Rastrum

Rastrum — besh qirrali yozuv qiroli — musiqa qoʻlyozmalarida parallel chiziqlarni chizish uchun qoʻllanadi. Odatda jez yoki poʻlatdan yasalgan. Rastrum oʻz nomini shakli tufayli olgan — lotincha rastrum soʻzi tarjimada „xaskash“ degan maʼnoni anglatadi.

 Tarixi va turlari 
Rastrum Yevropada taxminan oʻn toʻqqizinchi asrga qadar keng qoʻllangan, oʻsha vaqtlarda musiqa qogʻozi[en] hali keng tarqalmagan. Baʼzi rastrumlar (oʻn burchakli) bir vaqtning oʻzida bir nechta nota chiziqlarini chizish uchun moʻljallangan. Boʻr uchun qoʻshimchalar bilan rastrumlar ham bor ediRandel, ed. The New Harvard Dictionary of Music (1986; 9th printing, 1999), p. 681..

Baʼzi paleograflar oʻz tadqiqotlarida rastrumlar va ularning oʻziga xos xususiyatlari haqidagi maʼlumotlardan musiqa qoʻlyozmalarining yozilgan sanasi va kelib chiqishini aniqlash uchun foydalanganlar. Paleografiyaning bu sohasi rasterologiya deb ataladiGustav Schilling (Hg.): Encyclopädie der gesammten musikalischen Wissenschaften oder Universal-Lexicon der Tonkunst, Stuttgart: Köhler 1841, Bd. 5, S. 643..

Bastakor Igor Stravinskiy rolikli rastrumni ixtiro qildi va unga „Stravigor“ nomini berdi. 1911-yilda Stravinskiy ushbu asbobni patentlashga harakat qildi, ammo patent berilmagan. Bastakor musiqa qoʻlyozmalarini yaratishda koʻpincha rastrumdan foydalangan.

 Manbalar 

Turkum:musiqa notasi
Turkum: yozuv materiallari