Mot

Mot, Mutu — Ugarit va Xanaan dini va mifologiyasida oʻlim, qurgʻoqchilik va yer osti dunyosi xudosi.

 Etimologiya 
"Mot" soʻzi keng tarqalgan semit soʻzidan "mawt" — „oʻlim“ dan paydo boʻlgan. Bu soʻz semit tillaridagi boshqa soʻzlar bilan bogʻlangan: Akkad., kuydirmoq. 𐎎𐎚, sana. 𐤌 𐤕, suriy, arab. mwt, ibron. moʻm, shehr. mīt, oh. ሞት, Malt. mewt. Ibroniy, akkad, ugarit va geez tillarida umumiy maʼnosi „oʻlimlik“ boʻlgan „odam“, „er“ soʻzlari ham undan kelib chiqqan.

 Tavsif 
Ugarit mifologiyasida Mot Baalning asosiy raqibidir. Ularning qarama-qarshiligi yillik dehqonchilik tsiklini ham aks ettiradi: Baal urugʻlarning unib chiqishi va oʻsimliklarning oʻsishi uchun yomgʻirli davrni taʼminlaydi, Mot esa bepushtlik xudosi va barcha qurgʻoqchil joylarning hukmdori edi. Anʼanaga koʻra, Mot va Baal doimiy ravishda mavsumiy kurashda ishtirok etishgan, unda Baal, xuddi shunga oʻxshash oʻrim-yigʻim xudolari singari, har yili magʻlubiyatga uchragan va oʻldirilgan. Biroq, Mot har yili Baalning singlisi Anat tomonidan oʻldirilgan va u Baalning tirilishiga hissa qoʻshgan.

Mot xudosining koʻrinishi — ulkan ogʻiz, yuqori lab, osmonga yetib boradi va pastki lab yerga tegib turadi. Uning tili yulduzlarga yetib boradi. U oʻz atrofidagi hamma narsani isteʼmol qiladi. Mot tasviriga hech kim qarshilik qila olmaydigan oʻlimning hamma joyda mavjudligini taʼkidladi. Uning yer yuzida namoyon boʻlishi, har bir insonning oʻlimidan tashqari, bepushtlik, qurib qolgan issiqlik va qattiq qurgʻoqchilik boʻlib, butun hayotning yoʻq boʻlib ketishiga olib keladi. Oʻlganlar Mota shohligiga boradilar yoki oʻzi oʻlganlar uchun, masalan, faqat Ilu tomonidan yaratilgan va Motani magʻlub etgan ilohiy tabib Shaatikat qutqara oladigan Karatga keladi.

Mot yerning chekkasida joylashgan, yer osti olamiga kirish joyi sifatida qabul qilingan darada joylashgan Hamrai shahrida yashagan. Bu shaharga borish uchun Targʻuziz va Tarrumagʻi togʻlaridan oʻtish kerak boʻladi. Ushbu shahar nomining oʻzi „koʻz yoshlari toʻkiladigan joy“ yoki „halokat joyi“ deb tarjima qilingan.

„Mot tomonidan yutib olingan“ yoki „Mot tomonidan yeyilgan“ iboralari kimsaning oʻlganligini anglatadi.

Mot xudosiga sigʻinish marosimlari haqida hech narsa maʼlum emas.

 Manbalar 

Turkum:G'arb Semitik mifologiyasi
Turkum:Ugarit mifologiyasi
Turkum:o'lim va keyingi hayot xudolari
Turkum: alifbo tartibida xudolar