Dejev shartnomasi

Dejev shartnomasi 1282-yilda Dejevskiy soborida tuzilgan. U Elechda Stefan Dragutinning akasi Stefan Milutin foydasiga oldingi taxtdan voz kechishini qonuniylashtirdi, ammo taxtni oʻgʻli Stefan Vladislav II uchun saqlab qoldi. Xuddi shu 1282-yilda Dragutin otdan yiqilib, oyogʻini sindirdi. Manbalarning taʼkidlashicha jarohat shunchalik ogʻir boʻlganki, qirolning hayoti uchun qoʻrquv bor edi (ehtimol, yara infeksiyasi yoki hatto gangrena boʻlgan). Arxiyepiskop Daniel II ("Avliyo Stiven Dragutinning hayoti")ning soʻzlariga koʻra, Dragutin Dejevda kengash chaqirgan, unda sogʻligʻi sababli u oʻzining ukasi Milutin foydasiga taxtdan voz kechgan .

Kongressning borishi haqidagi batafsil maʼlumotlar saqlanib qolmagan va faqat Serbiya va Vizantiyadan keyingi manbalardan maʼlum. Tadqiqotchilar Dragutinning zudlik bilan isteʼfoga chiqishini eʼlon qilganiga hatto hokimiyat kengashini tuzishga urinmasdan va davolanish natijalarini kutmaganiga shubha qilishadi. Aksariyat olimlarning fikricha Dejevdagi qurultoy serb hukmdori tashabbusi bilan shoh siyosatidan va Vizantiyadan magʻlubiyatlardan norozi boʻlib chaqirilgan, jarohat esa Dragutinni   chetlatish uchun bahona boʻlgan xolos. Ular Dragutinning jiddiy qiyinchiliklarga duch kelganini yozgan Daniel II ga murojaat qilishadi, bu esa zodagonlar qurultoyini chaqirishga olib keldi. Matnda qiyinchiliklarning mohiyati tushuntirilmagan boʻlsa-da, olimlarning fikricha kuchli qoʻzgʻolon podshoh taxtdan voz kechishi uchun zaruriy shart boʻlgan. Uning sabablari nomaʼlum, chunki u manbalarda aks ettirilmagan. Ehtimol, Milutin qurultoyda qatnashmagan va Dejevdagi voqealarning harakatlantiruvchi kuchi yangi qirolni manipulyatsiya qilish osonroq boʻlishiga ishongan aristokratiya edi.

Ushbu joyda yangi Srbskiy Sava cherkovi qurilmoqda, uning muqaddaslanishi 2022-yilda kutilmoqda.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 




Turkum:Nemanichi
Turkum:Serbiya voqealari
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Turkum:1282-yil