Ufadagi Lenin yodgorligi

Lenin maydonidagi Lenin haykali ― Ufaning markazida, Lenin maydonida Kommunistik va Lenin koʻchalari kesishmasida joylashgan. Bu Leninning poydevor ustidagi „oʻtirgan“ haykali. Uning orqasida globusli stela bor.

 Tarix 
Birinchi yodgorlik 1924-yil 7-noyabrda oʻrnatilgan. Ushbu yodgorlikning muallifi I. A. Mendelevich edi. Bu mamlakatdagi birinchi Lenin yodgorliklaridan biri edi. Lenin toʻliq holda tasvirlangan, uning poydevoriga yodgorlik taxtasi oʻrnatilgan, unda „V. I. Leninga, Ufa ishchilari. 1924-yil 1-may“ yozuvlari bor edi. Yodgorlik loyihasining muallifi va qurilish boshqaruvchisi qurilish texnigi (keyinchalik Ufa, Toshkent va Kuybishev bosh arxitektori) D. M. Larionov edi. Yodgorlikni qurishda 18-asrga oid marmar qabr toshlaridan foydalanilgan.

Keyingi yili yodgorlik atrofida maydon qurildi, buning uchun Leningraddan Taurid bogʻidan bogʻbon taklif qilindi.
1939-yilda haykaltarosh Lenin yodgorliklarining holatini tekshirish boʻyicha Butunrossiya komissiyasi raisi S. D. Merkurov tashrif buyurdi. Uning qarori bilan Mendelevich haykali Merkurov ishining odatiy beton nusxasi bilan almashtirildi va asl nusxasi Gidravlika zavodining ishlab chiqarish maydoniga oʻtkazildi.

Yodgorlik yaroqsiz holga kelganida, 1987-yilda uni granit bilan almashtirishga qaror qilindi. Leningrad haykaltaroshlariga Leninning aniq nusxasi buyurtma qilingan. Biroq, qayta qurish davridagi moliyaviy qiyinchiliklar tufayli haykal sotib olinmadi. Yigirma yildan koʻproq vaqt davomida maydondagi stelada faqat bitta globus butun dunyoda marksizm-leninizm gʻoyalarini maʼqullash ramzi sifatida turdi. SSSR hududida butun dunyoni oʻrab turgan ramziy zanjirlar uzildi.

Lenin yodgorligini avvalgi tarixiy joyiga qaytarish toʻgʻrisidagi qaror 2011-yil 27-aprelda shahar kengashi deputatlari tomonidan fuqarolarning murojaatlari yuzasidan qabul qilingan edi. Yodgorlikning restavratsiyasi homiylar tomonidan moliyalashtirilgan. Yangilangan loyiha muallifi ufalik haykaltarosh Xalit Galimullin edi.

2011-yil 31-oktabrda taʼmirlangan yodgorlik oʻrnatildi, bu Leninning 21-asrda Rossiyada ochilgan birinchi yodgorliklaridan biriga aylandi. Yodgorlikning rasmiy ochilishi 2011-yil 2-noyabrda boʻlib oʻtdi. Unda Ufa shahri rasmiylari va ayrim siyosiy arboblar, jumladan, Rossiya Federatsiyasi Kommunistik partiyasi rahbari Gennadiy Zyuganov ishtirok etdi.

 Manbalar 

 Havolalar 

 1-kanalda Ufadagi Lenin haykali ochilishi Arxivnaya kopiya -da
 ITAR-TASSda Ufada Lenin haykali ochilishi Arxivnaya kopiya
 KP: Zyuganov tomonidan ochilgan Lenin haykali Arxivnaya kopiya
 Lenin yodgorligi arxivining Arxivnaya kopiya -da // Boshqird entsiklopediyasi
Lenin
Ufa
L
Turkum: 1924-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Kategoriya: 1924-yilgi haykallar