Noorganik moddalar

Noorganik moddalar (noorganik birikmalar) — organik boʻlmagan oddiy moddalar va kimyoviy birikmalar, yaʼni ularning tarkibida uglerod boʻlmagan moddalar. Shuningdek, baʼzi uglerodli birikmalar (karbidlar, siyanidlar, karbonatlar, uglerod oksidlari, CO va CO 2 va anʼanaviy ravishda noorganik deb tasniflanadigan baʼzi boshqa moddalar). Noorganik moddalar organik moddalargagina xos boʻlgan uglerodli tuzilishiga ega emas.

 Noorganik moddalar sinflari 
Barcha noorganik birikmalar ikki katta guruhga boʻlinadi:

 Oddiy moddalar — bir unsur atomlaridan iborat boʻladi;
 Murakkab moddalar ikki yoki undan ortiq unsurlarning atomlaridan tashkil topadi.

Oddiy moddalar fizik va kimyoviy xossalariga koʻra, quyidagilarga boʻlinadi:

 asosiy metallar (Li, Na, K, Mg, Ca va b.);
 nometallar (F2, Cl2, O2, S, P va b.);
 amfoter oddiy moddalar (Zn, Al, Fe, Mn va b.);
 asl gazlar (He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn).

Murakkab moddalar kimyoviy xossalariga koʻra quyidagilarga boʻlinadi:

 Oksidlar :
 asosiy oksidlar (CaO, Na<sub id="mwTQ">2</sub>O va b.);
 kislotali oksidlar (CO2, SO<sub id="mwUw">3</sub> va b.);
 amfoter oksidlar (ZnO, Al2O3 va b.);
 qoʻsh oksidlar (Fe3O4 va b.);
 tuz hosil qilmaydigan oksidlar (CO, NO va b.);
 Gidroksidlar ;
 asoslar (NaOH, Ca(OH)<sub id="mwbA">2</sub> va b.);
 kislotalar (H<sub id="mwcA">2</sub>SO<sub id="mwcQ">4</sub>, HNO3 va b.);
 amfoterli gidroksidlar (Zn(OH)<sub id="mwdw">2</sub>, Al(OH)<sub id="mweQ">3</sub> va b.);
 Tuzlar:
 oʻrta tuzlar (Na2SO4, Ca<sub id="mwhQ">3</sub>(PO<sub id="mwhg">4</sub>)<sub id="mwhw">2</sub> va b.);
 kislota tuzlari (NaHSO<sub id="mwiw">3</sub>, CaHPO<sub id="mwjQ">4</sub> va b.);
 asosiy tuzlar (Cu2CO3(OH)2 va b.);
 qoʻsh va/yoki kompleks tuzlar (CaMg(CO<sub id="mwlA">3</sub>)<sub id="mwlQ">2</sub>, K<sub id="mwlw">3</sub>[Fe(CN)<sub id="mwmA">6</sub>], KFe<sup id="mwmg">III</sup>[Fe<sup id="mwmw">II</sup>(CN)<sub id="mwnA">6</sub>] va b.);
 Binar birikmalar:
 kislorodsiz kislotalar (HCl, H2S va b.);
 anoksik tuzlar (NaCl, <sub id="mwqg">CaF2</sub> va b.);
 boshqa binar birikmalar (AlH<sub id="mwrQ">3</sub>, CaC<sub id="mwsA">2</sub>, CS<sub id="mwsg">2</sub> va b.)

 Tarkibida uglerod boʻlgan noorganik moddalar 
Ushbu moddalar anʼanaviy ravishda noorganik kimyo sohasiga tegishli hisoblanadi:

 Karbonatlar
 Karbidlar
 Ssiyanidlar
 Uglerod oksidlari
 Siyanatlar
 Noorganik tiosiyanatlar (tiosiyanatlar)
 Selenosiyanatlar
 Karbonil komplekslari

 Moddalar sinflari oʻrtasidagi genetik bogʻliqlik 
Genetik bogʻlanish - bu bir sinfga tegishli moddani boshqa sinf moddasiga aylantirish imkoniyatini aks ettiruvchi birikmalar sinflari oʻrtasidagi bogʻliqlikdir.

Genetik qator - bir xil kimyoviy unsurni oʻz ichiga olgan moddalarning oʻzgarishlarini aks ettiruvchi zanjir.

 Metallning genetik qatori 

misol uchun

Nometallarning genetik qatori

 Manbalar 

 Adabiyotlar 

 Anorganicheskiy // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.