Shaybon

Shaybon, Shayban, Shiban (13-asr) - Joʻjixonning beshinchi oʻgʻli, Chingizxonning nabirasi, shayboniylar bobokaloni.

Joʻjixonning qarorgohi — Dashti Qipchoqning Koʻk oʻrda degan yerida ulgʻaygan. Qoraqurumda boʻlgan qurultoy (1229)da akasi Botuxon bilan birga qatnashib, Oʻqtoyni ulugʻ xon (qoon) qilib saylashgan. Soʻngra Botuxon bilan birga Oʻqtoyning Xitoyga qilgan harbiy yurishlarida ham hamrohlik qilgan. Xitoy toʻla boʻysundirilgach, Dashti Qipchoqqa — Joʻji ulusiga qaytgan. Botuxonning Sharqiy Yevropaga qilgan harbiy yurishlarida ham qatnashgan.

1237-yilda Shiban boshqirdlar, Volga Bulgʻoriyasi va Mordoviyaliklarga qarshi, 1237-1238-yil qishda - Rossiyaga qarshi birinchi urushda qatnashdi. 1239-yil oxirida Shiban Buchek qoʻshinlari bilan birga Qrimga bostirib kirib, Surojni egallab oldi. Shiban qoʻshinlari Kievni egallashda ishtirok etishdi, qoʻshinlar Volginaga boʻlinib boʻlgandan keyin, Shiban, Botu va Subedei bilan birga Galichni 3 kun ichida olib ketishdi. Shundan soʻng, Kadan boshchiligidagi korpusning bir qismi janubroq yoʻnalishga borish uchun ajralib chiqdi. Ikkala guruh ham Karpatni yengib, Vengriyaga bostirib kirdilar va Vengriya qoʻshinlarini magʻlubiyatga uchratganlar (1241). Shiban Batu va Subedei bilan birga Slovakiya va Chexiya erlarini vayron qildi, keyin Legnitsa gʻalabasidan keyin shimoldan kelgan Baydar korpusi bilan birlashdi.
 Adabiyot 
 Mirzo Ulugʻbek, Toʻrtulus tarixi, T., 1994;
 Abul gʻoziy, Shajarayi turk, T., 1992.