Ikaznen qal’asi

Ikazn qal’asi — XVI-XVIII asrlarda Ikazn shahri yaqinida mavjud boʻlgan qal’a (hozirgi Belarusning Vitebsk viloyati Braslavskiy tumani).

 Tavsifi 
Qal’a Ikazn koʻlidagi Qal’a orolining shimoli-gʻarbiy qismida, 55 x 30 metr oʻlchamdagi toʻrtburchak tepada joylashgan. Qal’aning istehkomlari janubdan qal’ani himoya qiluvchi tosh saroydan, sharq va shimoldan esa qal’a hududini qoplagan tosh devordan tashkil topgan edi. Gʻarbdan balandligi 2 metr boʻlgan tuproq qoʻrgʻon boʻlib, u tosh bilan qoplangan, uning ustiga yogʻoch devorlar tiklangan. Qal’a ayni shu gʻarb tomondan qoʻshimcha ravishda orolning qolgan qismini egallagan yogʻoch qal’a bilan himoyalangan. Gʻarbiy devorning markazida qal’aga kirish joyi boʻlgan. Ikki minora qoʻshimcha istehkom vazifasini bajargan, janubda yogʻochdan yasalgan minora va shimoli-sharqda toshdan yasalgan rondel minorasi qurilgan. Saroyning tosh imoratlari va devorlari yoʻl-yoʻl-yoʻl yotqizish usulida qurilgan.

 Tarixi 
Ikazn haqida birinchi yozma eslatma 1499- yilga oid manbalarda uchraydi. Unda qayd etilishicha, bu yerlar Braslav boshligʻi Ivan Sapega tomonidan 200 tiyin "katta tiyin"ga sotib olingan. 1504-yilda Litva Buyuk Gertsogi Aleksandr unga bu yerda "turar-joy va qal’a" qurish uchun imtiyoz bergan.

1515-yilda Moskva qoʻshinlari "… Ikazhnaya Posada ostida yondirildi". Polsha tarixchisi A. Gvagnini oʻzining „Yevropa sarmatiyasining tavsifi“ kitobida (XVI asr ikkinchi yarmi) "Ikazn — tosh qal’a va yogʻoch joylar … Braslavl shahridan 2 mil uzoqlikda joylashgan" deb taʼkidlagan.

1654-yilgi rus-polsha urushi paytida Ikazn qal’asi Moskva tomonidan, 1655-yilda esa shved qoʻshinlari tomonidan bosib olingan. Qal’a shimoliy urush paytida vayron boʻlgan, unda Sapiehalar Stanislav Leshchinskiy va Charlz XII tomoniga oʻtgan.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 

 Tkachooʻ M. A. Ikaznenskі zamak // Ensiklapediya gіstoriі Belarusі / Redkal.: G. P. Pashkooʻ (galooʻni red.) i іnsh.; Mast. E. E. Jakevіch. — Mn.: BelEn, 1997. — T. 4:Kadeti-Lyashchenya. — S. 478. — 432 s. — 10 000 ekz. — ISBN 985-11-0041-2. (belor.)
Turkum:Vitebsk viloyati tarixi
Turkum:Litva buyuk duchyasining qal'alari
Turkum:Belarusdagi qalʼalar