Qoʻqon universiteti

Qoʻqon universiteti – Fargʻona viloyatining Qoʻqon shahridagi va Oʻzbekistondagi birinchi nodavlat universiteti Universitet shahar markazida joylashgan. Qoʻqon universiteti Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 17-avgustdagi 683-son „Qoʻqon universitetini tashkil etish toʻgʻrisida“ qarori bilan tashkil etilganhttps://lex.uz/docs/-4477887.

Universitetda Oʻzbekistonning barcha viloyatlaridan – 12 viloyat, Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Toshkent shahridan talabalar tahsil olishadi.

 Universitet missiyasi 
Turli darajadagi va turli mohiyatga ega boʻlgan tadqiqotlarni oʻtkazishga tayyor boʻlgan, ijodiy va oʻziga xos yondashuvlarga asoslangan innovatsion va kreativ qarorlarni qabul qila oladigan yangi avlod mutaxassislari va biznes rahbarlarini tarbiyalash.

 Universitet tarixi 
Qoʻqon universitetiga Oʻzbekiston Respublikaning Qoʻqon shahrida dunyoning 1000 ta yetakchi universitetlari reytingiga kiritilgan birinchi nodavlat oliy oʻquv yurtini tashkil etish vazifasini oʻz oldiga qoʻygan respublikaning yosh va ilgʻor bir guruh tadbirkorlarining tashabbusi bilan asos solindi.

Shu maqsadda 2019-yilda universitet yaratish uchun tashabbuskor guruh tuzildi. Shuning uchun Yevropa va Osiyoning bir qator yetakchi universitetlari, xususan Janubiy Koreyaning Vusong universiteti bilan aloqalar oʻrnatildi.

2019-yil 17-avgustda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Qoʻqon universitetini tashkil etish toʻgʻrisida" qarori qabul qilindi.

Sentabr oyida universitetni tashkil qilish bilan bogʻliq barcha tashkiliy masalalar hal qilindi, xususan, universitetni boshqarish uchun yuqori darajali taʼlim menejerlari taklif etildi, talabalar universitetga qabul qilindi.

2019-yil oktabr oyida universitetda oʻquv jarayoni boshlandi.

 Universitetning tashkiliy tuzilmasi 
Universitetning oliy organi universitet asoschilaridan tarkib topgan Universitetning Vasiylik kengashi hisoblanadi.

Direktor, iqtisodiyot fanlari boʻyicha falsafa doktori, dotsent Zaxidov Gʻafurjon Erkinovich universitet ishini nazorat qiladi.

Universitetning kollegial boshqaruv organi universitet rahbariyati va yetakchi professor-oʻqituvchilardan tashkil topgan Universitet Kengashi hisoblanadi.

Universitet faoliyatining ayrim yoʻnalishlarini uchta oʻquv prorektori amalga oshirmoqda – ilmiy ishlar, ilmiy izlanishlar, innovatsiyalar, yoshlar bilan ishlash va xalqaro hamkorlik, shuningdek moliyaviy va tashkiliy ishlar boʻyicha prorektorlar.

 Universitet boʻlimlari. Universitetning quyi boʻgʻinlardagi faoliyatini alohida boʻlimlar nazorat qiladi: 

 Akademik ishlar boʻlimi;
 Ilmiy Tadqiqotlar boʻlimi;
 Yoshlar bilan ishlash, maʼnaviy-maʼrifiy ishlar boʻlimi;
 Strategik rejalashtirish va rivojlantirish boʻlimi;
 Operatsiyalarni boshqarish boʻlimi.

 Universitet markazlari: 

 Universitetning Axborot-resurs markazi;
 Universitetning Axborot Texnologiyalari Markazi;
 Talabalarga xizmat koʻrsatish markazi;
 Innovatsion taʼlim texnologiyalari markazi.

 Talaba tayyorlashning asosiy yoʻnalishlari gumanitar va ijtimoiy fanlardir. 

 Universitet fakultetlari: 

 Turizm va iqtisodiyot fakulteti;
 Taʼlim fakulteti.

