Mariupoldagi Tolya Balabuxa haykali

Mariupoldagi Tolya Balabuxa haykali — Ukrainaning Donetsk viloyati Mariupol shahridagi kashshof qahramon uchun oʻrnatilgan yodgorlik.

 Tarixi 
Tolya Balabuxa haykali shaharning Primorskiy tumanidagi Admiral Naximov va Lunin shoh koʻchalari chorrahasida oʻrnatilgan. Mariupol shahridagi 31-sonli oʻrta maktab oʻquvchilari ishlab topgan mablagʻ evaziga qurilgan.
Kashshof vafot etgan joyga haykalning tantanali qoʻyilishi 1965-yil 1-iyun — Xalqaro bolalarni himoya qilish kunida boʻlib oʻtdi. Buyuk Oktabr Sotsialistik inqilobining 50 yilligi arafasida — 1965-yil 5-noyabrda yodgorlik ochildi: kulrang granit stelasidan qizil boʻyinbogʻ taqqan oʻgʻil bola qiyofasi chiqib keladi. Yodgorlik poydevori quyuq granitdan yasalgan boʻlib, uning tagida qiya yodgorlik lavhasi oʻrnatilgan: "Bu yerda 1943-yil 10-sentabrda kashshof ANATOLIY BALABUHA oʻz tugʻilgan shahrini fashist bosqinchilaridan ozod qilishda qatnashib halok boʻldi. „ Stelaning tepasida: “KASHSHOF-QAHRAMONGA" degan soʻzlar bor. Yodgorlik muallifi va haykaltaroshi 31-sonli maktabning tarix fani oʻqituvchisi Leonard Trofimovich Marchenko edi.

Yodgorlik bir necha bor vandalizm harakatlariga uchradi. 2010-yilda xalq hisobidan rekonstruksiya qilindi. Uning oldidagi maydon yoʻlka plitalari bilan qoplangan, gulzor va gultuvaklar oʻrnatilgan.

 Xotirlanishi 

 Anatoliy Balabuxa yashagan koʻcha uning sharafiga oʻzgartirildi va endi u Pioner Balabuxa koʻchasi deb nomlandi.
 Yosh kashshof qahramonga bagʻishlab Yozuvchi Pavel Bessonov „Sentabr tongi“ qissasini, shoirlar Nikolay Berilov va Anton Shapurma esa sheʼrlar yozishgan.

 Manbalar 

 Havolalar 
 Виртуальная энциклопедия «Дети-герои»  
 Памятник Толе Балабухе (Мариуполь)
 Пионер-герой остался без гранаты  
Turkum:1965-yil haykallari
Turkum:1965-yilda Ukrainada qurilgan binolar va inshootlar
Turkum:Ukrainadagi Ulugʻ Vatan urushi yodgorliklari
Turkum:Mariupol yodgorliklari