Toj (Korona)

Korona (lotin, " toj ") quyoshni va boshqa yulduzlarni o'rab turgan plazma aurasidir. Quyoshning toj, koronasi yorug'likni fazo bo'ylab millionlab kilometr masofaga uzaytiradi va Quyosh tutilishi (Solar eclipse) davomida juda ham yaqqol ko'rinadi, shuningdek u koronagraf qurilmasi bilan ham kuzatilishi mumkin . " Korona " so'zi qadimiy yunoncha koronn (koroniy, "guldon, gulchambar") dan olingan bo'lib, "toj" ma'nosini anglatuvchi lotincha so'zdir.

Spektroskopiya o'lchovlari koronadagi kuchli ionlashishni va quyosh yuzasidan ancha issiq boʻlgan,  1 000 000 kelvindan ortiq plazma haroratini ko'rsatdi.

Korona yorug'ligi bir xil hajmdagi bo'shliqdan iborat uchta asosiy manbadan taraladi. K-korona (K   "doimiy" nemis tilidan olingan bo'lib  "kontinuierlich" ma'nosini anglatadi)  quyosh nuri erkin elektronlarni tarqatishi orqali hosil bo'ladi; nur qaytaradigan fotosferik assimilyatsiya chiziqlaridagi (singdiruvchi chiziqlar) dopler kengayishi ularni butunlay berkitib qo'ymaslik uchun juda keng tarqatib yuboradi va ularga assimilyatsiya chiziqlari bo'lmagan doimiylikning spektral ko'rinishini beradi. F-corona (F.   Fraunhofer uchun ) quyosh nuri zaharli zarralarini zararsizlantiruvchi tomonidan yaratilgan va uning yorug'ligi quyosh nuri ostida ko'rilgan Fraunhoferning yutilish bosqichlari mavjudligi sababli kuzatilishi mumkin; F-corona Quyoshdan juda katta burchakka ega boʻlgan bo'shliqqa cho'ziladi, bu yerda zodiakal nuri deyiladi. E-korona (ingilizcha 'emissiya' so'zidan olingan bo'lib, taratish, chiqarish degan ma'noni anglatadi,  E) koronal plazmada mavjud boʻlgan ionlar tomonidan ishlab chiqarilgan spektral nur taratish (emissiya) chiziqlariga bog'liq; keng yoki cheklangan issiq spektrli taratish chiziqlarida kuzatilishi mumkin va koronaning tarkibi haqidagi asosiy ma'lumotlar manbai hisoblanadi.

 Tarix 

 Tarixiy nazariyalar 

 Jismoniy xususiyatlari 

 Faol hududlar 

 Koronal halqa 

 Katta o'lchamdagi tuzilmalar 

 Faol hududlarning o'zaro bog'liqligi 

 Filament bo'shliqlari 
Filament bo'shliqlari rentgen nurlarida qorong'i bo'lib ko'rinadigan va xromosferada Hα  filamentlari kuzatiladigan hududlardan yuqori zonalardir . Ular birinchi marotaba 1970-yilda ikkita raketa parvozlarida kuzatilgan, ularda ham toj teshiklari aniqlangan.

 Yorqin nuqtalar 
Yorqin nuqtalar - bu quyosh diskida joylashgan kichik faol hududlar. Rentgen nurli nuqtalari birinchi marta 1969-yil 8 aprelda raketa parvozi paytida aniqlangan.

 Koronal teshiklar 
Koronal teshiklar qutb mintaqalari bo'lib, ular rentgen nurlarida qorong'i bo'lib ko'rinadi, chunki ular juda ko'p radiatsiya chiqarmaydi. Bular Quyoshning keng zonalari bo'lib, unda magnit maydoni unipolyar bo'lib, sayyoralararo fazoga ochiladi. Yuqori tezlikdagi quyosh shamoli asosan ushbu hududlardan kelib chiqadi.

 Sokin Quyosh 
Faol mintaqalar va toj teshiklariga kirmaydigan quyosh mintaqalari odatda sokin Quyosh deb nomlanadi.

 Tojning o'zgaruvchanligi 
 Koronal hodisa  Odatiy vaqt o'lchovi  Odatiy uzunlik o'lchovi (Mm)  Faol mintaqada alangalanish  10 dan 10000 sekundgacha  10–100  X-nurli yorqin nuqta  daqiqa  1–10  Katta o'lchamdagi tuzilmalarda vaqtinchalik  daqiqadan soatgacha  ~ 100  Bir-biriga bog'langan yoylarda vaqtinchalik  daqiqadan soatgacha  ~ 100  Sokin quyosh  soatdan oygacha  100– 1000  Koronal teshik  bir necha marta aylanish  100– 1000 

 Olovlar 

 O'tish davri 

 Yulduzli toj 

 Korona (Toj) fizikasi 

 Radiatsiya 
Toj radiatsiyani faqat kosmosdan kuzatiladigan rentgen nurlarida chiqaradi.

 Issiqlik o'tkazuvchanligi 
Magnit maydonga uzunlamasına yo'nalishda, tojning issiqlik o'tkazuvchanligi 

 Koronal seysmologiya 

 Koronal isitish muammosi 

 To'lqinli isitish nazariyasi 

 Magnit ulanish nazariyasi 

 Spikulalar (II tip)