Avaneshxon

Avaneshxon (vafoti 1539/1540) - Xorazm davlatidagi Shayboniylar sulolasidan chiqqan oltinchi oʻzbek hukmdori, u 1526-1538-yillarda hukmronlik qilgan.

Avaneshxon Aminek Xonning oʻgʻli va oʻzbek xoni Yodgorxonning avlodi edi. U Xorazmda hokimiyatga 1526-yilda akasi Bujuaqaxon vafotidan keyin kelgan. U 1538-yilgacha hukmronlik qildi.

Avaneshxon davrida Buxoro shayboniysi Ubaydullaxon (1533-1539) tomonidan Xorazmni bosib olishga urinish qilingan. Buxoro hukmdori nutqining rasmiy sababi taʼsirchan Xorazm sultonlaridan biri Avaneshxonning toʻngʻich oʻgʻli Din-Muhammadning Safaviylar hukmdori Shoh Taxmasp I (1524-1576) bilan, xususan, Eron bilan chegaradosh hududlarda taʼsir doiralarini taqsimlash masalasi bo'yicha alohida muzokaralari boʻlgan.

Ubaydullaxonning yuborilgan qoʻshini Biyat-qiri mavzesida dushmanni quvib oʻtdi, u yerda jang boʻlib oʻtdi, bu jangda Avaneshxon oʻldirildi. Ushbu voqea 1539-1540-yillarda sodir boʻlgan.

 Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Turkum:Xorazm hukmdorlari
Turkum:Xiva xonligi kishilari
Turkum:Urganchda toj kiyganlar