Nebitdogʻ neft koni

Nebitdogʻ neft koni - Turkmanistonning gʻarbidagi kon, Turkmanboshi shahridan 165 km sharqda, Nebit-dogʻ qirlarida joylashgan. Dastlabki quduq 1889-yil qazilgan va bir sutkada 10 t neft olingan. 1926-yil razvedka ishlari takrorlangan. 1933-yildan mun-tazam neft olish boshlangan. Nebitdogʻ braxiantiklinal burmasi kenglik boʻylab 30 km ga choʻzilgan, eni 10–12 km. Strukturaning qanotlarida jinslarning yotish burchagi 10° dan 25° gacha. Yirik uzil-malarning asosiy zonasi strukturaning oʻqi boʻylab oʻtgan. Shu joylarda qanotlarning 200–250 m ga pasayishi kuzatiladi. Sanoat ahamiyatiga molik neft-gazli gorizontlar aqchagʻil (bi-tumli qumtosh, qumli gillar) va ap-sheron (qumtosh, alevrolit, gil) yaruslarida va qizil qatlamlar (gil, qum-tosh) majmuida joylashgan. Asosiy zaxira qizil qatlamlarda (qalinligi 2000 m gacha) aniklangan. Qumtosh pachkalar gil qatlamchalari bilan ajralgan. Pachkalarga burgʻilangan quduqlar yuqori debitli (80—100 t/sutka). Aqchagʻil yarusida mahsuldorlik kam. Apsheron yarusida neftli 1-gorizontda uyum linza koʻrinishida (dastlabki debiti 40—50 t/sutka). Neft oz parafinli, zichligi 0,850—0,900 g/sm3. Nebitdogʻ neft koni Turkmanistonda va dunyoda yirik kon hisoblanadi.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 Manbalar 

Turkum:Turkmaniston iqtisodiyoti