Kaka tumani

Kaka etrapi (Kaahka etrap, ) – Turkmanistonning Axal viloyatidagi etrap. Maʼmuriy markazi – Kaka shahri.

 Tarixi 
1925-yil yanvarda Turkmaniston SSR Poltora okrugii Ginsburg tumani sifatida tashkil etilgan, markazi Ginsburg shahar tipidagi aholi punkti boʻlgan. 1926-yil avgustda Poltora okrugi tugatilib, Ginsburg tumani bevosita Turkmaniston SSRga boʻysundi.

1927-yil yanvarda Ginsburg okrugi Kaka tumani, maʼmuriy markazi esa Kaka deb oʻzgartirilgan. 1939-yil noyabr oyida Kaahka tumani yangi tashkil etilgan Ashxobod viloyatiga berilgan.

1959-yil may oyida Ashxobod viloyati tugatilib, tuman yana Turkmaniston SSRga bevosita boʻysundi. 1963-yil yanvar oyida Kaka tumani tugatildi, ammo oʻsha yilning dekabr oyida u qayta tiklandi.

1970-yil dekabr oyida Kaka tumanini oʻz ichiga olgan Mari viloyati yana tashkil etildi. 1973-yil dekabr oyida tuman qayta tashkil etilgan Ashxobod viloyatiga oʻtkazildi.

1988-yilda Ashxobod viloyati yana tugatilib, viloyat Turkmaniston SSRga bevosita boʻysundi. 1992-yil 14-dekabrda Kaka tumani Kaka etrapi deb oʻzgartirildi va Axal viloyati tarkibiga kirdi.

2018-yil 5-yanvarda Turkmaniston parlamenti tomonidan Axal viloyati hududida mavjud boʻlgan Oltin-Asir etrapining bekor qilinishi munosabati bilan uning tarkibiga kirgan Myane va Chyache gengeshliklari Kaka etrapiga oʻtkazildi.

Xuddi shu farmon bilan Kaka etrapining maʼmuriy markazi – Kaka shahri maqomi etrap huquqiga ega boʻlgan shahardan etrap tarkibidagi shaharga oʻzgartirildi.

 Arxeologiya 
Dushak qishlogʻidan 4 km janubda va Ashxoboddan 175 km shimoli-sharqda 26 gektar maydonni egallagan  yoz madaniyatiga oid bronza davriga oid arxeologik yodgorlik joylashgan.

Qoradepe, Namozgadepe, Oltindepe va Yilginlidepe bilan bir qatorda Kopetdogʻning togʻ oldi zonasidagi qadimgi dehqonlarning yirik manzilgohlari tizimiga kiritilgan.

Ulugʻdepening ilk qatlamlari rivojlangan eneolit davriga tegishli. Oʻrta Osiyo janubida bronza davri/temir davri oʻtish davrida migratsiyalarning rolini oʻrganish uchun Ulugʻ-Depeda qazilgan 17 ta skeletdan mitoxondriyal DNK tekshirilgan.

Ayrim mitoxondrial gaploguruhlar zamonaviy Gʻarbiy Yevroosiyo populyatsiyalaridagilarga yaqin boʻlib chiqqan.

 Manbalar 

 Havolalar 
 Jahon tarixi loyihasi
Turkum:Turkmaniston tumanlari