 Universitet kafedralari: 

 Raqamli texnologiyalar va matematika kafedrasi
 Taʼlim kafedrasi
 Jahon tillari kafedrasi
 Xalqaro turizm va iqtisodiyot

 Universitet tadqiqot markazlari: 

 Global Rivojlanishni oʻrganish markazi
 Koreys tili va madaniyati markazi
 Raqamli texnologiyalar va raqamli iqtisodiyot markazi

 Universitet yotoqxonasi 
Universitet Qoʻqonning markazida, tarixiy joylarga yaqin boʻlgan 11 gektar maydonni egallaydi (masalan, tarixiy ansambl – Qoʻqon xonligi hukmdori Xudoyorxon saroyi).

Universitet ikkita asosiy oʻquv binosi, yopiq va ochiq sport majmuasi, axborot-resurs markazi, shuningdek, ayollar va erkaklar yotoqxonalaridan iborat.

 Universitetdagi oʻquv jarayoni 
Universitetda taʼlimning kredit tizimi mavjud.

Taʼlimning kredit texnologiyalari bu talabalarni oʻqitish va mehnat bozoriga tayyorlashga individual yondashish, yaʼni individual ravishda bilimlarni ijodiy egallashga va mustaqil oʻrganish darajasini oshirishga qaratilgan.

Qoʻqon universitetining oʻquv jarayoni AQSh, Yevropa, Osiyo va ayniqsa Koreyaning taʼlim kredit tizimidan foydalangan holda ishlab chiqilgan.

1 kredit 15 ta oʻquv soatini talab qiladi.3 kredit (45 akademik soat, 60 akademik soat) keng tarqalgan, ammo tanlab olingan fanlar 2 kreditga baholanadi.

Universitetda oʻqishni tugatish uchun oʻrtacha 140 kredit (4 yillik taʼlim uchun) va 3 yillik taʼlim uchun 120 kredit talab qilinadi.

1 semestr: 18 kredit soati.

1 oʻquv yili: 36 kredit soati.

Har bir fan: 2-3 kredit.

Har semestrda soha boʻyicha: 5-6 ta fan oʻqitiladi.

Joylardagi oʻquv yuklamasi: 5-6 fan (haftasiga 24 akademik soatdan).

Ikkinchi semestr natijalariga koʻra 6 ta fan taklif etiladi: 3 ta fan umumiy fanlar, 3 ta fan maxsus fanlar.

Oʻquv taqvimi – kuzda 15 hafta va bahorda 15 hafta.

Kuzgi semestr: oktabr – fevral oyining boshi (2 haftalik qishki taʼtilini hisobga olgan holda);

Bahor semestri: mart – iyun.

Oʻquv jarayoni innovatsion taʼlim orqali, oʻquv jarayonida zamonaviy oʻqitish usullaridan (Case study, Plickers va boshqalar) interfaol va yuqori texnologiyali darslar orqali olib boriladi.

Oʻquv dasturlari zamonaviy talablarga javob beradi – oʻquv jarayoni talabalarning talab va takliflariga muvofiq tahlil qilish orqali yaxshilanadi.

Yuqori malakali mutaxassislar – tez rivojlanayotgan bozor iqtisodiyoti sharoitida, har bir sohada, xalqaro standartlarga muvofiq ravishda, professional sohada sezilarli oʻzgarishlarni amalga oshiradigan mutaxassislar tayyorlanmoqda.

Professional professor-oʻqituvchilar, menejment sohasida xalqaro amaliy tajribaga ega boʻlgan malakali ishbilarmon mutaxassislarni jalb qilgan holda raqobatbardosh mutaxassis tayyorlaydilar.

Qoʻqon universiteti mahalliy biznes tuzilmalari bilan hamkorlik aloqalarini oʻrnatdi, qisqa vaqt ichida muvaffaqiyatli tarmoq boʻlib, bu universitet talabalariga nafaqat ajoyib bilim va koʻrsatmalar olish, balki xalqaro miqyosda sanoat, davlat va boshqa ilmiy muassasalarda martaba qurishda ishtirok etish imkonini beradi. Talabalar sanoat, davlat va boshqa mahalliy va xalqaro oʻquv muassasalari bilan mehnat shartnomalarini tuzishda ishtirok etish imkoniyatiga ega. Bu universitetni rivojlanish uchun tezkor tadqiqotlar olib boradigan oʻziga xos muhitga aylantiradi[[3]].

