San-Fransisko tinchlik shartnomasi

San-Frantsisko tinchlik shartnomasi ― Gitlerga qarshi koalitsiya va Yaponiya davlatlari oʻrtasidagi shartnoma. San-Frantsiskoda 1951-yil 8-sentabrda  imzolandi. Shartnoma imzo chekkan ittifoqchilar va Yaponiya oʻrtasidagi urush holatini toʻxtatdi, ittifoqchilarga toʻlovlarni toʻlash va yapon tajovuzidan zarar koʻrgan mamlakatlarga kompensatsiya qilish tartibini mustahkamladi. Konferensiyada ishtirok etgan. Sovet delegatsiyasi rahbari, SSSR tashqi ishlar vazirining birinchi oʻrinbosari A. A. Gromiko kelishuvni alohida tinchlik deb baholadi va konferentsiyaga XXR vakillari taklif etilmaganini, shartnoma matnida esa Xitoyning hududiy chegarasi belgilanmaganligini taʼkidladi. Tayvan, Peskador va Parasel orollariga boʻlgan huquqlar, shuningdek SSSRning Janubiy Saxalin va Kuril orollari ustidan suverenitetiIz zayavleniya pervogo zamestitelya ministra inostrannix del SSSR A. A. Gromiko na press-konferensii v San-Fransisko.

Shartnomani muhokama qilishda AQSh Senatida bir tomonlama qaror qabul qilindi, unda Shartnoma shartlari SSSR uchun 1941-yil 7-dekabrda Yaponiyaga tegishli boʻlgan hududlarda har qanday huquq yoki daʼvolarni tan olishni anglatmaydi, Yaponiyaning ushbu hududlarga boʻlgan huquqlari va huquqiy asoslariga zarar yetkazadigan, shuningdek, Yalta bitimida mavjud boʻlgan Yaponiyaga nisbatan SSSR foydasiga har qanday qoidalar tan olinmaydi.

San-Fransisko tinchlik shartnomasi shartlariga koʻra, Yaponiya Tayvan va Peskador orollari ustidan, Parasel va Spratli orollari va Koreya ustidan suvereniteti, „Kuril orollariga va unga boʻlgan barcha huquqlar, unvonlar va daʼvolardan voz kechdi va 1905-yil 5-sentabrdagi Portsmut shartnomasiga binoan Yaponiya suvereniteti qolga kiritgan Saxalin orolining va unga tutash orollarning oʻsha qismi ustidan“ suverenitetini yoʻqotganligini tan oldiTekst dogovora .

 Tayvanning siyosiy holati 
Xitoy Respublikasi (Tayvan) ham, Xitoy Xalq Respublikasi ham san-Frantsiskodagi tinchlik konferentsiyasiga taklif qilinmagan va San-Frantsisko shartnomasining ishtirokchilari boʻlmagan.

 Manbalar 

 Havolalar 
 Treaty of Peace with Japan Signed at San Francisco on 8 September 1951
 Chihiro Hosoya, «The Road to San Francisco: The Shaping of American Policy on the Japanese Peace Treaty» The Japanese Journal of American Studies 1(1981) pp. 87-117 
Turkum:San-Fransisko Tarixi
Turkum:1951-yil Kaliforniyada
Turkum:1951-yil sentabr
Turkum:8-sentabr voqealari
Turkum:Janubiy Kuril orollariga egalik muammosi
Turkum:20-asr tinchlik shartnomalari
Turkum:Yaponiyaning xalqaro shartnomalari
Turkum:Fransiyaning xalqaro shartnomalari
Turkum:Turkiyaning xalqaro shartnomalari
Turkum:AQSh xalqaro shartnomalari
Turkum:Norvegiyaning xalqaro shartnomalari
Turkum:Niderlandiyaning xalqaro shartnomalari
Turkum:Kuba xalqaro shartnomalari
Turkum:Eronning xalqaro shartnomalari
Turkum:Gretsiyaning xalqaro shartnomalari
Turkum:Buyuk Britaniya xalqaro shartnomalari
Turkum:Braziliya xalqaro shartnomalari
Turkum:Belgiyaning xalqaro shartnomalari
Turkum:Argentina xalqaro shartnomalari
Turkum:Avstraliyaning xalqaro shartnomalari
Turkum:AQSh-Yaponiya munosabatlari
Turkum:Vikitekka bevosita maqolada murojaat qiling