Fort Laramidagi shartnoma 1851

Fort Laramidagi shartnoma () — 1851-yil 17-sentabrda Amerika hukumati va Buyuk tekisliklar hind xalqlari vakillari oʻrtasida tuzilgan shartnoma. Tekisliklarning tub aholisi oʻrtasida ham tinchlik oʻrnatildi va ularning hududlari chegaralari belgilandi.

 Tarixi 
1846-yilda Oregon marshruti Villamet vodiysiga yotqizildi va u orqali oʻtadigan muhojirlar oqimi sezilarli darajada oshdi. Minglab oq tanlilar Gʻarbga oqib kelishdi. Ular daraxtlarni kesishdi, ularning chorvalari yaylovlarni buzdi. 1849-yilga kelib, karvonlar soni shunchalik koʻpayib ketdiki, vagonlarning shovqinidan bezovta boʻlgan buyvol podalari boshqa mamlakatlarga keta boshladi. Koʻchmanchilar Buyuk tekisliklarga yangi kasalliklarni olib kelishdi, hindlarning immuniteti past edi. 1849-1850-yillarda yuzlab hindular vabo, chechak va qizamiqdan vafot etdi. 1849-yilda AQSh hukumati Larami daryosi boʻyida savdo nuqtasini sotib oldi va u yerda harbiy garnizonni joylashtirdi. Hindlarni tinchlantirish va vaziyatni nazorat ostiga olish uchun AQSh hukumati tekislik qabilalari bilan katta kengash oʻtkazishga qaror qildi.

1851-yil fevral oyida AQSh Kongressi buning uchun 100 000 dollar ajratdiKvasnicka, Robert M. and Herman J. Viola: The Commissioners of Indian Affairs, 1824-1977. Lincoln and London, 1979, p. 52 and pp. 49-55.. Sentabr oyida turli qabilalarning hindulari Fort Laramiga toʻplanishdi, ularda: Arapaxo, Arikara, Assiniboine, Groventry, Lakota, Crow, Cheyenne, Shoshone, Mandan va Hidatsa — jami 12 mingdan ortiq kishi. Amerika hukumati hindlarga har yili mol ijarasi toʻlash, tekislik xalqlari esa, oʻz navbatida, qabilalararo urushlarni toʻxtatish va koʻchmanchilar karvonlariga xalaqit bermaslik majburiyatini oldi.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 



 Havolalar 

 „Fort Larami shartnomasi Sioux va boshqalar, 1851-yil.“  Arxivlangan 11 Arxivnaya kopiya : qonunlar va shartnomalar — jild. II: Shartnomalar. Vashington, DC: Hukumat bosmaxonasi, 1904, s. 594-596. Oklahoma shtati universiteti kutubxonasi, Elektron nashriyot markazi orqali.
 omniatlas.com saytida 1851-yilgi Fort Larami shartnomasidan keyin Shimoliy Amerika xaritasi
 Milliy bogʻlar xizmati, shartnomalar va buzilgan vaʼdalar, 2016-yil 23-noyabrda olingan
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Turkum: AQSh xalqaro shartnomalari
Turkum:Buyuk tekisliklar hindulari
Turkum: Yovvoyi G'arb
Turkum: Vyoming Tarixi