Brest qal’asi (Belorussiya)

Brest qal’asi () — Brestda XVIII-asrgacha mavjud boʻlgan qal’a, Bug va Muxavets daryosining ikki tarmogʻi bilan chegaralangan hududda joylashgan (hozirgi Brest qal’asining bir qismi).

 Tavsif 
234 x 187 x 234 metr oʻlchamdagi Brest qal’asi baland sopol qoʻrgʻon bilan oʻralgan boʻlib, uning ustida bitta tosh va toʻrtta yogʻoch minoralar joylashgan, ular ikki qavatli devorlar — "gorodnyas" bilan bogʻlangan. Shaharga qaragan minoralardan birining kirish eshigi va soati bor edi. Manbalarda XIII-asrga oid tosh minora Muxovets yaqinidagi burchak minorasi sifatida qayd etilgan.

1566-yil inventarizatsiyasiga koʻra, qal’aning arsenalida 12 ta toʻp, bitta minomyot, 96 ta gaz quroli, 7 ta „temir ishora“, yuz kishilik zirhlar, nayzalar, teshilgan va boshqa qurol hamda oʻq-dorilar mavjud edi. Xuddi shu inventarizatsiyaga koʻra, qal’ada katta tegirmon gʻildiragi bor edi, u yogʻoch quvurlar orqali suv yetkazib berish uchun mis nasoslarni, porox tayyorlash uchun ohak va toʻldirgichni harakatga keltiradiТкачоў, М. А. Берасцейскі замак // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя у 3 т. — Мн.: БелЭн, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — С. 318-319. — 684 с. — ISBN 985-11-0314-4..

Oʻzining mavjud boʻlgan davrida, XVIII-asrgacha, qal’a bir nechta qamallardan omon qolgan va bir necha bor vayron qilingan. Hamdoʻstlik Seymi qarori bilan XVII-asrning oʻrtalarida shaharni, xususan, qal’ani mustahkamlash boʻyicha ishlar boshlanadi, ammo 1657-yil may oyida Shvetsiya qoʻshinlari va uning ittifoqchilari shahar va qal’ani egallab oldilar. Qirol Charlz X Gustavning Brestni eng oʻtib boʻlmaydigan shaharga aylantirish haqidagi buyrugʻi bilan Erik Dalberg qal’ada, shuningdek, shahar atrofida istehkomlar qurish loyihasini tayyorlaydi, ammo loyiha amalga oshirilmaydi, chunki bosqinchilar shaharni tark etishga majbur boʻlishadi. 1657-yil oxiri. 1705-yilda Shimoliy urush paytida qal’a shved generali Meyerfeld tomonidan bosib olingan. XIX-asrda qal’aning qal’a istehkomlari Brest qal’asining bir qismiga aylandi.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 
 Tkachooʻ, M. A. Bresskіya garadskіya umatsavannі // Ensiklapediya gіstoriі Belarusі / Redkal.: B. І. Sachanka (gal. red.) i insh.; Mast. E. E. Jakevich. — Mn.: BelEn, 1994. — T. 2 : Belіsk-Gіmn. — S. 109-110. — 537 s. — 20 000 ekz. — ISBN 5-85700-142-0. (belor.)

Turkum:Litva buyuk duchyasining qal'alari
Turkum:Belarusning yo'qolgan qal'alari
Turkum:Brestning yo'qolgan binolari va inshootlari