Zahira hakami (futbol)

Zahira Hakami — futbol oʻyinidagi ishtirokchilaradan biri. Ushbu hakam futbol qoidalaridagi maxsus vazifalarni bajaradi.

 Umumiy holat 
Toʻrtinchi hakam, agar ulardan biri oʻz vazifasini davom ettira olmasa, musobaqa qoidalariga muvofiq oʻyinga hakam yoki yordamchi hakam sifatida tayinlanishi mumkin. Musobaqa boshlanishidan oldin tashkilotchi hakamlar guruhining biron bir aʼzosi oʻz vazifalarini davom ettira olmagan taqdirda tartibni aniq belgilashi kerak.

 Huquq va majburiyatlar 
Zaxira hakami:

 oʻyin oldidan, oʻyin davomida va undan keyin hakamga har qanday maʼmuriy vazifalarni bajarishda yordam beradi;
 oʻyin davomida oʻyinchilarni almashtirish tartibini bajarishga yordam beradi;
 yaroqsiz holga kelganlar bilan almashtirilgan koptoklarni tekshiradi;
 oʻrinbosarlarning dalaga kirishidan oldin jihozlarini tekshiradi;
 oʻrinbosarlarning jihozlari 4-qoida talablariga javob bermasa, hakamga xabar beradi;
 tegishli daqiqalarda yarimga qoʻshilgan vaqtni yoki almashtirish paytida almashtirilgan va almashtirilgan oʻyinchilarning raqamlarini aks ettiruvchi raqamli elektron tabloni namoyish qiladi;
 agar u notoʻgʻri oʻyinchiga notoʻgʻri ogohlantirish bergan boʻlsa, shuningdek, ikkinchi marta ogohlantirish olgan oʻyinchini adashib maydondan chetlatmasa, hakamga signal beradi;
 hakamning yoki uning yordamchilarining koʻrish maydonidan tashqarida sodir boʻlgan barcha tajovuzkor xatti-harakatlar holatlari haqida hakamga signal berish;
 texnik sohadagi har qanday shaxsning notoʻgʻri xatti-harakati haqida hakamga xabar beradi;
 zarur hollarda, u yoki bu sabablarga koʻra hakam va uning yordamchilari eʼtiboridan chetda qolgan oʻyin bilan bogʻliq faktlar (shu jumladan, maqsadni aniqlash bilan bogʻliq vaziyatlar) haqida hakamga maslahat beradi;
 agar kerak boʻlsa, oʻyinni boshqara olmaydigan hakamni almashtiradi;
 oʻyindan soʻng hakam va uning yordamchilari koʻrish maydonidan tashqarida sodir boʻlgan har qanday harakat yoki boshqa hodisa fakti toʻgʻrisida tegishli organlarga hisobot taqdim etadi.

 Manbalar 

Turkum:Futbol assotsiatsiyasi qonunlari