Marmeladli loviya

Marmeladli loviya yoki jeleli loviya () — yupqa shakar qobigʻli va saqichli markazi boʻlgan turli xil loviya shaklidagi marmeladlar. Marmeladli loviyalar koʻplab kompaniyalar tomonidan rangli lazzatlarning keng tanlovda ishlab chiqariladi.

 Tarixi va tavsifi 
Marmeladli loviyalar asli AQShdan, lekin ularning paydo boʻlish vaqti aniq emas. Marmeladli loviya birinchi marta 1861-yilda, Boston qandolatchisi Uilyam Shrafft odamlarni Amerika fuqarolar urushi paytida askarlarga yuborish uchun jele loviya sotib olishga chaqirganida tilga olingan degan nazariya mavjud. Biroq, Shrafft qanday shirinlikni nazarda tutganligi toʻliq nomaʼlum, chunki Chikagodagi The Chicago Daily News gazetasi sahifalarida joylashtirilgan reklamada 1905-yil 5-iyulgacha zamonaviy marmeladli loviyalariga oʻxshash jelalarni eslatib oʻtilgan. Oʻsha paytda loviya juda mashhur edi: 1910-yillarda Qoʻshma Shtatlardagi dandies va metroseksual erkaklar „Jellybean“ jargon atamasi deb atalgan. Marmeladli loviya Amerika Qoʻshma Shtatlarida 1930-yillarda, Pasxa bayrami paytida bolalar uchun anʼanaviy taom sifatida qabul qilina boshlaganida qoʻshimcha mashhurlikka erishdi.

1940-yillarda oʻsha yillarda mashhur boʻlgan Fil Xarris tomonidan ijro etilgan „Jelly Bean (Heʼs a Curbstone Cutie)“ qoʻshigʻi paydo boʻladi. Yigirma yil oʻtgach, Beatlemania davrida, Bitlz baʼzan Buyuk Britaniyadagi kontsertlarida Jorj Xarrisonning sevimli taomi hisoblangan „ jelly babies“ ("jelly babies") bilan nomlandi. Beatles Amerikaga gastrol safari bilan kelganida, u yerda jelly-baybies yoʻq edi, muxlislar jele loviyalari ham ularni tashlash uchun mos keladi, deb qaror qilishgan.

Jelly loviya mashhurligining yangi bosqichi ingliz yozuvchisi J. K. Roulingning Garri Potter kitoblari seriyasi bilan bogʻliq edi. Syujetga koʻra, Garri Potterning sehrli olamida turli xil mameladli loviyalari boʻlgan paketlar mavjud boʻlib, unda odatiy lazzatlar (koʻpincha meva yoki rezavorlar) bilan bir qatorda nostandart, qoʻrqinchli yoki jirkanch narsalar ham mavjud. Kitob nashr etilgandan soʻng, bu turdagi marmeladli jelelarni (yoqimli va yoqimsiz taʼmlarning aralashmasi) haqiqatan ham ishlab chiqarila boshlandi va oxir-oqibat alohida yirik sanoatga aylanadi.

Marmeladli fasol lazzatlarining klassik tanlovi hali ham mevali, lakriyalik, yalpiz, kola lazzatlari va boshqalarni oʻz ichiga oladi. Turli ishlab chiqaruvchilar tanlovi sezilarli darajada oʻzgartirishi mumkin, lekin ikkita qoida koʻpincha kuzatiladi: loviya turli xil lazzatlarning aralashmasidir va rang ularning taʼmini koʻrsatadi.

Android mobil operatsion tizimining bir versiyasi, Android Jelly Bean, marmeladli loviya sharafiga nomlangan.

 Manbalar 

Turkum: Marmelad
Turkum: Amerika shirinliklari