Baskervillar iti

Baskervillar iti () - bu asar  Shotlandiyalik taniqli yozuvchi ser Artur Konan Doyl qalamiga mansub boʻlgan Sherlok Xolms haqidagi toʻrtta qissalardan biri hisoblanadi. Birinchi bor bu qissa 1901-yilning avgustidan 1902-yilning apreligacha har oyda bosmadan chiqadigan Strand Magazine nashriyotida chop etilgan.

Asarning asosiy mazmuni ser Charlz Baskervillning sirli holatda oʻlim topishidir va Baskervillar oilasining tassavuriga koʻra sirli vodiyda Gʻayritabiy va oʻta Shaytonsifat qoʻrqinchli it barcha Baskervillarni taʼqib etishi oilaviy afsona boʻlib avloddan avlodga  oʻtib kelgan. Sherlok Xolms va Dr. Vatson ikkalasi bu ish boʻyicha taftish boshlaydi. Voqealar rivoji 1889-yilning sentabr va oktabr oylarida roʻy beradi.

Qissada Sherlok Xolmsning soʻnggi ishi hikoyasida keltirilgan qahramonning oʻlimidan soʻng ilk marotiba Xolms obrazi yana paydo boʻladi. Qissaning shuxrati shu qadar dong taratishi tufayli ushbu personajning qaytadan tugʻilishiga katta turtki boʻladi.
Qissa borasida
Lana'tlangan Baskervillar oilasi
Sherlok Xolmsga Angliyaning janubiy-sharqiy qismida joylashgan Devon grafligida yashovchi kelib chiqishi  Gripmanlik boʻlgan qishloq doktori Jeyms Mortimer murojat qiladi. Mortimer uning mijozi yaqinda sirli holatda fojeali oʻlim topganini Xolmsga aytib beradi. Baskervillar oilasining tassavuriga koʻra sirli vodiyda Gʻayritabiy va oʻta Shaytonsifat qoʻrqinchli it Gripmen yaqinindagi Baskervill Holl degan joyda daxshatli kechalarda  barcha Baskervillarni taʼqib etishi oilaviy afsona boʻlib avloddan avlodga  oʻtib kelgan. Afsonalarga koʻra Baskervillardan biriga bu sirli it daxshati bundan ancha avval XVII-asrda boʻlib oʻtgan. Shu voqeadan beri Baskervillar oilasidagi yuzaga kelgan barcha voqealar oʻsha voqea bilan bogʻliq deb hisoblashishadi. Sharpa aslida afsonalarga koʻra koʻzlari yonib turadigan vaxshiy, bahaybat it boʻlgan.

Doktor Mortimerning fikricha Charlz Baskervill oilaviy afsonaga qattiq ishongani bois, kechalari koʻchaga chiqmagan. U kechki vaqt aylangani chiqib qaytib kelmagan va parkda murdasini topishgan. Charlz yurak ogʻrigʻi tufayli vafot etgani qayd etilgan. Lekin baʼzi bir doktorlar boʻlimida murda taʼnasida itning ulkan izlari aniqlangan. Bundan tashqari, ser Charlzning oʻlimiga qadar Baskervill Holl yaqinida yashovchi fermerlar kechasi bir necha bor Baskervillar oilasida taʼkidlanganidek, koʻzlari yonib turuvchi itlarni koʻrgani haqida soʻzlab berishgan.  

