BL Teleskop

BL teleskopi BL Telescopii -- Eclipsing binary of Algol type (detached). SIMBAD Astronomical Database. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Дата обращения: 14 июля 2014. Архивировано 7 ноября 2017 года. () — teleskop yulduz turkumidagi koʻp qurrali yulduz. Bu Algol tipidagi tutiladigan oʻzgaruvchan yulduz boʻlib, koʻrinadigan kattaligi 7,09 dan 9,08 gacha, davri 778 kun (2-yil 48 kun), inson koʻzi bilan kuzatish uchun juda zaif . Yorqinlikning oʻzgarishi asosan komponentlarning tutilishi bilan bogʻliq. Tutilish taxminan 104 kun davom etadi, tizim esa 2 magnitudaga xiralashadi.

Gollandiyalik astronom Villem Leyten 1935-yilda yulduzning oʻzgaruvchanligini taʼkidladi. Yorugʻlik minimallari 1913-1919-yillarda olingan eski fotografik plitalarda topilgan, soʻng 1936-yilda Xovart tomonidan kuzatilgan. Dastlab, yulduz Shimoliy Koronaning R tipidagi oʻzgaruvchisi deb taxmin qilingan, tutilishlar mavjudligi faqat 1940-yillarda aniqlangan.

Asosiy komponent F5Iab/b yoki F4Ib spektral turidagi sariq supergigantdir. Yulduzning oʻzi oʻzgaruvchan boʻlib, yorqinligi oʻzgarishi 0,02 magnitudaga yetadiZsoldos, E. The pulsations of yellow semi-regular variables II. The F supergiant in the high-latitude binary BL Telescopii (англ.) // Astronomy and Astrophysics : journal. — EDP Sciences, 1994. — Vol. 286. — P. 870—874. — Bibcode: 1994A&A...286..870Z.. Pulsatsiyalar 92,5 kun va 64,8 kun davom etadigan ikkita davrga ega. Yulduz UU Hercules kabi oʻzgaruvchan yulduzlar toifasiga kiradi. Bunday yulduzlar sefeidlarga tegishli hisoblanadi va Gertssprung-Russell diagrammasidagi beqarorlik chizigʻi yaqinida joylashgan. Birlamchi komponentning massasi 19,73 quyosh massasi, diametri 300 quyosh massasi, ikkinchi komponentning massasi 7,1 quyosh massasi va TiO (titan oksidi) bilan spektral turdagi spektrdagi yutuvchan chiziqli M yulduzdir.

BL teleskopi Galaktika tekisligidan taxminan 11 ming yorugʻlik yili (3,3 kpc) uzoqlikda joylashgan. Yulduzning yuqori tezligi bilan birga, bu masofa obyekt qandaydir jarayon bilan hozirgi traektoriyaga tashlangan qochib ketgan yulduz ekanligini koʻrsatadi. Mumkin boʻlgan mexanizmlardan biri, agar ikkinchi komponent ilgari massiv yulduz boʻlsa, yangi yulduz portlashi paytida tizimdan chiqishi kuzatiladi.

 Manbalar 

Turkum: teleskop yulduz turkumlari
Turkum: Algol tipidagi tutilish o'zgaruvchilari