Chinthe

Ushbu maqola Birma madaniyatidagi sherlar Manusiha haqida

Chinthe (birma tilida: ခြင်္သေ့ (IPA: [tɕʰɪ̀ɰ̃ðḛ]); Mon: ဇာဒိသိုၚ် ([cɛ̀atìʔsaŋ]); Shan: သၢင်ႇသီႈ ([sàːŋ si])) birmacha so‘z bo‘lib, “sher” ma’nosini bildiradi. Chinthe leografi birma ikonografiyasi va arxitekturasida, ayniqsa, buddist pagodalari va kyaung (yoki buddist monastirlari) kiraverishlarida yonma-yon joylashgan qoʻriqchilar juftligi sifatida tasvirlangan.

 Mahalliy sher 
Ommaviy qarashlardan farqli o‘laroq, Chinthe afsonaviy mavjudot emas, balki oddiy sher bo‘lib, u ko‘pincha rivoyatlar va afsonalar bilan bog‘lanadi. Uning afsonaviy mavjudot ekanligi haqida voqealar Budda-Birma miflari bilan bogʻliq.

Birma leografi Osiyo mintaqasidagi boshqa stilize qilingan sherlar bilan bogʻliq boʻlib, jumladan, Tailand, Kambodja, Laos va Shri Lankaning simhasi (kēngīīn) bilan bogʻliq. Shuningdek, Xitoyning qoʻriqchi sherlari, Yaponiyaning komainu, Okinava shisa va Tibetning qor sherlari kabi Sharqiy Osiyo leograflari bilan bogʻliq.

 Kelib chiqishi
Nega sherlar pagodalar va ibodatxonalarning kirishlarini qoʻriqlashi haqidagi hikoya Mahavamsada keltirilgan.

Vanga qirolligidagi malika Suppadevi (hozirgi Bengaliya) sherga uylanganidan keyin Sinxabaxu ismli oʻgʻil koʻrdi, lekin keyinchalik sherni tashlab ketdi, sher gʻazablanib, butun mamlakat boʻylab Suppadevini izlab yoʻlga chiqdi. Keyin Suppadevining oʻgʻli bu sherdan onasini himoya qilishga harakat qiladi va uni oʻdiradi. Oʻgʻli sherni oʻldirganini aytib, onasining oldiga qaytib keldi va keyin oʻz otasini oʻldirganini bildi. Keyinchalik oʻgʻli gunohini yuvish uchun maʼbadning qoʻriqchisi sifatida sherning haykalini quradi.

 Birma madaniyatida 
Chinthe leografiyasi birma ikonografiyasining elementi sifatida koʻplab hurmatga sazovor narsalarda, jumladan palin (Birma qirollik taxti) va Birma qoʻngʻiroqlarida tasvirlangan.

Pul uchun tangalardan foydalanishdan oldin, shtapel buyumlarning standart miqdorini oʻlchash uchun, odatda, Chinthe kabi ramziy hayvonlar shaklidagi mis ogʻirliklar ishlatilgan.

Birma burjida sher belgisiShwechinthe Birmans seshanba kuni tugʻilgan shaxslarning vakili hisoblanadi.

Leograf mustaqillikdan keyingi davlat muhrlarida (jumladan, Myanmaning hozirgi Davlat muhri) va Birma kyatining qogʻoz nominallarida koʻzga tashlanadi.

Galereya

 Yana qarang 
Osiyo sheri
Xitoy qo'riqchi sherlari
Shisa
Shishi
Singx
Arslon raqsi

Manba

Turkum:Malayziya
Turkum:Ramzlar