Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi kubogi

Hamdoʻstlik kubogi (; 2011-yilgacha Hamdoʻstlik chempionlari kubogi) – Rossiya futbol ittifoqi va FIFA homiyligida oʻtkaziladigan sobiq SSSR mamlakatlari yoshlar terma jamoalari oʻrtasidagi futbol turniri. Birinchi qura 1993-yil yanvar oyida boʻlib oʻtgan, 2011-yilga qadar turnirda sobiq SSSR mamlakatlari klublari ishtirok etgan. 2012-yildan boshlab turnirda yoshlar va yoshlar terma jamoalari ishtirok etib kelmoqda.

Musobaqa MDH va Boltiqboʻyi mamlakatlari chempionlari uchun musobaqa sifatida rejalashtirilgan edi, ammo turli sabablarga koʻra ular koʻpincha gʻoliblar yoki Rossiya yoshlar terma jamoalari bilan almashtirildi. Turnir har yili oʻtkaziladi, uni turli MDH va Boltiqboʻyi mamlakatlarida oʻtkazish rejalashtirilgan edi, ammo 1993-yildan 2007-yilgacha, 2009 va 2010 yillarda Moskvada, 2008-yilda va 2011-yildan beri Sankt-Peterburgda oʻtkazildi.

2016-yil 23-iyulda RFU prezidenti Vitaliy Mutko musobaqaning yopilishini eʼlon qildi, ammo Ozarbayjonda turnirni jonlantirish masalasi muhokama qilingan.

 Tarix 
1992-yilning iyulida „MDH Futbol Federatsiyalari Assotsiatsiyasi“ ijroiya qoʻmitasi „Hamdoʻstlik Chempionlari Kubogi“ turnirini oʻtkazish haqida qaror qabul qildi. Yangi turnir ilk musobaqasi 1993-yilning iyul oyida oʻtkazildi. Oʻshanda turnirni bundan buyon yozda oʻtkazish haqida takliflar tushdi, biroq klublarning yozda ichki chempionatda qtnashishi va oʻyinlar soni koʻpligi bois tunir har yili qishning yanvar oyida oʻtkazilishiga kelishildi. Ushbu turnir 15 ta milliy futbol federatsiyasini toʻplashi tufayli ushbu turnir xalqaro maqomga ega boʻldi, shuning uchun „Hamdoʻstlik Kubogi“ga har safar FIFA va UEFA Prezidentlari tashrif buyurishadi.

Turnir oʻtkazila boshlangan ilk yillarda futbol ishqibozlari va mutaxassislarni „Hamdoʻstli Kubogi“ katta qizziqish uygʻotdi. Biroq ilk ikkita turnirda Ukraina klublari ishtirok etishmadi, shuning uchun Rossiya klublari turnirning yaqqol favoritlari boʻlishdi. 1995-yildan boshlab Ukraina klublari turnirda qatnasha boshlashdi. Shundan keyin turnirning saʼviyasi oʻsa boshladi va ishqiboqzlarga yorqin oʻyinlar namoyish etildi. Eng murosali oʻyinlardan biri bu Kiyevning „Dinamo“ va Moskvaning „Spartak“ toʻqnashuvlari edi.

 Finallar 
 21-yoshgacha terma jamoalar turniri 
MavsumG'olibHisobIkkinchi o'rinStadion20164 – 2SCC Peterburgsky,Sankt-Peterburg 20152 – 1SCC Peterburgsky,Sankt-Peterburg 20144 – 0SCC Peterburgsky,Sankt-Peterburg 20134 – 2SCC Peterburgsky,Sankt-Peterburg 20122 – 0SCC Peterburgsky,Sankt-Peterburg 

