Shalyapin haykali (Ufa)

F. I. Shalyapinning marmar haykali bilan yodgorlik ansambli ― Ufa shahridagi Lenin koʻchasida , Ufa zodagonlar assambleyasi binosi va Aksakov xalq uyi qarshisidagi „Agidel“ mehmonxonasi oʻrtasida oʻrnatilgan . Haykaltarosh — R. A. Xasanov, meʼmor — K. A. Donguzov. Haykal mintaqalararo Shalyapin markazining Ufa filiali tashabbusi bilan oʻrnatilgan.

 Tarixi 
1967-yil fevral oyida I. F. Shalyapina-Baksheyeva ishtirokidagi mitingda 1960-yillarda sanʼat maktabi joylashgan Dvoryanlar assambleyasi (hozirgi Zagir Ismagilov nomidagi Ufa davlat sanʼat instituti) binosida yodgorlik lavhasi tantanali ravishda ochib berilgan. Ushbu binoda 1891-yil 6-mayda F. I. Shalyapin Rubinshteynning " Demon „ operasida keksa xizmatkor rolini ijro etgan. B. Ya.Torikning xotiralariga koʻra, bu yodgorlik lavhasini oʻrnatish qiyin boʻlgan . Keyinchalik, asl yodgorlik lavhasi matni boshqird va rus tillarida yozilgan lavhaga almashtirilgan, bu uning tartibi oʻzgarishiga sabab boʻlgan.

2000-2001 yillarda R. A. Xasanov dissertatsiya ishini — gipsda F. I. Shaliapinning ikki metrli haykalini yakunlagan. Ishga kirishishdan oldin u xonandaning kundaliklarini oʻrgangan va uning ishtirokida arxiv kino materiallarini koʻrib chiqqan: “Fyodor Ivanovich Ufaga kelganida, u unchalik quvonchga va optimizmga ega boʻlmagan. Qashshoqlik, noaniqlik, boʻlajak spektakllar haqidagi tashvish … Men haykalda koʻrsatmoqchi boʻlgan afsonaviy rassom hayotining aynan shu davri edi . M.F.Shalyapinning bu gips haykali bilan (fotosuratdan) tanishib, maslahat berib, maʼqullagan: "Haykalda pafos bo‘lmasligi kerak: frak ham, pastki ko‘ylak ham, shunchaki Bayronnikiga o‘xshash ko‘ylak boʻlishi kerak edi…" . Keyinchalik yodgorlik uchun boshqa xomashyo — oq marmar topilgan. Arxitektor K. A. Donguzov bilan hamkorlikda Ufa zodagonlar assambleyasi binosi va Agidel mehmonxonasi oʻrtasida yodgorlik ansambli tashkil etilgan.

2006-yilda haykal oʻrnatish va yodgorlik majmuasini qurish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan. 2007-yil 12-iyunda ochilgan.

 Galereya 

 Manbalar 

 Havolalar 


Turkum: Ufa Yodgorliklari
Chaliapin Yodgorliklari