Jaberskiy qal’asi

Jaberskiy qal’asi (), Vishnevetskiy qal’asi sifatida ham tanilgan () — Drogichinskiy tumani, Jaber qishlogʻi yaqinidagi sobiq qal’a, XVII-XVIII asr boshlarida mavjud boʻlgan. Qishloqdan 3 km shimoli-gʻarbda, Yaselda daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan edi. U Dolskiy knyazlarigaVolkaoʻ M.…, keyin Vishnevetskiy knyazlarigaTkachooʻ M. Jaberskі zamak // Arxіtektura… tegishli edi.

 Tavsifi 
Toʻrtburchak shaklidagi istehkom (taxminan 1,5 gektar maydon) uch tomondan xandaq bilan oʻralgan (kengligi 20 m gacha, chuqurligi 5 m), gʻarbdan — daryoTkachooʻ M. Jaberskі zamak // Arxіtektura… boʻyida joylashgan. Qal’a baland sopol qoʻrgʻon bilan mustahkamlangan boʻlib, uning burchaklarida tayanchlar va emanli qoziqdevor bor edi. Atrof bilan darvoza va koʻprik orqali bogʻlangan. Qal’aning hududida ikkita tosh (yoki tosh poydevorda yogʻoch) binolar mavjud edi — N. Volkov fikriga koʻra, bu binolar saroy va darvoza (yoki mitiqdori saqlanuvchi yertoʻla) boʻlishi mumkin ediVolkaoʻ M.….

Qal’a XVI-asr oxiri — XVII-asrning 1-yarmida qurilgan, Xmelnitskiy qoʻzgʻoloni va 1654-1667-yillardagi Rossiya-Polsha urushidan keyin u sezilarli darajada zamonaviylashtirilgan. XVII-asrning 2-yarmida qal’a Dolskiylarning, xususan, uni modernizatsiya qilish bilan shugʻullangan Yan Karol Dolskiyning markaziy qarorgohlaridan biri edi. XVII-asr oxirida qal’a Vishnevetskiyga oʻtdi. 1706-yilda Shimoliy urush paytida u Karl XII boshchiligidagi shvedlar tomonidan bosib olingan va vayron qilingan. Keyinchalik qayta tiklanmagan va foydalanilmaganVolkaoʻ M.….

 Zamonaviylik 
Darvoza poydevori saqlanib qolgan. Qal’aning hududi, shu jumladan, binolarning poydevori „qora arxeologlar“Volkaoʻ M.… dan katta azob chekmoqda.

2015-yil 16-17-aprel kunlari Belarus Milliy Fanlar Akademiyasi Tarix instituti arxeologlari Jaberskiy qal’asida tadqiqot olib bordilarVolkaoʻ M.….

 Manbalar 

 Adabiyotlar 
 Ткачоў М. Жаберскі замак // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с.: іл. — ISBN 5-85700-078-5. — С. 209.
 Ткачоў М. Жаберскі замак // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5 т. Т. 2 / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1985. — 702 с.: іл. — С. 421.
 Жа́берскі за́мак // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава (белор.) / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — С. 409. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0.
 Havolalar 
 Жаберский замок на сайте Radzima.org
 Жаберский замок на сайте Глобус Беларуси
Turkum:Vishnevetskiy
Turkum:XVIII asrda yoʻqolgan inshootlar
Turkum:Alifbo boʻyicha qasrlar
Turkum:Litovskiy buyuk knyazligining qasr va qal’alari
Turkum:XVII asrda qurilgan qal'alar
Turkum:Belarus Respublikasining tarixiy va madaniy qadriyatlari