Mariyenburg shartnomasi

Mariyenburg shartnomasi (, shved. Fördraget i Marienburg) — Brandenburg elektoratining Shvetsiya Qirolligiga vassal qaramligini tasdiqlovchi huquqiy hujjat. Shartnoma 1656-yil 29-iyunda Mariyenburg qasrida imzolangan.

 Tarixi 

 Yaratish uchun zarur shartlar 
1655-yilda Shvetsiyaning Boltiqboʻyi ustidan hukmronligini oʻrnatishga intilib, qirol Charlz X Gustav Polsha bilan urush boshladi, u turli muvaffaqiyatlar bilan rivojlandi. Kampaniyaning boshida Shvetsiya armiyasining kutilmagan kuchli hujumi Polsha qoʻshinlarini sarosimaga va qal’alarning keng taslim boʻlishiga olib keldi. Bu davr Shvetsiya toshqini deb ataladi. Brandenburg elektori Fridrix Vilgelm I nominal ravishda Hamdoʻstlikning vassali boʻlib, oʻz qoʻshinini yigʻib, Polsha askarlari otryadlari bilan birlashib, Hamdoʻstlik va Prussiyaning chegara zonasida shved qoʻshinlari bilan jangga kirdi. Ushbu jangda u magʻlubiyatga uchradi va darhol Shvetsiya qirolligi bilan tinchlik shartnomasini imzolash imkoniyatini qidira boshladi, chunki uchta shved armiyasi allaqachon Prussiyaga bostirib kirgan va Kenigsberg shahrining chekkasiga yaqinlashgan edi.

Tinchlik imzolanishi 1656-yil 17-yanvarda Königsberg qal’asida boʻlib oʻtdi. Biroq Charlz X Gustav koʻproq narsani talab qildi, yaʼni Fridrix Vilgelm I tomonidan Shvetsiya qirolligidan vassallikni tan olish, shuningdek, Hamdoʻstlikka qarshi urushda qatnashish majburiyati. 1656-yil aprel oyining oxirida Litva polklari Varshavani qamal qilishdi (1655-yil 8-sentabrda Shvetsiya qoʻshinlari tomonidan olingan), bu yerda dala marshali Arvid Vittenberg qoʻmondonligi ostida kichik shved garnizoni mavjud edi. May oyining oʻrtalarida qirol Yan II Kazimir shahar devorlari ostiga keldi va Polsha-Litva qoʻshinlari qamal qilishni boshladilar. Vittenberg darhol sulh boʻyicha muzokaralarni boshladi, shuning uchun Charlz X Gustavdan yordam kutib, vaqt oʻynashga harakat qildi.

 Imzolanish 
1656-yil 25-iyunda Mariyenburgda Shvetsiya qiroli Karl X Gustav va Fridrix Vilgelm I oʻrtasida Brandenburg elektorining Shvetsiya Qirolligiga vassal qaramligini tasdiqlovchi shartnoma imzolandi. Bundan tashqari kelajakdagi istilolardan soʻng Brandenburg-Prussiya chekinishga majbur boʻldi: Varmian yepiskopligi, Buyuk Polsha, Poznan voivodligi. Bu harakati bilan Charlz X Gustav Fridrix Vilgelm I ustidan vassallikni kuchaytirishga harakat qildi, shuningdek, ikkinchisini Yan Kazimirga qarshi qoʻshinlar bilan ochiq harakat qilishga majbur qildi. Ushbu kelishuvni amalga oshirish uchun saylovchi toʻrt ming askar yubordi.

 Manbalar 

Turkum:Shvetsiyaning xalqaro shartnomalari
Turkum:Brandenburg-Prussiya xalqaro shartnomalari
Turkum: XVII asrning xalqaro shartnomalari
[Turkum:1656-yil]]
[Turkum: iyun 1656-yil]]