Sumayya bintu Xabbat

Sumayya bintu Xabbat () yoki Sumayya bintu Xayyāṭ ( ; c. Milodiy 550 – 615 / milodiy 72 – BH 7), Ammar ibn Yosirning onasi va Islom paygʻambari Muhammad ummatining (jamoatining) birinchi a’zosi boʻlib, shahid (shahid ayol) boʻlgan.

 Yoshlik davrlari 
U Makkadagi Maxzum qabilasidan boʻlgan Abu Huzayfa ibn al-Mug'iyraning qulida edi.Muhammad ibn Jarir al-Tabari. Tarikh al-Rusul wa'l-Muluk. Translated by Landau-Tasseron, E. (1998). Volume 39: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors, pp. 29-30, 116-117. Albany: State University of New York Press. Xojasi uni Yamandagi Madhij qabilasining Molik urug'idan boʻlgan Yosir ibn Amirga turmushga berdi. Makkaga adashib qolgan birodarini izlash uchun kelganidan keyin u yerda Abu Huzayfaning himoyasida joylashishga qaror qilgan edi.  Sumayya  o'g'li Ammarni tug'di, taxminan 566-yilda.Muhammad ibn Saad. Kitab al-Tabaqat al-Kabir vol. 3. Translated by Bewley, A. (2013). The Companions of Badr, p. 203. London: Ta-Ha Publishers. "Ammar was killed in Safar 37 AH at the age of 93."Muhammad ibn Saad (1995), "Kitab al-Tabaqat al-Kabir", in Translated by Bewley, A. (ed.), The Women of Madina, vol. 8, London: Ta-Ha Publishers, pp. 185–186 Yosirning Xurt va Abdulloh ismli ikki ukasi ham bor edi 

Keyinroq Abu Huzayfa Sumayya va uning o'g'li Ammorni ozod qildi.Muhammad ibn Saad (2013), "Kitab al-Tabaqat al-Kabir", in Translated by Bewley, A. (ed.), The Companions of Badr, vol. 3, London: Ta-Ha Publishers

 Islomni qabul qilishi 
Bir an'anaga ko'ra, Sumayya "islomni ko'rsatgan" birinchi yettitadan biri boʻlgan, qolgan oltitasi Muhammad, Ali, Abu Bakr, Bilol, Xabbob, Suhayb va uning o'g'li Ammar edi.Muhammad ibn Saad (2013), "Kitab al-Tabaqat al-Kabir", in Translated by Bewley, A. (ed.), The Companions of Badr, vol. 3, London: Ta-Ha Publishers "Islomni ko'rsatish" diniy qabul qilishdan boshqa narsani anglatishi mumkin, chunki boshqa bir urf-odatga ko'ra, Ammar musulmonlar al-Arqamning uyiga o'ttiz kishidan kirganidan keyin qabul qilingan. 

Quraysh ijtimoiy mavqei past boʻlgan musulmonlarni quvg'in qildi.Sumayyaning oilasi homiysi oʻlimidan soʻng himoyasiz boʻlib qolgan va aynan Maxzum urugʻining boshqa aʼzolari ularni eʼtiqodlaridan voz kechishlari uchun qiynoqqa solishgan.Muhammad ibn Saad (1995), "Kitab al-Tabaqat al-Kabir", in Translated by Bewley, A. (ed.), The Women of Madina, vol. 8, London: Ta-Ha Publishers, pp. 185–186Razwy, Sayed A.A. (1997). A restatement of the history of Islam & Muslims : C.E. 570 to 661. Stanmore, Middlesex: World Federation of KSI Muslim Communities. ISBN 0-9509-8791-3. Retrieved 31 July 2014. Ammar ibn Yasser was also one of the earliest converts to Islam. As noted before, his mother and father were tortured to death by the pagans in Makkah. They were the first and the second martyrs of Islam, and this is a distinction that no one in all Islam can share with them. Bir marta uni suv toʻla koʻza ichiga solib, qochib qutulolmasligi uchun koʻtarib yuborishgan.Muhammad ibn Saad (2013), "Kitab al-Tabaqat al-Kabir", in Translated by Bewley, A. (ed.), The Companions of Badr, vol. 3, London: Ta-Ha Publishers 

Sumayya "juda keksa va zaif ayol" deb ta'riflangan bo'lsa-da, sobit bo'lib, Islomni tark etishdan bosh tortgan.Muhammad ibn Ishaq. Sirat Rasul Allah. Translated by Guillaume, A. (1955). The Life of Muhammad. Oxford: Oxford University Press.  

 Vafoti 
Bir kuni kechqurun Maxzum urug'idan boʻlgan Abu Jahl, uning turgan joyini ko'rgani keldi. Keyin uni nayzasi bilan sanchib oʻldirdi.Muhammad ibn Ishaq. Sirat Rasul Allah. Translated by Guillaume, A. (1955). The Life of Muhammad. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-636033-1Muhammad ibn Saad (2013), "Kitab al-Tabaqat al-Kabir", in Translated by Bewley, A. (ed.), The Companions of Badr, vol. 3, London: Ta-Ha Publishers   Abu Jahl Badrda o'ldirilganida Muhammad Ammorga: "Onangizning qotilini Olloh o'ldirdi", dedi. 

Tabariy Sumayya hayotiga oid muqobil hikoyani eslatib oʻtadi. Uning aytishicha, u Yosir vafotidan keyin Azraq ismli vizantiyalik qulga turmushga chiqqan. U unga Salama ismli o'g'il tug'di. Tabariy, shuningdek, Sumayya ismli ikki Makkalik ayol o'rtasida chalkashlik bo'lishi mumkin boʻlgan voqea sifatida ba'zi voqealarni qayd etadi.History of al-Tabari Vol. 39, The: Biographies of the Prophet's Companions p.29-30, SUNY Press, 07-Jul-2015, 

 Tarixiy havolalar 
Sumayyaning oʻldirilishi haqidagi dastlabki maʼlumot Ibn Ishoqning (761-yilda vafot etgan)Robinson 2003, p. xv Muhammad, Siratu Rasulullohning tarjimai holida (“ Rasulullohning tarjimai holi”) uchraydi.Muhammad ibn Ishaq. Sirat Rasul Allah. Translated by Guillaume, A. (1955). The Life of Muhammad. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-636033-1 University of Wisconsin-Madison Uning ismi Sumayya Ibn Ishoqda ochiq aytilmagan; Bu uning o'g'li Sumayyaning "o'g'li" Ammar deb atalishidan olingan chegirmadir. Ammo Ibn Sa'dMuhammad ibn Saad (2013), "Kitab al-Tabaqat al-Kabir", in Translated by Bewley, A. (ed.), The Companions of Badr, vol. 3, London: Ta-Ha Publishers va Tabariy rivoyatlarida u Sumayya deb ataladi.Muhammad ibn Jarir al-Tabari. Tarikh al-Rusul wa'l-Muluk. Translated by Landau-Tasseron, E. (1998). Volume 39: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors, pp. 29-30, 116-117. Albany: State University of New York Press.

 Yana qarang 

 Xadicha binti Xuvaylid
 Halima binti Abu Zuayb
 Insoniyatning birinchi shahidiga islom nuqtai nazari
 al-Uxdud shahidlari ("Xandaq", yoki Najron yaqinidagi joy)

 Manbalar 

Turkum:615-yilda vafot etganlar
Turkum:Sahobalar
Turkum:Islom dini tarixi
Turkum:Shahid boʻlgan sahobalar
Turkum:Arab boʻlmagan sahobalar
Turkum:Ayol sahobalar