Lavrentiy Beriya

thumb
Lavrentiy Pavlovich Beriya (; ; 29-mart (E.U. 17-mart) 1899-yil – 23-dekabr 1953-yil) — sovet siyosatchisi, Sovet Ittifoqi marshali, davlat xavfsizligi maʼmuri va Sovet xavfsizligi boshligʻi. U, shuningdek, Ikkinchi jahon urushi paytida Iosif Stalin boshchiligidagi NKVD boshligʻi ham boʻlgan hamda 1941-yilda Stalin davrida bosh vazirning oʻrinbosari lavozimiga koʻtarilgan. Keyinchalik esa u rasmiy ravishda 1946-yilda Politburoning tarkibiga kirdi.

 Beriy jinoyatlar 

 Qatag‘onlar va siyosiy tozalashlar:
 Beriya Stalinning "katta terror" siyosatini davom ettirib, minglab odamlarni "xalq dushmani" sifatida hibsga olgan va qatl qilgan.
 Uning boshqaruvi ostida Gulag tizimi kengaytirilib, millionlab insonlar qamoq lagerlariga yuborilgan.
 Yadro quroli dasturi:
 Beriya Sovet Ittifoqining birinchi atom bombasi loyihasini boshqargan. Bu jarayonda u Gulagdagi mahbuslar mehnatidan foydalangan va loyihani muvaffaqiyatli yakunlagan.
 Shaxsiy jinoyatlari:
 Beriya ko‘p hollarda shaxsiy manfaatlari uchun hokimiyatdan foydalangan. Uning zo‘ravonlik va jinoyatlar sodir etgani haqidagi ko‘plab faktlar mavjud.

 Beriya qatl qilinishi 

 1953-yil, Stalin vafotidan so‘ng, Lavrentiy Beriya hokimiyat uchun kurashda asosiy nomzodlardan biri edi. Ammo Nikita Xrushchyov boshchiligidagi boshqa Sovet liderlari unga qarshi ittifoq tuzdilar.
 Iyunda Beriya qamoqqa olindi va davlatga xiyonat, hokimiyatni suiiste'mol qilish va boshqa og‘ir jinoyatlarda ayblandi.
 Unga qarshi sud yopiq eshiklar ortida o‘tkazildi. 1953-yil 23-dekabrda Beriya aybdor deb topilib, o‘limga hukm qilindi. U Moskva shahridagi Lubyanka qamoqxonasida otib o‘ldirilgan.

 Tarixiy ahamiyati 
Beriya o‘z davrining eng qudratli va shafqatsiz rahbarlaridan biri bo‘lib, uning qatl qilinishi Stalin davrining yakuni va Sovet siyosatining yangi bosqichiga o‘tishni anglatar edi. Xrushchyov boshchiligidagi rahbariyat keyingi yillarda Stalin va Beriya qatag‘on siyosatini tanqid qila boshladi.

Beriya haqida ko‘proq ma'lumot olish uchun Sovet tarixiga oid ishonchli manbalarga murojaat qilishingiz mumkin.

 Manbalar 

 Havolalar 

 .
 Sergo Beriya bilan intervyu 

Turkum:1953-yilda vafot etganlar
Turkum:23-dekabrda vafot etganlar
Turkum:1899-yilda tugʻilganlar