Afg'onistonning islomgacha bo'lgan tarixi

Afg'onistonning islomgacha boʻlgan davriga oid arxeologik tadqiqotlar Afg'onistonda Ikkinchi Jahon urushidan so'ng boshlangan va 1970-yillarning oxirigacha Sovet Ittifoqi tomonidan bosib olingan vaqtgacha davom etgan. Arxeologlar va tarixchilar Afg'onistonda odamlar kamida 50 000 yil oldin yashagan va mintaqadagi dehqon jamoalari dunyodagi eng qadimgilardan biri boʻlgan deb taxmin qilishadi. Shaharlashgan madaniyat eramizdan avvalgi 3000-2000-yillar orasida mavjud boʻlgan.  Afgʻoniston hududidan paleolit, mezolit, neolit, bronza va temir davrlariga xos boʻlgan artefaktlar topilgan.

Hind vodiysi sivilizatsiyasi Afgʻonistonning shimoli-sharqiy qismigacha choʻzilgandan soʻng, The Ancient Indus: Urbanism, Economy, and Society. pp.1 u yerda eroniy qabilalar yashagan va miloddan avvalgi 500-yilgacha Buyuk Doro (Dor I) oʻzining fors qoʻshini bilan uni Ahamoniylar tarkibiga kiritish uchun yurish qilganiga qadar u yerda midiyalar nazorati ostida boʻlgan. Miloddan avvalgi 330-yilda Makedoniyalik Iskandar Gaugamela jangida Fors imperatori Doro III ni magʻlub etganidan keyin bu yerga bostirib kirdi. Afg'onistonning katta qismi Salavkiylar imperiyasining, so'ngra Yunon-Baqtriya qirolligining bir qismiga aylandi. Selevk I Nikator Chandragupta Maurya tomonidan mag'lub bo'ldi va qizini tinchlik shartnomasida berdi. Mamlakatda turli qabilalar yashagan va keyingi ikki ming yilliklar davomida turli xil qirolliklar tomonidan boshqarilgan. 7-asrda Islom kelishidan oldin, hozirgi Afg'onistonda bir qator dinlar, jumladan zardushtiylik, hinduizm va buddizm amal qilgan.  Hindukushdagi Kaffiriston mintaqasi 19-asrgacha o'zgartirilmagan.

 Tarixdan oldingi davr 
Louis Dupree, Pensilvaniya universiteti, Smitson instituti va boshqalar Afg'onistonda odamlar kamida 50 000 yil oldin yashagan va mintaqadagi dehqon jamoalari dunyodagi eng qadimgi jamoalardan biri boʻlgan deb taxmin qilishadi.

Afg'oniston tarixdan oldingi davrda ham, qadimgi va yangi davrlarda ham qo'shni mintaqalar bilan madaniyat va savdo-sotiq orqali bog'langanga o'xshaydi. Shahar sivilizatsiyasi miloddan avvalgi 3000-2000-yillarda boshlangan bo'lishi mumkin. Arxeologik topilmalar bronza davrining mumkin boʻlgan boshlanishini ko'rsatadi, u oxir-oqibat Afg'onistondan butun qadimgi dunyoga tarqaladi. Shuningdek, mintaqaning Mesopotamiya bilan erta savdo aloqalari boʻlganligiga ishoniladi. Warwick Ball, 2008, 'The Monuments of Afghanistan: History, Archaeology and Architecture': 261, London.

 Manbalar 

Turkum:Tarix
Turkum:Afgʻoniston
Turkum:Afgʻoniston geografiyasiga oid chala maqolalar