Yaponiya imperiyasi

— 1868-yilda Meiji qayta qurishidan 1947-yildagi zamonaviy Yaponiyaning konstitutsiyasi kuchga kirgunga qadar oʻz mustamlakalari, mandatlari va boshqa hududlarini oʻz ichiga olgan tarixiy davlat edi.

Fukoku Kyōhei (富国強兵, „Mamlakatni boyitib, Qurolli Kuchlarini mustahkamlang“) va Shokusan Kōgyō (殖 産 興業 „Sanoatni rivojlantirish“) shiori ostida Yaponiyaning jadal industrializatsiya va militarizatsiyasi uning buyuk kuch sifatida paydo boʻlishiga va mamlakatning paydo boʻlishiga olib keldi. Yaponiya Birinchi Xitoy-Yaponiya urushi, Rus-yapon urushi va Birinchi jahon urushidan keyingi buyuk mustamlaka imperiyasiga aylandi. 1920-yillardagi iqtisodiy va siyosiy notinchliklar militarizm, millatchilik va totalitarizmning kuchayishiga olib keldi, natijada Yaponiya Berlin-Rim oʻqiga aʼzo boʻldi va Ikkinchi jahon urushida Osiyo-Tinch okeanining katta qismini bosib oldi .

Dastlab Yaponiya qurolli kuchlari Ikkinchi Xitoy-Yaponiya urushi (1937-1945) va Tinch okeani urushi davrida katta harbiy yutuqlarga erishdilar. Biroq, koʻplab ittifoqchilar gʻalabalari va Sovet Ittifoqining 1945-yil 9-avgustda Yaponiyaga qarshi urush eʼlon qilganidan va keyinchalik Manchuriya va boshqa hududlarga bostirib kirgandan keyin ahvol ancha ogʻirlashdi. Xirosima va Nagasakida atom portlashlaridan soʻng, imperiya ittifoqchilarga 1945-yil 15-avgustda taslim boʻldi. Ittifoqchilar istilosi davri tugadi. 1947-yilda AQSH ishtirokida yangi Konstitutsiya qabul qilindi va rasmiy ravishda Yaponiya imperiyasi tugadi. Istilo va qayta qurish 1952-yilgacha davom etdi va natijada Yaponiya deb nomlanuvchi hozirgi konstitutsiyaviy monarxiya davlati shakllandi.
 Manbalar