Tupou VI

Tupou VI (, 1959-yil 12-iyulda tugʻilgan) — Tonga qiroli. Marhum qirol Tupou V ning ukasi va vorisi. U akasi tomonidan 2006-yil 27-sentyabrda Tonga taxtining vorisi sifatida rasman tasdiqlandiTupoutoʻa Lavaka, Tongaʼs new Crown Prince  Matangi Tonga, 27 September 2006. Tonganing Avstraliyadagi Oliy komissari boʻlib ishlagan va 2012-yil 18-martda Tupou V vafotigacha, Kanberrada istiqomat qilgan„Crown Prince Tongaʼs first High Commissioner to Australia“ , Matangi Tonga, 15 August 2008read&id=41482 „Tongaʼs Crown Prince made High Commissioner in Canberra“, Radio New Zealand International, 15 August 2008read&id=41482 „Tongaʼs Crown Prince made High Commissioner in Canberra“.

 Hayoti 
Tonga shtatining Nukuʻalofa shahrida qirol Taufaʼahau Tupou IV ning uchinchi oʻgʻli va kenja farzandi. 1973-yildan 1977-yilgacha Kembrijdagi Leys maktabida tahsil olgan. Sharqiy Angliya universitetida tahsil olgan. 1977-yildan 1980-yilgacha „Taraqqiyot tadqiqotlari“ni oʻqidi. Oʻz faoliyatini harbiy sohada boshlagan, 1982-yilda Tonga mudofaa xizmatlarining dengiz qoʻshiniga kirgan va 1987-yilda leytenant-komandir boʻlgan. 1988-yilda AQSh dengiz harbiy kollejini tamomlagan. 1990-yildan 1995-yilgacha Tinch okeani toifasidagi VOEA Pangai patrul kemasiga qoʻmondonlik qilgan va uning mas’ul boʻlgan vaqti Bugenvildagi tinchlikparvar operatsiyalarni oʻz ichiga olgan. 1997-yilda Yangi Janubiy Uels universitetining mudofaa fanlari boʻyicha magistri va 1999-yilda Bond universitetining xalqaro munosabatlar boʻyicha magistri bilan tamomlagan.

1998-yilda u hukumat tarkibiga kirish uchun harbiy faoliyatini yakunladi. Birinchi navbatda, 1998-yil oktyabridan 2004-yil avgustigacha bir vaqtning oʻzida mudofaa vaziri va tashqi ishlar vaziri boʻlgan. Bu lavozimlarni oʻzining katta akasi Tupoutuadan, oʻsha paytda valiahd shahzodadan oldi. Keyinchalik, 2000-yil 3-yanvarda Bosh vazir etib tayinlandi. 2006-yil 11-fevralda toʻsatdan isteʼfoga chiqqunga qadar bu vazifani bajardi. Buning sababi hech qachon aniq aytilmagan, ammo 2005-yil oʻrtalaridan beri qirol oilasining hukumatdagi rolini kamaytirishga chaqirgan demokratiya tarafdori noroziliklari bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. 2006-yilgi Nukualofa tartibsizliklari bilan yakunlangan. Uning tayinlangan vorisi Feleti Sevele Tonganing birinchi bosh vaziri boʻlib, merosxoʻr yoki Tonga aristokratiyasini tashkil etuvchi 33 zodagon oilaning aʼzosi boʻlmagan.

2008-yilda ʻAxoʻeytu Tonganing Avstraliyadagi birinchi Oliy komissari etib tayinlandi, Bu lavozimni 2012-yilda Tonga taxtiga oʻtirgunga qadar egalladi. Bundan tashqari, 2010-yilning 15-yanvaridan 2012-yilgacha uning oʻrniga Yaponiyada norezident elchi boʻlgan. 2013-yilda Janubiy Tinch okeani universiteti rektori etib tayinlandi.

2022-yil 15-yanvarda Xunga Tonga-Xunga Xaapai otilishi va tsunamidan keyin u Qirollik saroyidan evakuatsiya qilindi. 17-yanvar kuni saroyga qaytib keldi.

 Manbalar 

Turkum:Yashayotgan insonlar