Disko Oroli

Disko oroli (Greenlandic   , Danish ) Grenlandiyaning g'arbiy sohilida joylashgan Baffin ko'rfazidagi katta oroldir. Uning maydoni  tashkil qiladi  ,  uni Grenlandiyaning asosiy oroldan keyin ikkinchi yirik va dunyodagi 100 ta eng katta orollardan biriga aylantirdi.

 Etimologiya 
Ismi  Katta orol degan ma'noni anglatadi.

 Geografiya 
Orolning uzunligi 160 kilometrga yaqin, o'rtacha 975 metr balandlikka ko'tariladi, eng yuqori cho'qqisi 1919 metrda.Qeqertarsuaq porti (orol nomi bilan atalgan va Godhavn nomi bilan ham tanilgan) uning janubiy qirg'og'ida joylashgan. Blæsedalen vodiysi Qeqertarsuaq shimolida joylashgan.

Orol shimoli-sharqda Nuussuak yarim orolidan Sullorsuak bo'g'ozi orqali ajratilgan. Orolning janubida Disko ko'rfazi, Baffin ko'rfazining kirish ko'rfazi joylashgan.Nuussuaq, Saga Map, Tage Schjøtt, 1992

 Tarix 
Erik the Red 982-985 yillar oralig'ida Disko oroliga birinchi marta tashrif buyurgan; orol Norse mustamlakachilari tomonidan yozgi ov va baliq ovlash uchun asos sifatida ishlatilgan.Seaver, Kirsten A. “Greenland and Vinland.” The Frozen Echo: Greenland and the Exploration of North America, Ca. A.D. 1000-1500, Stanford University Press, 1998, pp. 28–29.

 Geologiya 
Foydali qazilma konlari, qazilma topilmalar va geologik tuzilmalar bu hududga qiziqishni oshiradi. Qiziqarli geologik xususiyatlardan biri orolda topilgan mahalliy temirdir. 22 tonnalik (44 000 funt; 20 tonna) temir va temir karbidning bo'lak aralashmasi topildi. Yer yuzida meteorik kelib chiqishi bo'lmagan mahalliy temir topilgan bir nechta joylar mavjud.

Orolda ko'plab issiq buloqlar mavjud. Mikroskopik hayvon Limnognathia, uning filumining yagona a'zosi, Isunngua bulog'ida topilgan.

 Biologik xilma-xillik 
Meiofauna bo'yicha bir nechta tadqiqotlar Disko orolida yuqori dengiz oraliq xilma-xilligini ko'rsatadi. Misol uchun, Diuronotus aspetos gastrotrich turi Iterdla va Kigdlugssaitsut da uchraydi va hozirgacha faqat Disko orolida mavjudligi xabar berilgan. Bu Chaetonotus atrox, Halichaetonotus sp., Mesodasys sp., Paradasys sp., Tetranchyroderma sp., Thaumastoderma sp. kabi boshqa gastrotrichlarning boy xilma-xilligi bilan bog'liq.

 Havolalar 

Turkum:Orollar