Atrey

Atrey ( ) — qadimgi yunon mifologiyasidaMifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.1. S.123 Miken shohi, Pelops va Gippodamiyaning oʻgʻli, Fiestaning ukasi, Aeropaning eri, Agamemnon va Menelayning otasi. Iliada va „Odissey“da eslab oʻtilgan (II 105 va boshqalar.) (XI 387, XIII 424).

 Tarjimai holi 
Xrisipp oʻldirilganidan keyin otasidan qochib ketgan Fukidid. Istoriya I 9, 2; Platon. Kratil 395b . Miken shohi Stefel uni Mideya hukmdori deb eʼlon qilgan Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 4, 6 dalee .

Orakul Miken aholisiga Pelops avlodini shoh etib saylashlarini bashorat qilgan, ular Atrey va Fiestani chaqirishgan. Aeropa yordamida oltin qoʻzichoqni qoʻlga kiritgan Fiesta hukmronlik boʻlib olgan. Keyinchalik, Gelios sharqni gʻarbga Yevripid. Elektra 727—736; Yevripid. Ifigeniya v Tavride 195—196; Orest 1001—1006; Platon. Politik 269a  aylantirib, hukmdorlikning adolatsizligini koʻrsatib berganida, Atrey Fiestani quvib solgan. Bunga qarshi Fiesta uning xotini Aeropani yoʻldan urgan, Atrey akasining oʻgʻillarini oʻldirgan va ularning goʻshtidan qovurilgan taom pishirishni buyurgan, taomni stolga tortib, Fiestani mehmonga taklif qilgan Sofokl. Eant 1293—1294  va Gelios aynan oʻsha paytda yoʻlini oʻzgartirgan Ovidiy. Pisma s Ponta IV 6, 47-48; Seneka. Fiest 789—824; Gigin. Mifi 88  Ovidiy. Pisma s Ponta IV 6, 47-48; Seneka. Fiest 789—824; Gigin. Mifi 88 . Fiesta Atreyning butun naslini laʼnatlagan.

Fukididning yozishicha, Evrisfey yurishga otlangan vaqtda hokimiyatini Atreyga ishonib topshirgan Fukidid. Istoriya I 9, 2 . Maʼlumotlarga koʻra, Atrey birinchi boʻlib quyosh tutilishini kashf etgan, akasi unga hasad qilib, shaharni tark etishga qaror qilgan Gigin. Mifi 258 . Atrey akasi bilan donolik boʻyicha raqobatlashib, osmonning harakatiga qarama-qarshi ravishda quyosh harakatini kashf etgan Polibiy. Vseobщaya istoriya XXXIV 2, 6; Strabon. Geografiya I 2, 15 (str.23), so ssilkoy na Polibiya; Lukian. Ob astrologii 12 . Gerodorning yozishicha, qo‘zichoq tasviri tushirilgan oltin kosa hokimiyat ramzi bo‘lgan Gerodor, fr.57 Yakobi // Torshilov D. O. Antichnaya mifografiya. SPb, 1999. S.96 .

Keyinchalik Egisf Atreyni oʻldirgan Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E II 10-14 . Atreyning qabri Mikenda joylashgan Pavsaniy. Opisanie Elladi II 16, 6 .

Atreyning avlodlari Atridlar deb atalgan.

 Tarixiy prototip 
Tadqiqotchilar Atreyni Xet mixxat yozuvlarida tilga olingan Axxiyava shohi Attarissiya shaxsiga bogʻlaydilar.

Xett manbalarida Attarissiya XIII asrda Xett podshohlariga kuch jihatidan teng raqobatchi, Axxiyava (baʼzi talqinlarga koʻra, Miken davlati) davlatining miloddan avvalgi 13-asrdagi hukmdori raqibi sifatida tilga olinadi. 20-asrda topilgan ushbu maʼlumotlar mashhur yunon shohi haqidagi tasavvuri boyitishga yordam beradi.

 Atreyda badiiy adabiyotda 
Atrey — Sofoklning "Atrey yoki mikenliklar " tragediyasi (fr.140 Radt), Diogen va Aksiyaning „Atrey“ , Senekaning „Fiesta“ tragediyalari qahramoni. Likofron va Aksiya „Pelopida“ tragediyalarini yozgan. Atrey ismi qadimgi yunon poemalari — Gomerning „Iliada“ va „Odisseya“sida ham tilga olingan.

Dyuna olamida Atrey Atreydeslar uyining ilk ajdodi hisoblanadi.

 Atrey media madaniyatida 
Atrey "God of War" kompyuter oʻyinida Kratosning oʻgʻli hisoblanadi, u halok boʻlgan ittifoqchi Kratosning shunday sharafiga nomlangan. „Tuganmas hikoya“ filmining bosh qahramoni ham uning ismi bilan atalgan.

 Shajarasi 

 Manbalar 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum:Argolide Afsonalari
Turkum:Shohlari Myken
Turkum: Pelopides