Spastik tortikollis (Servikal distoniya)

Spastik tortikollis, servikal distoniya - distonik kasallik-tortikollisning bir turi bo'lib, unda boshning noto'g'ri pozitsiyasi bo'yin muskullarining patologik kuchlanishidan kelib chiqadi.

 Statistika 
Statistikaga ko'ra, o'n mingdan birida uchraydi.

 Etiologiya (kasallikning kelib chiqishi) 
Kasallikning aniq sababini kamdan-kam hollarda aniqlash mumkin. Ekstrapiramidal kasalliklarning bir qismi sifatida rivojlanishi mumkin, ayniqsa antipsikotiklarning haddan tashqari dozasi bilan.

 Tasniflash 
Boshning holatiga qarab quyidagilar mavjud:

 tortikollis - boshni yon tomonga aylantirish bilan;
 antecollis - boshning oldinga egilishi yoki nominatsiyasi bilan;
 retrokollis - boshning orqaga og'ishi bilan;
 laterocollis - boshni yon tomonga burish bilan;
 servikal distoni birlashgan varianti.

Giperkinezning tabiatiga ko'ra quyidagilar mavjud:

 tonik;
 klonik;
 aralash shakl.

 Klinik koʻrinishi 
Odatda, bo'yinning barcha mushaklari jarayonda ishtirok etadi, ko'pincha sternokleidomastoideus, trapezius, kamar mushaklari. 

Kasallikning boshida boshning mustaqil ravishda o'rta holatga qaytishi mumkin, tushida giperkinez yo'qoladi va yurish paytida, aksincha, kuchayadi.

Progressiya o'sib borishi bilan faqat qo'llar yordamida boshni o'rta holatga qaytarish mumkin, bu vaqtda tuzatish imo-ishoralarini qo'llash mumkin, masalan, ba'zi qismlarga teginishda giperkinezning pasayishi kuzatiladi. 

Keyinchalik rivojlanish bilan boshning oldingi holatiga qaytishi mumkin bo'lmaydi, ta'sirlangan mushaklarning gipertrofiyasi va radikulyar sindrom paydo bo'ladi.

 Davolash 
Ushbu nevrologik kasallik odatda davolash qiyin. 

Patologik kuchlanishda bo'lgan mushaklarning denervatsiyasi ham yakuniy davolanishga olib kelmasligi mumkin. 

Bo'yin muskullarining ohangini normal holatga yaqin holatda ushlab turish uchun kasal mushaklarga A guruhi botulinum toksin preparatlarini kiritish qoʻllanadi. Agar konservativ terapiya samarasiz bo'lsa, jarrohlik davolash mumkin: suboksipital kraniotomiya va atlasning laminektomiyasi (laterokollis uchun ishlatilmaydi), stereotoksik talamotomiya, bu endi chuqur stimulyatsiya yoki yordamchi nervlarning mikrovaskulyar dekompressiyasi bilan almashtirildi.

 Badiiy adabiyotda 

 Leonardo da Vinchi birinchi bo'lib spastik tortikollis bilan og'rigan yigitni tasvirlagan
.
 Eslatmalar 

Turkum:Asab tizimining kasalliklari