Liénard–Wiechert potensiallari

Liénard–Wiechert potensiallari - berilgan traektoriya boʻylab harakatlanadigan nuqtaviy elektr zaryadi yaratgan maydon potentsialining Lorentz-invariant ifodasi. Ular Lorentz kalibrovkasi asosida yozilgan bitta zarra uchun Maksvell tenglamalarining vakuumdagi aniq yechimidir.

Bu tenglamalarni Alfred-Marie Liénard (1898) va Emil Wiechert (1900) bir-biridan mustaqil ravishda olishgan.

 Taʼrifi 
Liénard-Wiechert potensiali formulalaridagi barcha kattaliklar, shu jumladan zarra tezligi va uning radius vektori , quyidagi tenglama orqali aniqlanadigan  vaqtda olinadi:

 — kechikish vaqti deb ham ataladi.

Maydon potensiallarining koordinata boshidagi qiymati quyidagi ifodalar bilan beriladi (SGS sistemasida):




bu yerda  — zarra tezligi,  — uning radius-vektori,   — [[skalyar potensialth> — yorugʻlik tezligi.

Umuman olganda, agar potensiallarni fazoning ixtiyoriy  nuqtasida aniqlamoqchi boʻlsak, potensiallar uchun formulalarni bitta 4-potensial ifodasiga birlashtirish mumkin:



bu yerda  — zarraning  vaqt momentidagi 4-tezligi , 4-vektor   kattalik — zarraning  vaqt momentidagi radius-vektori.

 Yana qarang 
 Kechikuvchi potensiallar
 Nuqtaviy zaryad kechikuvchi potensiali
 Vakuumda elektromagnit maydon
 Maksvell tenglamalari

 Adabiyotlar 
 A.A.Abdumalikov, Elektrodinamika, Choʻlpon, T., 2011