Reyter sindromi

Reiter sindromi (morbus Reiter ; N. Reiter, nemis. shifokor, mikrobiolog va natsist jinoyatchi, 1881-1969; Sinonimi: Reiter sindromi, uretro-okulosinovial sindrom, Fissenj-Leroy-Reiter sindromi) koʻp hollarda postinfeksion xarakterga ega boʻlgan allergik reaktiv holat (enterit yoki genitouriya organlarining baʼzi oʻtkir infektsiyalaridan soʻng, genetik moyilligi boʻlgan odamlarda) quyidagi 3talik:

 uretrit ,
 konʼyunktivit ,
 reaktiv artrit eng keng tarqalgan.

Sindrom Gippokrat davridan beri maʼlum. Baʼzi mualliflar simptomlarning birinchi batafsil tavsifi 1496-yilda Kristofer Kolumbning shifokorlaridan biriga tegishli deb hisoblashadi. Shunga oʻxshash bemorlarning tavsiflari adabiyotda va undan keyin topilgan (Pier Van Forest, 1507; Martinier, 1664; J. Hunter, 1786; Yvan A. U, 1806; Brodie B, 1818; FournierA, 1863; LaonoisP. E, 1899; Vidal E., Terson A., 1893). Rossiyada Reiter kasalligining birinchi taʼriflari 1900-yilda V. Stanislavskiy tomonidan taqdim etilgan. Ammo bularning barchasi keng eʼtiborga olinmadi. Keyinchalik kasallik 1916-yilda tasvirlangan. Reiter va undan mustaqil ravishda Fiessinger (NA Fiessinger) va Leroy (E. A. Leroy) ichak infeksiyalarining epidemiyasi davrida harbiy xizmatchilarda. 1942-yilgi jurnal maqolasida doktor Bauer V. va Bostonlik Engleman EP Reiter sindromi nomini taklif qilishdi. Keyinchalik Efroim Engelmanning oʻzi aytganidek (Engleman EP), u oʻsha paytda natsistlar Germaniyasining sogʻliqni saqlash vaziri boʻlib ishlagan Reyterning jinoyatlari haqida hech narsa bilmas edi. 1977-yilda Reiterning harbiy jinoyatlaridan dahshatga tushgan bir guruh shifokorlar „Reiter sindromi“ nomini „reaktiv artrit“ ga oʻzgartirish uchun murojaat qilishdi. Ularning talabi qondirildi, ammo shunga qaramay, bu atama hali ham tibbiy hujjatlarda uchraydi va darsliklarda qoʻllanadi.

U, qoida tariqasida, yosh (20-40 yosh), asosan erkaklarda rivojlanadi; bolalarda kasallikning alohida holatlari maʼlum. Infektsiyadan 2-4 hafta oʻtgach paydo boʻladi. Genetik moyillik bemorlarning 75-90 foizida HLA B27 transplantatsiya antigeni mavjudligi bilan isbotlangan (umumiy populyatsiyada bu faqat 5-8 foizda uchraydi.

Bundan tashqari, Reiter sindromi koʻpincha xlamidiya va gonokokklar tufayli yuzaga keladi. Ushbu sindromning 2 shakli mavjud – sporadik va epidemik.

 Klinik koʻrinish 
Bu boʻgʻimlarning shikastlanishi (baʼzan isitma bilan), koʻzlar, genitouriya tizimi va giperkeratoz yoki „kolbasa“ barmoqlari koʻrinishidagi xarakterli teri belgilari giperpigmentatsiya bilan yuzaga keladi. Reyter sindromining klassik koʻrinishiga qoʻshimcha ravishda, shilliq qavatlardagi oʻzgarishlar (ogʻriqsiz eroziyalar), tovon bursitining rivojlanishi, Axilles paylari vaqti-vaqti bilan taʼsirlangan boʻgʻimlarga yaqin boʻlgan mushaklar atrofiyasi limfadenit va yurak ritmining buzilishi rivojlanadi.. Keratit va iritis tez-tez rivojlanadi.

 Eslatmalar 

Turkum:Koʻz kasalliklari
Turkum:Alfavit boʻyicha kasallanishlar
Turkum:Tibbiyot