Katod

thumb
Katod (yun. kathodos — pastga yoʻnalish, qaytish) —1) tok manbaining manfiy qutbiga ulanadigan elektr va radiotexnika asboblari, elektrolitli vanna va b. qurilmalarning elektrodi. K.ni 1834 yilda ingliz fizigi M. Faradey taklif qilgan. Tashqi taʼsir natijasida K.dan elektronlarning chiqishiga qarab, uning termoelektron, sovuq, fotoelektron turlari farqlanadi; 2) tok manbai — galvanik elementlar yoki akkumulyatorning manfiy qutbi; 3) elektrvakuum asboblar va gaz razryadli lampalarda elektronlar manbai. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Katod ( yunon tilidan "pastga tushish; qaytish") - elektron yoki elektr qurilma yoki qurilmaning elektrodi , tashqi kontaktlarning zanglashiga olib keladigan elektronlar harakati unga qarab yo'naltirilganligi bilan tavsiflanadi.

Adabiyotda katod belgisining boshqa belgilanishi mavjud - "-" yoki "+", bu, xususan, ko'rib chiqilayotgan jarayonlarning xususiyatlari bilan belgilanadi. Elektrokimyoda "-" katod qaytarilish jarayoni sodir bo'ladigan elektrod , "+" anod  esa oksidlanish jarayoni sodir bo'ladigan elektrod ekanligi umumiy qabul qilinadi [3] [4] . Elektrolizatorning ishlashi paytida (masalan, misni qayta ishlashda ), tashqi oqim manbai elektrodlardan birida ortiqcha elektronni (salbiy zaryad) ta'minlaydi, bu yerda metall kamayadi, bu katoddir. Boshqa elektrodda elektronlarning etishmasligi va metallning oksidlanishi ta'minlanadi, bu anoddir. Shu bilan birga, galvanik element ishlayotganda(masalan, mis-sink), elektrodlardan birida elektronlarning ko'pligi (va manfiy zaryad) tashqi oqim manbai tomonidan emas, balki metall oksidlanish reaktsiyasining o'zi (ruxning erishi), ya'ni galvanik bilan ta'minlanadi. Agar yuqoridagi ta'rifga amal qilsangiz, hujayra salbiy anodga ega bo'ladi. Tashqi zanjirdan o'tadigan elektronlar qaytarilish reaktsiyasiga (mis) sarflanadi, ya'ni musbat elektrod katod bo'ladi. Shunday qilib, yuqoridagi rasmda "+" bilan belgilangan galvanik elementning katodi ko'rsatilgan, unda mis kamayadi. Ushbu talqinga ko'ra, batareya uchun anod va katodning belgisi oqim oqimining yo'nalishiga qarab o'zgaradi.

Elektrotexnikada musbat zaryadlarning harakat yo'nalishi oqim yo'nalishi deb hisoblanadi, shuning uchun vakuum va yarimo'tkazgichli qurilmalarda va elektroliz hujayralarida oqim musbat anoddan manfiy katodga o'tadi va elektronlar , aksincha, aksincha. , katoddan anodgacha. Manba

 Manbalar