Shuetas

Shuetas (; ispancha talaffuzi — chuetas, „choʻchqa yeyuvchilar“) — Marranos va ularning Mallorka orolidagi avlodlari. Ular Palma shahrining alohida kvartalida alohida guruh boʻlib yashashganlarЧуэтас // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб., 1908—1913.Шуэтас — статья из Электронной еврейской энциклопедии.

 Etimologiya 
Ushbu taxallusning kelib chiqishining bir nechta manbalari mavjud. Ulardan biriga koʻra, shuetas „choʻchqa yeyuvchilar“ degan maʼnoni anglatadi va katalon tilining balear lahjasida „shuya“ (chuya) — "choʻchqa goʻshti" soʻzidan kelib chiqqan. Boshqa manbaga koʻra esa, bu soʻz „shuita“ yoki „shueta“ — " yahudiy " dan bir xil dialektda keladi.

Ruscha transkripsiyada shuetas, chuetas, huetas, chuetas va boshqalarning manbalari mavjud.

 Tarixi 
Shuetas birinchi marta 1391-yil Ispaniyadagi pogromdan keyin (" Sevilya qirgʻini ") Mayorkada paydo boʻlgan. 1395-yilda Iqtisodiy hayotni jonlantirish va yahudiy jamiyatini jonlantirishni istagan qirol Xuan I ning taklifiga binoan Palmaning asosiy shahri Mallorkada 150 yahudiy oilasi Portugaliyadan koʻchirildi. Kelgan yahudiylar va majburan suvga choʻmganlar oʻrtasidagi aloqani oldini olish uchun Ferdinand I Palma yahudiylariga gettodan tashqarida yashashni va nasroniylar bilan muloqot qilishni taqiqladi. 1435-yilda Palma, pogromdan soʻng, Mayorkadagi yahudiy jamoasi nihoyat tugatildi.

Shuetalar alohida getto kvartallarida yashagan. Rasmiy ravishda katolik boʻlishlariga qaramay, ularga davlat xizmatiga kirishga ruxsat berilmagan.

 Shuetas va inkvizitsiya 
XIV-asr oxiridan u yoki bu tarzda iudaizmni yashirincha kuzatgan shuetalar. papa sudi tomonidan taʼqib qilingan va 1488-yildan — Inkvizitsiyaga duch kelgan.

1685-yilda bir guruh Shuetas ingliz kemasida Mallorka orolidan Livornoga qochishga harakat qildi. Qochqinlar ushlanib, inkvizitsiyaga topshirildi; Ulardan 21 nafari 1688-Palma shahridagi katta avtodafeda yilda yoqib yuborilgan.

Hammasi boʻlib, 1771-yilgacha mahalliy inkvizitsiya sudidan 1054 ta shuetalar oʻtgan, ulardan 594 tasi yoqib yuborilgan. Shuetalar 1782-yilgacha qattiq taʼqiblarga uchragan, maʼmurlar ularga butun orol boʻylab cheklovlarsiz joylashishlariga ruxsat bergan va jazo azobi ostida „Shuetas“ laqabini ishlatishni taqiqlagan.

Keyinchalik, shuetaslarning koʻpchiligi assimilyatsiya qilishdi va baʼzilari Mallorkani tark etishdi, xususan, Puerto-Rikoga koʻchib oʻtishgan.

 Bugungi Shuetas 
Mallorkada taxminan 18 000 kishi Shutas familiyasiga ega, ularning aksariyati assimilyatsiya qilingan.

1971-yildan buyon orolda yahudiylar jamoasi faoliyat yuritadi.

 Yana qarang 
 Kripto-iudaizm
 Manbalar 

Turkum: Ispaniyada yahudiylik
Turkum: yahudiy etnoslari
Turkum: Mallorca
Turkum: Ispaniya yahudiylarining tarixi