Objazsoy

Objazsoy – Toshkent viloyatidagi soy. Qurama tizmasining shimoli-gʻarbiy yon bagʻridan boshlanadi. Ohangaron daryosining chap irmogʻi. Yuqori oqimida Sariqtoshsoy deb ataladi. Uzunligi 24 km, havzasining maydoni 140 km². Soy Objaz dovonidan 3,5 km janubi-gʻarbda bir qancha mayda buloqlardan oqib tushadi. Qor, yomgʻir va buloqlardan toʻyinadi. Oʻrta va quyi oqimida vodiysi keng, yon bagʻirlari yotiq. Oʻrtacha yillik suv sarfi 0,61 m³/sek., fevralda 2,9 m³/sek. ga yetadi. 20 dan ortiq mayda irmogʻi bor, eng yirigi – QirqqizsoyOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

 Umumiy tavsifi 
Soyning uzunligi 24 km, havzasining maydoni 140 km².

Soy aralash toʻyinadi: qor, yomgʻir va buloqlar. V. E. Chubning maʼlumotlariga koʻra, Objaz qishlogʻida oʻrtacha yillik suv sarfi 0,45 m³ / s ni tashkil qiladi (ustki suv havzasining maydoni 70,5 km², oʻrtacha balandligi 1590 m). Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasida oʻrtacha yillik suv sarfi 0,61 m³/s deb koʻrsatilib, fevral oyida toʻliq oqim 2,9 m³/s gacha oshishi qayd etilgan. Objaz qishlogʻi uchun yillik oqim hajmi 14,2 million m³, oʻrtacha oqim moduli 6,38 l/(s×km²), oqim qatlami 201 sm/yil, oqimning oʻzgaruvchanlik koeffitsienti 0,140 (1979—1999-yillardagi kuzatuvlar davomida).

 Daryo oqimi 
Objazsoy manbalari Objaz dovonidan 3,5 km janubi-gʻarbda, Qurama tizmasining shimoliy yon bagʻrida, Oʻzbekistonning Tojikiston bilan davlat chegarasiga yaqin joyda joylashgan. U taxminan 2000 m balandlikda kichik buloqlar hosil qilgan bir qancha suv oqimlarining qoʻshilishidan kelib chiqadi. Yuqori oqimida daryo Sariqtoshsoy deb ataladi. Quyi oqimlarigacha soy shimoli-gʻarbiy yoʻnalishda oqadi. Oʻrta va quyi oqimida soy tik boʻlmagan qiyalik bilan keng vodiyda oqadi.

1977-yil holatida daryoning yuqori oqimida qirgʻoq boʻylab dam olish maskani, fermer xoʻjaligi va bolalar lagerlari faoliyat koʻrsatgan. Soy boʻylab quyi oqimda Qorataka, Sariqtosh, Qoʻrgʻon, Objazsoy (Jonibek), Janjoʻl qishloqlari joylashgan.

Objazsoy Ohangaron daryosining chap irmogʻi hisoblanadi. Ammo hozirda Qorabovdan pastdagi barcha irmoqlar Ohangaronga yetib bormaydi, ular sugʻorish ehtiyojlari uchun taqsimlanadi va allyuvial konuslarda qurib qoladi. Daryo Toshqoʻrgʻon qishlogʻi hududida, taxminan 680 m balandlikda tugaydi.

 Objazsoyning irmoqlari 
Objazsoyning 20 ga yaqin kichik irmoqlari bor. Ulardan eng yirigi Qoʻrgʻon qishlogʻidan oqib oʻtuvchi Qirqqizsoydir. Objazsoy irmoqlari orasida Pistalisoy boʻlib, uning havzasida arxeologik yodgorlik – qadimgi Ungurlikon feruza koni joylashgan.

 Adabiyotlar 


 Manbalar 

Turkum:Oʻzbekistondagi daryolar
Turkum:Toshkent viloyati
Turkum:Ohangaron tumani daryolari
Turkum:Ohangaron irmoqlari