Guadalacete jangi

Guadalacete jangi — Kordova amiri Muhammad I ning musulmon qoʻshinlari bilan Asturiya va Navarre ittifoqdosh armiyasi oʻrtasidagi jang boʻlib, 852 yilda Toledo yaqinida oqib oʻtadigan Guadalacete daryosi boʻyida boʻlib oʻtgan. Jang musulmonlarning gʻalabasi bilan tugagan.

 Tarixi 
852 yilda amir Abd ar-Rahmon II vafotidan soʻng, Toledo aholisi isyon koʻtardi, isyon oldin bir necha bor sodir boʻlgan. Qoʻzgʻolon ham musulmon maʼmuriyatining buzuq boshqaruvi, ham shimoldagi nasroniy qirolliklari hukmronligiga qaytish istagi tufayli yuzaga kelgan. Musulmon chegaralarida istiqomat qiluvchi mozarablar ham shahar aholisini tez-tez siqib kelishgan. Shunday qilib, Toledo aholisi asturiya va basklardan yordam soʻrab, qoʻlida qurol-yarogʻ bilan oʻsgan, Ibn Xaldun 10-asrda ispan tilidagi yilnomadan soʻzma-soʻz iqtibos keltirgan holda:

 Jang 
Muhammad I ning uyushgan kuchlari shahar olomonini va ularning nasroniy Asturiya va Navarradan boʻlgan ittifoqchilarini osonlikcha tor-mor qildilar. Biroq, ular yana yetti yil davomida butun shaharni nazorat qila olmadilar.

 Oqibati 
Guadalaceteda asturiyaliklar ham, navarliklar ham magʻlubiyatga uchragach, Muhammad I shaharni qoʻlga kirita olmadi. Xristian ruhoniylari va Muvalladalar (islomga oʻtgan nasroniy ispanlar) tomonidan ilhomlantirilgan qoʻzgʻolon shahar aholisining Kordovadan mustaqillikka erishish istagi tufayli 858 yilgacha davom etdi. Oxir-oqibat amir Muhammad I 858 yilda shaharni bosib oldi va yepiskop Yevgeniyni qamoqqa tashladi va yepiskop keyingi yili qatl etildi.

 Manbalar 

 Havolalar