Miletlik Fales

Miletlik Fales (qadimgi yunoncha: Θαλῆς ὁ Μιλήσιος; miloddan avvalgi taxminan 625 — taxminan 547) — yunon faylasufi, antik falsafa va fanning ilk namoyandasi. Milet maktabiga asos solgan. Fales savdogar, siyosiy arbob, munajjim, fiziolog, suv muhandisi sifatida ham taniqli edi. U ko‘pgina mamlakatlar (jumladan, Misr va Bobil)da bo‘lib, ularning madaniyati, fani, falsafiy merosi bilan yaqindan tanishgan. Turli sohalarda, xususan, astronomiyada kashfiyotlar qildi (mas, Yunonistonda birinchi bo‘lib, miloddan avvalgi 585-yil 28-mayda quyoshning tutilishini oldindan aytib bergan). Falesning fikricha, oyning yorug‘i quyosh nurining undagi inʼikosidir. U, shuningdek, quyoshning bir yil davomida harakati 365 kunga teng ekanligini isbotlagan. Fales taʼlimotiga ko‘ra, tabiatdagi turli-tuman narsa va hodisalar dastlabki ibtido — suvdan paydo bo‘lgan va pirovardida suvga aylanadi. U birinchi bo‘lib, olamning moddiy birligi haqida, bu moddiy birlikning doimiy harakatda va o‘zgarishda ekanligini aytgan.

Fales asarlari saqlanmagan. U haqidagi maʼlumotni Aristotel asarlaridan topish mumkin. Jumladan, Fales „Quyoshning harakati haqida“ „Teng kunlik haqida“ kitoblarini yozganligi maʼlum.

Turkum:Qadimgi Yunoniston asronomiklari
Turkum:Qadimgi Yunoniston matematiklari
Turkum:Qadimgi Yunoniston metafiziklari
Turkum:Qadimgi Yunoniston fiziklari
Turkum:Qadimgi Miletliklar
Turkum:Epistemologlar
Turkum:Falsafiy anʼanalarning asoschilari
Turkum:Fikrlar tarixi
Turkum:Falsafa tarixi
Turkum:Fan tarixi
Turkum:Metafaylasuflar
Turkum:Metafiziklar
Turkum:Metafizika yozuvchilari
Turkum:Ontologlar
Turkum:Qadimgi Ioniya faylasuflari
Turkum:Taʼlim faylasuflari
Turkum:Matematika faylasuflari
Turkum:Fan faylasuflari
Turkum:Suqrotgacha boʻlgan faylasuflar
Turkum:Yunonistonning yetti donosi