Klublar turniri
MavsumG'olibHisobIkkinchi o'rinStadion2011 Inter Baku0 – 06 – 5 penaltilar Shakhtyor SoligorskSCC Peterburgsky,Sankt-Peterburg 2010 FK Rubin Qozon5 – 2 FC AktobeOlympic Stadium,Moskva 2009 FC Sheriff Tiraspol0 – 05 – 4 penaltilar FC AktobeOlympic Stadium,Moskva 2008 Khazar Lenkoran4 – 3 Paxtakor ToshkentSCC Peterburgsky,Sankt-Peterburg 2007 Paxtakor Toshkent0 – 09 – 8 penaltilar FK VentspilsOlympic Stadium,Moskva 2006 Neftçi4 – 2 FBK KaunasOlympic Stadium,Moskva 2005 Lokomotiv Moskva2 – 1 NeftçiDynamo Manage,Moskva 2004 Dinamo Tbilisi3 – 1 Skonto RigaOlympic Stadium,Moskva 2003 Sheriff Tiraspol2 – 1 Skonto RigaOlympic Stadium,Moskva 2002 Dinamo Kiyev4 – 3 Spartak MoskvaOlympic Stadium,Moskva 2001 Spartak Moskva2 – 1 q.v. Skonto RigaOlympic Stadium,Moskva 2000 Spartak Moskva3 – 0 Zimbru ChişinăuOlympic Stadium,Moskva 1999 Spartak Moskva2 – 1 Dinamo KiyevOlympic Stadium,Moskva 1998 Dinamo Kiyev1 – 0 Spartak MoskvaLFK CSKA,Moskva 1997 Dinamo Kiyev3 – 2 Spartak MoskvaLFK CSKA,Moskva 1996 Dinamo Kiyev1 – 0 Alania VladikavkazLFK CSKA,Moskva 1995 Spartak Moskva5 – 1 Dinamo TbilisiLFK CSKA,Moskva 1994 Spartak Moskva7 – 0 Neftchi FargʻonaOlympic Stadium,Moskva 1993 Spartak Moskva8 – 0 Belarus MinskLFK CSKA,Moskva 
 Barcha davrlarning eng yaxshi toʻpurarlari 
+Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi Kubogining barcha zamonlar boʻyicha eng koʻp gol urgan futbolchilari O'rinFutbolchiGollar1  Vladimir Beschastnix (FC Spartak Moskva) 202  Yegor Titov (FC Spartak Moskva) 183  Valeriy Kechinov (Paxtakor Toshkent & FC Spartak Moskva) 17*  Mikhail Mikholap (FC Skonto Rīga) 175  Mixail Kavelashvili (FC Dinamo Tbilisi & Spartak-Alania Vladikavkaz) 14*  Luis Robson (FC Spartak Moskva)147  Andrey Tixonov (FC Spartak Moskva) 138  Valentin Belkevich (FC Dinamo Minsk & FC Dynamo Kyiv)12*  Andriy Shevchenko (FC Dinamo Kiyev) 1210  Gela Inalishvili (FC Dinamo Tbilisi) 11*  Anatoliy Kanischev (Spartak-Alania Vladikavkaz & FC Spartak Moskva)11*  Mihails Zemļinskis (FC Skonto Rīga) 11

 Yillar kesimida eng yaxshi toʻpurarlar 
+MavsumFutbolchiGollar1993  Shota Arveladze (FC Dinamo Tbilisi)51994  Vladimir Beschastnix (Spartak Moskva)101995  Ilia Tsymbalar (Spartak Moskva)61996  Uladzimir Makowski (FC Dinamo Minsk)51997  Andrey Tixonov (Spartak Moskva),  Andriy Shevchenko (Dinamo Kiyev)61998  Anatoliy Kanischev (Spartak Moskva)81999  Mihails Miholaps (Skonto Riga)72000  Vladimirs Koļesņičenko (Skonto Riga),  Luis Robson (Spartak Moskva),  Yegor Titov (Spartak Moskva)52001  Mikheil Ashvetia (FC Torpedo Kutaisi),  Jafar Irismetov (Spartak Moskva),  Marcão (Spartak Moskva),  Valery Strypeykis (FC Slavia Mozyr),  Raman Vasilyuk (FC Slavia Mozyr)42002  Vladimir Beschastnix (Spartak Moskva)72003  Cristian Tudor (Sheriff Tiraspol)92004  Vitaly Daraselia Jr. (FC Dinamo Tbilisi)62005  Giorgi Adamia (Neftchi Baku)62006  Yevhen Seleznyov (Shaxtyor Donetsk)52007  Server Jeparov (Paxtakor Toshkent),  Vitali Rodionov (BATE Borisov)42008  Vladimir Yurchenko (Zenit Sankt Peterburg)42009  Ibrahim Rabimov (Regar-TadAZ Tursunzoda),  Vīts Rimkus (FK Ventspils),  Aleksandr Yeroxin (Sheriff Tiraspol)42010  Emil Kenjisariyev (FC Aktobe)62011  Ģirts Karlsons (FC Inter Baku)62012  Sardar Azmoun (Eron U20)82013  Andrey Panyukov (Rossiya U21)62014  Roman Murtazayev (Qozogʻiston U21),  Ruslan Bolov (Rossiya U21),  Abdurasul Rahmonov (Tojikiston U21)52015  Aleksey Yevseyev (Rossiya U21)52016  Mixail Jabkin (Rossiya U21)3

