Kastamonu

Kastamonu — Turkiya Respublikasining Kastamonu viloyatining markazi hisoblanadi. 2000-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shahr aholisi 102,059 kishi boʻlib, shundan 64,606 nafari shahar markazida istiqomat qiladi . (2010-yilda shahar markazi aholisi — 91,012 kishi boʻlganStatistical Institute.) Shahar 1,834 km2-maydonni egallaydi va 904 m balandlikda joylashgan.
 Tarix 
Shaharga miloddan avvalgi XVIII asrda asos solingan deb taxmin qilinadi. Shahar Rim imperiyasi davrida Timonion (yunonchada: Τιμόνιον) nomi bilan atalgan.

Shahar nomining oʻzgarishi X asrga toʻgʻri keladi. Vizantiya imperatori Isaak I Komnenosning otasi boʻlgan mashhur sarkarda Manuel Erotikos Komnenosga imperator Vasiliy II Kastamonu atrofidagi yerlarni bergan. Keyin Manuel Erotikos Komnenos u yerda Kastra Komnenon (Κάστρα Κομνηνῶν) nomli qalʼa qurdirdi. Kastra Komnenon nomi Kastamone deb qisqartirilgan, keyin esa Kastamoni va Kastamonu nomi bilan turkiylashganRunciman, pp. 54-55.

Ibn Battuta shaharga tashrif buyurib, uni „eng katta va eng yaxshi shaharlardan biri, bu yerda tovarlar koʻp va narxlar past“ deb yozib qoldirgan. U bu yerda qirq kun yashagan.

Shaharning mashhur soʻfiy avliyosi Shayx Shabon Veliy boʻlgan.

Shahar oʻrta asrlarda Candaroğulları bekligi va Çobanoğulları bekligining poytaxti vazifasini bajargan.
 Iqtisodiy tarixi 
XX asr boshlarida Kastamonu atrofida nikel qazib olingan.

 Taʼlim 
Kastamonuda 2006-yilda oldin Anqara universiteti va Gazi universiteti qoshida boʻlgan mavjud kollejlar, maktablar va institutlarni oʻz ichiga olgan Kastamonu universiteti tashkil etilgan. Kastamonudagi taniqli oʻrta maktabl: Abdurrahmon Pasa Lisesi boʻlib, shuningdek, Kastamonu Lisesi sifatida ham tanilgan. Ushbu ltsey Usmonlilar imperiyasining oxirida Onadoʻlida tashkil etilgan birinchi zamonaviy oʻrta maktab hisoblanadi. Kastamonu Mustafo Kaya Lisesi Istanbul, Anqara va Izmirdan soʻngra Turkiyadagi eng muvaffaqiyatli oʻrta maktablardan biri sanaladi.
 Aholisi 
 Yil Umumiy Shahar markazi Shahar atrofi 1965  67.093  23.485  43.608 1970  79.279  29.338  49.941 1975  80.099  29.993  50.106 1980  88.321  35.464  52.857 1985  98.109  46.986  51.123 1990  94.279  51.560  42.719 2000  102.059  64.606  37.453 2007  115.332  80.582  34.750 2008  115.871  80.946  34.925 2009  119.867  86.085  33.782 2010  123.972  91.012  32.960 2011  125.787  93.347  32.440 2012  128.537  96.217  32.320 2013  132.710  98.456  34.254 2014  137.391  103.724  33.667 2015  140.944  110.908  30.036 2016 146.103  114.131  31.972 2017 145.754  116.737  29.017 2018  148.931  118.282  30.649 2019  152.553  124.454  28.099 2020 151.500  124.018  27.482
Izoh: 1987-yilda İhsangazi shaharchasining ajralib chqishi ortidan, shahar aholisi kamaygan<noinclude>

 Iqlim 
Kastamonu qishi sovuq va yozi iliq boʻlgan nam kontinental iqlimga ega. Yogʻingarchilik yil davomida bir tekis taqsimlanib, bahor oylarida sezilarli oʻsish kuzatiladi.

 Transport 
Kastamonu asosiy avtovokzali Turkiyaning koʻpgina yirik shaharlariga avtobus qatnoviga ega. Kastamonu aeroporti faol xizmat koʻrsatadi. Kastamonu, shuningdek, Gʻarbiy Qora dengiz mintaqasi uchun asosiy temir yoʻl punkti hisoblanadi.
 Taniqli mahalliy insonlar 
 Latifî (1491-1582), Usmonli yozuvchisi
 Iovan Tsaous (Yiannis Eitziridis) (1893-1942), yunon musiqachi va kompozitor
 Oğuz Atay (1934-1977), romannavis
 Rıfat Ilgaz (1911-1993), romannavis
 Halit Akmansü (1883-1923), Usmonli va Turkiya qoʻshinlarida harbiy ofitser
Galireya

 Manbalar 

Turkum:Kastamonu tarixi