Aspid taxtasi

Aspid yoki Qoʻrgʻoshin doskasi — bu plastinka koʻrinishidagi yozuv asbobi boʻlib, ular kundalik hayotda daftarlardan foydalanishdan oldin yozishni oʻrgandilar. Materiallar, qora qattiq slanets-aspid tufayli uning nomini oldi. XX asr oʻrtalarida foydalanishdan chiqdi.

 Tavsif va foydalanish 
Aspidli doskasi 20 mm qalinlikdagi rangli slanetsdan tayyorlangan plastinka va taxminan kattaligi zamonaviy maktab daftarigaBelovinskiy L. V. Rossiyskiy istoriko-bitovoy slovar, Trite, — 1999, s. 526. teng keladi. Plitalar yogʻoch ramka bilan bezatilgan. Aspid doskasida ular iz qoldirgan qalam yoki qoʻrgʻoshin bilan yozgantlar. XIX asrning oxiridan boshlab, qoʻrgʻoshin oʻrniga alyuminiy tayoqchalari ishlatila boshlandi, ular oq, osongina oʻchadigzn  iz qoldirar ediGrifel i grifelnie doski // Энциклопедический словарь Ф.А. Брокгауза и И.А. Ефрона. Aspid doskasiga gupka yoki mato parchasi qoʻshildi, ular oʻchirish uchun ishlatilgan. Bundan tashqari, boʻr  bilan yoziladigan doskalari ham bor edi.

Baʼzan slanetsning yuzasi gorizontal chiziqlar bilan chizilganPeter Davies Writing Slates and Schooling, Australasian Historical Archaeology, Vol. 23, — 2005, 63-64..

Bundan tashqari, mebel ishlab chiqaruvchilari stol usti aspid doskalaridan tayyorlangan, dengizchilar koordinatalarni hisoblash uchun aspid doskasidan foydalanganlar va ishlab chiqarishdagi ishchilar ishlab chiqarilgan mahsulotlarni hisobga olish uchun doskalardan foydalanganlar.

 Tarix 
Aspidli doskadan foydalanishning birinchiDavies, 63. yozma eslatmasi XIV asrning"Than tok I alle signes, degrees, and minutes, that I fond directe under the same planete that I wroghte for, and wroot so many signes, degrees and minutes in my slate…" Sm. v sleduyuщem istochnike:  oxiriga toʻgʻri keladi: bu haqda „Astrolabe haqida traktat“ da yozadi. XVI-XVII asrlarda foydalanishga oid maʼlumotlar ham mavjud. Biroq, aspid doskalaridan ommaviy foydalanish XVIII asr oxirida boshlandi — Uelsdagi slanets konining rivojlanishi va slanets sanoatining rivojlanishi bilan — XIX asrda dunyodagi deyarli har bir maktabda aspid doskalari ishlatilgan. 1930-yillardan boshlab, aspid doskalaridan amalda foydalanilmay qoʻyildi.

 Yana qarang 
 Qora taxta
 Manbalar 

 Adabiyotlar 

Turkum:Ta'lim uchun doskalar
Turkum:Yozish materiallari
Turkum:Yozish uchun asboblar