 Jamoalar ko‘rsatgan natijalar 
 Jamoa Gʻoliblik Ikkinchi oʻrin Spartak Moskva6 (1993, 1994, 1995, 1999, 2000, 2001)3 (1997, 1998, 2002) Dinamo Kiyev4 (1996, 1997, 1998, 2002)1 (1999)3 (2012, 2013, 2016)1 (2014) Sheriff Tiraspol2 (2003, 2009)1 (2014)1 (2013) Dinamo Tbilisi1 (2004)1 (1995) Neftçi1 (2006)1 (2005) Paxtakor Toshkent1 (2007)1 (2008)1 (2015) Lokomotiv Moskva1 (2005) Khazar Lenkoran1 (2008) Rubin Qozon1 (2010) Inter Baku1 (2011) Skonto Riga3 (2001, 2003, 2004) Aktobe2 (2009, 2010) FBK Kaunas1 (2006) Belarus Minsk1 (1993) Neftchi Fargʻona1 (1994) Alania Vladikavkaz1 (1996) Zimbru Chişinău1 (2000) FK Ventspils1 (2007) Shakhtyor Soligorsk1 (2011)1 (2012)1 (2015)1 (2016)

 Mamlakatlarga koʻra natijalar 
 Mamlakat Gʻoliblik Ikkinchi oʻrin Rossiya115 Ukraina52 Ozarbayjon31 Moldova22 Oʻzbekiston12 Gruziya11 Janubiy Afrika1 Latviya4 Belarus3 Qozogʻiston2 Litva1 Finlandiya1
 Qiziqarli maʼlumotlar 

 Eng yirik gʻalabani 1998-yilda Moskvaning „Spartak“ jamoasi qoʻlga kiritgan va u Tojikistonning „Vaxsh“ jamoasini 19:0 hisobida magʻlub etgan.
 Moskvaning „Spartak“i va Kievning „Dinamo“ jamoalari ketma-ket uch marta Hamdoʻstlik kubogini qoʻlga kiritgan boʻlsa, „Spartak“ bu sovrinni ikki marta qoʻlga kiritdi. „Spartak“ – 1993-yildan 1995-yilgacha va 1999-yildan 2001-yilgacha, „Dinamo“ esa 1996-yildan 1998-yilgacha.
 Turnirda 20 ta gol bilan eng koʻp gol urgan Moskvaning „Spartak“ jamoasidan Vladimir Beschastnix boʻldi.
 Riganing „Skonto“ jamoasi ushbu turnirda 14 marta ishtirok etgan.
 Skonto futbolchisi Mixail Zemlinskiy turnirda eng koʻp oʻyin oʻtkazdi – 46 ta.
 Bosh hakam Valentin Ivanov 20 ta uchrashuvni boshqargan.
 Turnir davomida birorta ham gol oʻtkazib yubormasdan chempion boʻlgan yagona jamoalar 1998-yilda „Dinamo“ (Kiev) (19:0) va 2011-yilda „ Inter“ (Boku) (16:0). Ammo „Dinamo“ asosiy vaqtda barcha oʻyinlarda gʻalaba qozongan boʻlsa, „Inter“ dastlabki 5 oʻyinda gʻalaba qozonib, asosiy vaqtda finalda durang oʻynadi va keyin penaltilar seriyasida gʻalaba qozondi.

 Yana qarang 

 Futbol boʻyicha SSSR xalqlari yozgi spartakiadasi
 Futbol boʻyicha Birinchi kanal kubogi
 Birlashgan turnir

 Manbalar