Kotib Maaniamon haykali

Kotib Maaniamon haykali ― Davlat Ermitajining Qadimgi Misr departamentidagi, ehtimol, Amenxotep II (miloddan avvalgi XV-asr) hukmronligiga tegishli boʻlsa kerak. Inventar raqami 741, dastlab Golenishshev kolleksiyasidan kelib chiqqan.

 Tavsif 
Ermitajda Maaniamon tasvirlangan ohaktosh haykal bor. U choʻzilgan kiyimlar tananing nisbatlarini yashiradigan tarzda oʻtirgan odamni tasvirlaydigan kubik haykallar shaklida qilingan. Balandligi 0,367 m, bazaning kengligi 0,201 m. Haykal miloddan avvalgi XV-asrga tegishli, 1931-yilda M. E. Matye tomonidan tasvirlangan.

Kotib XVIII sulolaga xos boʻlgan tolalar bilan boʻlingan parik kiygan holda tasvirlangan. Ehtiyotkorlik bilan ishlangan yuz, sunʼiy (ulama) soqol tasvirlangan. Qoshlar va qovoqlar relyef ish bilan emas, boʻyoq bilan ajratib koʻrsatilgan, burun yaqinidagi burmalar ham qayd etilgan. Yuz va qoʻllar qizgʻish-jigarrang rangga, sochlar, qovoqlar va qorachiqlar qora rangga boʻyalgan, koʻzlarning oqlariga oq boʻyoq bilan urgʻu berilgan. Yuz xususiyatlari Amenhotep II haykallarining yuzlariga yaqin boʻlib, bu sanalash uchun qoʻshimcha asos yaratadi. Saroyda yuqori lavozimni egallagan shaxslar oʻz haykallarida hukmron fir’avnning xususiyatlarini aks ettirishga intilishgan; bu odat Oʻrta Qirollik davridan beri qayd etilgan. Maaniamon haykalining chap tizzasi shikastlangan, yuzasi eskirgan, koʻp joylarida boʻyoqlari chiqib ketgan.

Kiyimda Amon-ra va Osiris uchun standart dafn namozini oʻz ichiga olgan ieroglif yozuvining oltita qatori mavjud; uchta satrning boshi saqlanib qolmagan, ammo matn mavjud analoglar bilan qayta tiklangan Лапис, 1969, с. 73.:

„[Qirol berayotgan sovgʻalar] Amon-raga, xudolar shohiga va Osirisga, Gʻarb rahbariga, buyuk Xudoga, abadiylik hukmdoriga va ular non, pivo, buqalar, gʻozlar, kiyim-kechak, ladan, tutatqi malham, sariyogʻ, sharob, sut, turli goʻzal toza narsalar, har qanday gulli qurbonliklar, shirin Shimoliy shamol nafas — Ka uchun, don hisob kotibi Maaniamon, Didiu uyining xonimi tugʻgan zargarlar Thutihotep rahbari oʻgʻli“Lapis, 1969, s. 72..

Haykalning pozasi Eski Qirollik ruhoniylarining suratlariga borib taqaladi, Oʻrta Qirollik davridan boshlab, bu poza xususiy shaxslarning tasvirlariga ham qoʻllangan. Maaniamon haykali figura siluetining real tasviri bilan ajralib turadi, gavdasi tizzalarda sezilarli darajada kengroq va oyoqlariga toraygan.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 
 Лапис И. А. Древнеегипетская скульптура в собрании Государственного Эрмитажа: материалы и исследования. — Л. : Наука, 1969. — С. 72—73. — 153 с.
 Матье М. Э. Эрмитажная статуя писца Маани-Имен // Известия Государственной академии истории материальной культуры. — 1931. — Т. 9, вып. 3. — С. 1—9.
 Матье М. Э. Искусство нового царства XVI-XV веков до н. э. // История искусства Древнего Востока. — 1947. — Вып. 3. — С. 94.
 Selem P. M. Matie et V. Pavlov. Pamiatniki iskusstva Drevnevo Egipta v muzeiah Sovietskovo Soiuza : [фр.] // Revue Archéologique. — 1960. — Т. 2. — P. 113—118.
Turkum: Qadimgi Misr Haykallari