Xalqaro munosabatlar xalqaro standartlarga mos kelishi va chet el universitetlarining boshqa talabalari bilan hamkorlik qilish imkoniyatini beradi.

 Taʼlim yoʻnalishlari: 

 Iqtisodiyot: 

 – moliyaviy iqtisodiyot
 – ekonometrika
 – axborot iqtisodiyoti
 – xalqaro moliya
 – pul va moliya
 – xalqaro savdo nazariyasi, shuningdek ixtiyoriy fanlar.

 Moliya: 

 – Xalqaro biznes menejmenti
 – Xalqaro moliya
 – Xalqaro korporativ moliya
 – Tijorat banklari
 – strategik menejment
 – Investitsiyalar tahlili, shuningdek ixtiyoriy fanlar.

 Menejment: 

 – Global strategik menejment
 – Elektron biznesni boshqarish
 – Yetakchilik qobiliyati
 – Nizolarni boshqarish
 – Xalqaro biznes menejmenti
 – Strategik menejment, shuningdek ixtiyoriy fanlar.

 Turizmni: 

 – Turizm dinamikasi
 – MICE boshqaruvi
 – Xavfsizlik va boshqaruv
 – Mehmondoʻstlik sohasida mijozlar bilan munosabatlarni boshqarish
 – Xalqaro mehmondoʻstlik brendini boshqarish
 – Geografiya va turizm iqtisodiyoti, shuningdek ixtiyoriy fanlar.

 Xorijiy til va adabiyoti: Ingliz tili: 

 – Ingliz va Amerika adabiyotlarini oʻrganish
 – Ingliz tilini oʻrganish asoslari
 – Ingliz va Amerika adabiyotlarini oʻrganish
 – Mantiq va ingliz tilida yozish
 – TEFLda tilshunoslik
 – Ingliz tilini oʻqitishga bagʻishlangan seminar, shuningdek ixtiyoriy fanlar.

 Boshlangʻich taʼlim: 

 – boshlangʻich taʼlim asoslari
 – boshlangʻich ingliz tilini oʻqitish usullari
 – Kombinatsiyalangan oʻquv kursi
 – bola rivojlanishi va taʼlimi
 – Boshlangʻich taʼlimda tadqiqotlar (Capstone Design)
 – maxsus taʼlim asoslari, shuningdek ixtiyoriy fanlar.

 Maktabgacha taʼlim: 

 – Taʼlimda global yetakchilik
 – ruhiy salomatlik nazariyasi
 – Maktabgacha yoshdagi bolalar uchun til oʻrgatish
 – Oʻyin nazariyasi va taʼlimi
 – Maktab amaliyoti
 – bolalarning rivojlanishi, shuningdek ixtiyoriy fanlar.

Imtihonlar, maʼruza va laboratoriya mashgʻulotlarining aksariyati markazlashgan holda tashkil qilingan, universitet talabalar uchun toʻgarak mashgʻulotlari va seminar mashgʻulotlar oʻtkazmoqda.

Hozir Qoʻqon universitetida 14000 ga yaqin talaba tahsil olmoqda.

Universitet xodimlari 200 kishini tashkil etadi.

 Universitetga qabul qilish 
Iyun oyida, rejalashtirilgan oʻquv yilining boshlanishidan oldin, abituriyentlar universitetga hujjatlarini topshirishadi. Kirish imtihonlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi tomonidan amalga oshiriladi (dtm.uz ).

Chet tillarini milliy yoki xalqaro darajada bilish sertifikati boʻlgan talabalar bakalavr dasturining barcha mutaxassisliklariga – kamida CEFR Milliy sertifikati yoki Xalqaro Ingliz Tili Tizimi (IELTS 5.5 va undan yuqori), (TOEFL IBT 72 va undan yuqori) kirish imtihonlarisiz suhbat asosida qabul qilinadilar.

