Integratsiya

Integratsiya (lotincha integratio – tiklash, toʻldirish, integer – butun soʻzidan)— bu suveren davlatlar oʻrtasida tovarlar, xizmatlar, moliya, investitsiya, ishchi kuchi erkin harakatlanadigan iqtisodiy kenglikni tashkil qilish maqsadida birlashish jarayoni.
1) sistema yoki organizmning ayrim qismlari va funksiyalarining oʻzaro bogʻliqlik holatini hamda shunday holatga olib boruvchi jarayonni ifodalaydigan tushuncha; 2) fanlarning yaqinlashishi va oʻzaro aloqa jarayoni; differensiatsiya bilan birga kechadi; 3) 2 va undan ortiq davlatlarning iqtisodiyotini oʻzaro muvofiqlashtirish va birlashtirishOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

 Yana qarang 
 Iqtisodiy integratsiya
 Manbalar 

 Integratsiya turlari 
Dasturiy taʼminot sohasida integratsiya bir nechta turlarga boʻlinadi:
 Vertikal integratsiya – Foydalanuvchi interfeysi va funktsional modullar birga ishlashi uchun muayyan ilovalar integratsiyasiManba: Software Engineering: Theory and Practice, Pearson Education..
 Gorizontal integratsiya – Har xil ilovalar va xizmatlarning bir-biri bilan oʻzaro ishlashini taʼminlash uchun ishlatiladigan integratsiya turiManba: Enterprise Integration Patterns, Gregor Hohpe, Addison-Wesley..
 Punkt-punkt integratsiya – Maxsus dasturiy taʼminot echimlarining oʻzaro bogʻlanishi uchun ishlatiladigan integratsiya turiManba: System Integration: A Practical Engineering Guide, Addison-Wesley..

 Integratsiya usullari va texnologiyalari 
Dasturiy taʼminot integratsiyasida foydalaniladigan usul va texnologiyalar quyidagilardan iborat:
 API integratsiyalari – API’lar yordamida ilovalar birga ishlashiga erishish usuliManba: API Design Patterns, Pearson Education..
 Web xizmatlari – RESTful va SOAP kabi web xizmatlari orqali tizimlarning bir-biri bilan oʻzaro bogʻlanishiManba: Web Services: Principles and Technology, Pearson Education..
 Middleware – Turli tizimlar oʻrtasida vositachi sifatida xizmat qiladigan dasturiy vositalarManba: Enterprise Middleware Solutions, Oracle Press..

 Integratsiya platformalari 
Integratsiya uchun foydalaniladigan zamonaviy platformalar quyidagilardan iborat:
 Mulesoft – Katta kompaniyalar uchun keng koʻlamli integratsiya yechimlarini taqdim etuvchi platformaManba: The Definitive Guide to Mulesoft Integration Solutions, Wiley..
 Zapier – Oson va tez integratsiyalar uchun iPaaS (Integration Platform as a Service) yechimlariManba: Integration and Automation with Zapier, McGraw-Hill..
 iPaaS platformalari – iPaaS platformalari integratsiyalarni tez va samarali amalga oshirishga yordam beradiManba: Cloud Integration Solutions: iPaaS Explained, OʻReilly Media..

 Dasturiy taʼminot integratsiyasi evolyutsiyasi 
Integratsiya sohasining rivojlanishi quyidagi bosqichlarni oʻz ichiga oladi:
 Anʼanaviy ETL (Extract, Transform, Load) jarayonlari, maʼlumotlarni integratsiya qilishda dastlabki bosqichlardan biri boʻlganManba: Data Warehousing Fundamentals, Wiley..
 Mikroservislar asosida ishlovchi zamonaviy integratsiya texnologiyalari, bu texnologiyalar katta va murakkab tizimlar uchun moslashuvchanlikni oshirishga yordam beradiManba: Building Microservices: Designing Fine-Grained Systems, OʻReilly Media..

 Integratsiyaning ahamiyati va foydalari 
Integratsiya tashkilotlar uchun quyidagi afzalliklarni taqdim etadi:
 Ish jarayonlarini avtomatlashtirish – Turli tizimlarni birlashtirish orqali jarayonlarni tezlashtirish va odam resurslarini tejashManba: Automating Business Processes with Integration, Packt Publishing..
 Maʼlumotlarning aniq va ishonchli almashinuvi – Integratsiya tizimlari maʼlumotlarning oʻz vaqtida va aniq almashinuvini taʼminlaydiManba: Data Integration Best Practices, IBM Press..
 Xarajatlarni kamaytirish – Integratsiya yechimlari yordamida infratuzilma va operatsion xarajatlarni qisqartirish mumkinManba: Cost Reduction through System Integration, MIT Press..

 Manbalar