Gadelsha

thumb

Gadelsha () — Janubiy Uraldagi sharshara, Boshqirdiston Respublikasi (Rossiya) hududida joylashgan. U Irendiq togʻ tizmasining etaklarida oqib oʻtuvchi Xudolaz daryosining yuqori oqimida joylashgan. Sharsharaning umumiy balandligi 15 m dan oshadi, bu koʻrsatkichga koʻra Gadelsha koʻrsatkichkaliga koʻra Boshqirdistondagi eng baland sharshara sifatida tan olingan.

1965-yil 17-avgustda u gidrologik tabiat yodgorligi deb e'lon qilindi. Mashhur sayyohlik joylariga tegishli. U Tuyalyas, Tuyalas, Tualyas va Ibragimovskiy sharsharasihttp://oopt.aari.ru/ref/1000 mahalliy nomlari bilan ham tanilgan. Birinchi uchta variant Xudolaz daryosining boshqirdcha nomidan kelib chiqqan.

 Joylashuvi 
Maʼmuriy jihatdan Gadelsha sharsharasi Boshqirdistonning Baymak tumanida, Baymak oʻrmon xoʻjaligi yerlarida joylashgan. Xuddi shu nomdagi qishloq ilgari sharsharadan 6,5 km janubi-gʻarbda joylashgan edi (hozir tashlab ketilgan)http://oopt.aari.ru/ref/1000, sharsharadan 4 km janubi-gʻarbda Abzakovo qishlogʻi joylashgan. Bundan tashqari, sharsharadan 1,5 km uzoqlikda Boshqird mis-oltingugurt zavodining dam olish markazi qurildi.

 Gidrologiya 
Sharshara Uralning daryosining oʻng irmogʻi boʻlgan Xudolaz daryosining oqimidan hosil boʻlgan. Gadelsha kaskad tipidagi sharsharalarga mansub boʻlib, uchta qirradan iborat. Sharsharaning umumiy balandligi 15 m dan oshadi, bu koʻrsatkichga koʻra u Janubiy Uraldagi eng baland sharshara. Sharsharaning birinchi qirrasi mayin boʻlib, balandligi 1,2 m dan oshmaydi, suv undan egilgan truba kabi oqadi. Har birining balandligi 7 m boʻlgan ikkinchi va uchinchi togʻaylar ikkalasi ham tik, ulardan oqib oʻtadigan suv alohida soylarga boʻlinadi. Koʻpgina togʻ sharsharalarida boʻlgani kabi, Gadelshning oqimi yil vaqtiga qarab juda katta farq qiladi. Qishda bu sharshara muzlab qoladi. U orqali eng katta suv bahorda, choʻqqilarda qor erishi bilan oʻtadi, bu vaqtda sharshara ayniqsa xushmanzara. Yoz va kuzda undagi suv oqimi ancha kam, yozda oqim tezligi 10 l/s ni tashkil qiladi

 Galereya 

 Manbalar 

 Havolalar 



Turkum:Sharsharalar