Ajdodlar chorlovi: Soʻgʻdiyona

"Ajdodlar chaqirigʻi. Soʻgʻdiyona" filmi — Oʻzbekiston va Jazoir hamkorligida rejissor Gʻiyos Shermuhamedov tomonidan suratga olingan tarixiy filmning ikkinchi qismidir, ikkinchi qismda islom dinining Oʻrta Osiyoda tarqala boshlaganligi haqida soʻz boradi.

Film dilogiyasining birinchi qismi „Ajdodlar chorlovi. Buyuk Turon“.

 Yaratilish tarixi 
SSSR parchalanganidan keyin 90-yillarda „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasi 10 yilga yaqin vaqt mobaynida ish faoliyati vaqtinchalik toʻxtatildi. Shu bois rejissor Gʻiyos Shermuhamedov esa 1992-yilda oʻzining „Merosfilm“ (Meros) kinostudiyasini tashkil etadi. Suratga olish uchun homiylar qidiradi, banklardan kredit oladi. Shundan keyin Markaziy Osiyoda davlatchilikning shakllanishi, u yerda islom dini tarqala boshlagani haqida hikoya qiluvchi „Ajdodlar daʼvati“ tarixiy filmni suratga olishga kirishadi. Rejissor tarixchi va olimlar bilan hamkorlikda ssenariy ustida ishlaydi, koʻpgina tarixiy arxiv hujjatlarini qayta koʻzdan kechiradi. U Jazoirda homiy topadi, u yerda Oʻzbekistondan tashqari mazkur filmning suratga olish ishlari bilan shugʻullanadi. „Buyuk Turon“ tarixiy filmining birinchi qismi, soʻngra „Soʻgʻdiyona“ deb nom olgan ikkinchi filmini 1995-yilda suratga olishga sazovor boʻlgan.

„Ajdodlar chorlovi“ va uning davomi Soʻgʻdiyona" filmi Samarqandda suratga olinganSamarkand kino filmi.

 Filmning qisqacha mazmuni 
Ushbu tarixiy filmning ikkinchi qismida VIII asr voqealari haqida batafsil yoritib berilganSogdiana — Megaensiklopediya Kirilla i Mefodiya — statya. Hikoya birinchi qismi singari  savdogar Zemarx nomidan, aynan oʻsha makondan hikoya qilinadi. Ammo hozir bu yer yuzida butunlay boshqacha voqealar sodir boʻlmoqda. Bizning oldimizda Soʻgʻd hukmdori Ixshid Gurekning Samarqand devorlari yaqinida qarorgoh qurgan Umaviylar xalifaligi arab qoʻshinlariga qarshi kurashining dramatik epizodlari ochiladi. Arablar uchun muborak Soʻgʻd diyori shunchaki „Movoraunnahr“ — „ikki daryo oraligʻida“ degan maʼnoni bildiradi. Xalifalik hokimi arab Qutoyba ibn Muslim zoʻrlik va ayyorlik bilan zardushtiylarni yaqinda paydo boʻlgan, lekin yashin tezligida yangi eʼtiqod sanalmish islom diniga daʼvat qiladi. Soʻgʻd ixshidi Gurek yangi dinga ochiqdan-ochiq qarshi chiqadi. Boshqa soʻgʻd hukmdori esa Afshin Devashtich bosqinchilarga nisbatan moslashuvchan, ikki tomonlama siyosat yuritishga udaydi.

 Rollarda 

 Furqat Fayziyev — Aspanzat / Nurullah
 Rana Zakirova — Çatisa
 M. Hamed Benguyettaf — Qutayba ibn Muslim
 Haşim Gadayev — Ixshid Gurek
 Shuhrat Irgashev — ZemarxIrgashev Shuxrat — Rossiyskie i sovetskie akteri (rivoyatchi, VIII-asr soʻgʻd savdogari)
 Abdelhamid Shabuni — Afshonalik Devashtich
 Zokir Muhamedjanov — Navimoh

 Manbalar 

 Havolalar 

 „Sogdiana“, Uzbekistan-Aljir, 1995, sv., 80 min. Istoricheskaya drama. Vtoroy film dilogii „Zov predkov“. „MYeGAENTsIKLOPYeDIYa KIRILLA I MYeFODIYa“
Turkum:Oʻzbekiston filmlari