhofaza choralari 
Baliq ovlashni taqiqlash, urugʻlantirish va oziqlanish joylarini muhofaza qilish, kichik turlar sonini va uning holatini aniqlashtirishТУРКИСТОН МЎЙЛАБДОРИ (LUCIOBARBUS CONOCEPHALUS)  Redbook.uz.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 

 Qirg'iziston Respublikasi Qizil kitobi / ch. ed. Shukurov E. J. - 2-nashr. - Bishkek, 2006. - S. 307. - 544 b. Baliq pdf
 Veselov E. A. SSSR chuchuk suv baliqlari faunasining kaliti. O'qituvchilar uchun qo'llanma. - M.: Ta'lim, 1977. - S. 121-122. - 238 b.
Turkum:Oʻzbekiston Qizil kitobi