Gipnos (Yunon mifologiyasi)

Gipnos (, "uyqu") — qadimgi yunon mifologiyasida uyquning timsoli, uyqu va tushlarning xudosi. Nyukta va Erebaning oʻgʻliGesiod. Teogoniya 212. Thanatos, Kera, Moir (Hesiodga koʻra) Nemesis, Eris, Charon va Nyuktaning boshqa bolalarining ukasi. Gipnos feʼl-atvori tinch, sokin, odamlarga mehribon.

Hesiodning soʻzlariga koʻra, Gipnos dunyoning chekkasida yashaydiGesiod. Teogoniya 756.762-763 va Quyosh-Gelios unga hech qachon qaramaydi.

Gomer asarlarida esa u Lemnos orolida yashaydi, Zevsning xabarchisi sifatida tasvirlanadiGomer. Iliada II 7 i dr.. Gera Zevsga qarshi fitna uyushtiradi. Oʻzi Gerkulesni taʼqib qilganida Gipnosni Zevsni oʻldirishiga koʻndiradi. Gipnosni Zevsning gʻazabidan Zevs xafa qilishga jur’at etmagan onasi Nyukta qutqaradi. Ikkinchi marta Gipnos yana Geraning iltimosiga binoan Zevsni oʻldiradi. Bu esa Axeylarga troyanlar bilan jangda gʻalaba qozonish imkoniyatini berdi. Uning yordami uchun mukofot sifatida Gera xaritlarning eng kichigi PasifeyaniNonn. Deyaniya Dionisa XXXI 122 Gipnosning rafiqasi boʻlishini vaʼda qiladi.

Ovidiy oʻzining „Metamorfoza“ asarida Gipnos yashaydigan, hamisha kunning shom vaqti hukmronlik qiladigan va unutish bulogʻi oqib oʻtadigan Kimmerlar oʻlkasidagi gʻorni tasvirlaydi; GipnosOvidiy. Metamorfozi XI 592—622 gʻordagi chiroyli toʻshakda oromga shoʻngʻiydi.

Sikyondagi Asklepiy ibodatxonasidagi haykalda Gipnos Epidot sherni oʻldirayotgani tasvirlanganPavsaniy. Opisanie Elladi II 10, 2.

Gipnosga LXXXV Orfik madhiyasi bagʻishlangan.

 Atrof-muhit va nasl 

 Morfey — tushlar xudosi. Baʼzan Gipnos va Nyuktaning oʻgʻli deb hisoblanadiOvidiy. Metamorfozi XI 633.
 Ikel (Fobetor) — turli xil hayvonlar qiyofasida tushga kiruvchi, tushlar xudolaridan biri. Gipnosning oʻgʻli hisoblanganSm. Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M., 2001. V 3 t. T. 2. S. 409.
 Fantas — Gipnosning oʻgʻliLyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M., 2001. V 3 t. T.2. S.409.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Gipnoz

 Manbalar 

 Adabiyotlar 

 Dunyo xalqlarining asotirlari M., 1991-92. 2 t. T.1. S.305, Lübker F.
 Klassik antik davrlarning haqiqiy lugʻati. M., 2001. 3 t. T.2. S.157

Turkum:Pages with unreviewed translations
Turkum:Mifologik qahramonlar