Qora libosli prioniks

Qora libosli prioniksКазенас, В. Л. Сцелифрон Шестакова. Сфекс желтокрылый. Прионикс Хаберхауэра. Прионикс траурный / В.Л. Казенас // Красная книга Казахской ССР. — Изд. второе, переработанное и дополненное. Т. 1. — Животные. — Алма-Ата: Гылым, 1991. — С. 418-425. (lat. Prionyx macula) — yerkovlov (Sphecidae) arilar oilasiga mansub Prionyx. QozogʻistonКазенас В. Л. Сцелифрон Шестакова. Сфекс желтокрылый. Прионикс Хаберхауэра. Прионикс траурный. / В. Л. Казенас // Красная книга Казахстана. — Т. I. — Животные. — Часть 2. — Беспозвоночные. — Алматы: Онер, 2006. —С. 152-153. 4-е издание.    va Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan.

 Tarqalishi 
Qozogʻiston, Oʻzbekiston, Markaziy Osiyo, Janubi-Gʻarbiy Osiyo (Isroil, Saudiya Arabistoni, Afgʻoniston, Eron). Shimoliy Afrikadan (Jazoir, Liviya) Казенас, В. Л. Сцелифрон Шестакова. Сфекс желтокрылый. Прионикс Хаберхауэра. Прионикс траурный / В.Л. Казенас // Красная книга Казахской ССР. — Изд. второе, переработанное и дополненное. Т. 1. — Животные. — Алма-Ата: Гылым, 1991. — С. 418-425.Казенас В. Л. Роющие осы (Hymenoptera, Sphecidae) Казахстана. (Подсем. Ampulicinae, Sphecinae). Выпуск 1. (Фауна Кахахстана. Том 9. Перпончатокрылые). Алматы, 1998. 377с.С.128-134 в кн.: Bohart, R.M. & Menke, A. S. 1976. Sphecid Wasps of the World: a Generic Revision. University of California Press, Berkeley, California. sifatida xabar qilingan. 2007-yilda esa Misr  koʻrsatilgan.

 Tavsif 
Arilarning uzunligi taxminan 2,5 sm: urgʻochilar - 25 dan 30 mm gacha, erkaklar - 23 dan 25 mm gacha. Urgʻochilarining moʻylovlari va oyoqlari odatda qora rangda (oyoqlari va moʻylovlari qisman qizgʻish jigarrangga moyil). Erkaklar deyarli qora tusda (jagʻlari qizgʻish-jigarrang). Qanotlari tim-qora. Oyoq panjalari tagida 2-5 tikonli (odatda 3-4). Bu tur ilk marta 1804-yilda Saudiya Arabistonidan kelgan daniyalik entomolog Iogan Kristian Fabrisius (1744-1808) tomonidan Pepsis macula FABRICIUS, 1804 asl nomi bilan ifodalanganКазенас В. Л. Роющие осы (Hymenoptera, Sphecidae) Казахстана. (Подсем. Ampulicinae, Sphecinae). Выпуск 1. (Фауна Кахахстана. Том 9. Перпончатокрылые). Алматы, 1998. 377с.Пулавский В. В. Prionyx. С.183-184. В кн.:Определитель насекомых европейской части СССР, Sphecidae // Л., Наука, 1978. — Т. 3, стр. 120—192..

 Prionyx macula lugens kenja turi (Kohl, 1889)
 Prionyx macula makula kichik turi (Fabricius, 1804)

 Yashash tarzi 
Yiliga bir marta nasl beradi. Ilk uchishi va tuxum qoʻyishi – iyun-avgust oylariga toʻgʻri keladi, turli oʻsimliklarning gullarida, asosan, murakkabguldoshlarda (Asteraceae) oziqlanadi. Urgʻochilari chigirtkasimonlarni (Acridoidea) ovlaydi, ularni falajlab, tuproqqa kovlangan iniga joylashtiradi, soʻng ulardan biriga tuxum qoʻyadi.

 Cheklovchi omillar 
Xoʻjalik maqsadlarida choʻl-qoʻriqlarning oʻzlashtirilishi, xususan, haydash, chorvachilikda yaylovdan haddan tashqari koʻp foydalanish.

 Muhofaza choralari 
Nurota qoʻriqxonasida muhofaza ostiga olingan. Yashash joylari, hayot tarzi va sonini mukammal oʻrganish lozim.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 
 Kazenas V. L. Scelifron Shestakova. Sphex sariq qanotli. Prionix Haberhauer. Prionyx motam. / DA. L. Kazenas // Qozog'iston Qizil kitobi. - T. I. - Hayvonlar. - 2-qism. - Umurtqasizlar. - Almati: Oner, 2006. - S. 152-153.
 Pulavskiy V. DA. Prionyx. 183-184-betlar. Kitobda: SSSRning Yevropa qismidagi hasharotlar kaliti, Sphecidae // L., Nauka, 1978-yil. - 3-jild, 120-192-betlar.
 Danilov Yuriy N. (2012). The digger wasps of the genus Prionyx Vander Linden (Hymenoptera: Sphecidae) of Russia and Central Asia, with a key to species, new synonymies, and lectotype designations.

 Havolalar 

 Prionyx macula eol.org saytida )
 Prionyx biolib.cz saytida )
 Kaliforniya Fanlar Akademiyasida Prionyx turlarining izohli katalogi.
Turkum:Oʻzbekiston Qizil kitobi