Sirt sathi

Sirt sathi Geodeziyada ― bu har bir joyda osma chiziqlarga perpendikulyar boʻlgan sirt. Ushbu sirtlarda, taʼrifga koʻra, tangensial kuch komponentlari mavjud emas hamda ularda joylashgan massalar barqaror muvozanat holatidadir. Xususan, suyuqlikning oqib ketish jarayoni kuzatilmaydiGrushinskiy N. P. Osnovi gravimetrii. — M.: „Nauka“, 1983. — S. 19-20. — 351 s..

Bu sirt tinch holatda hamda materiklar ostida davom etgancha dunyo okeani sathiga toʻgʻri kelishi mumkinSmolich S.V., Verxoturov A.G., Saveleva V.I. Injenernaya geodeziya. Uchebnoe posobie dlya studentov stroitelnix spesialnostey VUZov. — 1. — ChitGU, 2009. — S. 8. — 185 s.Anopin V. N. Geodeziya: uchebno-metodicheskoe posobie — 1.— Volgograd : VolgGTU, 2017. — S. 11, 17—27, 32—33. — 126 s. — ISBN 978-5-9948-2516-7.. Mexanika nuqtai nazaridan, sirt sathi tortishish kuchi teng boʻlgan sirtdir va tortishish va markazdan qochma kuchlar taʼsirida hosil boʻlgan suyuqlik yoki yopishqoq aylanadigan jismning muvozanat figurasidir.

Agar boshidan hisoblash uchun sirt sathi olinadigan boʻlsa, u holda nuqtalarning balandliklari nisbiy deyiladi. Qurilishda turar-joy binosining birinchi qavatining yoki tashkilotning polini sirt sathi sifatida belgilab olinadi. Bu polning sof sirti deyiladi, undan boshlab oʻlchangan balandliklar esa shartli hisoblanadiAnopin V. N. Geodeziya: uchebno-metodicheskoe posobie — 1.— Volgograd : VolgGTU, 2017. — S. 11, 17—27, 32—33. — 126 s. — ISBN 978-5-9948-2516-7..

 Sirt sathi xususiyatlari 
Sirtlar sathi quyidagi xususiyatlarga ega:

 sirt sathlari turli balandliklarda amalga oshirilishi mumkin, ularning barchasi yopiq va deyarli bir-biriga parallel;
 bir nuqtadan faqat bitta sirt sathi oʻtadi;
 sirt sathining normal yoʻnalishi tortishish kuchi yoʻnalishiga yaʼni osma chizigʻi bilan. toʻgʻri keladi (lekin markazdan qochma kuchning taʼsirini hisobga olmaydigan tortishish kuchidan farq qiladi)

Sirt sathining shakli aniq matematik ifodaga ega emas. U Yer tanasida turli xil zichlikdagi massalarning taqsimlanishiga bogʻliq boʻlishi kerak.

Sirt sathiga misol qilib muvozanat holatidagi suyuqlik yuzasini keltirish mumkin. Yerning tortishish maydonining sirt sathlaridan biri — geoid — tahminan Dunyo okeanining oʻrtacha suv sathiga toʻgʻri keladiAnopin V. N. Geodeziya: uchebno-metodicheskoe posobie — 1.— Volgograd : VolgGTU, 2017. — S. 11, 17—27, 32—33. — 126 s. — ISBN 978-5-9948-2516-7..

 Yana qarang 

 Yer figurasi
 Geoid
 Kvazigeoid

 Manbalar