Qunduz qamali

Qunduzni qamal qilish 2001-yilda Afgʻonistondagi urush paytida sodir boʻlgan. 9-noyabrda Mozori Sharif qulagandan so‘ng, Shimoliy alyans harakatining diqqat markazi Afg‘oniston shimolida Tolibonning qolgan so‘nggi tayanchi bo‘lgan Qunduz shahriga qaratildi.

 Vaqt jadvali 
General Mohammed Doud qoʻmondonligi ostidagi kuchlar Amerika maxsus kuchlari maslahatchilari bilan uchrashdi va 11-noyabr kuni shahar tashqarisiga chiqib, u yerdan Taloqan shahriga yoʻl oldi. U yerda Dovud qo‘shinlari Amerika havo ko‘magisiz hujum qilib, tezda Tolibonni yo‘q qilishdi va shahar nazoratini qo‘lga olishdi.

Tolibonni Taloqonda tor-mor qilgandan so‘ng, Dovud qo‘shinlari Qunduzni qamal qilishga o‘tdi. Ular dastlab kuchli qarshilikka duch kelishdi va Dovud oʻz kuchlarini shahar atrofida joylashtirishga va Tolibonni zaiflashtirish uchun Amerika havo yordamidan foydalanishga qaror qildi. Keyingi oʻn bir kun davomida Amerika samolyotlari Tolibon pozitsiyalarini bombardimon qildi, 44 ta bunker majmuasi, 12 ta tank va 51 ta yuk mashinasi hamda koʻplab taʼminot omborlarini yoʻq qildi.

22-noyabrda Dovud qoʻshinlari yaqin atrofdagi Xonobod shahrini egalladi. Ijtimoiy ahvoli yomonlashgani sababli Qunduz ichidagi Tolibon kuchlari 23-noyabrda taslim boʻlishga rozi boʻldi. Tolibon taslim bo‘lganidan so‘ng Qunduz Shimoliy alyans askarlari tomonidan talon-toroj qilingani, shuningdek, Tolibon asirlarining qatl etilgani haqida xabarlar paydo bo‘ldi.

Inson huquqlari guruhlari hisob-kitoblariga koʻra, qoʻlga olingan bir necha yuz yoki bir necha ming mahbus Shibirgʻon qamoqxonasiga oʻtish paytida yoki undan keyin vafot etgan. Oʻlimlar Dasht-i-Leyli qirgʻini deb nomlandi. Ayniqsa, sharhlovchi Ted Rall va Jeymi Doranning 2002-yilda suratga olingan „Afghan Massacre: The Convoy of Death“ hujjatli filmida AQSh qoʻshinlari ishtirok etgani haqidagi daʼvolar ilgari surilgan. 2009-yil iyul oyida New York Times gazetasida chop etilgan hisobot Qoʻshma Shtatlar prezidenti Barak Obamaga Bush maʼmuriyati qirgʻinni tergov qilish chaqiriqlariga qanday munosabatda boʻlganini tekshirishni buyurdi.

 Manbalar 

Turkum:Afgʻoniston urushi
Turkum:Tolibon
Turkum:AQSH-Afg'oniston aloqalari