Orad shartnomasi

Orad shartnomasi — 1538-yil 24-fevralda Nagvarada (Grosswardein/(Nagy) Várad, hozirgi Oradea, Ruminiya) shahrida Muqaddas Rim imperatori Gabsburg Ferdinand I va Vengriya tojiga daʼvogar Yanosh I Zapolyai oʻrtasida imzolangan tinchlik shartnomasi. Shartnoma 1526-yilda Mohach jangida Farzandsiz qiroli Bogemiya va Vengriya qiroli Lui II vafot etganidan soʻng boshlangan 12 yillik Vengriya fuqarolar urushini tugatdi.
Yashirin shartnoma tuzib, Gabsburglik Ferdinand I Yanosh Zapolyayi Vengriya qiroli va Vengriya Qirolligining ⅔ hukmdori deb tan oldi, Zapolya esa Ferdinandning gʻarbiy Vengriya ustidan hukmronligiga rozi boʻladi va uni Vengriya taxtining vorisi sifatida tan oldi. Yanosh I farzandsiz edi — turklarga qarshi harbiy yordam evaziga. Oʻshandan beri Gabsburg qismi Qirollik Vengriya deb ataladi.

Biroq, 1540-yilda, Yanosh Zapolyaning oʻlimidan biroz oldin, uning rafiqasi unga Yanosh II Zapolya oʻgʻli tugʻdi va kelishuv amalga oshmadi. Oʻgʻli Vengriya zodagonlari tomonidan Yanosh II Zapolya nomi bilan Vengriya qiroli etib saylandi.

Bir vaqtlar Yanosh I Zapolyay bay’at bergan Usmonli sultoni Sulaymon I ham Yanosh II ni Vengriya qiroli va uning vassali sifatida tan oldi.

Gabsburg imperatori Ferdinand I va uning vorislariga qarshi kurash qayta boshlandi va ushbu kurash 1571-yilgacha davom etdi.

 Adabiyotlar 
 Fridrix Shuller: Urkundliche Beiträge zur Geschichte Siebenbürgens von der Schlacht bei Mohács bis zum Frieden von Grosswardein. In: Archiv des Vereins für siebenbürgische Landeskunde, Neue Folge, Jg. 26 (1894), S. 223-287.
 Havolalar 
 István Keul, Early modern religious communities in East-Central Europe: ethnic diversity, denominational plurality, and corporative politics in the principality of Transylvania (1526—1691), BRILL, 2009, p. 40 
Turkum:1538
Turkum: XVI asr tinchlik shartnomalari
Turkum: Vengriya xalqaro shartnomalari
Turkum: Vengriya Tarixi
Turkum:Vengriyada 1538-yil