Gabon bayrogʻi

Gabon bayrogʻi () — uchta gorizontal yashil, sariq va koʻk chiziqlardan iborat trikolor. 1960-yilda kantonda fransuz uch rangli bayrogʻini oʻz ichiga olgan oldingi mustamlaka bayrogʻi oʻrniga qabul qilingan, u oʻsha yili mamlakat mustaqillikka erishganidan beri Gabon Respublikasining bayrogʻi boʻlib keladi. Hozirgi bayroqning dizayni trikolorni olib tashlashni va markazdagi sariq chiziqni kengaytirishni nazarda tutmoqda.

 Tarixi 
1839-yilda fransuzlar zamonaviy Gabon ustidan nazoratni qoʻlga kiritishdi, oʻshanda mahalliy boshliq oʻz yerlarining suverenitetini ularga topshirgan edi. 1885-yildagi Berlin konferensiyasi Fransiyaning hududga boʻlgan daʼvosini diplomatik tan olish orqali tasdiqladi va keyinchalik u 1910-yilda Fransiya Ekvatorial Afrikasining bir qismiga aylandi. Fransiyaning Gabon ustidan mustamlaka hukmronligi ostida hukumat mustamlakaga oʻziga xos mustamlaka bayrogʻidan foydalanishni taqiqladi. Buning sababi, ularda bayroq vatanparvarlik tuygʻusini kuchaytirishi va mustaqillikka itaruvchu kuch boʻlishi mumkinligidan xavotirda edilar. Biroq, Afrikada dekolonizatsiya harakatining kuchayishi bilan fransuzlar Gabonga fransuz hamjamiyatida oʻzini oʻzi boshqaradigan respublika sifatida cheklangan avtonomiya berishga majbur boʻldilar. Avtanomiya taklifni qoʻllab-quvvatlovchi referendum oʻtkazilgandan keyin 1958-yilda berilgan.

Gabon — fransuz mustamlakalarining „eng ilgʻorlaridan biri“ hisoblangan  — tezda yangi bayroq dizaynini ishlab chiqdi, bir yil oʻtib, 1959-yilda rasman qabul qilindi. Unda hozirgi bayroq bilan bir xil boʻlgan gorizontal uch rangli boʻlib, lekin markazdagi sariq chiziq uni oʻrab turgan yashil va koʻk chiziqlardan torroq edi. Fransiyaning uch rangli bayrogʻi kantonda joylashgan boʻlib, Gabon Fransiya bilan ushbu „ramziy aloqa“ ga ega boʻlgan yagona fransuz avtonom respublikasiga aylandi.

Gabon 17-avgustda mustaqil davlat boʻlishidan bir hafta oldin  1960-yil 9-avgustda bayroq biroz oʻzgartirildi. Oʻzgartirish kantondagi Trikolorni olib tashlashni va markazdagi sariq chiziqni kattalashtirishni va shu bilan boshqa ikkita bant bilan teng kenglikni berishni talab qildi.

 Dizayn 

 Ramziyligi 
Bayroqning ranglari va ramzlari madaniy, siyosiy va mintaqaviy maʼnolarga ega. Sariq rang mamlakat boʻylab kesib oʻtuvchi Ekvatorga ishora qiladi shuningdek, quyoshni ham anglatadi. Yashil Gabonning tabiiy resurslarini, shuningdek, uning „keng oʻrmonli maydoni“ning ramzidir. Moviy rang dengizni, xususan, mamlakat boʻylab „keng qirgʻoq“ga ega boʻlgan Janubiy Atlantika okeanini ifodalaydi. Whitney Smith Britannica Encyclopædia va Dorling Kindersley ning Complete Flags of World asarida markaziy bandni faqat sariq rangda tasvirlagan boʻlsa, World Factbook uni sariq va oltin rang sifatida tavsiflaydi.

 Oʻziga xoslik 
Gabon bayrogʻining nisbati 3:4 ga teng. Gabon qonunlari bilan mustahkamlangan bu noodatiy bayroq nisbati faqat uchta boshqa davlat bayroqlari tomonidan taqsimlanadi — Kongo Demokratik Respublikasi (baʼzi manbalarda nisbatlar 2:3), Papua-Yangi Gvineya va San-Marino. Bundan tashqari, mamlakat bayrogʻi qoʻshni mamlakatlardan farqli oʻlaroq, pan-afrikanizm harakatining yashil, sariq va qizil ranglarini ishlatmaydi. Afrikadagi boshqa sobiq fransuz mustamlakalaridan farqli oʻlaroq, bayroq Fransiya bayrogʻiga oʻxshash vertikal emas, balki gorizontal trikolordan iborat.

 Tarixiy bayroqlar 
Bayroq Davomiyligi Foydalanish Tavsifborder|100px 1959-1960-yillar Gabon bayrogʻi Gorizontal yashil va koʻk chiziqlar markazda ingichka sariq chiziq bilan ajratilgan, kantonda fransuz trikolorli.border|100px 1960-1990-yillar Gabon Prezident standarti Yuqori uchdan bir qismini tashkil etuvchi uchta sariq doirali yashil maydon. Pastki uchdan ikki qismida sariq maydon mavjud boʻlib, uning orqa tomonida Gabon bayrogʻini koʻtargan galleon uchta koʻk dengiz toʻlqinlari suzib yuradi.border|100px 1990-2016-yillar Gabon Prezident standarti Gorizontal yashil va koʻk chiziqlar markazda sariq chiziq bilan ajratilgan, oʻrtada gerb joylashgan.

 Manbalar