Laiy

Laiy yoki Lay () ― qadimgi yunon mifologiyasining qahramoniMifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T. 2. S. 35.

Fiva shohi, Labdakning oʻgʻliSofokl. Tsar Edip 225, Iokastaning eri, Edipning otasi. Otasi vafot etganida, Laiy 1 yoshda edi. Keyinchalik egizaklar Zef va AmfionGigin. Mifi 9 tomonidan Fivadan quvilganGantz T. Mythes de la Grèce archaïque (фр.) — Paris: Éditions Belin, 2004. — P. 1390. — ISBN 978-2-7011-3067-5.

Fiva taxtini egallab olgan Amfion va Zetadan yashirinib, Laiy Pisatis shahri qiroli va Tantalning oʻgʻli Pelop dargohidan mehmondoʻstlik va panoh topdi. Pelop laʼnat ostida edi, chunki u taxtni ham, uning rafiqasi Gipodamiyani ham makkorlik orqali qoʻlga kiritgan edi. Pelop kenja oʻgʻli Xrisippni hammadan ham koʻproq yaxshi koʻrardi. Laiy Xrisippga ikki gʻildirakli aravada yurishni oʻrgatayotganida, uni sevib qoladi va oʻgʻirlab ketadiPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 5, 5. Laiy uni aldab, Fivaga olib boradi, buning uchun u oʻz navbatida Pelop tomonidan laʼnatlangan (afsonaning boshqa versiyasida Xrisipp katta akalari tomonidan oʻldirilgan) Лай // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1896. — Т. XVII. — С. 254..

Amfion vafotidan keyin u Fivaga hukmronlik qilgan. Menekeyning qizi Iokastaga (yoki Epikast) uylangan. Pelopning laʼnati Laiyning nikohida befarzandlikka olib keldi. Delfiga maslahat soʻrab borgan Laiyga Apollon orakuli bashorat qiladi: Laiy oʻgʻil koʻrishi mumkin, ammo keyin oʻgʻli uni oʻldiradiSofokl. Tsar Edip 711—715; Gigin. Mifi 66. Maʼbud orakul orqali Laiyga uch marta farzand koʻrishni taqiqlaydiEsxil. Semero protiv Fiv 745—749; Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 64, 1. Buni xohlamay, Laiy farzand koʻrish gʻoyasidan voz kechadi, lekin bir kuni mast boʻlib, u xotinini homilador qiladiYevripid. Finikiyanki 14-22. Laiy bashorat amalga oshishidan qoʻrqib, xizmatkorga chaqaloq Edipni Kiferon togʻiga olib borib tashlashni buyuradi, lekin xizmatkor rahm-shafqat qilib, buyruqqa itoat qilmaydi va chaqaloqni choʻponlarga beradi.

Voyaga etgan Edip oʻzining kelib chiqishini bilmagan holda, otasini oʻldirishi haqida bashorat oldi va dahshatga tushib, asrab olgan ota-onasidan qochib ketadi. Toʻrtta hamrohi bilan Fokida hududi boʻylab aravada ketayotgan LaiySofokl. Tsar Edip 752, Edip tomonidan janjalda oʻldirilganPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 5, 5.7-8; 15, 7. Bu Sxistda (yoʻl chorrahasi) roʻy bergan edi, Laiy va uning qulining qabri shu yerga qoʻyilganPavsaniy. Opisanie Elladi X 5, 3. Yoki Laiy va xabarchisining qabri Lafistiy togʻida boʻlganNikolay Damasskiy. Istoriya, fr. 8 Yakobi.

Esxilning „Laiy“ tragediyasi va Likofronning „Laiy“ tragediyasining, Platonning „Laiy“ komediyasining bosh qahramoni.

 Manbalar 

Turkum:Alifbo boʻyicha afsonaviy qahramonlar
Turkum:Fiva va Beotiya shohlari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari