Muqaddas Pavel

Muqaddas Pavel () — Mikelandjelo tomonidan yaratilgan toʻrtta marmar haykaldan biri. 1501−1504 Siena sobori Pikkolomini qurbongohi uchun. Gerbert fon Eynemning soʻzlariga koʻra, bu haykal haykaltaroshning yoshligidagi mumkin boʻlgan avtoportreti boʻlsa, Pavel „Pavlusning murojaati“ freskasidagi uning keksalikdagi portreti.

 Yaratilish tarixi 
Mikelandjelo Siena soboridagi Pikkolomini ibodatxonasini bezash uchun oʻn besh nafar haykal yaratish toʻgʻrisidagi kelishuvni „Devid“ uchun shartnomadan bir necha oy oldin kardinal Franchesko Pikkolomini bilan tuzgan. Shartnoma shartlariga koʻra, Mikelandjelo uch yil davomida haykallarni qoziq qilib qoʻyishi va buning uchun 500 dukat olishi kerak edi. 1504-yilga kelib qurbongohning toʻrtta haykali tayyor boʻladi.

Nyu-Orlean universiteti professori Lourens Jenkens taʼkidlaganidek, bu oʻsha paytda juda katta soliq toʻlovi boʻlgan, biroq u sanʼatshunoslar tomonidan yetarlicha eʼtiborga olinmagan. Vazari ham, Kondivi ham Mikelandjeloning bu asarlarini eslatmaydi. Jenkensning fikricha, Mikelanjeloning oʻzi bu ishlarni yoshlik va shoshqaloqlik natijasi deb hisoblagan boʻlishi mumkin .

 Tavsif 
Haykalda havoriy Pavel tasvirlangan, uning oʻng qoʻli tanasi boʻylab erkin yotadi, chap qoʻli esa tirsagida egilib, uning atrofidagi kiyimni ushlab turadi. Avliyoning oʻng yelkasi biroz pastga tushiriladi va chap oyogʻi oldinga qoʻyiladi. Pavelning qoshlari xuddi quyoshga qaragandek chimirilgan. Havoriyning jingalak sochlari va uzun jingalak soqoli bor.

Uilyam Uollesning yozishicha, „Muqaddas Pavel“ haykalining „ekspressionistik holati va parda“ oʻzining keyingi davomini "Sent-Metyu" haykalida topadi.

Haykal qurbongohning pastki qavatida, oʻng tomonda joylashgan.

 Sanʼatdagi tasvir 
Bu tartib Karel Shulsning „Tosh va ogʻriq“ (1943) biografik romanida keltirilgan. Irving Stounning „Ogʻriqlar va quvonchlar“ (1961) asarida qurbongoh haykallari „toʻliq kiyimli haykallar… ular muzlatilgan rasmlarga oʻxshash qorongʻi boʻshliqlarga joylashtirilgan“ sifatida tasvirlangan.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 





   (rus.)
  *  
Turkum: Mikelanjelo Haykallari
Turkum:Injil hikoyalari uchun haykallar
Turkum:marmar haykallar
Turkum: XVI asr haykallari