Qisqichbaqaxoʻr makaka

Qisqichbaqaxoʻr makaka ( ) yoki Yavana makaksi - maymunsimonlar oilasiga mansub tur (Cercopithecidae).

 Tashqi koʻrinishi 
Oʻrta boʻyli maymuning tana uzunligi 40 dan 60-65 sm gacha, kattalar erkakning vazni 4-8,5 kg, urgʻochilar 2,5-3,8 kg. Dumining uzunligi taxminan yarim metr, oyoq-qoʻllari qisqa. Moʻyna yashil tusga ega kulrang, boshida toʻq doʻpisinon belgisi bor, kalta moʻylov va yonboshlarida oq bakenbardlari bor.

 Yashash doirasi 
Qisqichbaqaxor makaka sharqiy Bangladeshdan Birma, Tailand, Indochina, Malay arxipelagining orollaridan Filippingacha boʻlgan keng doirani egallaydi. Bu Uolles chizigʻini buzgan quruqlikdagi sutemizuvchilarning noyob namunasidir. Pasttekislikdagi tropik oʻrmonlarda yashaydi, shu jumladan aholi punktlari yaqinida va mango oʻrmonlarida uchraydi. Yaxshi suzishi biladi.

Doirasidan tashqaridagi bir qancha hududlarda uchraydi, xususan, Yangi Gvineyaning gʻarbiy qismida, Palau arxipelagidagi Anggaur orolida va Mavrikiyda. Yirik yirtqichlarsiz shakllangan orollarda biologik turlarga xavf tugʻdiradi .

 Oziqlanish 
Qisqichbaqaxor makaka hamma yeydigan jonzot. Suvdan oziq-ovqat izlashi imkoniga ega boʻlsa-da, qisqichbaqa uning asosiy ozuqasi hisobkanmaydi. U mevalar, rezavorlar, barglar, yongʻoqlar, hasharotlar va qisqichbaqasimonlar bilan oziqlanadi, qushlarning uyalaridan tuxum ogʻirlashadi.

 Ko'payishi 
Qisqichbaqaxor makakalar yil davomida koʻpayadi. Tabiiy yashash joylarida tugʻilishning maksimal darajasi bahor va yozning boshlariga toʻgʻri keladi, ammo boshqa iqlim zonalarida bu sanalar oʻzgarishi mumkin.

 Klonlash 
2018-yilda xitoylik olimlar ikkita makakani muvaffaqiyatli klonlanilganligini eʼlon qilindi.

 Manbalar 

 Bonadio, C. 2000 yil. "Macaca fascicularis" (Onlayn), Hayvonlar xilma-xilligi veb-sayti. 2006-yil 10-martda foydalanilgan.
 Primate Info Net Macaca fascicularis Factsheet
 ISSG ma'lumotlar bazasi: Macaca fascicularis ekologiyasi
 Primate Info Net: Macaca fascicularis
 M. fascicularis haqidagi BBC fakt fayli
 "Nafovannidagi shartlar" videosi, Vetnamdagi uzun dumli makakalarni ko'paytirish zavodida yashirin tergov o'tkazgandan so'ng Britaniyaning Vivizeksiyani bekor qilish ittifoqi tomonidan ishlab chiqarilgan.
 Wilson D. E. & Reeder D. M. (eds). Dunyodagi sutemizuvchilar turlari . - 3-nashr. - Jons Xopkins universiteti nashriyoti [en], 2005. — jild. bitta. — P. 743. - ISBN 0-8018-8221-4 . OCLC 62265494

 Havolalar 

Turkum:Alifbo boʻyicha hayvonlar