Periyer

Periyer ( Nesrēs) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj, Messeniya yoki Sparta qiroli, Eol yoki Kinorthning oʻgʻli (Lasedaemon avlodi). Asosiy naslchilikda bosh qaxramon. Afsonaning bir manbasida Perier Gorgofonning eri, Perseusning qizi va Tyndareusning otasi.

 Mifologiyada 
Omon qolgan manbalarda Periyerning nasabnomasi va tarjimai holining ikkita turi mavjud. Ularning biriga koʻra, bu haqda Gesiod yozadi, xususan, bu qahramon Eolning oʻgʻli (Eoliyaliklarning eponimi va Ellinlarning oʻgʻli) Enaretadan , Deymaxning qizidan tugʻilgan oʻgʻli. Pseudo-Apollodorus Periyerni Eolning oʻgʻillari roʻyxatida yettinchi oʻrinni egallaydi — Krefey, Sizif, Atamas, Salmoneus, Deion va Magnetdan keyin. Periyer qirol Tirin Persey va Andromedaning qizi Gorgofonega uylanadi, uning oʻgʻillari Afarey, Levkipp, Tindarey va Ikariyani, shuningdek, Peleusning rafiqasi Polydora ismli qiz tugʻadi. Rodoslik Apolloniyning „ Argonautica toʻgʻrisida“ asarining muallifi Aetoliya Pleuron qiroli Testianing rafiqasi, Ifikl va Alfeyaning onasi Periyer Deidamianing qizi haqida, Pausanias esa shaharning nomi boʻlgan Periyer Pisning oʻgʻli haqida eslatib oʻtadi. Elisdagi Pis shahri. Periyer, ushbu manbaga koʻra, mahalliy sulola qisqartirilganda Messeniya aholisi tomonidan oʻz shohligiga chaqirilgan. Uning qarorgohi Andaniyada boʻlib, oʻlimidan soʻng qirollik hokimiyati Afariy va Levkippga oʻtadi. Maʼlumki, bu qahramon oʻz shohligiga kelgan mashhur ovchi Melaneusga Messenian Ehaliyadan (tarixiy davrlarda bu hudud Karnasion deb atalgan) yerlarni bergan.

Keyinchalik yana bir versiya paydo boʻladi, Dorianlik. Pausaniasning aytishicha, Stesixor Periyerni spartalik qirollik uyining aʼzosi — Kinortning oʻgʻli, Amiklning nabirasi, Zevsning oʻgʻli Lakedaemonning bevosita avlodi va Spartaning birinchi qiroli deb hisoblagan. Shunga koʻra, Periyerning oʻzi Lakonikada hukmronlik qiladi. Evripid fojialari haqidagi sholia maʼlumotlariga koʻra, bu shohning oʻgʻli Ebal edi — Tindareus, Ikarius, shuningdek, Gippokont va Arenaning otasi; boshqa manbada Ebal Arenaning qizi Afareyning xotini.

Vaholanki, afsonaning murosali fikri ham mavjud. Unda Gorgofont ikki marta, Eolning oʻgʻli Periyer (bu yerda u messeniyalik) va Kinorthning oʻgʻli spartalik Ebal bilan turmush qurgan. Birinchi nikohdan Afarey, ikkinchisidan Tyndareus tugʻilgan. Periyerning oʻlimidan soʻng, Gorgofon oʻsha paytdagi odatlarga koʻra oʻz joniga qasd qilishi kerak edi, ammo ikkinchi marta turmushga chiqqan birinchi ayol boʻldi.

Qadimgi olimlarning taʼkidlashicha, bu nasl-nasablarning xilma-xilligi lakon va messeniya afsonalari aralashmasining natijasidir. Shu bilan birga, hech bir qadimgi muallif Gippokuntni Perier va Gorgofonning oʻgʻli deb atamaydi, hech kim Afarey va Levkippni Ebalning oʻgʻillari deb hisoblamaydi.

 Manbalar 

 Adabiyotlar 



 Gober. Perieres // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1937. — Bd. XIX, 1. — Kol. 743.
 Stoll H. Perieres 1 // W. H. Roscher: Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. — 1909. — Bd. III, 2. — Kol. 1963—1964.
Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum: Messenia Shohlari
Turkum:Sparta Shohlari