Toʻkin payshanba

Toʻkin payshanba (Kir payshanba, Ayollar payshanbasi; ; morav. Tučny, Tłustý čtvrtek; ; ; ; ; ; kat. Dijous Gras) — baʼzi Yevropa xalqlari orasida Katta postdan oldingi oxirgi payshanbaning mashhur nomi. Undan keyingi juma va shanba roʻza (aniqrogʻi, post) kunlari boʻlib, yakshanba, dushanba va seshanba kunlari kamtarona ovqatlanishadi.

 Polsha anʼanalari 
Garchi hozir, odatda, roʻza tutilmasa ham, payshanba kuni ular hali ham sergoʻsht mazali taomlar tayyorlashadi, choʻchqa yogʻida anʼanaviy boʻgʻirsoqlar (), quymoqnon, parmuda bulka, qushtili () pishiriladi. Shaharlarda, toʻkin payshanba kuni boʻgʻirsoqlar doʻkonlarda ham, baqqollarda ham sotiladi. Olkushskiy povyatida uy bekalari qadimda qovoqxonaga boʻgʻirsoqlar va quymoqnonlarni olib ketishgan va u yerda dam olishgan, musiqa tinglab raqsga tushishgan, iloji boricha balandroq sakrashga harakat qilishgan, chunki shunda nasha balandroq oʻsadi, deb ishonishgan.

Poznan voyevodaligida payshanba kuni qizlar yigitlar uchun sumber, sumper () uyushtirishgan, ularni mehmon qilishgan, oʻtirishga kelganlari uchun aroq bilan siylashgan. Ayollar bayrami () deb ataluvchi Krakov koʻcha savdogarlarining kayfichogʻligi oldindan maʼlum. Pyaski chekkasidan kelgan maskaradli savdogarlar somon qoʻgʻirchoqni Rinokka (Krakovning markaziy maydoni) sudrab olib chiqib, rastalar atrofida raqsga tushishgan ( — savdo qatorlari), koʻchalar boʻylab yugurib, erkaklarga tegishib, choychaqa bermasa, raqsga tushishga majburlashgan. Ayniqsa boʻydoqlarga koʻproq osilishgan. Eng qizgʻin lahzada ayollar somon qoʻgʻirchoqni yirtib tashlashgan. Savdogarlar turli-tuman ovqatlar olib kelishgan va ular bilan birga raqsga tushgan erkaklarni siylashgan. Ayollar bayrami xuddi shunday tarzda Chenstohova yaqinidagi Seveje shahrida nishonlangan. Ayollar koʻchalar va maydonlar boʻylab yurib, raqsga tushishgan, odamlarni ushlab, ularni oʻyin-kulgiga chorlashgan. U sombjich, sembjich () deb atalgan. Somber Polshaning markaziy hududlarida ham amalda boʻlgan.

 Yana qarang 

 Toʻkin seshanba
 Slavyan anʼanalarida kulli chorshanba
 Ayollar payshanbasi

 Manbalar 

 Adabiyotlar 




 Havolalar 

 Polsha taʼmi: Toʻkin payshanba (radiopolsha.pl)
 Toʻkin payshanba — Polsha Maslenitsasi (delo-vcusa.ru)
 Toʻkin  payshanba  (exler.ru)
Turkum:Polsha
Turkum:Polsha urf-odatlari
Turkum: katolik bayramlari
Turkum: Xalq xristianligi
Turkum: slavyan an'analarida Fisih aylanishi
Turkum:Karnaval
Turkum: Polsha urf-odatlari
Turkum: Buyuk postdan bir hafta oldin
Turkum: buyuk post