Marhum Charlz Baskervill Mortimerdan kelajakda uning oʻgʻli Genri Baskervill bilan qanday munosabatda boʻlishi haqida Sherlok Xolmsdan maslahat soʻrashimi vasiyat qilib ketadi. Izquvar oʻzi shaxsan uchrashishi uchun keyingi kun doktor va marhumning oʻgʻlini Londonga taklif qiladi. Mehmonlar Sherlok Xolms aytganidek oʻzi tayinlaganidek vaqtida kelishadi. Genri Baskervill bunga qadar notanish kimsa tomonidan Xolmsdan nariroq yurishi ogohlantirilgan hat olishga ulguradi. Xolms bu notanish xat kimdan kelganligini aniqlashga urinadi, lekin hamma urinishlari zoya ketadi. Genri Xolms maslahati bilan oʻsha daxshatli joyga Doktor Vatson hamrohligida qaytib borib va boʻlib oʻtgan hodisalar borasida Xolms Vatsonga pochta orqali xabar qilishini tayinlaydi
Baskervill Holl
Efirlardagi namoyishi
 Year  Title  Country  Director  Holmes  Watson'|-
| 1914 || Baskervillar iti, 1. Teil  Germaniya imperiyasi  Rudolf Meinert  Alwin Neuß  Ishtirok etmagan 1920  Das dunkle Schloß  Veymar respublikasi  Willy Zeyn  Eugen Burg  None 1920  Das Haus ohne Fenster  Erich Kaiser-Titz 1920  Dr. MacDonalds Sanatorium 1921 Baskervillar iti   Maurice Elvey  Eille Norwood  Hubert Willis 1929  Baskervillar iti  Veymar respublikasi  Richard Oswald  Carlyle Blackwell  George Seroff 1932 Baskervillar iti   Gareth Gundrey  Robert Rendel  Frederick Lloyd 1937  Baskervillar iti Uchinchi Reyh  Carl Lamac  Bruno Güttner  Fritz Odemar 1939  Baskervillar iti    Sidney Lanfield  Basil Rathbone  Nigel Bruce 1955  Baskervillar iti  Sharqiy Germaniya  Fritz Umgelter  Wolf Ackva  Arnulf Schröder 1959  Baskervillar iti    Terence Fisher  Peter Cushing  André Morell 1962  Bees Saal Baadhttp://www.imdb.com/title/tt0055783/Bees Saal Baad (1962 film)(based on H. K. RoyHemendra Kumar Roy#Creative years's Nishachari Bibhishika, the Bengali adaptation of The Hound of the Baskervilles.)     Biren Nag  Asit Sen(as Detective Gopichand)  ? 1968 Baskervillar itiPart 1 + 2 (from the Sherlok Xolms (1965 teleserial))   Graham Evans  Peter Cushing  Nigel Stock 1971  Baskervillar iti (1971 film)|Baskervillar iti (Собака Баскервилей)  Sovet Ittifoqi  A. F. Zinovieva  Nikolay Volkov  Lev Krugliy 1972 Baskervillar iti   Barry Crane  Stewart Granger  Bernard Fox 1978  Baskervillar iti    Paul Morrissey  Peter Cook  Dudley Moore 1981  Baskervillar iti (Собака Баскервилей)  Sovet Ittifoqi   Igor Maslennikov  Vasilij Livanov  Vitali Solomin 1982 Baskervillar iti   Peter Duguid  Tom Baker  Terence Rigby 1983 Baskervillar iti   Douglas Hickox  Ian Richardson  Donald Churchill 1983  Sherlock Holmes and the Baskerville Curse    Ian McKenzie & Alex Nicholas  Peter O'Toole (voice)  Earle Cross (voice) 1988 Baskervillar iti   Brian Mills  Jeremy Brett  Edward Hardwicke 2000 Baskervillar iti   Rodney Gibbons  Matt Frewer  Kenneth Welsh 2002  Baskervillar iti   David Attwood  Richard Roxburgh  Ian Hart 2012  Baskervillar iti   Paul McGuigan  Benedict Cumberbatch  Martin Freeman 2014  The Hound of the Cancer Cells   Robert Doherty  Jonny Lee Miller  Lucy Liu 2015  The Adventure of Henry Baskerville and a Hound(Basukaviru kun to inu no bōken, NHK puppetry)""The episode is based on "The Adventure of the Dancing Men" also.    Michiyo Morita  Kōichi Yamadera (voice)  Wataru Takagi (voice)
Havolalar

 „Baskervillar iti“ qissasi Ziyouz kutubxonasida 
 Тексты произведений и аудиокниг на английском языке в проекте Гутенберг (Doyle, Arthur Conan, Sir, 1859—1930)
 Кто написал «Собаку Баскервилей»
 Произведение в переводе на русский язык
 «Собака Баскервилей» в стихотворном переложении группы Кувалда 
 Параллельный текст на английском и русском в формате ParallelBook
Manbalar