Orifiya

Orifiya (boshqa: Ὠρείθυια) — qadimgi yunon va rim mifologiyasining qahramoni, Amazon, amazonlar malikasi Marpesiyaning qizi .

Onasi vafot etgandan soʻng, Orifiya amazonlarning yangi malikasi boʻldi. Baʼzi versiyalargaПавел Орозий, Historiae adversus paganos, I. 15 koʻra, u opasi Antiop bilan birgalikda hukmronlik qilgan. U oʻzining abadiy bokiraligi uchun hurmat-ehtiromga ega edi va uning harbiy mahoratlari ajoyib deb topillib Amazon qirolligiga juda koʻp shon-sharaf keltirdiJustinʼs Epitome of Trogus Pompeius' History of the World, Book 2, part IV.

"Pompey Trogning „Filippning tarixi“ asarining Epitomi" ga koʻra, Mark Yunian Justine Orifia Amazon qirolichasining belbogʻini qazib olish uchun Geraklning toʻqqizinchi ekspluatatsiyasi haqidagi afsonadagi asosiy qahramonlaridan biri edi. Pompey Trog bu hikoyani quyidagicha bayon qildi: Yevrisfey, qirol Myken, jangda Orifiyaning Qirollik kamarini olish deyarli mumkin emas deb hisobladi (kamar Ippolitga tegishli boʻlgan boshqa versiyalarningBibliotheca 2. 5. 9Bibliotheca 2. 5. 9 aksariyatiga koʻra), shuning uchun u Geraklga buyruq berdi, unga qarzdor boʻlgani uchun toʻqqizinchi jang sifatida jasorat koʻrsatishini buyurdi. Gerakl toʻqqizta harbiy kemani jihozladi va Orifiya yoʻqligida Amazon qirgʻoqlarini egalladi. Amazonlarning tartibsizligi va beparvoligi tufayli ularning saflari sezilarli darajada kamaydi. Keyin Gerakl osonlik bilan Melanippa va Ippolit, Antiopa opa-singillarini asirlkka oldi. Gerakl Melanippani Malika belbogʻini olganidan keyin qaytarib berdi, ammo Ippolitni Afina qiroli Tesey oʻljadan oʻz ulushi sifatida oldi. Orifiya keyinchalik Ippolitni ozod qilish va Antiopa magʻlub etilgani uchun qasos olishni moʻljallab Attik urushda amazonlarni boshqardi. U Skilu skif podshohidan yordam soʻradi va u oʻgʻli Panasagorni otliqlar jamoasi bilan yordamga yubordi. Biroq, ittifoqchilar oʻrtasida baʼzi kelishmovchiliklar yuzaga keldi va skiflar jang maydonini tark etdi. Oxir-oqibat, Amazonlar magʻlubiyatga uchradi, ammo ittifoqchilarining lageriga qochishga muvaffaq boʻldi va ularning himoyasi ostida uyga qaytdiJustin, Cornelius Nepos, and Eutropius: Literally Translated by John Selby Watson (1853), p. 21.

Geraklning ishgʻolidan soʻng sodir boʻlgan voqealarning yana bir versiyasi mavjud: baʼzi frakya va skif qullari Afina qirolining himoyasi uchun Afinada saqlangan va Orifiya opasining magʻlubiyati uchun qasd olish uchun shu imkoniyatdan foydalangan. U Frakiya bilan birga skif ittifoqchilarini chaqirdi va muzokaralar uchun ikki guruh elchilarni yubordi. Ulardan birining vazifasida guruh qullar rahbarlari bilan erkinlikka erishish uchun yordam olish, ikkinchisi esa Lakonia Afinaga yordam bermasligini kafolatlashni oʻz ichiga oladi. Soʻng Orfiya oz' armiyasini Kimmer Bosfori, Dunay va Frakiya hududlaridan gʻalba bilan oʻtkazdi. Orifiya Afinani qamal qildi, ammo jangda Antiop oʻldirildi. Orifiya afinaliklar bilan shartnoma tuzganidan keyin Antiopa uchun qabr qurdi. Urushda Orifiya jiddiy jarohatlar olgan va oxir-oqibat ulardan vafot etgan. Uyga qaytayotganda uning qoʻshini uni dafn etishdi. Orifiyaning oʻrniga Pentesiliya taxtga oʻtirdi.

Jovanni Bokkachchoning „Mashhur ayollar haqida“ inshosining boblaridan biri Orifiya va Antiopga bagʻishlangan ediДжованни Боккаччо’s Famous Women translated by Virginia Brown (2001), p. 41-42; Cambridge and London, Harvard University Press;.

 Manbalar 

 Havolalar  
 Orosius Historiae adversus paganos I.15.7-9
 Justinus Epitoma Historiarum philippicarum Pompei Trogi II.4.17-30
 Adabiyotlar 
 Watson, John Selby Justin, Cornelius Nepos, and Eutropius: Literally Translated, pp 21-22, 547; Published 1853 H. G. Bohn, original in the New York Public Library
 Williams, Henry Smith The Historians' History of the World: A Comprehensive Narrative of the Rise, v.2, p. 440—441; Published 1904 The Outlook Company, New York Public Library
Turkum:Amazonlar (yunon mifologiyasi)
Turkum:Mifologik qahramonlar alifbo tartibida