Benben

Benben (Ben-ben) — Nunning asosiy suvlaridan paydo boʻlgan tepalik. Misrliklar mifologiyasiga koʻra yaratuvchi xudo Atum tepalikdan pastga tushib, qanday xudolarni yaratish haqida oʻylay boshladi. Piramida matnlaridagi 587- va 600-boblarda Atumning oʻzi baʼzan tepalik deb ataladi. Unda aytilishicha tepalik kichik piramidaga aylangan, u Junuda (Geliopolis) joylashgan boʻlib, u Atum oʻrni boʻlgan.

Boshqa shaharlarda birlamchi tepalikning koʻrinishi boʻyicha oʻz versiyalari mavjud edi. Memfis mifologiyasida asosiy tepalik yer xudosi Tatenenning mujassamlanishi boʻlib, undan „har xil taomlar va idishlar, muqaddas qurbonliklar va barcha yaxshi narsalar“ kelib chiqqan.
 Benben toshi 

Benben toshi Feniks ibodatxonasida topilgan. U tirilish va qayta tugʻilishga qodir boʻlgan, shuningdek, fasllarning ketma-ketlik tabiatini ifodalovchi bu qushning ramzi edi. Nemis Misrshunoslaridan birining yozishicha, u bir vaqtlar muqaddas ustun ustida turgan.

Benben Toshi asosiy tepalik sharafiga nomlangan. Bu Geliopolning Quyosh ibodatxonasidagi muqaddas tosh edi. Bu quyoshning birinchi nurlari tushgan joy boʻlgan. U toʻrt tarafli piramidalar va obelisklarning prototipi boʻlgan deb ishoniladiNational GeographicsTouregypt: Pyramids. Shuningdek, obelisklarning tepalari va piramidalar zarhal qilingan deb ishoniladi. Feniks yoki Bennu qushi Geliopolda hurmatga sazovor boʻlib, u yerda Benben yoki muqaddas tolJobim Sampson, documentaire Aux frontières de la science : au cœur des pyramides, National Geographic, 2002 ustida yashashi aytilgan. Misrolog Barri Kempning fikriga koʻra, Benben, Feniks va quyosh oʻrtasidagi bogʻliqlik quyidagi soʻzlarning uygʻunligida boʻlishi mumkin: „Koʻtarilayotgan (weben) quyosh nurlari Bennu qushi yashaydigan Benbenga tushadi“. Piramida matnlarining 600-bobida shunday deyilgan: „Atum Geliopoldagi Bennu saroyida Benben kabi koʻtarildi“George Hart. Egyptian Myths. University of Texas Press, 1990, p. 16..

 Yana qarang 

 Bennu
 Tatenen
 Piramida
 Baytil

 Manbalar 

 Havolalar 

 Sirli tosh Benben 
 BenBen tosh va piramidalar
 Benben. Der heilige Stein von Heliopolis )

 Adabiyotlar 

 Manfred Lurker. Lexikon der Götter und Symbole der alten Ägypter. Sherz, 1998-yil.
 Barri Jon Kemp. Qadimgi Misr: tsivilizatsiya anatomiyasi. Routledge, 1991, p. 88.
 Ketrin A. Bard. Qadimgi Misr arxeologiyasi entsiklopediyasi. Routledge, 1999, p. 205.
 Jorj Xart. Misr afsonalari. Texas universiteti matbuoti, 1990, bet. 11, 12, 16.
 Hans Bonnet. Benben, in: Lexikon der ägyptischen Religionsgeschichte. Gamburg, 2000-yil. ISBN 3-937872-08-6. S. 100f.
 Yadviga Lipinska, Marek Markinyak. Mitologia Starozytnego Misr. Varshava: „Auriga“, 2006-yil. ISBN 83-922635-5-3.
 Andrzej Niwiński : Bóstwa, kulty i rytuały starożytnego Misr. Varshava: Świat Książki, 2004, s. 165. ISBN 83-7391-201-0.