Chet tili test toʻplamiga birinchi (asosiy boʻlmagan) fan sifatida kiritilgan bakalavriat dasturlariga nomzodlar, ingliz tili uchun – B1 milliy sertifikati yoki Xalqaro Ingliz Tili Tizimi (IELTS 4.5-5.0), ingliz tilida test sifatida chet tili (TOEFL IBT 42-71) Xalqaro imtihon tizimlarida ushbu tilni bilgan nomzodlar kirish imtihonlarisiz ushbu fan boʻyicha belgilangan maksimal ball toʻplaydilar.

Xalqaro va respublika olimpiadalari va tanlovlarining gʻoliblari tegishli taʼlim sohalariga kirish imtihonlarisiz grant asosida qabul qilinadi.

Oʻzbekiston Respublikasi oliy oʻquv yurtlarida yoki Oʻzbekiston Respublikasi hududida faoliyat koʻrsatadigan chet el universitetlarida tahsil olayotgan talabalar Qoʻqon universitetida oʻqishni davom ettirishlari yoki oʻqishni tiklashlari mumkin (talabalar safidan chiqarilganlar uchun).

Universitetda grantlar tizimi mavjud, nogiron, shuningdek kam taʼminlangan oilalar farzandlaridan 10 nomzod oʻqishga kirish va grant asosida oʻqish imkoniyatiga ega.

 Universitetning xalqaro hamkorligi va aloqalari 
Qoʻqon universiteti Janubiy Koreyaning Vusong (Woosong university) universiteti bilan hamkorlikda tashkil etilgan boʻlib, unda talabalar talabalar almashinuvi va 2 + 2 dasturida qatnashish imkoniyatiga egalar (Qoʻqon universitetida 2 yil, Vusong universitetida 2 yil).

Bundan tashqari, Qoʻqon universiteti AQSh, Yaponiya, Fransiya, Janubiy Koreya, Turkiya, Indoneziya, Polsha, Qozogʻiston va Chexiya universitetlari bilan hamkorlik aloqalarini oʻrnatgan. Xususan, universitet Karabuk universiteti (Turkiya) va Al-Farobiy milliy universiteti (KazNU, Qozogʻiston) bilan talabalar almashinuvi dasturi toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. Bundan tashqari, Vrotslav biznes universiteti (Polsha), Antalya bilim universiteti (Turkiya), Olmaota iqtisodiyot va statistika akademiyasi (Qozogʻiston), Jonson va Uels universiteti (AQSh), Hud kolleji (AQSh), Gaja Mada universiteti (Indoneziya), York kolleji (AQSh), Yungbu universiteti, Aju universiteti (Janubiy Koreya) va boshqa koʻplab nufuzli xorijiy talabalar almashinuv dasturlari va qoʻshma taʼlim dasturlari mavjud[[4]].

 Qiziqarli faktlar 
Oʻzbekiston Respublikasidagi birinchi nodavlat oliy oʻquv yurti. Unda 12 ta viloyat, Toshkent shahri va Qoraqalpogʻiston Respublikasidan talabalar taʼlim oladi. Universitet oʻz faoliyatining birinchi yilida Oʻzbekiston oliy oʻquv yurtlari uchun noyob boʻlgan Oʻzbekistonning barcha viloyatlaridagi talabalarni qamrab oldi.

 Adabiyotlar 
[1] https://podrobno.uz/cat/obchestvo/novyy-chastnyy-universitet-v-kokande-primet-pervykh-/

[2] https://nrm.uz/contentf?doc=597522_o%E2%80%98zbekiston_respublikasi_vazirlar_mahkamasining_17_08_2019_y_683-son_qo%E2%80%98qon_universitetini_tashkil_etish_to%E2%80%98g%E2%80%98risidagi_qarori&products=1_vse_zakonodatelstvo_uzbekistana

[3] http://www.civilreporter.co.kr/news/articleView.html?idxno=78126

[4] https://www.sptnews24.com/news/articleView.html?idxno=61747.

Turkum:Oʻzbekistondagi universitetlar