Potsdam deklaratsiyasi

Potsdam deklaratsiyasi ― 1945-yil 26-iyulda Potsdam konferensiyasi doirasida uchta davlat: Buyuk Britaniya, AQSH va Xitoy Respublikasi hukumatlari nomidan atom bombasidan foydalanishdan oldin eʼlon qilingan qoʻshma deklaratsiya. Potsdam deklaratsiyasida Yaponiyaning Ikkinchi jahon urushida ittifoqchi davlatlar taklif qilgan shartlar asosida soʻzsiz taslim boʻlishi va yapon armiyasining soʻzsiz taslim boʻlishi talab qilinganV angloyazichnom tekste deklaratsii: „unconditional surrender“. Rad etilgan taqdirda, ittifoqchilar Yaponiyani „tez va toʻliq yoʻq qilish“ bilan tahdid qilishganV angloyazichnom tekste deklaratsii: „prompt and utter destruction“.

28-iyulda Yaponiya hukumati Potsdam deklaratsiyasi talablarini rad etdi.

6-avgust kuni AQSh Yaponiyaning Xirosima shahrini atom bilan bombardimon qildi.

8-avgust kuni kechqurun Potsdam deklaratsiyasiga dastlabki maxfiy kelishuvga koʻra, SSSRga qoʻshildi va Yaponiyaga urush eʼlon qildi. Harbiy harakatlar 9-avgust birinchi soatlarida boshlandi.

9-avgust kuni AQSh Yaponiyaning Nagasaki shahrini atom bombasi bilan bombardimon qildi.

14-avgust kuni magʻlubiyatga uchragan Yaponiya Potsdam deklaratsiyasining shartlarini qabul qildi, bunda imperator Xiroxitoning daxlsizligi haqidagi yagona shart qoʻyildi.

1945-yil 14-avgustda Imperator Bosh shtabi imperator Xiroxitoning buyrugʻi bilan va imperatorning barcha yapon harbiy kuchlarini Ittifoqchi kuchlar Oliy qoʻmondoni ixtiyoriga topshirish uchun, umumiy harbiy va harbiy-dengiz floti buyrugʻini chiqardi. Yaponiya va xorijda oʻz qoʻmondonligi ostidagi Yaponiya qurolli kuchlari va Yaponiya nazoratidagi kuchlarga harbiy harakatlarni zudlik bilan toʻxtatish, qurollarini tashlash, hozirgi pozitsiyalarida qolish va Qoʻshma Shtatlar, Xitoy Respublikasi, Birlashgan Qirollik va Britaniya imperiyasi va Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi nomidan harakat qiluvchi qoʻmondonlarga soʻzsiz taslim boʻlish toʻgʻrisida buyruq berildi.

1945-yil 2-sentabrda Yaponiyaning taslim boʻlish toʻgʻrisidagi dalolatnomasi imzolandi.

 Yana qarang 
 Potsdam konferentsiyasi
 Potsdam kelishuvi (1945)
 Qohira deklaratsiyasi
 Manbalar 

 Adabiyotlar 
 Внешняя политика Советского Союза в период Отечественной войны, т. 3, [М.], 1947, с. 334-35, 362-66.

Turkum:ikkinchi jahon urushi shartnomalari
Turkum: diplomatik yozishmalar hujjatlari
Turkum: Deklaratsiyalar
Turkum: Potsdam konferentsiyasi