Kulon doimiysi

qiymati Birliklar  N · m 2 / C 2 14.3996 eV · Å · e -2 10 −7 (N · s 2 / C 2) c 2
Kulon doimiysi, elektr kuch doimiysi yoki elektrostatik doimiy boʻlib, (,  yoki  bilan belgilanadi) elektrostatik tenglamalarda proportsionallik doimiysi hisoblanadi. SI asosiy birliklar sistemasida u  ga tengDerived from ke = 1/(4πε0) — . U Kulon qonunini kiritgan fransuz fizigi Sharl-Augustin de Kulon (1736-1806) sharafiga nomlangan.

 Doimiyning qiymati 
Kulon doimiysi Kulon qonunida proportsionallik koeffitsienti,



bu yerda  birlik vektor boʻlib, -yo‘nalishda yoʻnaladi . SI sistemasida u:



qiymatga teng. Bu yerda  vakuumning elektr singdiruvchanligi hisoblanadi. Bu formulani Gauss qonunidan olish mumkin,

Bu integralni radiusi r boʻlgan, markazlashtirilgan nuqtaviy zaryadga ega boʻlgan shar uchun oladigan boʻlsak, elektr maydoni radial ravishda tashqariga yoʻnalgan va sferadagi barcha nuqtalar uchun doimiy kattalikka ega boʻlgan differensial sirt elementi uchun normal boʻladi.

Shuni taʼkidlash kerakki nuqtaviy zaryad uchun, 



Kulon qonuni teskari kvadrat qonunilardin biri hisoblanadi. Shuning uchun gravitatsiya kuchidan tortib yorugʻlikning kamayishigacha boʻlgan boshqa koʻplab ilmiy qonunlarga oʻxshaydi. Bu qonun belgilangan fizik miqdor masofaning kvadratiga teskari proportsional ekanligini bildiradi.

Baʼzi zamonaviy birliklar sistemalarida Kulon doimiysi  aniq raqamli qiymatga ega; Gauss birliklarida , Lorentz-Heaviside birliklarida (shuningdek, ratsionalizatsiya deb ataladi) 

Bu avval SIda vakuum oʻtkazuvchanligi μ0=4π*10-7H/m sifatida aniqlanganda toʻgʻri edi. c=299792458 m/s vakuumdagi yorugʻlik tezligi bilan birgalikda vakuumning elektr singdiruvchanligi oʻtkazuvchanligi =1/μcsifatida yozish mumkin. Shunday qilib k ning aniq qiymatini hisoblash mumkin.



SI asosiy birliklari qayta taʼriflangandan beri Kulon doimiysi endi aniq aniqlanmagan va CODATA 2018-yilda tavsiya etilgan qiymatlardanDerived from ke = 1/(4πε0) —  foydalanib qayta hisoblangan

Hozirda k konstantasi oʻlchash xatoligiga ega.



 Foydalanish 
Kulon doimiysi koʻplab elektr tenglamalarida qoʻllanadi. Baʼzi hollarda uni vakuumning elektr singdiruvchanligikonstantasiga quyidagicha bogʻlangan holda ham ishlatiladi:



Kulon doimiysi quyidagi va boshqa formulalarda uchraydi:

 Kulon qonuni

 Elektr potensial energiyasi

 Elektr maydoni


 Yana qarang 

 Gravitatsion doimiy
 Vakuumning elektr singdiruvchanligi
 Vakuum magnit singdiruvchanligi
 Teskari kvadrat qonuni

 Manbalar 

Turkum:Elektromagnetizm
Turkum:Zaryad
Turkum:Fizik konstantalar