Turkiston qayini

Turkiston qayini () — Qayindoshlar (Betulaceae) oilasiga mansub qayin (Betula) turkumidagi  oʻsimliklar urugʻi

 Tarqalishi va ekologiyasi 
Tabiatda areal turining tarqalishi Oʻrta Osiyo - Qirgʻiziston, Tojikiston va Afgʻonistonni qamrab oladi [2].
Oʻrta Osiyoda 2 turi: Turkiston va Tyanshan Qayinlari tarqalgan. Toʻqayzorlarda, 5—6 ga maydonlarda alohida yoki aralash oʻrmonlar tashkil qilib, togʻ daryolari qirgʻoqlarida ingichka polosalar holida oʻsadi. Baʼzi joylarda yongʻoqzorlar, archazorlar, oqqaragʻayzorlarda tabiiy holda uchraydi. Turkiston Qayini (Betula turkestanica) Tyanshan-Olay togʻ daryolari boʻylarida uchraydi.

Togʻ daryolari vodiylarida oʻsadi.

 Botanika tavsifi 
Daraxt 8-12 metr balandlikda, iflos-oq-sariq  poʻstlogʻi bilan. Yosh novdalar koʻpincha paska qaraydi va bezli.

Barglari tuxumsimon, uzunligi 5 sm, eni 3,5 sm, oʻtkir yoki uchi uchli, asosi xanjar yoki keng xanjarsimon, tagida butun qirgʻoq boʻylab, tepasida keskin-ikki tishli, ikki tomondan yosh tuklar, keyinroq bargsiz boʻladi, uzunligi taxminan 1,75 sm boʻlgan deyarli yalangʻoch bargsiz boʻladi, ingichka tukli barglar bilan.

Urugʻcha mushukchalar osilgan, silindrsimon, uzunligi 2,5 sm, diametri 7-8 mm va uzunligi 1,7 sm uzunlikdagi yupqa tukli poyada, qirrasi boʻylab oʻralgan, xanjar shaklida, uzunligi taxminan 5 mm; kuraklari bilan loblari ochiq yoki biroz koʻtarilgan, koʻpincha burchakli, oʻrtachadan qisqaroq, uchburchak.

Yongʻoqlar tuxumsimon yoki deyarli toʻq sariq, uzunligi 2,5 sm, qanotlari yongʻoqqa deyarli teng yoki undan bir oz torroq; qanotning cheti yongʻoqdan oshmaydi.

 Taksonomiya 
Turkiston qayini turi () — Qayindoshlar (Betulaceae) oilasiga mansub qayin (Betula) turkumidagi  oʻsimliklar urugʻi.

 Manbalar  

Turkum:Qayin
Turkum:Oʻsimliklar
Turkum:Markaziy Osiyo Florasi