Kugikllar

Kugikllar (kuvikli, kuvichki, tsevnitsa, naylar, qamishlar ,  , ) — rus va ukraincha koʻp tanali nay hisoblanadi. Kugikl naylari bir-biriga mahkamlanmaydi. Ular qamish poyasidan (Kursk kugikli), soyabon oʻsimliklaridan yoki buzina poʻstlogʻidan (bryansk va kaluj kugikli) tayyorlanadiКугиклы // Русские народные инструменты Белгородской области. / сост. Горюнов Б. А., Елисеева О. В. Метод. пособие. — Белгород, 1998

 Umumiy tavsifi 
Rusda kugikllarning ommabopligi, garchi uncha katta boʻlmasa-da, zamonaviy Bryansk, Kursk, Kaluj, Smolensk Tver va va Belgorod viloyatlarida joylashgan sharqiy slavyan aholi punktining eng qadimiy hududlaridan birini qamrab olganРаздел III. Традиции игры на духовых инструментах  // Банин А. А. Категория: Русская инструментальная музыка.. „Kuvits“ nomi bilan (kuvitsi) Ukrainada (Chernigov viloyatida) taniqli boʻlgan.

Anʼanaga koʻra kugikllarni 3-4 nafar ijrochidan iborat boʻlgan ayollar ansamblda ijro etishgan: biri yoki ikkitasi kuy ijro etadi va bir vaqtning oʻzida oʻz ovozlari bilan naychalar tovushiga oʻxshash tovushlarni chiqaradi, qolgan ishtirokchilar ushbu ohanga mos sinxron ritmda chalishadi (zarba bilan). Quyidagicha oʻynaydilar: naychaning yuqori uchlarini ogʻizga olib kelib, uni (yoki boshini) u yoqdan-bu yoqqa siljitadilar va qisqa, ammo tez almashinadigan tovushlarni chiqarib, kesmalarning chetlariga puflaydilar.

Ruslar uchun oʻyin va uni taqiqlash vaqti qishloq xoʻjaligi taqvimi bilan belgilanadi; pichan oʻrish davrida uni doimo chalishgan.

 Tuzilishi 
Kugikllar taxminan bir xil diametrda boʻlgan turli uzunlikdagi 2-5 ta naychalar toʻplami hisoblanadi (eng kattasi 16-18 sm ga yetishi mumkin). Naylar kugi (botqoq qamishi; kursk anʼanasi)ning yetuk quruq poyasidan yoki ichi boʻsh poyali boshqa soyabon oʻsimliklaridan tayyorlanadi. Ukrainada mazkur naylar buzina, kalina yoki leshinadan tayyorlaniladi.Kononenko Oleksіy Ukraїnska mіfologіya. Folklor, kazki, zvichaї і obryadi — Xarkіv: Folіo, 2017. — ISBN 978-966-03-7896-4 — Stranitsa 41 Uning yuqori ochiq uchlari bir xil darajada joylashgan, pastki qismi tananing tuguni bilan yopilgan. Asbobning naylari bir-biriga mahkamlanmagan, bu ularni kerakli sozlashga qarab oʻzgartirish imkonini beradi. Bitta ijrochining qoʻlidagi beshta nay toʻplami „juft“ deb ataladi. Har bir kugikl nayi oʻz nomiga ega (eng uzunidan boshlab): guden, podgudka, tretyaka (yoki oʻrta), chetvertaka, mizyutka. Kugikl qayerda foydalanilishiga qarab, uning nomlari farq qilishi mumkin.

 Yana qarang 

 Timonya

 Manbalar 

 Adabiyotlar 





 Kuvichki // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
 Kuvichki // Muzikalniy slovar : v 3 t. / sost. X. Riman; dop. russkim otdelom pri sotrud. P. Veymarna i dr.; per. i vse dop. pod red. Yu. D. Engelya. — per. s 5-go nem. izd. — Moskva—Leypsig : izd. B. P. Yurgensona, 1904.









 Havolalar 

 Kuvits // Cherkaskiy L. M. Ukraina xalq musiqa asboblari )