Ogʻiz suti

Ogʻiz suti — homiladorlikning soʻnggi haftalarida va tuqqandan keyingi dastlabki 2—3 kunda sut bezlarida ishlanib chiqadigan sut. Ogʻiz suti oddiy (yetilgan) sutdan yuksak darajada toʻyimliligi va yengil hazm boʻlishiʻ, oqsil, tuzlari koʻpligi va qandi kamligi bilan farq qiladi. Ogʻiz sutidagi yog va tuzlar tar-kibi yangi tugʻilgan bola organizmidagi yogʻ va tuzlar tarkibiga oʻxshaydi. Ogʻiz suti vitaminlarga boy, unda antitelolar ham koʻp. Bola yangi hayot sharoitiga moslashgan sari Ogʻiz sutining tarkibi oddiy sutnikiga oʻxshab boradi.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Ogʻiz suti (Kolostrum): Tarkibi, Ahamiyati va Foydalari

 Kirish 
Ogʻiz suti yoki kolostrum — bu chaqaloq tug‘ilganidan keyin dastlabki kunlarda onaning ko‘kragidan ajraladigan birinchi sut bo‘lib, u zich, sarg‘ish rangli va oz miqdorda bo‘ladi. Kolostrum chaqaloq uchun hayotining ilk kunlarida immunitet va oziq moddalar manbai sifatida nihoyatda muhimdir.   

 Tarkibi 
Ingliz tilidagi manbalar asosida:

- Immunoglobulinlar (IgA, IgG, IgM) – immunitetni mustahkamlaydi.

- Laktoferrin – antibakterial modda.

- Oʻsish omillari (EGF, IGF, TGF-β) – epiteliy rivojlanishini qoʻllab-quvvatlaydi.

- Vitaminlar (A, E, K, B12) – antioksidant, ko‘rish, qon ivishi va asab tizimi uchun muhim.

- Kam yog‘, yuqori oqsil. 

Nemis tilidagi manbalar asosida:

- Kolostrum zich, sarg‘ish va immun antitelalarga boy.

- Ichak devorini qoplaydi va patogenlardan himoya qiladi.

- Mekoniy chiqishini tezlashtiradi. 

Rus tilidagi manbalar asosida:

- Chaqaloqni infektsiyalardan himoya qiladi.

- Mikrobiotani shakllantiradi.

- Ichaklar moslashuvini yengillashtiradi.

 Kolostrumning sog‘liq uchun foydalari 
Foyda:

- Immunitetni mustahkamlash.

- Ovqat hazm qilishni yaxshilash.

- Infektsiyalardan himoya.

- O‘sishni rag‘batlantirish.

- Antioksidant himoya.

 Kolostrum ishlab chiqarilishi va davomiyligi 
Kolostrum odatda tug‘ruqdan keyingi 2–4 kun davomida ishlab chiqariladi.

Kuniga o‘rtacha 30–100 ml kolostrum ishlab chiqariladi.

Bu chaqaloqning kichik me’dasi uchun yetarlidir (5–7 ml).

 Tibbiy va psixologik ahamiyati 
- Sog‘lom ovqatlanish odatini shakllantiradi.

- Ona va bola o‘rtasida emotsional bog‘liqlikni kuchaytiradi.

- Kattalar uchun kolostrum qo‘shimchalari mavjud.

 Xulosa 
Kolostrum chaqaloq hayotidagi birinchi va eng muhim “immun zaxira”dir. U nafaqat oziqlantiradi, balki immunitetni himoya qiladi, ichak faoliyatini tartibga soladi va yangi hayotga moslashishiga yordam beradi.

 Foydalanilgan adabiyotlar 
1. World Health Organization. Infant and Young Child Feeding, WHO, 2009.

2. Riordan J., Wambach K. Breastfeeding and Human Lactation, Jones & Bartlett Learning, 2010.

3. Lawrence R.A., Lawrence R.M. Breastfeeding: A Guide for the Medical Profession, Elsevier, 2016.

4. https://en.wikipedia.org/wiki/Colostrum  

 Manbalar